Kĩ năng: Làm thí nghiệm để hiểu tần số là gì, thấy được mối quan hệ giữa tần số dao động và độ cao của âm.. Triển khai bài HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG KIẾN THỨC TG HOẠT ĐỘNG 1: Qu
Trang 1Ngày soạn: / /
BÀI 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
A MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: Nêu được mối liên hệ giữa độ cao và tần số của âm, sử dụng được
thuật ngữ âm cao (âm bổng) , âm thấp (âm trầm) và tần số khi so sánh 2 âm
2 Kĩ năng: Làm thí nghiệm để hiểu tần số là gì, thấy được mối quan hệ giữa tần số
dao động và độ cao của âm
3.Thái độ: Nghiêm túc trong học tập , có ý thức vận dụng kiến thức vào thực tế.
B PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY:
Trực quan - vấn đáp - hoạt động nhóm
C CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:
1 Giáo viên: Một bộ TN như của nhóm
2 Học sinh : Chuẩn bị cho mỗi nhóm HS: 1 lá thép mỏng gắn chặt vào hộp gỗ
rỗng 1 giá thí nghiệm, 1 con lắc đơn dài 20cm và 40cm, 1 đĩa quay có gắn động cơ, 1 nguồn điện, 1 tấm bìa mỏng
D TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
I Ổn định tổ chức:
+ Ổn định lớp:
+ Kiểm tra sĩ số:
II Kiểm tra bài cũ:
HS1: Thế nào là nguồn âm? Các đặc điểm chung của nguồn âm?
HS2: Khi bay, các côn trùng (ruồi, muỗi ,…) tạo ra tiếng vo ve Giải thích?
III Nội dung bài mới:
1 Đặt vấn đề: GV: Gọi 1HS nam và 1HS nữ cùng hát một đoạn nhạc
HS: Lắng nghe và nhận xét về âm nghe được?
GV: Bạn nam hát trầm hơn, bạn nữ hát nghe bổng hơn Vậy khi nào âm phát ra trầm, khi nào âm phát ra bổng?
2 Triển khai bài
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG KIẾN THỨC TG HOẠT ĐỘNG 1: Quan sát dao động nhanh chậm và nghiên cứu khái niệm tần số
GV: Hướng dẫn HS làm TN 1
+ Các bước tiến hành:
- Bố trí TN như hình 11.1
- Kéo con lắc lệch khỏi vị trí cân bằng
rồi thả cho chúng dao động
- Quan sát và đếm số dao động của từng
con lắc trong 10 giây và ghi kết quả vào
I Dao động nhanh, chậm - Tần số
* Thí nghiệm 1:
Số dao động trong một giây gọi là tần số Đơn vị tần số là Héc, kí hiệu Hz
* Nhận xét: Dao động càng nhanh ( hoặc chậm ), tần số dao động càng lớn (hoặc nhỏ )
TIẾ
T 12
Trang 2
bẳng (kèm theo)
- Tính số dao động trong 1 giây
+ Cách xác định 1 dao động: Quá trình con
lắc đi từ biên bên phải sang biên bên trái và
trở về biên bên trái
HS: Hoạt động nhóm
+ Nhận dụng cụ
+ Tiến hành TN như hướng dẫn
+ Ghi kết quả quan sát vào bảng
+ Tính số dao động trong 1 giây
GV: Hướng dẫn Giúp đỡ các nhóm gặp
khó khăn
HS: Các nhóm cử đại diện trình bày
Nhóm khác nhận xét và bổ sung
GV: Nhận xét về kết quả của các nhóm
GV: Số dao động trong 1 giây gọi là tần số
GV: Dựa vào bảng, hãy cho biết con lắc
nào có tần số dao động lớn hơn?
HS: Con lắc b
GV: Yêu cầu HS hoàn thành nhận xét
HS: Hoàn thành nhận xét vào vở
HOẠT ĐỘNG 2: Nghiên cứu mối liên hệ giữa tần số và độ cao của âm
GV: Yêu cầu HS đọc SGK và cho biết:
+ Dụng cụ
+ Cách tiến hành TN
HS: Đọc SGK và trả lời
GV: Phát dụng cụ cho các nhóm
HS: Hoạt động nhóm
+ Nhận dụng cụ
+ Tiến hành TN
+ Quan sát dao động và lằng nghe âm
phát ra rồi trả lời C3
GV: Hướng dẫn Giúp đỡ các nhóm gặp
khó khăn
HS: Các nhóm cử đại diện trình bày C3
Nhóm khác nhận xét và bổ sung
GV: Nhận xét về kết quả của các nhóm và
chốt kết quả đúng
GV: Yêu cầu HS đọc SGK và cho biết:
II Âm cao (âm bổng),âm thấp (âm trầm)
1 Thí nghiệm a) Thí nghiệm 1:
C3: - Chậm ; Thấp
- Nhanh ; Cao
b) Thí nghiệm 2:
C4: - chậm , thấp
- nhanh, cao
2 Kết luận :
- Dao động càng nhanh , tần số dao động càng lớn , âm phát ra càng cao
- Dao động càng chậm , tần số dao động
Trang 3+ Dụng cụ
+ Cách tiến hành TN
HS: Đọc SGK và trả lời
GV: Phát dụng cụ cho các nhóm
HS: Hoạt động nhóm
+ Nhận dụng cụ
+ Tiến hành TN
+ Quan sát dao động và lằng nghe âm
phát ra rồi trả lời C4
GV: Hướng dẫn Giúp đỡ các nhóm gặp
khó khăn
HS: Các nhóm cử đại diện trình bày C4
Nhóm khác nhận xét và bổ sung
GV: Nhận xét về kết quả của các nhóm và
chốt kết quả đúng
GV: Qua 3 TN các em hãy rút ra kết luận
bằng cách điền từ thích hợp vào chỗ trống
HS: Hoàn thành kết luận vào vở
GV: Hướng dẫn HS trao đổi thống nhất kết
luận
càng nhỏ , âm phát ra càng thấp
HOẠT ĐỘNG 3: Vận dụng
GV: Yêu cầu HS cá nhân làm bài tập phần
vận dụng
HS: Cá nhân làm bài tập
GV: Hướng dẫn HS thống nhất câu trả lời
- 1HS trả lời C5
HS khác nhận xét và bổ sung câu trả lời
- 1HS trả lời C6
HS khác nhận xét và bổ sung câu trả lời
(GV minh hoạ bằng đàn ghi ta thật)
- 1HS trả lời C7
HS khác nhận xét và bổ sung câu trả lời
(GV minh hoạ bằng dụng cụ thật)
III Vận dụng C5:
- Vật có tần số 50Hz phát ra âm thấp hơn
- Vật có tần số 70Hz phát ra âm nhanh hơn
C6: - Khi vặn dây đàn căng ít thì âm phát
ra thấp (trầm) , tần số nhỏ Khi vặn cho dây đàn căng nhiều thì âm phát ra cao (bổng), tần số dao động lớn
C7: - Âm phát ra cao hơn khi góc miếng
bìa chạm vào hàng lỗ gần vành đĩa
V Dặn dò :
a Bài vừa học : Học bài cũ Làm BT11.3;11.4;11.5SBT
b.Bài sắp học : “Độ to của âm”
* Câu hỏi soạn bài :
Trang 4- Độ to của âm phụ thuộc vào gì ?
- Đơi vị độ to của âm ?