Bệnh nhồi máu cơ tim cấp Nhồi máu cơ tim NMCT là tình trạng hoại tử một vùng cơ tim, hậu quả của tình trạng thiếu máu cục bộ cơ tim.. NMCT là một bệnh lý rất thường gặp và có liên quan n
Trang 1Bệnh nhồi máu cơ tim cấp
Nhồi máu cơ tim (NMCT) là tình trạng hoại tử một vùng cơ tim, hậu quả của tình trạng thiếu máu cục bộ cơ tim NMCT là một bệnh lý rất thường gặp và có liên quan nhiều đến sức khoẻ cộng đồng ở các nước phát triển và nguyên nhân thường gặp là do xơ vữa động mạch, tăng huyết áp, hút thuốc lá…
Biểu hiện của NMCT cấp
Biểu hiện chủ yếu của NMCT cấp là cơn đau
thắt ngực điển hình: đau như bóp nghẹt phía
sau xương ức hoặc vùng trước tim, lan lên vai
trái và mặt trong tay trái cho đến tận ngón đeo
nhẫn và ngón út Cơn đau thường xuất hiện
đột ngột, kéo dài hơn 30 phút và không đỡ khi
dùng thuốc giãn động mạch vành
(nitroglycerin) Đau có thể lan lên cổ, cằm,
vai, sau lưng, tay phải, hoặc vùng thượng vị
Tuy nhiên có trường hợp bệnh nhân bị NMCT
mà không có hoặc ít cảm giác đau: hay gặp ở
bệnh nhân sau mổ, người già, tiểu đường hoặc
tăng huyết áp Ngoài ra còn có các triệu chứng
khác như: vã mồ hôi, khó thở, hồi hộp trống
ngực, nôn hoặc buồn nôn, lú lẫn Khám giúp
chẩn đoán phân biệt và phát hiện các biến
chứng của bệnh Những triệu chứng hay gặp:
nhịp tim nhanh, tiếng tim mờ, tiếng ngựa phi, huyết áp có thể tăng hoặc tụt, xuất hiện tiếng thổi mới ở tim
Theo thống kê tại Mỹ mỗi năm có trên 700.000 bệnh nhân phải nhập viện vì NMCT cấp Ở Việt Nam, trong thời gian gần đây tỷ lệ NMCT có khuynh hướng tăng lên rõ rệt Mặc dù có nhiều tiến bộ trong chẩn đoán và điều trị, nhưng NMCT cấp vẫn là một loại bệnh nặng, diễn biến phức tạp, có nhiều biến chứng nguy hiểm, đe doạ tính mạng người bệnh, vì thế tỷ lệ tử vong vẫn còn cao Ở
Mỹ, tỷ lệ tử vong do NMCT khoảng 30%, có tới 50% trong số đó bị chết trong giờ đầu tiên Theo thống kê của Tổng hội Y dược học Việt Nam năm
2001, tỷ lệ tử vong do nguyên nhân bệnh tim mạch nói chung là 7,7%, trong đó 1,02% chết vì NMCT
Trang 2Huyết khối gây nhồi máu cơ tim
Làm thế nào để phát hiện bệnh?
Để xác định xem dấu hiệu đau ngực có phải là bệnh NMCT cấp hay không, bác sĩ có thể phải tiến hành một số thăm dò cơ bản
Điện tim đồ: Rất có giá trị để chẩn đoán xác định cũng như chẩn đoán định khu NMCT
cấp Nên tiến hành ghi điện tim đồ 12 chuyển đạo ngay cho tất cả các bệnh nhân đau ngực hay có các triệu chứng gợi ý bị NMCT cấp và được bác sĩ có kinh nghiệm đọc trong vòng 10 phút sau khi bệnh nhân đến khoa cấp cứu Nếu điện tim đầu tiên không giúp chẩn đoán, nhưng bệnh nhân vẫn còn triệu chứng và trên lâm sàng nghi ngờ nhiều khả năng bị NMCT cấp, thì nên ghi điện tim sau mỗi 5-10 phút hoặc theo dõi điện tim liên tục để phát hiện sự thay đổi của đoạn ST (chênh lên hay chênh xuống), sự xuất hiện sóng
Q bệnh lý hay blốc nhánh trái hoàn toàn mới
Xét nghiệm men tim: CK-MB có ở trong cơ xương và trong máu của người bình thường
Ngược lại tropoinin I tim và troponin T đặc trưng cho tổ chức cơ tim, không có trong
máu của người bình thường Vì có độ nhạy cao hơn nên troponin được ưu tiên sử dụng trong chẩn đoán phân biệt các bệnh nhân đau thắt ngực không ổn định và NMCT không
có đoạn ST chênh lên Ngược lại, các bệnh nhân NMCT cấp có đoạn ST chênh lên được chẩn đoán chủ yếu dựa trên điện tim đồ 12 chuyển đạo
Trang 3Siêu âm tim: Siêu âm tim trong NMCT cũng rất có giá trị, đặc biệt trong những thể
NMCT không có đoạn ST chênh lên hoặc có blốc nhánh Thường thấy hình ảnh rối loạn vận động vùng liên quan đến vị trí nhồi máu Siêu âm tim còn giúp đánh giá chức năng thất trái, các biến chứng cơ học của NMCT, dịch màng tim
Cần chẩn đoán phân biệt với các tình trạng bệnh lý như: bóc tách động mạch chủ; thuyên tắc động mạch phổi; thủng dạ dày do loét; tràn khí màng phổi; thủng thực quản gây viêm trung thất; Viêm màng ngoài tim
PGS.TS Nguyễn Quang Tuấn (Viện Tim mạch Việt Nam)