Các thành phần của DAC dạng sóng bậc thang hình 5.20 gồm: một bộ đếm, một DAC, một bộ so sánh tương tự, một cổng NAND 3 ngõ vào điều khiển.. 2.1.2 Hoạt động của bộ ADC dạng sóng bậc than
Trang 1(Phần 2)
CÁC DẠNG MẠCH ADC
2.1 ADC dạng sóng bậc thang
2.1.1 sơ đồ khối
Phiên bản đơn giản nhất của lớp ADC ở hình 5.16 sử dụng bộ đếm nhị phân làm thanh ghi và cho phép xung nhịp đẩy bộ đếm tăng mỗi một bước, cho đến khi
VAX > VA Đây gọi là ADC sóng dạng bậc thang, vì dạng sóng tại VAX có từng bậc
đi lên Người ta còn gọi là ADC loại bộ đếm
Hình 5.20 là sơ đồ biểu diễn một ADC dạng sóng bậc thang
Các thành phần của DAC dạng sóng bậc thang hình 5.20 gồm: một bộ đếm, một DAC, một bộ so sánh tương tự, một cổng NAND 3 ngõ vào điều khiển Đầu ra của
bộ so sánh dùng làm tín hiệu
(End Of Conversion – kết thúc chuyển đổi)
2.1.2 Hoạt động của bộ ADC dạng sóng bậc thang
Giả sử VA, tức mức điện thế cần chuyển đổi là dương thì tiến trình hoạt động diển
ra như sau:
Xung Khởi Động được đưa vào để Reset bộ đếm về 0 Mức cao của xung Khởi Động cấm không cho xung nhịp đi qua cổng AND vào bộ đếm
Nếu đầu của DAC toàn bit 0 thì đầu ra của DAC sẽ là VAX = 0V Vì VA>VAX nên đầu ra bộ so sánh
sẽ lên mức cao
Trang 2Khi xung Khởi Động về thấp thì cổng AND cho phép xung nhịp đi qua cổng này
và vào bộ đếm
Khi giá trị bộ đếm tăng lên thì đầu ra DAC là VAX sẽ tăng mỗi lần mỗi bậc, như minh họa hình 5.20
Tiến trình cứ tiếp tục cho đến khi VAX lên đến bậc vượt quá VA một khoảng
VT Tại thời điểm này ngõ ra của bộ so sánh
về thấp và cấm không cho xung nhịp đi vào bộ đếm nên bộ đếm sẽ ngừng đếm Tiến trình chuyển đổi hoàn tất khi tín hiệu
chuyển từ trạng thái cao xuống thấp và nội dung của bộ đếm là biểu thị dạng số của điện áp tương tự vào VA
Bộ đếm sẽ duy trì giá trị số cho đến khi nào xung Khởi Động kế tiếp vào bắt đầu tiến trình chuyển đổi mới
2.1.3 Độ phân giải và độ chính xác của ADC dạng sóng bậc thang
Trong ADC dạng sóng bậc thang có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến sai số của quá trình chuyển đổi như: kích cở bậc thang, tức độ phân giải của DAC cài trong đơn
vị nhỏ nhất Nếu giảm kích cở bậc thang ta có thể hạn chế bớt sai số nhưng luôn có khoảng cách chênh lệch giữa đại lượng thức tế và và giá trị gán cho nó Đây gọi là sai số lượng tử
Cũng như trong DAC, độ chính xác không ảnh hưởng đến độ phân giải nhưng lại tùy thuộc vào độ chính xác của linh kiện trong mạch như: bộ so sánh, điện trở chính xác và chuyển mạch dòng của DAC, nguồn điện quy chiếu,…Mức
Trang 3sai số = 0.01% giá trị cực đại (đầy thang) cho biết kết quả ra từ ADC có thể sai biệt một khoảng như thế, do các linh kiện không lý tưởng
Ví dụ 1
Giả sử ADC dạng sóng bậc thang ở hình 5.20 có các thông số sau đây: tần số xung nhịp = 1Mz; VT = 0.1mV; DAC có đầu ra cực đại = 10.23V và đầu vào 10 bit Hãy xác định:
a Giá trị số tương đương cho VA = 3.728V
b Thời gian chuyển đổi
c Độ phân giải của bộ chuyển đổi này
Bài giải:
a DAC có đầu vào 10 bit và đầu ra cực đại = 10.23V nên ta tính được tổng số bậc thang có thể có là: 210 – 1 = 1023
Suy ra kích cở bậc thang là:
Dựa trên thông số trên ta thấy VAX tăng theo từng bậc 10mV khi bộ đếm đếm lên
từ 0 vì VA = 3.728, VT = 0.1mV nên VAX phải đạt từ 3.728 trở lên trước khi bộ so sánh chuyển sang trạng thái mức thấp Như vậy phải có số bậc:
khi đó ở cuối tiến trình chuyển đổi, bộ đếm duy trì số nhị phân tương đương 37310, tức 0101110101 Đây cũng chính là giá trị số tương đương của VA = 3.728V do ADC này tạo nên
Trang 4b Muốn hoàn tất quá trình chuyển đổi thì đòi hỏi dạng sóng dbậc thang phải lên
373 bậc, có nghĩa 373 xung nhịp áp ào với tốc độ 1 xung trên 1ms, cho nên tổng thời gian chuyển đổi là 373ms
c Độ phân giải của ADC này bằng với kích thước bậc thang của DAC tức là 10mV Nếu tính theo tỉ lệ phần trăm là
2.1.3 Thời gian chuyển đổi
Thời gian chuyển đổi là khoảng thời gian giữa điểm cuối của xung khởi động đến thời điểm kích hoạt đầu ra của
Bộ đếm bắt đầu đếm từ 0 lên cho đến khi VAX vượt quá VA, tại thời điểm đó xuống mức thấp để kết thúc tiến trình chuyển đổi Như vậy giá trị của thời gian chuyển đổi tC phụ thuộc vào VA Thời gian chuyển đổi cực đại xảy ra khi VA nằm ngay dưới bậc thang cao nhất Sao cho VAX phải tiến lên bậc cuối cùng để kích hoạt
Với bộ chuyển đổi N bit, ta có:
tC(max) = (2N – 1) chu kỳ xung nhịp ADC ở hình 5.20 sẽ có thời gian chuyển đổi cực đại
tC(max) = (210 – 1)x1ms = 1023ms Đôi khi thời gian chuyển đổi trung bình được quy định bằng ½ thời gian chuyển đổi cực đại
Với bộ chuyển đổi dạng sóng bậc thang, ta có:
Trang 5Nhược điểm của ADC dạng sóng bậc thang là thời gian chuyển đổi tăng gấp đôi với từng bit thêm vào bộ đếm Do vậy ADC loại này không thích hợp với những ứng dụng đòi hỏi phải liên tục chuyển đổi một tín hiệu tương tự thay đổi nhanh thành tín hiệu số Tuy nhiên với các ứng dụng tốc độ chậm thì bản chất tương đối đơn giản của ADC dạng sống bậc thang là một ưu điểm so với các loại ADC khác
2.2 ADC liên tiếp - xấp xỉ
Bộ chuyển đổi liên tiếp - xấp xỉ ( Successive Approximation Convetr-SAC) là một trong những loại ADC thông dụng nhất SAC có sơ đồ phức tạp hơn nhiều so với ADC dạng sóng bậc thang Ngoài ra SAC còn có giá trị tC cố định, không phụ thuộc vào giá trị của đầu vào tương tự
Hình 5.21 là một cấu hình cơ bản của SAC, tương tự cấu hình của ADC dạng sóng bậc thang Tuy nhiên SAC không sử dụng bộ đếm cung cấp đầu vào cho DAC mà thay vào đó là thanh ghi Logic điều khiển sửa đổi nội dung lưu trên thanh ghi theo từng bit một cho đến khi dử liệu ở thanh ghi biến thành giá trị số tương đương với đầu vào tương tự VA trong phạm vi độ phân giải của bộ chuyển đổi
Hoạt động của ADC liên tiếp – xấp xỉ như sau:
Mạch ADC hoạt động theo lưu đồ hình 5.22
Chúng ta có thể giải thích hoạt động của ADC này bằng cách dựa vào lưu đồ
Ví dụ 2
SAC 8 bit có độ phân giải là 20mV Với đầu vào tương tự là 2.17V, hãy tính đầu ra
số tương ứng