Gan cá mập, cá nhám có nhiều dầu, nhưng vì loại cá này ăn tạp nên gan của chúng có thể chứa chất độc.. Dầu gan cá làm thuốc nhất thiết phải qua các giai đoạn: tinh chế, thử độc tính, địn
Trang 1Dầu gan cá có phải là thuốc bổ?
Các loại cá lớn được mổ bụng lấy gan ngay khi còn tươi Gan được lóc
bỏ màng mỡ, cắt miếng, để ráo nước rồi ép lấy dầu Dầu gan cá tạp được dùng trong công nghiệp vecni Gan cá mập, cá nhám có nhiều dầu, nhưng vì loại cá này ăn tạp nên gan của chúng có thể chứa chất độc Người ta dùng gan
cá thu làm thuốc vì cá thu ăn sạch, gan không độc
Trang 2
Dầu gan cá làm thuốc nhất thiết phải qua các giai đoạn: tinh chế, thử độc tính, định lượng các hoạt chất chính, chủ yếu là vitamin A, D Thị trường hiện nay
có nhiều sản phẩm dầu cá làm từ cá nhám, trong khi một vài nhà sản xuất không thuộc ngành dược, do đó sản phẩm này không được kiểm tra, kiểm nghiệm nên có nguy cơ gây độc
Dầu gan cá có chứa nhiều vitamin A, D, E, acid mật, phosphor, iod, calci,… Tiếc rằng dầu gan cá rất tanh, viên nang mềm phần nào giảm mùi tanh
Xưa kia dầu gan cá được coi là thuốc bổ đa năng: giúp trẻ em mau lớn, trị còi xương, biếng ăn, suy nhược, khỏi quáng quà Quáng gà là bệnh không thích nghi với bóng tối do thiếu vitamin A
Nếu không được chữa trị kịp thời, bệnh tiến triển làm cho mắt khô, hay chớp hoặc dụi mắt Trầm trọng hơn là giác mạc bị hoại tử, dễ nhiễm trùng rồi dẫn tới mù lòa
Bệnh phát triển rất nhanh ở các trẻ suy dinh dưỡng Nhiều món ăn thường ngày khác cũng có vitamin A hoặc tiền vitamin A (caroten) Dù nghèo khó nhưng nếu biết cách chọn lựa thức ăn thì không thiếu vitamin A Dầu màng quả gấc, trứng, thịt, cá, cà rốt, bí đỏ, cà chua, đu đủ, xoài đều có thể cung cấp vitamin A
Trang 3Vitamin D cần thiết để giữ tỷ lệ calci/phosphor lý tưởng nhằm vôi hóa răng, xương Vitamin D giúp trẻ em chóng lớn, chóng mọc răng, xương rắn chắc Các vitamin này đều tan trong dầu Khi dư vitamin cũng là cơ thể chứa khá nhiều mỡ
Nên biết rằng vitamin là con dao hai lưỡi Thiếu sinh bệnh đã đành mà thừa cũng sinh bệnh Thừa vitamin D gây độc nguy hiểm, calci đóng bợn ở các cơ quan nhất là tim và phổi, thận và mạch máu Hậu quả thật khó lường
Thừa vitamin D có những triệu chứng:
Phát hiện sớm: yếu sức, nhức đầu, buồn ngủ, buồn nôn, miệng khô, táo
bón, nhức mỏi cơ bắp, đau xương Những triệu chứng này dễ bị chẩn đoán nhầm với bệnh khác
Phát hiện muộn: chán ăn, khát nước nhiều, tiểu đêm, dễ kích thích, sụt cân,
kết mạc vôi hóa, viêm tuyến tụy, sợ ánh sáng, chảy nước mũi, ngứa, sốt cao, liệt dương, cholesterol - huyết tăng, huyết áp cao, loạn nhịp tim
Thừa vitamin A sẽ có triệu chứng:
- Khó chịu, mệt nhọc, ngủ lịm
Trang 4- Đầy bụng, chán ăn, buồn nôn
- Da nứt nẻ, có vẩy, nấm, đồi mồi, nứt môi
- Rụng tóc
- Xáo trộn thần kinh, nhức đầu, dễ tức giận, tăng áp lực trong sọ, lồi mắt
- Kinh huyết ít
- Gan và lá lách sưng to
Theo báo cáo của cơ quan y tế Úc, các thai phụ dùng nhiều vitamin A (quá 2.500 UI mỗi ngày) trong mấy tuần đầu tiên của thai kỳ có nguy cơ sinh trẻ dị dạng, nhỏ đầu và loạn trương lực Cơ quan này đã khuyến cáo những phụ nữ mới
và sắp mang thai không nên uống các viên thuốc vitamin A
Carotenoid (caroten, lycopen, lutein) có nhiều trong hoa quả và rau xanh Vào cơ thể, carotenoid được chuyển hóa thành vitamin A Cơ thể là một bộ máy tự động tuyệt vời, nó chuyển hóa carotenoid khi cơ thể thiếu vitamin A Khi cơ thể
có đủ vitamin A thì carotenoid không được chuyển hóa nữa Do đó ăn rau quả không sợ bị dư vitamin A; rõ ràng “ăn là cách dùng thuốc hay nhất”
Nhu cầu vitamin hàng ngày rất nhỏ Ăn uống đầy đủ, quân bình các loại,
mà người xưa gọi là điều hòa ngũ vị, con người không thiếu vitamin O