Trên thế giới hiện có khoảng 50 triệu người mắc bệnh động kinh, 85% sống ở các nước đang phát triển; 2,4 triệu trường hợp mới được phát hiện hàng năm; 50% các trường hợp phát hiện ở độ t
Trang 1Thế nào là động kinh?
Trên thế giới hiện có khoảng 50 triệu người mắc bệnh động kinh, 85% sống ở các nước đang phát triển; 2,4 triệu trường hợp mới được phát hiện hàng năm; 50% các trường hợp phát hiện ở độ tuổi nhỏ và thanh thiếu niên Khoảng 70 - 80% các trường hợp nếu được hướng dẫn sẽ có cuộc sống bình thường Ở các nước đang phát triển, khoảng 60 - 80% người bệnh động kinh không được điều trị do dịch vụ chăm sóc sức khỏe kém và thiếu hiểu biết
Động kinh là gì?
Theo Tổ chức y tế thế giới (WHO), động kinh được đặc trưng bởi những cơn co giật tự phát và tái đi tái lại, làm gián đoạn hệ thần kinh, có thể gây rối loạn tâm thần và thể chất
Động kinh là tình trạng thần kinh ảnh hưởng đến hệ thống thần kinh Động kinh còn được biết như một rối loạn co giật, thông thường được chẩn đoán khi có
ít nhất hai cơn co giật gây ra không phải do một tình trạng hoặc bệnh nội khoa khác (như cai rượu hoặc hạ đường huyết)
Trang 2Co giật là gì?
Co giật là sự phóng điện đột ngột ở não bộ, thường ảnh hưởng đến giác quan, hành động trong thời gian ngắn Co giật không phải là bệnh mà là một dấu hiệu, triệu chứng của nhiều bệnh khác nhau ảnh hưởng đến não Co giật trong động kinh có thể liên quan đến một chấn thương não hoặc có xu hướng gia đình
Các loại cơn động kinh
Cơn động kinh cục bộ: cơn động kinh cục bộ hay trung tâm là dạng động kinh thường gặp và được định nghĩa như là một rối loạn của các neuron bắt đầu ở một bên não Loại này được chia thành cơn động kinh cục bộ đơn giản và cơn động kinh cục bộ phức tạp
- Cơn động kinh cục bộ đơn giản: bệnh nhân không mất ý thức nhưng có
thể lú lẫn, cử động co giật, ù tai, có những biến cố về tâm thần và tình cảm Những biến cố này bao gồm: ảo giác nhẹ, hoặc đáp ứng quá mức với khứu giác hay vị giác Sau khi co giật, bệnh nhân thường yếu một số cơ tạm thời
- Cơn động kinh cục bộ phức tạp: hơn một nửa cơn co giật ở người trưởng
thành là loại phức tạp từng phần, và khoảng 80% những cơn co giật này bắt nguồn
từ thùy thái dương, là phần não ở gần tai Những rối loạn này có thể dẫn đến mất
đi sự nhận xét không cố ý, không kiểm soát hành vi hoặc thậm chí mất ý thức Khoảng 20% bệnh nhân này có cơn co giật bắt nguồn từ thùy trán của não Trước
Trang 3khi cơn co giật xảy ra, bệnh nhân thỉnh thoảng có các dấu hiệu cảnh báo như: rối loạn cảm giác thoáng qua, có thể là mùi, cảm thấy nóng nảy, ảo thị hoặc ảo thanh
Họ có thể mất ý thức hoặc xuất hiện các triệu chứng khác như liệt hay nhìn trừng trừng, biểu lộ tình cảm thái quá, một số người lại xuất hiện triệu chứng say Sau vài giây, nhiều người có thể bắt đầu thực hiện những hành động lặp đi lặp lại như nhai hoặc nhép môi Giai đoạn này kéo dài không quá 2 phút, và những người này
có thể bị không thường xuyên hay thường xuyên mỗi ngày Một cơn đau đầu theo mạch đập có thể xảy ra sau cơn co giật cục bộ phức tạp
Cơn động kinh toàn thể: gây ra bởi những rối loạn của tế bào thần kinh,
xảy ra tại nhiều vùng lan tỏa trong não hơn cơn động kinh cục bộ Vì thế, cơn động kinh toàn thể ảnh hưởng đến bệnh nhân nghiêm trọng hơn và được phân làm nhiều loại:
- Cơn lớn: trong thời kỳ này các cơ đột ngột co lại làm bệnh nhân té ngã,
hay nằm xuống và cứng đơ trong khoảng 10 - 30 giây Một số bệnh nhân có dấu hiệu báo trước, tuy nhiên, hầu hết các trường hợp đều mất ý thức mà không được cảnh báo trước Nếu vùng họng và hầu bị ảnh hưởng, có thể có tiếng la the thé như tiếng khò khè ở thì hít vào Cơn co giật có thể kéo dài khoảng từ 2 - 3 phút, bệnh nhân có thể tiêu tiểu không kiểm soát Sau đó bệnh nhân vẫn mất ý thức một thời gian và khi tỉnh lại sẽ rất mệt, đau đầu và lú lẫn
Trang 4- Cơn nhỏ: động kinh cơn nhỏ hay cơn vắng làm mất ý thức khoảng từ 3 -
30 giây, có thể chỉ là ngưng chuyển động sinh lý ngắn và mất đi sự chú ý Loại động kinh này có thể không gây chú ý với người khác Trẻ nhỏ có thể đơn giản chỉ
là nhìn hoặc đi sai hướng Bệnh nhân có thể bị 50 - 100 lần mỗi ngày Khoảng 25% bệnh nhân động kinh cơn nhỏ sẽ phát triển thành động kinh cơn lớn
Ngoài ra còn có các cơn co giật khác nhưng không điển hình O