Cơn tăng huyết áp Đại c ơng Dựa vào tính cấp thiết cần hạ số HA xuống ngay lập tức hay từ từ, cơn THA thành 2 loại: –THA khẩn cấp hypertensive emergencies THA nặng + tổn th ơng mới
Trang 1C¬n t¨ng huyÕt ¸p
Trang 2Cơn tăng huyết áp
Đại c ơng
–Cơn THA = THA nặng có nguy cơ tử vong
–Cơn THA = THA với HATTr > 120 mmHg, hoặc
HATTr thêm> 40 mmHg so với HA nền.
– Số HA tuyệt đối không quan trọng bằng 2 yếu
tố:
Tốc độ gia tăng HA
Trang 3Cơn tăng huyết áp
Đại c ơng
Dựa vào tính cấp thiết cần hạ số HA xuống ngay lập tức hay từ từ, cơn THA thành 2 loại:
–THA khẩn cấp (hypertensive emergencies)
THA nặng + tổn th ơng mới hoặc tiến triển của các cơ quan đích ( não, tim - mạch, thận )
( Cần hạ HA ngay lập tức )
–THA cấp cứu (hypertensive urgencies)
THA nặng + không có các biến chứng cấp cơ
quan đích
( Cần hạ HA nhanh chóng trong vòng 24 giờ )
Trang 4– XuÊt huyÕt n·o
– XuÊt huyÕt d íi nhÖn
– Nhåi m¸u n·o
Trang 8C¬n t¨ng huyÕt ¸p
THA c p cøu THA c p cøu Êp Êp
THA ¸c tÝnh: THA nÆng + phï gai
THA gia t¨ng (accelerated)
–THA nÆng + xuÊt huyÕt xuÊt tiÕt vâng m¹c
Trang 13Cơn tăng huyết áp
Triệu chứng- định h ớng khám lâm sàng
Soi đáy mắt: rất quan trọng vì đánh giá đ ợc trực tiếp tổn th ơng vi mạch ( đại diện cho tổn th ơng mạch của THA ):
Xuất huyết dạng sợi, và/hoặc
Xuất huyết dạng bông
Phù gai
Trang 14Cơn tăng huyết áp
Triệu chứng- định h ớng khám lâm sàng
Thần kinh:
–Bệnh não THA: đau đầu, nôn, lẫn lộn, co
giật th ờng không thể phân biệt với các biến chứng thần kinh cấp khác ( XHN, XHMN );
–Chỉ có thể dựa vào cải thiện nhanh
chóng triệu chứng sau điều trị hạ HA
–Cần tìm triệu chứng thần kinh khu trú
Trang 16Cơn tăng huyết áp
Triệu chứng- định h ớng khám lâm sàng
Thận: th ờng biểu hiện muộn
–Phù, đái ít, đái máu
–Protein niệu, hồng cầu niệu, trụ tế bào
–Ure, creatinin máu: tăng
Trang 18 Giảm 25% HATB hoặc đ a HATTr xuống
đến 100 - 110 trong vòng vài phút vài giờ ( tuỳ theo tình huống )
Sau đó đ a dần HA về số an toàn trong vòng 24 - 48giờ (có thể bắt đầu thuốc uống sau 12 - 24giờ)
Trang 19C¬n t¨ng huyÕt ¸p
Xö trÝ
THA khÈn c p THA khÈn c p Êp Êp
Lùa chän thuèc:
– Tuú theo tr êng hîp cô thÓ:
Natri nitroprusside ( trõ s¶n giËt )
Héi chøng vµnh cÊp: nitroglycerine
S¶n giËt: Hydralazine / Loxen
T¨ng catecholamin: labetalol
Trang 23C¬n t¨ng huyÕt ¸p
Xö trÝ
C¬n THA cÊp cøu:
– CÇn h¹ HA xuèng møc an toµn trong
Trang 24kho¶ng: 160-170/100)
Trang 25C¬n t¨ng huyÕt ¸p
Xö trÝ
C¸c bÖnh c¶nh cô thÓ
Nhåi m¸u n·o:
– Th êng cã THA ph¶n øng, rÊt nh¹y víi thuèc
– NÕu Hattr> 130: h¹ HA nh ng tõ tõ
– Thuèc uèng hoÆc:
– Nitroprusside, labetalol, nitroglycerin
Theo dâi s¸t t×nh tr¹ng thÇn kinh
Trang 26C¬n t¨ng huyÕt ¸p
Xö trÝ
C¸c bÖnh c¶nh cô thÓ
ThiÕu m¸u côc bé c¬ tim:
– HA th êng xuèng dÇn trong vßng 6 h
– Nitroglycerin
– Labetalol, nicardipin, nitroprusside– Tr¸nh: diazoxide, hydralazin
Trang 27C¬n t¨ng huyÕt ¸p
Xö trÝ
C¸c bÖnh c¶nh cô thÓ
Suy thÊt tr¸i do THA:
–CÇn ph©n biÖt suy thÊt tr¸i (tiªn ph¸t) cã
THA do ph¶n øng co m¹ch (Rlcn t©m thu, t¨ng Hattr võa ph¶i, kh«ng bÖnh lý vâng m¹c)
–Nitroglycerin hoÆc nitroprusside
–ThËn träng: labetalol
Trang 28Cơn tăng huyết áp
Xử trí
Các bệnh cảnh cụ thể
Phình tách đm chủ cấp:
– Hạ HA đén mức thấp nhất hết đau và
đảm bảo t ới máu (HATTh 100-110)
– Nitroprusside + propranolol, hoặc:
– Nitroprusside + Labetalol
Trang 30Cơn tăng huyết áp
Xử trí
Các bệnh cảnh cụ thể
THA xung quanh phẫu thuật:
– Trong PT: nitroglycerin, nicardipin,
labetalol
– Sau PT: th ờng tự hết sau 2-6 h
– Cần loại trừ THA do đau, lo lắng, hạ
nhiệt độ
– Labetalol: sau PT nối tắt ĐM vành
(bypass)