Về kiến thức: Làm cho HS thấy được sự suy yếu của chế độ PK Mãn Thanh đã biến Trung Quốc trở thành nước nữa thuộc địa, nữa phong kiến.. Nét chính về phong trào chống phong kiến và đế qu
Trang 1TRUNG QUỐC
I Mục tiêu bài học
1 Về kiến thức:
Làm cho HS thấy được sự suy yếu của chế độ PK Mãn Thanh đã biến Trung Quốc trở thành nước nữa thuộc địa, nữa phong kiến Nét chính về phong trào chống phong kiến và đế quốc của nhân dân Trung Quốc
Ca1ckha1i niệm “Nữa thuộc địa nữa phong kiến”, “Vận động duy tân”
2 Về thái độ, tình cảm, tư tưởng:
Biểu lộ sự cảm thông, khâm phục đối với nhân dân Trung Quốc trong cuộc đấu tranh chống đế quốc phong kiến đặc biệt là cuộc cách mạng Tân Hợi
1 Về kĩ năng:
Biết nhận xét đánh giá trách nhiệm của triều đình phong kiến Mãn Thanh trong việc để Trung Quốc rơi vào tay các nước đế quốc
Biết sử dụng lược đồ Trung Quốc để trình bày sự kiện các phong trào Nghĩa Hòa Đoàn và Cách mạng Tân Hợi
II Thiết bị, tài liệu dạy – học
Lược đồ phong trào Nghĩa Hòa đoàn, lược đồ cách mạng Tân Hợi, tranh ảnh về Tôn Trung Sơn, về Cách mạng Tân Hợi …
Trang 2III Tiến trình tổ chức dạy học
1.Kiểm tra bài cũ
Vai trò của Đảng Quốc đại trong phong trào đấu tranh của nhân dân Ấn
Độ chống thực dân Anh ?
2.Dẫn dắt vào bài mới:
Vì sao cuối thế kỷ XIX, Trung Hoa một nước rộng lớn, đông dân nhất thế giới lại bị các nước đế quốc xâm lược, xâu xé ? Nhân dân Trung Quốc đã đấu tranh chống đế quốc giành độc lập dân tộc như thế nào ? 3.Tổ chức các hoạt động dạy và học trên lớp
Hoạt động của Thầy – trò Kiến thức cơ bản HS cần nắm
Hoạt động 1: Cả lớp và cá nhân
GV:Em hãy cho biế những hiểu
biết của em về đất nước Trung
Quốc (Vị trí, dân số, lịch sử văn
hóa)
T Quốc rộng thứ tư thế giới, đông
dân nhất thế giới, có lịch sử văn
hóa lâu đời, thời cổ đại là một trong
những trung tâm văn hóa lớn, thời
trung đại là một nước phong kiến
1 Trung Quốc bị các nước đế quốc xâm lược
- Nguyên nhân:
+ Các nước TB phương Tây phát triển tăng cường tìm kiếm thị trường, thuộc địa
+ Trung quốc là nước đông dân, giàu tài nguyên, kinh tế kém phát triển + Chế độ phong kiến trên đà suy yếu
=> TQ trở thành “miếng mồi” ngon
Trang 3hùng mạnh đã từng xâm lược thống
trị nhiều nơi (VN)
Tại sao nói sang thế kỷ XIX Trung
Quốc trở thành “miếng mồi” ngon
cho các nước đế quốc xâu xé ?
GV:Các nước phương Tây dùng thủ
đoạn gì để xâm lược,len chân vào
thị trường Trung Quốc,làm thế nào
để bắt Trung Quốc mở cửa?
Từ thế kỉ XVIII CM công nghiệp
được tiến hành y/c mở rộng thị
trường của các nước Âu – Mĩ ngày
càng mạnh mẽ do vậy các nước p
Tây dùng mọi thủ đoạn quyết tâm
ép T Quốc phải mở cửa
Vua Đạo Quang lệnh cho Lâm Tắc
Từ làm khâm sai đại thần chủ trì
việc cấm thuốc phiện,Ông tìm và
thu được ở Quảng Đông hơn 20 vạn
thùng thuốc phiện (khoảng hơn 237
cho các nước đế quốc
- Quá trình xâm lược:
+ Thế kỉ XVIII các nước đế quốc đi đầu là Anh đòi Mãn Thanh “mở cửa”
để buôn bán thuốc phiện
+ 6.1840 Chiến tranh thuốc phiện bùng nổ(6.1840- 8 1842) Anh nhảy vào Trung Quốc.Chính quyền Mãn Thanh phải kí Hiệp ước Nam Kinh
1842 phải chấp nhận các điều khoản thiệt thòi: bồi thường chiến phí (21tr bảng) mở cửa … Đây là mốc mở đầu quá trình biến T Quốc từ một nước phong kiến độc lập trở thành một nước thuộc địa nữa p kiến
Trang 4vạn kg) Ông đem toàn bộ số thuốc
phiện thu được tiêu hủy ở Hồ Môn
22 ngày mới cháy hết
- Năm cửa biển T Quốc phải mở
cho thương nhân Anh buôn bán là
Quảng Châu, Phúc Châu, Ninh Ba,
Hạ Môn, Thượng Hải
GV:Thế nào là nước nữa thuộc địa
nữa phong kiến?
Hình 6: Trung Quốc được ví như
một chiếc bánh khổng lồ cầm nĩa
đứng xung quanh là Nhật hoàng,
Nga,Anh, Pháp, Đức, Mĩ nét mặt
ông nào cũng đăm chiêu chắc hẳn
đang nghĩ cách len chân vào thị
trường TQuốc “cắt một miếng bánh
béo bở”
GV:Vì sao không một nước tư bản
thực dân nào 1 mình xâm lược
+ Cuối thế kỷ XIX các nước đế quốc Đức, Pháp, Nga, Nhật chia nhau Trung Quốc
Trang 5thống trị Trung Quốc?
T Quốc trở thành một nước thuộc
địa nữa p kiến, XH T Quốc nổi lên
mâu thuẫn nào? ND TQuốc >< Đ
quốc, nhân dân >< P kiến Hai mâu
thuẫn đó đặt ra cho cách mạnh T
Quốc 2 nvụ:chống ĐQ và pk ,hai
nhiệm vụ này được thực hiện như
thế nào
Hoạt động: nhóm
Nhóm 1: Tìm hiểu về phong trào
Thái Bình Thiên Quốc (ng nhân
bùng nổ, chính sách của thái bình
thiên quốc, ý nghĩa lịch sử)
Nhóm 2: Tìm hiểu về phong trào
Duy Tân (ng nhân bùng nổ, nội
dung cải cách,tính chất, ý nghĩa lịch
sử, nhuyên nhân thất bại)
Nhóm 3: Tìm hiểu về phong trào
2 Phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc từ giữa thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX
- Khởi nghĩa Thái Bình Thiên Quốc (1851- 1864)
+ 1.1.1851 Hồng Tú Toàn lãnh đạo nhân dân nổi dậy khởi nghĩa Kim Điền ( Quảng Tây) sau đó lan rộng khắp cả nước
+ Quân KN đã xây dựng được Cquyền (Thiên Kinh), thi hành nhiều
CS tiến bộ
+ 19.7.1864 Mãn Thanh tấn công Thiên Kinh đàn áp phong trào => Cuộc Kn thất bại
Trang 6Nghĩa Hòa Đoàn (Sự phát triển của
phong trào,mục tiêu đấu tranh,thái
độ của triều đình Mãn
Thanh,nguyên nhân thất bại, tính
chất, ý nghĩa lịch sử)
Nội dung cải cách:
+Lập ngân hàng xây dựng đất đai
khai mỏ
+ sửa đổi luật pháp, ban bố quyền
tự do dân chủ ,xóa bỏ một số đặc
quyền của quí tộc Mãn Thanh
+ Sửa đổi chế độ thi cử, lập nhiều
trường học, mở trường đại học Bắc
Kinh
+ Trang bị huấn luyện quân đội
theo kiểu phương Tây
GV:Em rút ra nhận xét gì về các
cuộc cuộc đấu tranh chống phong
kiến ,đế quốc ở T Quốc cuối thế kỉ
XIX đầu thế kỉ XX ?
- Phong trào Duy tân Trước nguy cơ bị xâm lược một số nhân vật tiến bộ thuộc giới sĩ phu T Quốc chủ thương tiến hành cải cách
để cứu vãn tình thế Đó là cuộc vận động Duy Tân do Khang Hữu Vi và Lương Khải Siêu lãnh đạo được sự đồng tình ủng hộ của vua Quang Tự nhưng phong trào nhanh chóng thất bại
- Phong trào Nghĩa Hòa đoàn
+ 1899 bùng nổ ở Sơn Đông và nhanh chóng lan rộng đến Bắc Kinh +1900 liên quân 8 nước tấn công đàn
Trang 7Cuộc đấu tranh của nhân dân T
quốc cuối thế kỉ XIX đấu thế kỉ XX
diễn ra sôi nổi nhưng đều thất bại
Nguyên nhân thất bại?
+ Chưa có tổ chức chính đảng lãnh
đạo
+ Sự bảo thủ hèn nhát của triều
đình phong kiến
+ Do đế quốc và phong kiến cấu kết
đàn áp
Tiểu sử TT Sơn ?
GV:Đường lối đấu tranh và mục
tiêu của đồng minh Hội
GV:Em có nhận xét gì về chủ nghĩa
Tam Dân và mục tiêu Đồng Minh
áp phong trào và tiến vào Trung Quốc
+ Mãn Thanh kí điều ước Tân Sửu (1901) với ĐQ => Trung Quốc trở thành nước nửa thuộc địa, nửa phong kiến
3 Tôn Trung Sơn và Cách mạng Tân Hợi (1911)
- Tôn Trung Sơn và Trung Quốc Đồng Minh Hội
+ Tôn Trung Sơn (SGK) + 8.1905 TT Sơn tập hợp giai cấp tư sản T quốc thành lậpTrung Quốc Đồng minh hội – chính đảng của giai cấp tư sản ra đời
+ Cương lĩnh của TQĐMH dựa vào chủ nghĩa “Tam dân” của TTS
Trang 8Hội? (Tích cực và hạn chế)
Hạn chế: Chưa nêu cao ý thức dân
tộc chống đế quốc – kẻ thù chính
của T Quốc lúc giờ Song trong
hoàn cảnh Châu Á đương thời Chủ
nghĩa Tam dân vẫn là tư tưởng tiến
bộ vì thế nó có ảnh hưởng đến
phong tràn CMDCTS ở một số
nước Châu Á trong đó có Việt Nam
GV:Em nêu nguyên nhân dẫn đến
cách mạng Tân Hợi?
Liên quân 8 nước: Anh, Nhật, Đức,
Mĩ, Nga, Pháp, Áo – Hung, Italia
+ Mục tiêu là đánh đổ Mãn Thanh, thành lập Dân quốc, bình đẳng cho dân cày
-Cách mạng Tân Hợi
Nguyên nhân
+ Nhân dân T.Quốc mâu thuẫn với
đế quốc phong kiến +Duyên cớ: do chính quyền nhà Thanh trao quyền kiểm soát đường sắt cho ĐQ,
bán rẻ quyền lợi dân tộc p trào giữ đường bùng nổ.Nhân cơ hội đó ĐMHội phát động đấu tranh
Diễn Biến
+ 10.10.1911 Khởi nghĩa ở Vũ Xương và nhanh chóng lan rộng khắp miền Trung, Nam T.Quốc
Trang 9GV:Tại sao khi Viên Thế Khải nắm
chức Đại Tổng thống thì cách mạng
chấm dứt ?
T/C:Vì không thủ tiêu chế độ sở
hữu ruộng đất phong kiến ,không
chia ruộng đất cho dân cày ,không
xóa bỏ ách nô dịch của nước ngoài
+ 29.12.1911TT Sơn được bầu làm đại tổng thống Quốc dân đại hội họp ở Nam Kinh thành lập Trung Hoa Dân quốc.Trước thắng lợi của cách mạng ,tư sản thương lượng với nhà Thanh (Viên Thế Khải)
+12.2.1912 Vua Thanh (Phổ Nghi) thoái vị TTSơn buộc phải từ chức + 6.3.1912 Viên Thế Khải nhậm chức Đại Tổng thống Trung Hoa Dân quốc => Cách mạng chấm dứt
- Tính chất,ý nghĩa của Cách mạng Tân Hợi
Tính chất: CM manh tính chất là cuộc CM dân chủ tư sản không triệt
để
Ý nghĩa:
+ Chấm dứt chế độ PK lỗi thời mở đường cho CNTB phát triển
+ CM đã ảnh hưởng đến phong trào
Trang 10đấu tranh giải phóng dân tộc các nước ở Châu Á
- Nguyên nhân thất bại của cách mạng
+ Chưa thủ tiêu triệt để giai cấp PK, chưa tấn công ĐQ
+ Chưa giải quyết vấn đề thiết yếu cho dân cày: Ruộng đất
4 Sơ kết bài học
- Cũng cố:
Nguyên nhân nào dẫn đến việc Trung Quốc bị biến thành nước thuộc địa ?
- Dặn dò: Trả lời các câu hỏi SGK và nghiên cứu trước bài “Các nước Đông Nam Á”
- Ra bài tập: Lập bảng liệt kê các sự kiện về quá trình đấu tranh của nhân dân Trung Quốc chống đế quốc và phong kiến ?
