1. Trang chủ
  2. » Giáo án - Bài giảng

BỒI DƯỠNG HSG 8

85 140 0
Tài liệu đã được kiểm tra trùng lặp

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Chuyên đề 1 - Phân tích đa thức thành nhân tử
Người hướng dẫn GV. Trần Văn Tòn
Trường học Đại Học Sư Phạm Hà Nội
Chuyên ngành Toán học
Thể loại Bồi dưỡng HSG
Năm xuất bản 2010
Thành phố Hà Nội
Định dạng
Số trang 85
Dung lượng 4,57 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

MỤC TIÊU: * Hệ thống lại các dạng toán và các phương pháp phân tích đa thức thành nhân tử * Giải một số bài tập về phân tích đa thức thành nhân tử * Nâng cao trình độ và kỹ năng về phân

Trang 1

CHUYÊN ĐỀ 1 - PHẤN TÍCH ĐA THỨC THÀNH NHÂN TỬ

Ngày soạn: 01 – 3 - 2010

A MỤC TIÊU:

* Hệ thống lại các dạng toán và các phương pháp phân tích đa thức thành nhân tử

* Giải một số bài tập về phân tích đa thức thành nhân tử

* Nâng cao trình độ và kỹ năng về phân tích đa thức thành nhân tử

Nhận xét: ± ± 1, 5 không là nghiệm của f(x), như vậy f(x) không có nghiệm nguyên Nên

f(x) nếu có nghiệm thì là nghiệm hữu tỉ

Trang 2

Ví dụ 4: x + 5x + 8x + 4

Nhận xét: Tổng các hệ số của các hạng tử bậc chẵn bằng tổng các hệ số của các hạng tử bậc lẻ nên đa thức có một nhân tử là x + 1

Trang 3

Ví dụ 2: A = x + 6x + 7x – 6x + 1

Giả sử x ≠ 0 ta viết

x4 + 6x3 + 7x2 – 6x + 1 = x2 ( x2 + 6x + 7 – 2

6 1 +

x x ) = x2 [(x2 + 2

1

x ) + 6(x - 1

x ) + 7 ]Đặt x - 1

a c

ac b d

ad bc bd

Trang 4

Ta lại có 2x3 + x2 - 5x - 4 là đa thức có tổng hệ số của các hạng tử bậc lẻ và bậc chẵn bằng nahu nên có 1 nhân tử là x + 1 nên 2x3 + x2 - 5x - 4 = (x + 1)(2x2 - x - 4)

Vậy: 2x4 - 3x3 - 7x2 + 6x + 8 = (x - 2)(x + 1)(2x2 - x - 4)

Ví dụ 3:

12x2 + 5x - 12y2 + 12y - 10xy - 3 = (a x + by + 3)(cx + dy - 1)

= acx2 + (3c - a)x + bdy2 + (3d - b)y + (bc + ad)xy – 3

12

4 10

3

6 12

15) x8 + 3x4 + 4 16) 3x2 + 22xy + 11x + 37y + 7y2 +10

17) x4 - 8x + 63

Trang 5

CHUYÊN ĐỀ 2 - SƠ LƯỢC VỀ CHỈNH HỢP, HOÁN VỊ, TỔ HỢP

Ngày soạn: 01 – 3 - 2010

A MỤC TIÊU:

* Bước đầu HS hiểu về chỉnh hợp, hoán vị và tổ hợp

* Vận dụng kiến thức vào một ssó bài toán cụ thể và thực tế

* Tạo hứng thú và nâng cao kỹ năng giải toán cho HS

B KIẾN THỨC:

I Chỉnh hợp:

1 định nghĩa: Cho một tập hợp X gồm n phần tử Mỗi cách sắp xếp k phần tử của tập hợp

X ( 1 ≤ k ≤ n) theo một thứ tự nhất định gọi là một chỉnh hợp chập k của n phần tử ấy

Số tất cả các chỉnh hợp chập k của n phần tử được kí hiệu Akn

2 Tính số chỉnh chập k của n phần tử

II Hoán vị:

1 Định nghĩa: Cho một tập hợp X gồm n phần tử Mỗi cách sắp xếp n phần tử của tập hợp

X theo một thứ tự nhất định gọi là một hoán vị của n phần tử ấy

Số tất cả các hoán vị của n phần tử được kí hiệu Pn

2 Tính số hoán vị của n phần tử

( n! : n giai thừa)

III Tổ hợp:

1 Định nghĩa: Cho một tập hợp X gồm n phần tử Mỗi tập con của X gồm k phần tử trong

n phần tử của tập hợp X ( 0 ≤ k ≤ n) gọi là một tổ hợp chập k của n phần tử ấy

Số tất cả các tổ hợp chập k của n phần tử được kí hiệu Ckn

C = Ann : k! = n(n - 1)(n - 2) [n - (k - 1)]

k!

Pn = Ann = n(n - 1)(n - 2) …2 1 = n!

Trang 6

b) số tự nhiên có 5 chữ số, các chữ số khác nhau, lập bởi cả 5 chữ số trên là hoán vị cua 5 phần tử (chỉnh hợp chập 5 của 5 phần tử):

b) lập được bao nhiêu số chẵn có 5 chữ số khác nhau?

c) Lập được bao nhiêu số tự nhiên có 5 chữ số, trong đó hai chữ số kề nhau phải khác nhaud) Lập được bao nhiêu số tự nhiên có 4 chữ số, các chữ số khác nhau, trong đó có hai chữ

Cách 1: Tam giác phải đếm gồm ba loại:

+ Loại 1: các tam giác có một đỉnh là A, đỉnh thứ 2 thuộc

Ax (có 6 cách chọn), đỉnh thứ 3 thuộc Ay (có 5 cách

chọn), gồm có: 6 5 = 30 tam giác

+ Loại 2: Các tam giác có 1 đỉnh là 1 trong 5 điểm B1, B2,

B3, B4, B5 (có 5 cách chọn), hai đỉnh kia là 2 trong 6 điểm

Trang 7

A1, A2, A3, A4, A5, A6 ( Có 26 6.5 30 15

2! 2

C = = = cách chọn)Gồm 5 15 = 75 tam giác

+ Loại 3: Các tam giác có 1 đỉnh là 1 trong 6 điểm A1, A2, A3, A4, A5, A6 hai đỉnh kia là 2 trong 5 điểm B1, B2, B3, B4, B5 gồm có: 6 52 6.5.4 6.20 60

Bài 3: Trên trang vở có 6 đường kẻ thẳng đứng và 5 đường kẻ nằm ngang đôi một cắt

nhau Hỏi trên trang vở đó có bao nhiêu hình chữ nhật

CHUYÊN ĐỀ 3 - LUỸ THỪA BẬC N CỦA MỘT NHỊ THỨC

Ngày soạn: 03 – 3 - 2010

A MỤC TIÊU:

HS nắm được công thức khai triển luỹ thừa bậc n của một nhị thức: (a + b)n

Vận dụng kiến thức vào các bài tập về xác định hệ số của luỹ thừa bậc n của một nhị thức,vận dụng vào các bài toán phân tích đa thức thành nhân tử

B KIẾN THỨC VÀ BÀI TẬP VẬN DỤNG:

Trang 8

Với n = 4 thì: (a + b)4 = a4 + 4a3b + 6a2b2 + 4ab3 + b4

Với n = 5 thì: (a + b)5 = a5 + 5a4b + 10a3b2 + 10a2b3 + 5ab4 + b5

Với n = 6 thì: (a + b)6 = a6 + 6a5b + 15a4b2 + 20a3b3 + 15a2 b4 + 6ab5 + b6

3 Cách 3:

Tìm hệ số của hạng tử đứng sau theo các hệ số của hạng tử đứng trước:

a) Hệ số của hạng tử thứ nhất bằng 1

b) Muốn có hệ số của của hạng tử thứ k + 1, ta lấy hệ số của hạng tử thứ k nhân với số

mũ của biến trong hạng tử thứ k rồi chia cho k

Trang 9

là các hạng tử cách đều hai hạng tử đầu và cuối có hệ số bằng nhau

= 5x4y + 10x3y2 + 10x2y3 + 5xy4 = 5xy(x3 + 2x2y + 2xy2 + y3)

= 5xy [(x + y)(x2 - xy + y2) + 2xy(x + y)] = 5xy(x + y)(x2 + xy + y2)

Cách 2: A = (x + y)5 - (x5 + y5)

x5 + y5 chia hết cho x + y nên chia x5 + y5 cho x + y ta có:

x5 + y5 = (x + y)(x4 - x3y + x2y2 - xy3 + y4) nên A có nhân tử chung là (x + y), đặt (x + y) làm nhân tử chung, ta tìm được nhân tử còn lại

= 7xy(x + y)[x4 - x3y + x2y2 - xy3 + y4 + 3x3y - 3x2y2 + 3xy3 + 5x2y2 ]

= 7xy(x + y)[(x4 + 2x2y2 + y4) + 2xy (x2 + y2) + x2y2 ] = 7xy(x + y)(x2 + xy + y2 )2

Ví dụ 2:Tìm tổng hệ số các đa thức có được sau khi khai triển

Trang 10

* Củng cố, khắc sâu kiến thức về các bài toán chia hết giữa các số, các đa thức

* HS tiếp tục thực hành thành thạo về các bài toán chứng minh chia hết, không chia hết, sốnguyên tố, số chính phương…

* Vận dụng thành thạo kỹ năng chứng minh về chia hết, không chia hết… vào các bài toán

cụ thể

B.KIẾN THỨC VÀ CÁC BÀI TOÁN:

I Dạng 1: Chứng minh quan hệ chia hết

1 Kiến thức:

* Để chứng minh A(n) chia hết cho một số m ta phân tích A(n) thành nhân tử có một nhân

tử làm hoặc bội của m, nếu m là hợp số thì ta lại phân tích nó thành nhân tử có các đoi một nguyên tố cùng nhau, rồi chứng minh A(n) chia hết cho các số đó

* Chú ý:

+ Với k số nguyên liên tiếp bao giờ củng tồn tại một bội của k

+ Khi chứng minh A(n) chia hết cho m ta xét mọi trường hợp về số dư khi chia A(n) cho m+ Với mọi số nguyên a, b và số tự nhiên n thì:

2 Bài tập:

2 Các bài toán

Bài 1: chứng minh rằng

a) 251 - 1 chia hết cho 7 b) 270 + 370 chia hết cho 13

c) 1719 + 1917 chi hết cho 18 d) 3663 - 1 chia hết cho 7 nhưng không chia hết cho 37e) 24n -1 chia hết cho 15 với n∈ N

a) n5 - n chia hết cho 30 với n ∈ N ;

b) n4 -10n2 + 9 chia hết cho 384 với mọi n lẻ n∈ Z

c) 10n

+18n -28 chia hết cho 27 với n∈ N ;

Giải:

a) n5 - n = n(n4 - 1) = n(n - 1)(n + 1)(n2 + 1) = (n - 1).n.(n + 1)(n2 + 1) chia hết cho 6 vì(n - 1).n.(n+1) là tích của ba số tự nhiên liên tiếp nên chia hết cho 2 và 3 (*)

Trang 11

b) ) a7 - a = a(a6 - 1) = a(a2 - 1)(a2 + a + 1)(a2 - a + 1)

Nếu a = 7k (k ∈ Z) thì a chia hết cho 7

Nếu a = 7k + 1 (k ∈Z) thì a2 - 1 = 49k2 + 14k chia hết cho 7

Nếu a = 7k + 2 (k ∈Z) thì a2 + a + 1 = 49k2 + 35k + 7 chia hết cho 7

Nếu a = 7k + 3 (k ∈Z) thì a2 - a + 1 = 49k2 + 35k + 7 chia hết cho 7

Trong trường hợp nào củng có một thừa số chia hết cho 7

Vậy: a7 - a chia hết cho 7

Bài 4: Chứng minh rằng A = 13 + 23 + 33 + + 1003 chia hết cho B = 1 + 2 + 3 + + 100Giải

Mỗi số hạng trong ngoặc đều chia hết cho 50 nên A chia hết cho 50 (2)

Từ (1) và (2) suy ra A chia hết cho 101 và 50 nên A chi hết cho B

Bài tập về nhà

Chứng minh rằng:

Trang 12

a) a – a chia hết cho 5

b) n3 + 6n2 + 8n chia hết cho 48 với mọi n chẵn

c) Cho a l à số nguyên tố lớn hơn 3 Cmr a2 – 1 chia hết cho 24

d) Nếu a + b + c chia hết cho 6 thì a3 + b3 + c3 chia hết cho 6

e) 20092010 không chia hết cho 2010

f) n2 + 7n + 22 không chia hết cho 9

Dạng 2: Tìm số dư của một phép chia

Bài 1:

Tìm số dư khi chia 2100

a)cho 9, b) cho 25, c) cho 125

2 52 - 50.5 cũng chia hết cho 125 , số hạng cuối cùng là 1

Vậy: 2100 = B(125) + 1 nên chia cho 125 thì dư 1

1995 là số lẻ chia hết cho 3, nên a củng là số lẻ chia hết cho 3, do đó chia cho 6 dư 3

Bài 3: Tìm ba chữ số tận cùng của 2100 viết trong hệ thập phân

giải

Tìm 3 chữ số tận cùng là tìm số dư của phép chia 2100 cho 1000

Trước hết ta tìm số dư của phép chia 2100 cho 125

Vận dụng bài 1 ta có 2100 = B(125) + 1 mà 2100 là số chẵn nên 3 chữ số tận cùng của nó chỉ

có thể là 126, 376, 626 hoặc 876

Hiển nhiên 2100 chia hết cho 8 vì 2100 = 1625 chi hết cho 8 nên ba chữ số tận cùng của nó chia hết cho 8

Trang 13

trong các số 126, 376, 626 hoặc 876 chỉ có 376 chia hết cho 8

Vậy: 2100 viết trong hệ thập phân có ba chữ số tận cùng là 376

Tổng quát: Nếu n là số chẵn không chia hết cho 5 thì 3 chữ số tận cùng của nó là 376

Bài 4: Tìm số dư trong phép chia các số sau cho 7

a) 2222 + 5555 b)31993

c) 19921993 + 19941995 d)3 2 1930

Giải

a) ta có: 2222 + 5555 = (21 + 1)22 + (56 – 1)55 = (BS 7 +1)22 + (BS 7 – 1)55

= BS 7 + 1 + BS 7 - 1 = BS 7 nên 2222 + 5555 chia 7 dư 0

b) Luỹ thừa của 3 sát với bội của 7 là 33 = BS 7 – 1

Ta thấy 1993 = BS 6 + 1 = 6k + 1, do đó:

31993= 3 6k + 1 = 3.(33)2k = 3(BS 7 – 1)2k = 3(BS 7 + 1) = BS 7 + 3

c) Ta thấy 1995 chia hết cho 7, do đó:

19921993 + 19941995 = (BS 7 – 3)1993 + (BS 7 – 1)1995 = BS 7 – 31993 + BS 7 – 1

Theo câu b ta có 31993 = BS 7 + 3 nên

19921993 + 19941995 = BS 7 – (BS 7 + 3) – 1 = BS 7 – 4 nên chia cho 7 thì dư 3

d) 3 2 1930 = 32860 = 33k + 1 = 3.33k = 3(BS 7 – 1) = BS 7 – 3 nên chia cho 7 thì dư 4

Dạng 3: Tìm điều kiện để xảy ra quan hệ chia hết

Bài 1: Tìm n ∈ Z để giá trị của biểu thức A = n3 + 2n2 - 3n + 2 chia hết cho giá trị của biểu thức B = n2 - n

Trang 14

b) 2n3 + n2 + 7n + 1 = (n2 + n + 4) (2n - 1) + 5

Để 2n3 + n2 + 7n + 1 M 2n - 1 thì 5 M 2n - 1 hay 2n - 1 là Ư(5)⇔

2n 1 = - 5 n = - 2 2n 1 = -1 n = 0 2n 1 = 1 n = 1 2n 1 = 5 n = 3

Trang 15

b) n – 3n – 3n – 1 chia hết cho n + n + 1

c)5n – 2n chia hết cho 63

Dạng 4: Tồn tại hay khơng tồn tại sự chia hết

Bài 1: Tìm n ∈ N sao cho 2n – 1 chia hết cho 7

c) Nếu n = 3k (k∈ N) thì 5n – 2n = 53k – 23k chia hết cho 53 – 23 = 117 nên chia hết cho 9 Nếu n = 3k + 1 thì 5n – 2n = 5.53k – 2.23k = 5(53k – 23k) + 3 23k = BS 9 + 3 8k

= BS 9 + 3(BS 9 – 1)k = BS 9 + BS 9 + 3

Tương tự: nếu n = 3k + 2 thì 5n – 2n khơng chia hết cho 9

CHUYÊN ĐỀ 5: SỐ CHÍNH PHƯƠNG

Ngày soạn: 10 – 3 - 2010

I Số chính phương:

A Một số kiến thức:

Số chính phương: số bằng bình phương của một số khác

Ví dụ:

4 = 22; 9 = 32

A = 4n2 + 4n + 1 = (2n + 1)2 = B2

+ Số chính phương khơng tận cùng bởi các chữ số: 2, 3, 7, 8

+ Số chính phương chia hết cho 2 thì chia hết cho 4, chia hết cho 3 thì chia hết cho 9, chiahết cho 5 thì chia hết cho 25, chia hết cho 23 thì chia hết cho 24,…

Trang 16

B Một số bài toán:

Vậy: số chính phương chia cho 3 dư 0 hoặc 1

b) n = 2k (k ∈N) thì A = 4k2 chia hết cho 4

n = 2k +1 (k ∈N) thì A = 4k2 + 4k + 1 chia cho 4 dư 1

Vậy: số chính phương chia cho 4 dư 0 hoặc 1

Chú ý: + Số chính phương chẵn thì chia hết cho 4

+ Số chính phương lẻ thì chia cho 4 thì dư 1( Chia 8 củng dư 1)

2 Bài 2: Số nào trong các số sau là số chính phương

a) các số 19932, 19942 chia cho 3 dư 1, còn 19922 chia hết cho 3 ⇒ M chia cho 3 dư 2

do đó M không là số chính phương

b) N = 19922 + 19932 + 19942 + 19952 gồm tổng hai số chính phương chẵn chia hết cho

4, và hai số chính phương lẻ nên chia 4 dư 2 suy ra N không là số chính phương

c) P = 1 + 9100 + 94100 + 1994100 chia 4 dư 2 nên không là số chính phương

d) Q = 12 + 22 + + 1002

Số Q gồm 50 số chính phương chẵn chia hết cho 4, 50 số chính phương lẻ, mỗi số chia

4 dư 1 nên tổng 50 số lẻ đó chia 4 thì dư 2 do đó Q chia 4 thì dư 2 nên Q không là số chính phương

Trang 17

Cộng vế theo vế các đẳng thức trên ta có:

= [a(9a + 1) + 2a]100 + 25 = 900a2 + 300a + 25 = (30a + 5)2 = (33 31 2 3n 5)2

f) F = 44 41 2 3100 = 4.11 112 3100 là số chính phương thì 11 112 3100 là số chính phương

Số 11 112 3100 là số lẻ nên nó là số chính phương thì chia cho 4 phải dư 1

Thật vậy: (2n + 1)2 = 4n2 + 4n + 1 chia 4 dư 1

100

11 1 12 3 có hai chữ số tận cùng là 11 nên chia cho 4 thì dư 3

vậy 11 112 3100 không là số chính phương nên F = 44 41 2 3100 không là số chính phương

Bài 4:

a) Cho các số A = 11 11 1 4 2 432m ; B = 11 11 14 2 43m + 1 ; C = 66 66 14 2 43m

Trang 18

CMR: A + B + C + 8 là số chính phương

Ta có: A 102 1

9

m− ; B =

1

10 1 9

m+ − ; C = 6.10 1

a) Với n = 1 thì n2 – n + 2 = 2 không là số chính phương

Với n = 2 thì n2 – n + 2 = 4 là số chính phương

Với n > 2 thì n2 – n + 2 không là số chính phương Vì

(n – 1)2 = n2 – (2n – 1) < n2 – (n - 2) < n2

b) Ta có n5 – n chia hết cho 5 Vì

n5 – n = (n2 – 1).n.(n2 + 1)

Với n = 5k thì n chia hết cho 5

Với n = 5k ± 1 thì n2 – 1 chia hết cho 5

Với n = 5k ± 2 thì n2 + 1 chia hết cho 5

Nên n5 – n + 2 chia cho 5 thì dư 2 nên n5 – n + 2 có chữ số tận cùng là 2 hoặc 7 nên

n5 – n + 2 không là số chính phương

Vậy : Không có giá trị nào của n thoã mãn bài toán

Bài 6 :

a)Chứng minh rằng : Mọi số lẻ đều viết được dưới dạng hiệu của hai số chính phươngb) Một số chính phương có chữ số tận cùng bằng 9 thì chữ số hàng chục là chữ số chẵnGiải

Mọi số lẻ đều có dạng a = 4k + 1 hoặc a = 4k + 3

Trang 19

Vậy : n2 có chữ số hàng đơn vị là 6

Bài tập về nhà:

Bài 1: Các số sau đây, số nào là số chính phương

a) A = 22 21 2 350 4 b) B = 11115556 c) C = 99 9 1 2 3n

n

00 0 123 25 d) D = 44 4 14 2 43 {n

Bài 3: Chứng minh rằng

a)Tổng của hai số chính phương lẻ không là số chính phương

b) Một số chính phương có chữ số tận cùng bằng 6 thì chữ số hàng chục là chữ số lẻBài 4: Một số chính phương có chữ số hàng chục bằng 5 Tìm chữ số hàng đơn vị

CHUYÊN ĐỀ 6 - CÁC BÀI TOÁN VỀ ĐỊNH LÍ TA-LÉT

Ngày soạn:11 – 3 - 2010

A.Kiến thức:

1 Định lí Ta-lét:

N M

C B

A

Trang 20

OD OC ⇒ EG // CDb) Khi AB // CD thì EG // AB // CD, BG // AD neân

D

C B

A

O

G E

B A

Trang 21

b) Từ AHHB = ACBD=bc và AKKC =ABCF =bc suy ra AHHB= KCAK⇒AHHB =AHKC(Vì AH = AK)

⇒ AH2 = BH KC

3 Bài 3: Cho hình bình hành ABCD, đường thẳng a đi qua A lần lượt cắt BD, BC, DC

theo thứ tự tại E, K, G Chứng minh rằng:

a) AE2 = EK EG

b) AE1 =AK AG1 + 1

c) Khi đường thẳng a thay đổi vị trí nhưng vẫn qua A

thì tích BK DG có giá trị không đổi

Giải

a) Vì ABCD là hình bình hành và K ∈ BC nên

AD // BK, theo hệ quả của định lí Ta-lét ta có:

KC CG ⇒ KC CG (1); KC = CG KC = CG

AD DG ⇒ b DG (2)Nhân (1) với (2) vế theo vế ta có: BK = a BK DG = ab

b DG ⇒ không đổi (Vì a = AB; b = ADlà độ dài hai cạnh của hình bình hành ABCD không đổi)

4 Bài 4:

Cho tứ giác ABCD, các điểm E, F, G, H theo thứ tự chia trong

các cạnh AB, BC, CD, DA theo tỉ số 1:2 Chứng minh rằng:

a

B A

Q

P O

Trang 22

Mặt khác EM // AC; MG // BD Và AC ⊥ BD ⇒EM ⊥ MG ⇒ EMG = 90ã (4)

Tơng tự, ta có: FNH = 90 ã 0(5)

Từ (4) và (5) suy ra EMG = FNH = 90 ã ã 0 (c)

Từ (a), (b), (c) suy ra ∆EMG = ∆FNH (c.g.c) ⇒ EG = FH

b) Gọi giao điểm của EG và FH là O; của EM và FH là P; của EM và FN là Q thì

PQF = 90 ⇒ QPF + QFP = 90 ã ã 0 mà QPF = OPE ã ã (đối đỉnh), OEP = QFP ã ã (∆EMG = ∆FNH)Suy ra EOP = PQF = 90 ã ã 0 ⇒ EO ⊥ OP ⇒ EG ⊥ FH

5 Bài 5:

Cho hình thang ABCD có đáy nhỏ CD Từ D vẽ đờng thẳng song song với BC, cắt AC tại M

và AB tại K, Từ C vẽ đờng thẳng song song với AD, cắt AB tại F, qua F ta lại vẽ đờng thẳng song song với AC, cắt BC tại P Chứng minh rằng

AF = DC, FB = AK (3)

Kết hợp (1), (2) và (3) ta có CP CM

PB = AM ⇒ MP // AB(Định lí Ta-lét đảo) (4)

b) Gọi I là giao điểm của BD và CF, ta có: CP CM

Cho ∆ABC có BC < BA Qua C kẻ đờng thẳng vuông

goác với tia phân giác BE của ãABC; đờng thẳng này cắt

BE tại F và cắt trung tuyến BD tại G Chứng minh rằng

đoạn thẳng EG bị đoạn thẳng DF chia làm hai phần

Mặt khác D là trung điểm AC nên DF là đờng trung bình

của ∆AKC ⇒ DF // AK hay DM // AB

Suy ra M là trung điểm của BC

F K M

B A

M G

Trang 23

DE = DE = DE − = DE − (Vì AD = DC) ⇒ CE AE - DE DC 1 AD 1

DE = DE = DE − = DE −Hay CE AE - DE 1 AE 2 AB 2

DE = DE − = DE − = DF − (vì AE

DE= AB

DF: Do DF // AB)Suy ra CE AK + BK 2 2(AK + BK) 2

Cho tứ giác ABCD, AC và BD cắt nhau tại O Đờng thẳng qua O và song song với BC cắt

AB ở E; đờng thẳng song song với CD qua O cắt AD tại F

a) Chứng minh FE // BD

b) Từ O kẻ các đờng thẳng song song với AB, AD cắt BD, CD tại G và H

Chứng minh: CG DH = BG CH

Bài 2:

Cho hình bình hành ABCD, điểm M thuộc cạnh BC, điểm N thuộc tia đối của tia BC sao cho

BN = CM; các đờng thẳng DN, DM cắt AB theo thứ tự tại E, F

PHAÂN GIAÙC

Ngaứy soaùn: 13 – 3 - 2010

A Kieỏn thửực:

2 Tớnh chaỏt ủửụứng phaõn giaực:

∆ABC ,AD laứ phaõn giaực goực A ⇒ BD = AB

Trang 24

AD’là phân giác góc ngoài tại A: BD' = AB

Để c/m BC > 4 DM ta c/m a > (b + c)(b + d)4abd hay (b + d)(b + c) > 4bd (1)

Thật vậy : do c > d ⇒ (b + d)(b + c) > (b + d)2 ≥ 4bd Bất đẳng thức (1) được c/m

Bài 3:

Cho ∆ABC, trung tuyến AM, các tia phân giác của các góc AMB , AMC cắt AB, AC

a

c b

I

B A

C

A

Trang 25

theo thứ tự ở D và E

a) Chứng minh DE // BC

b) Cho BC = a, AM = m Tính độ dài DE

c) Tìm tập hợp các giao diểm I của AM và DE nếu ∆ABC có

BC cố định, AM = m không đổi

d) ∆ABC có điều kiện gì thì DE là đường trung bình của nó

Giải

a) MD là phân giác của ·AMB nên DADB =MAMB (1)

ME là phân giác của ·AMC nên EAEC =MAMC (2)

Từ (1), (2) và giả thiết MB = MC ta suy ra DADB =EAEC ⇒ DE // BC

d) DE là đường trung bình của ∆ABC ⇔ DA = DB ⇔ MA = MB ⇔ ∆ABC vuông ở A

4 Bài 4:

Cho ∆ABC ( AB < AC) các phân giác BD, CE

a) Đường thẳng qua D và song song với BC cắt AB ở K, chứng minh E nằm giữa B và Kb) Chứng minh: CD > DE > BE

KB < EB ⇒ ⇒E nằm giữa K và B

b) Gọi M là giao điểm của DE và CB Ta có CBD = KDB· · (Góc so le trong) ⇒KBD = KDB· ·

mà E nằm giữa K và B nên ·KDB > ·EDB ⇒ ·KBD > ·EDB ⇒ ·EBD > ·EDB ⇒ EB < DE

Ta lại có CBD + ECB = EDB + DEC · · · · ⇒ ·DEC>·ECB ⇒ ·DEC>·DCE (Vì ·DCE = ·ECB)

Suy ra CD > ED ⇒ CD > ED > BE

E D

M

I

C B

A

Trang 26

1 1 1 1 1

1 + + > + +

Giaỷi

a)AD laứ ủửụứng phaõn giaực cuỷa ãBAC neõn ta coự: DB = AB

DC AC (1)Tửụng tửù: vụựi caực phaõn giaực BE, CF ta coự: EC = BC

Qua C kẻ đờng thẳng song song với AD , cắt tia BA ở H

Cho ∆ABC coự BC = a, AC = b, AB = c (b > c), caực phaõn giaực BD, CE

a) Tớnh ủoọ daứi CD, BE roài suy ra CD > BE

b) Veừ hỡnh bỡnh haứnh BEKD Chửựng minh: CE > EK

Trang 27

+ Các số có chữ số tận cùng là 0; 1; 5; 6khi nâng lên luỹ thừa bậc bất kỳ nào thì chữ số tận cùng không thay đổi

+ Các số có chữ số tận cùng là 4; 9 khi nâng lên luỹ thừa bậc lẻ thì chữ số tận cùng không thay đổi

+ Các số có chữ số tận cùng là 3; 7; 9 khi nâng lên luỹ thừa bậc 4n (n ∈N) thì chữ số tận cùng là 1

+ Các số có chữ số tận cùng là 2; 4; 8 khi nâng lên luỹ thừa bậc 4n (n ∈N) thì chữ số tận cùng là 6

b) Tính chất 2: Một số tự nhiên bất kỳ khi nâng lên luỹ thừa bậc 4n + 1 (n ∈N) thì chữ sốtận cùng không thay đổi

c) Tính chất 3:

+ Các số có chữ số tận cùng là 3 khi nâng lên luỹ thừa bậc 4n + 3 (n ∈N) thì chữ số tận cùng là 7; Các số có chữ số tận cùng là 7 khi nâng lên luỹ thừa bậc 4n + 3 (n ∈N) thì chữ số tận cùng là 3

+ Các số có chữ số tận cùng là 2 khi nâng lên luỹ thừa bậc 4n + 3 (n ∈N) thì chữ số tận cùng là 8; Các số có chữ số tận cùng là 8 khi nâng lên luỹ thừa bậc 4n + 3 (n ∈N) thì chữsố tận cùng là 2

+ Các số có chữ số tận cùng là 0; 1; 4; 5; 6; 9 khi nâng lên luỹ thừa bậc 4n + 3 (n ∈N) thìchữ số tận cùng là không đổi

2 Một số phương pháp:

+ Tìm chữ số tận cùng của x = am thì ta xét chữ số tận cùng của a:

- Nếu chữ số tận cùng của a là các chữ số: 0; 1; 5; 6 thì chữ số tận cùng của x là 0; 1; 5; 6

- Nếu chữ số tận cùng của a là các chữ số: 3; 7; 9 thì :

* Vì am = a4n + r = a4n ar

Nếu r là 0; 1; 2; 3 thì chữ số tận cùng của x là chữ số tận cùng của ar

Nếu r là 2; 4; 8 thì chữ số tận cùng của x là chữ số tận cùng của 6.ar

B Một số ví dụ:

Trang 28

167 là chữ số tận cùng của tích 6.9 là 4

b) Ta có:

+) 99 - 1 = (9 – 1)(98 + 97 + + 9 + 1) = 4k (k ∈N) ⇒ 99 = 4k + 1⇒( )9 9

7 = 74k + 1

= 74k.7 nên có chữ số tận cùng là 7

1414 = (12 + 2)14 = 1214 + 12.1413.2 + + 12.12.213 + 214 chia hết cho 4, vì các hạng tử trước 214 đều có nhân tử 12 nên chia hết cho 4; hạng tử 214 = 47 chia hết cho 4 hay

a) Luỹ thừa của mọi số hạng của A chia 4 thì dư 1(Các số hạng của A có dạng n4(n – 2) + 1

(n ∈ {2; 3; ; 2004} ) nên mọi số hạng của A và luỹ thừa của nó có chữ số tận cùng giống nhau (Tính chất 2) nên chữ số tận cùng của A là chữ số tận cùng của tổng các số hạng

Từ 2 đến 2004 có 2003 số hạng trong đó có 2000 : 10 = 200 số hạng có chữ số tận cùng bằng 0,Tổng các chữ số tận cùng của A là

(2 + 3 + + 9) + 199.(1 + 2 + + 9) + 1 + 2 + 3 + 4 = 9009 có chữ số tận cùng là 9Vây A có chữ số tận cùng là 9

Bài 3: Tìm

a) Hai chữ số tận cùng của 3999; ( )7 7

7

b) Ba chữ số tận cùng của 3100

c) Bốn chữ số tận cùng của 51994

= 1050 – 50 1049 + + 492 5000 – 500 + 1 = BS(1000) + 1 = 001

Chú ý:

+ Nếu n là số lẻ không chi hết cho 5 thì ba chữ số tận cùng của n100 là 001

Trang 29

+ Nếu một số tự nhiên n không chia hết cho 5 thì n chia cho 125 dư 1

Cách 2: Tìm số dư khi chia 51994 cho 10000 = 24 54

Ta thấy 54k – 1 chia hết cho 54 – 1 = (52 – 1)(52 + 1) chia hết cho 16

Ta có: 51994 = 56 (51988 – 1) + 56

Do 56 chia hết cho 54, còn 51988 – 1 chia hết cho 16 nên 56(51988 – 1) chia hết cho 10000

Ta có 56= 15625

Vậy bốn chữ số tận cùng của 51994 là 5625

Chú ý: Nếu viết 51994 = 52 (51992 – 1) + 52

Ta có: 51992 – 1 chia hết cho 16; nhưng 52 không chia hết cho 54

Như vậy trong bài toán này ta cần viết 51994 dưới dạng 5n(51994 – n – 1) + 5n ; n ≥ 4 và 1994– n chia hết cho 4

C Vận dụng vào các bài toán khác

19k có chữ số tận cùng là 1

5k có chữ số tận cùng là 5

1995k có chữ số tận cùng là 5

1996k có chữ số tận cùng là 6

Nên A có chữ số tận cùng là chữ số tận cùng của tổng các chữ số tận cùng của tổng

1 + 5 + 5 + 6 = 17, có chữ số tận cùng là 7 nên không thể là số chính phương

b) Ta có :k chẵn nên k = 2n (n ∈ N)

20042004k = (20044)501k = (20044)1002n = ( 6)1002n là luỹ thừa bậc chẵn của số có chữ số tận cùng là 6 nên có chữ số tận cùng là 6 nên B = 20042004k + 2001 có chữ số tận cùng là

7, do đó B không là số chính phương

Bài 2:

Tìm số dư khi chia các biểu thức sau cho 5

a) A = 21 + 35 + 49 + + 20038005

b) B = 23 + 37 +411 + + 20058007

Trang 30

a) Chữ số tận cùng của A là chữ số tận cùng của tổng

(2 + 3 + + 9) + 199.(1 + 2 + + 9) + 1 + 2 + 3 = 9005

Chữ số tận cùng của A là 5 nên chia A cho 5 dư 0

b)Tương tự, chữ số tận cùng của B là chữ số tận cùng của tổng

(8 + 7 + 4 + 5 + 6 + 3 + 2 + 9) + 199.(1 + + 9) + 8 + 7 + 4 + 5 = 9024

B có chữ số tận cùng là 4 nên B chia 5 dư 4

Bài tập về nhà

Bài 1: Tìm chữ số tận cùng của: 3102 ; ( )3 5

Trang 31

Ví dụ:7 ≡ 10 (mod 3) , 12 ≡ 22 (mod 10)

+ Chú ý: a ≡ b (mod m) ⇔ a – b M m

B Tính chất của đồng dư thức:

1 Tính chất phản xạ: a ≡ a (mod m)

2 Tính chất đỗi xứng: a ≡ b (mod m) ⇒ b ≡ a (mod m)

3 Tính chất bắc cầu: a ≡ b (mod m), b ≡ c (mod m) thì a ≡ c (mod m)

4 Cộng , trừ từng vế: a b (mod m) a c b d (mod m)

Ta thấy 92 ≡ 2 (mod 15) ⇒ 9294 ≡ 294 (mod 15) (1)

Lại có 24 ≡ 1 (mod 15) ⇒ (24)23 22 ≡ 4 (mod 15) hay 294 ≡ 4 (mod 15) (2)

Từ (1) và (2) suy ra 9294 ≡ 4 (mod 15) tức là 9294 chia 15 thì dư 4

2 Ví dụ 2:

Chứng minh: trong các số có dạng 2n – 4(n ∈ N), có vô số số chia hết cho 5

Thật vậy:

Từ 24 ≡ 1 (mod 5) ⇒24k ≡ 1 (mod 5) (1)

Lại có 22 ≡ 4 (mod 5) (2)

Nhân (1) với (2), vế theo vế ta có: 24k + 2 ≡ 4 (mod 5) ⇒ 24k + 2 - 4 ≡ 0 (mod 5)

Trang 32

Hay 2 - 4 chia hết cho 5 với mọi k = 0, 1, 2, hay ta được vô số số dạng 2 – 4

(n ∈ N) chia hết cho 5

Chú ý: khi giải các bài toán về đồng dư, ta thường quan tâm đến a ≡ ± 1 (mod m)

a ≡ 1 (mod m) ⇒ an ≡ 1 (mod m)

a ≡ -1 (mod m) ⇒ an ≡ (-1)n (mod m)

3 Ví dụ 3: Chứng minh rằng

a) 2015 – 1 chia hết cho 11 b) 230 + 330 chi hết cho 13

c) 555222 + 222555 chia hết cho 7

Giải

a) 25 ≡ - 1 (mod 11) (1); 10 ≡ - 1 (mod 11) ⇒ 105 ≡ - 1 (mod 11) (2)

Từ (1) và (2) suy ra 25 105 ≡ 1 (mod 11) ⇒ 205 ≡ 1 (mod 11) ⇒205 – 1 ≡ 0 (mod 11)b) 26 ≡ - 1 (mod 13) ⇒ 230 ≡ - 1 (mod 13) (3)

33 ≡ 1 (mod 13) ⇒ 330 ≡ 1 (mod 13) (4)

Từ (3) và (4) suy ra 230 + 330 ≡ - 1 + 1 (mod 13) ⇒ 230 + 330 ≡ 0 (mod 13)

Vậy: 230 + 330 chi hết cho 13

c) 555 ≡ 2 (mod 7) ⇒ 555222 ≡ 2222 (mod 7) (5)

23 ≡ 1 (mod 7) ⇒ (23)74 ≡ 1 (mod 7) ⇒ 555222 ≡ 1 (mod 7) (6)

222 ≡ - 2 (mod 7) ⇒ 222555 ≡ (-2)555 (mod 7)

Lại có (-2)3 ≡ - 1 (mod 7) ⇒ [(-2)3]185 ≡ - 1 (mod 7) ⇒ 222555 ≡ - 1 (mod 7)

Ta suy ra 555222 + 222555 ≡ 1 - 1 (mod 7) hay 555222 + 222555 chia hết cho 7

4 Ví dụ 4: Chứng minh rằng số 2 2 4n + 1 + 7 chia hết cho 11 với mọi số tự nhiên n

Thật vậy:Ta có: 25 ≡ - 1 (mod 11) ⇒ 210 ≡ 1 (mod 11)

Xét số dư khi chia 24n + 1 cho 10 Ta có: 24 ≡ 1 (mod 5) ⇒ 24n ≡ 1 (mod 5)

⇒ 2.24n ≡ 2 (mod 10) ⇒ 24n + 1 ≡ 2 (mod 10) ⇒ 24n + 1 = 10 k + 2

Nên 2 2 4n + 1 + 7 = 210k + 2 + 7 =4 210k + 7 = 4.(BS 11 + 1)k + 7 = 4.(BS 11 + 1k) + 7

= BS 11 + 11 chia hết cho 11

Bài tập về nhà:

Bài 1: CMR:

a) 228 – 1 chia hết cho 29

b)Trong các số có dạng2n – 3 có vô số số chia hết cho 13

Bài 2: Tìm số dư khi chia A = 2011 + 2212 + 19962009 cho 7

CHUYÊN ĐỀ 10 – TÍNH CHIA HẾT ĐỐI VỚI ĐA THỨC

Ngày soạn: 15 – 3 - 2010

A Dạng 1: Tìm dư của phép chia mà không thực hiện phép chia

1 Đa thức chia có dạng x – a (a là hằng)

a) Định lí Bơdu (Bezout, 1730 – 1783):

Trang 33

Số dư trong phép chia đa thức f(x) cho nhị thức x – a bằng giá trị của f(x) tại x = a

Ta có: f(x) = (x – a) Q(x) + r

Đẳng thức đúng với mọi x nên với x = a, ta có

f(a) = 0.Q(a) + r hay f(a) = r

Ta suy ra: f(x) chia hết cho x – a ⇔ f(a) = 0

b) f(x) có tổng các hệ số bằng 0 thì chia hết cho x – 1

c) f(x) có tổng các hệ số của hạng tử bậc chẵn bằng tổng các hệ số của các hạng tử bậc lẻ thì chia hết cho x + 1

Ví dụ : Không làm phép chia, hãy xét xem A = x3 – 9x2 + 6x + 16 chia hết cho

B = x + 1, C = x – 3 không

Kết quả:

A chia hết cho B, không chia hết cho C

2 Đa thức chia có bậc hai trở lên

Cách 1: Tách đa thức bị chia thành tổng của các đa thức chia hết cho đa thức chia và dưCách 2: Xét giá trị riêng: gọi thương của phép chia là Q(x), dư là ax + b thì

f(x) = g(x) Q(x) + ax + b

Ví dụ 1: Tìm dư của phép chia x7 + x5 + x3 + 1 cho x2 – 1

Cách 1: Ta biết rằng x2n – 1 chia hết cho x2 – 1 nên ta tách:

an – bn chia hết cho a – b (a ≠ -b)

an + bn ( n lẻ) chia hết cho a + b (a ≠ -b)

Ví dụ 2: Tìm dư của các phép chia

Trang 34

HƯ sè cđa ®a thøc chia

HƯ sè thø 2 cđa ®a thøc

bÞ chia

+

HƯ sè thø 1®a thøc bÞ chia a

Để tìm kết quả của phép chia f(x) cho x – a

(a là hằng số), ta sử dụng sơ đồ hornơ

Nếu đa thức bị chia là a0x3 + a1x2 + a2x + a3,

đa thức chia là x – a ta được thương là

b0x2 + b1x + b2, dư r thì ta có

Ví dụ:

Đa thức bị chia: x3 -5x2 + 8x – 4, đa thức chia x – 2

Ta có sơ đồ

2 1 2 1 + (- 5) = -3 2.(- 3) + 8 = 2 r = 2 2 +(- 4) = 0Vậy: x3 -5x2 + 8x – 4 = (x – 2)(x2 – 3x + 2) + 0 là phép chia hết

2 Áp dụng sơ đồ Hornơ để tính giá trị của đa thức tại x = a

Giá trị của f(x) tại x = a là số dư của phép chia f(x) cho x – a

1 Ví dụ 1:

Tính giá trị của A = x3 + 3x2 – 4 tại x = 2010

Ta có sơ đồ:

C Chưngs minh một đa thức chia hết cho một đa thức khác

I Phương pháp:

1 Cách 1: Phân tích đa thức bị chia thành nhân tử có một thừa số là đa thức chia

2 Cách 2: biến đổi đa thức bị chia thành một tổng các đa thức chia hết cho đa thức chia

3 Cách 3: Biến đổi tương đương f(x) M g(x) ⇔f(x) ± g(x) M g(x)

4 cách 4: Chứng tỏ mọi nghiệm của đa thức chia đều là nghiệm của đa thức bị chia

II Ví dụ

A = A'

Trang 35

1.Ví dụ 1:

Chứng minh rằng: x8n + x4n + 1 chia hết cho x2n + xn + 1

Ta có: x8n + x4n + 1 = x8n + 2x4n + 1 - x4n = (x4n + 1)2 - x4n = (x4n + x2n + 1)( x4n - x2n + 1)

Ta lại có: x4n + x2n + 1 = x4n + 2x2n + 1 – x2n = (x2n + xn + 1)( x2n - xn + 1)

chia hết cho x2n + xn + 1

Vậy: x8n + x4n + 1 chia hết cho x2n + xn + 1

2 Ví dụ 2:

Chứng minh rằng: x3m + 1 + x3n + 2 + 1 chia hết cho x2 + x + 1 với mọi m, n ∈ N

Ta có: x3m + 1 + x3n + 2 + 1 = x3m + 1 - x + x3n + 2 – x2 + x2 + x + 1

= x(x3m – 1) + x2(x3n – 1) + (x2 + x + 1)

Vì x3m – 1 và x3n – 1 chia hết cho x3 – 1 nên chia hết cho x2 + x + 1

Vậy: x3m + 1 + x3n + 2 + 1 chia hết cho x2 + x + 1 với mọi m, n ∈ N

3 Ví dụ 3: Chứng minh rằng

f(x) = x99 + x88 + x77 + + x11 + 1 chia hết cho g(x) = x9 + x8 + x7 + + x + 1

Ta có: f(x) – g(x) = x99 – x9 + x88 – x8 + x77 – x7 + + x11 – x + 1 – 1

= x9(x90 – 1) + x8(x80 – 1) + + x(x10 – 1) chia hết cho x10 – 1

Mà x10 – 1 = (x – 1)(x9 + x8 + x7 + + x + 1) chia hết cho x9 + x8 + x7 + + x + 1

Suy ra f(x) – g(x) chia hết cho g(x) = x9 + x8 + x7 + + x + 1

Nên f(x) = x99 + x88 + x77 + + x11 + 1 chia hết cho g(x) = x9 + x8 + x7 + + x + 1

4 Ví dụ 4: CMR: f(x) = (x2 + x – 1)10 + (x2 - x + 1)10 – 2 chia hết cho g(x) = x2 – x

Đa thức g(x) = x2 – x = x(x – 1) có 2 nghiệm là x = 0 và x = 1

Ta có f(0) = (-1)10 + 110 – 2 = 0 ⇒ x = 0 là nghiệm của f(x) ⇒ f(x) chứa thừa số x

f(1) = (12 + 1 – 1)10 + (12 – 1 + 1)10 – 2 = 0 ⇒ x = 1 là nghiệm của f(x) f(x) chứa thừa số

x – 1, mà các thừa số x và x – 1 không có nhân tử chung, do đó f(x) chia hết cho x(x – 1)hay f(x) = (x2 + x – 1)10 + (x2 - x + 1)10 – 2 chia hết cho g(x) = x2 – x

5 Ví dụ 5: Chứng minh rằng

a) A = x2 – x9 – x1945 chia hết cho B = x2 – x + 1

b) C = 8x9 – 9x8 + 1 chia hết cho D = (x – 1)2

c) C (x) = (x + 1)2n – x2n – 2x – 1 chia hết cho D(x) = x(x + 1)(2x + 1)

Giải

a) A = x2 – x9 – x1945 = (x2 – x + 1) – (x9 + 1) – (x1945 – x)

Ta có: x2 – x + 1 chia hết cho B = x2 – x + 1

x9 + 1 chia hết cho x3 + 1 nên chia hết cho B = x2 – x + 1

x1945 – x = x(x1944 – 1) chia hết cho x3 + 1 (cùng có nghiệm là x = - 1)

nên chia hết cho B = x2 – x + 1

Vậy A = x2 – x9 – x1945 chia hết cho B = x2 – x + 1

b) C = 8x9 – 9x8 + 1 = 8x9 – 8 - 9x8 + 9 = 8(x9 – 1) – 9(x8 – 1)

Trang 36

= 8(x – 1)(x + x + + 1) – 9(x – 1)(x + x + + 1)

= (x – 1)(8x8 – x7 – x6 – x5 – x4 – x3 – x2 – x – 1)

(8x8 – x7 – x6 – x5 – x4 – x3 – x2 – x – 1) chia hết cho x – 1 vì có tổng hệ số bằng 0

suy ra (x – 1)(8x8 – x7 – x6 – x5 – x4 – x3 – x2 – x – 1) chia hết cho (x – 1)2

c) Đa thức chia D (x) = x(x + 1)(2x + 1) có ba nghiệm là x = 0, x = - 1, x = - 12

Ta có:

C(0) = (0 + 1)2n – 02n – 2.0 – 1 = 0 ⇒ x = 0 là nghiệm của C(x)

C(-1) = (-1 + 1)2n – (- 1)2n – 2.(- 1) – 1 = 0 ⇒ x = - 1 là nghiệm của C(x)

C(- 12) = (-12 + 1)2n – (-12 )2n – 2.(- 12) – 1 = 0 ⇒ x = - 12 là nghiệm của C(x)

Mọi nghiệm của đa thức chia là nghiệm của đa thức bị chia ⇒đpcm

Vậy f(x) không có nghiệm nguyên

Bài tập về nhà:

Bài 1: Tìm số dư khi

a) x43 chia cho x2 + 1

b) x77 + x55 + x33 + x11 + x + 9 cho x2 + 1

Bài 2: Tính giá trị của đa thức x4 + 3x3 – 8 tại x = 2009

Bài 3: Chứng minh rằng

a) x50 + x10 + 1 chia hết cho x20 + x10 + 1

b) x10 – 10x + 9 chia hết cho x2 – 2x + 1

c) x4n + 2 + 2x2n + 1 + 1 chia hết cho x2 + 2x + 1

d) (x + 1)4n + 2 + (x – 1)4n + 2 chia hết cho x2 + 1

e) (xn – 1)(xn + 1 – 1) chia hết cho (x + 1)(x – 1)2

Trang 37

CHUYÊN ĐỀ 11 – CÁC BÀI TOÁN VỀ BIỂU THỨC HỮU TỈ

Ngày soạn:16 – 3 - 2010

A Nhắc lại kiến thức:

Các bước rút gọn biểu thức hửu tỉ

a) Tìm ĐKXĐ: Phân tích mẫu thành nhân tử, cho tất cả các nhân tử khác 0

b) Phân tích tử thành nhân , chia tử và mẫu cho nhân tử chung

Trang 38

c) B > 0 ⇔ 2x + 5

3x - 1 > 0 ⇔

1 3

2 5 0

5 2

x x

x

x x

a) Rút gọn biểu thức C

b) Tìm giá trị nguyên của x để giá trị của biểu thức B là số nguyên

b) Tìm x nguyên để D có giá trị nguyên

Trang 39

c) Tìm giá trị của D khi x = 6

Nếu x + 2 = 0 ⇔ x = -2 thì biểu thức D không xác định

b) Để D có giá trị nguyên thì 2

Vì x(x – 1) là tích của hai số nguyên liên tiếp nên chia hết cho 2 với mọi x > - 2+) −2x có giá trị nguyên ⇔ x 2 x = 2k 2k (k Z; k < - 1)

b) Tìm số nguyên y để 2y + 32D có giá trị nguyên

c) Tìm số nguyên y để B ≥ 1

Trang 40

CHUYÊN ĐỀ 12 – CÁC BÀI TOÁN VỀ BIỂU THỨC (TIẾP)

Ngày soạn: 16 3 - 2010

* Dạng 2: Các biểu thức có tính quy luật

Bài 1: Rút gọn các biểu thức

Ngày đăng: 07/07/2014, 16:00

HÌNH ẢNH LIÊN QUAN

Hình thang thì N là trung điểm của đáy MH - BỒI DƯỠNG HSG 8
Hình thang thì N là trung điểm của đáy MH (Trang 69)
w