BỆNH DA TRONG TIỂU ĐƯỜNG (Kỳ 8) potx

BỆNH DA TRONG TIỂU ĐƯỜNG Kỳ 8 oooOOOooo 3.Bệnh lý ở lớp bì do tiểu đường diabetic dermopathy: *Căn nguyên và sinh bệnh học: các tổn thương teo da ở chi dưới hoặc các đốm ở xương chày s

BỆNH DA TRONG TIỂU ĐƯỜNG

(Kỳ 8) oooOOOooo

3.Bệnh lý ở lớp bì do tiểu đường (diabetic dermopathy):

*Căn nguyên và sinh bệnh học: các tổn thương teo da ở chi dưới hoặc các đốm ở xương chày (shin spots) là đặc trưng đầu tiên và được đề nghị là hình ảnh

da trong tiểu đường từ năm 1964 Sau đó một thời gian ngắn, Binkley dùng thuật

ngữ “bệnh ở lớp bì do tiểu đường” do có sự song hành của các thay đổi bệnh học với bệnh lý võng mạc, thận, thần kinh Từ đó đến nay, vẫn còn tranh luận về căn nguyên của các rối loạn, đặc trưng của tiểu đường, mối liên quan với các biến chứng bệnh lý mạch máu vi thể khác trong tiểu đường

Lưu hành của các đốm ở xương chày ở bệnh nhân tiểu đường còn đi lại được rất thay đổi Trong một nghiên cứu trên dân số nền tại Thụy Điển, bệnh lý ở lớp bì do tiểu đường chiếm 33% bệnh nhân DM type 1 và 39% bệnh nhân DM type 2, so với 2% ở nhóm chứng Trong các nghiên cứu khác, độ lưu hành ở người không có tiểu đường chiếm 1,5% ở các sinh viên y khoa đến 20% ở nhóm bệnh nhân nội tiết không tiểu đường Bệnh lý lớp bì do tiểu đường thường ở nam giới

và có sự gia tăng chu kỳ tiểu đường

Lithner thấy bệnh lý lớp bì ở chân của bệnh nhân tiểu đường với vết thương

do nóng hoặc lạnh, trong khi nhóm không có tiểu đường không có các thay đổi Khi được hỏi, ác bệnh nhân nghĩ rằng các thay đổi này là do vết thương, nhưng họ thường không kể được chi tiết gây ra chấn thương

*Lâm sàng, chẩn đoán, điều trị: bệnh hiện diện là các dát giống sẹo, màu hồng đến nâu, teo da, kích thước nhỏ (< 1cm), nằm ở vùng trước xương chày Tổn thương thường không có triệu chứng và mất hoàn toàn sau 1-2 năm để lại teo da, tăng sắc tố kéo dài

Về mối liên quan giữa bệnh lý ở bì do tiểu đường với các biến chứng nặng của tiểu đường, trong một nghiên cứu ở 173 bệnh nhân tiểu đường, tỷ lệ phát hiện mới các đốm ở xương chày song hành với chu kỳ tiểu đường và sự hiện diện của bệnh lý võng mạc, thận, thần kinh Tuy nhiên, bệnh lý ở lớp bì không song hành với bệnh nhân tiểu đường có béo phì và tăng huyết áp

Hiện nay không có điều trị thích hợp cho các tổn thương to da ở vùng xương chày

4 Các bệnh lý xuyên thấu mắc phải (acquired perforating disorders):

Bệnh cảnh nằm chồng lấp lên nhóm các bệnh lý như: bệnh Kyrle, bệnh chất tạo keo có phản ứng xuyên thấu (reaction perforating collagenosis), viêm nang lông xuyên thấu, bệnh thoái hóa mô đàn hồi xuyên thấu vằn vèo (elastosis perforans serpiginosa)

Các tổn thương là các sẩn tăng sừng, ngứa, nằm ở mặt duỗi của tứ chi Các sẩn và các nốt với thành phần xuyên thấu có thể cũng xảy ra ở mặt và thân mình Rất nhiều ở nang lông và trung tâm là một nút sừng Các sẩn có thể họp thành nhóm hoặc thành mảng giống mụn cóc Điều trị thường không thành công; Retinoic acid, Glucocorticoids tại chỗ, PUVA có hiệu quả một phần

5 Bóng nước trong tiểu đường (BD, bullosis diabeticorum):

*Căn nguyên và Sinh bệnh học: sự xuất hiện bóng nước ở chi dưới mà không do nguyên nhân khác thì hiếm là bệnh cảnh da đặc trưng của tiểu đường Sinh bệnh học BD chưa rõ Bệnh nhân BD không có tiền căn chấn thương hoặc nhiễm trùng, dù vậy cũng có vai trò làm gia tăng dòn da trong BD, có lẽ do sự tạo thành AGEs dẫn đến tăng sự dòn da

*Lâm sàng, chẩn đoán, điều trị: khởi phát bóng nước đột ngột ở chi dưới (đôi khi ở phần xa của chi trên), nhô cao trên mặt da, đau, không ngứa, thường ở ngón chân, bàn chân, mào xương chày Lành hoàn toàn sau 2-5 tuần hiếm khi để lại sẹo, thường hay tái phát trong nhiều năm Mô học bóng nước thấy mức độ bóc tách thay đổi từ trong thượng bì đến dưới thượng bì Không có biểu hiện miễn dịch bệnh học nào được nhận thấy BD diễn tiến lành tính mà không gây tổn thương các bề mặt lớn cơ thể; chỉ duy nhất biến chứng là nhiễm trùng thứ phát (cần cấy trùng và sử dụng kháng sinh)

Điều quan trọng là chẩn đoán chính xác bệnh cảnh này với các bệnh lý da bóng nước khác để thiết lập điều trị toàn thân thich hợp Bệnh nhân cần được giáo dục và chăm sóc tốt vết thương

Bảng 4: Chẩn đoán phân biệt và lượng giá của bóng nước trong tiểu đường

Chẩn đoán phân biệt

-Chốc bóng nước;

-Bóng nước dạng pemphigus;

-Ly thượng bì bóng nước mắc phải;

-Porphyria da muộn;

-Hồng ban đa dạng, dạng bóng nước;

-Phản ứng do vết đốt côn trùng

Xét nghiệm

-Sinh thiêt da làm mô học và miễn dịch huỳnh quang;

-Cấy vi khuẩn;

-Khảo sát porphyrin

Nguồn: Andrea A.Kalus, Andy J.Chien, John E.Olerud Klaus Wolff,

Fitzpatrick , s Dermatology in General Medicine, Diabetes mellitus and other endocrine diseases, 2008, 1461 1470