Kiến thức: - Từ sau thất bại của cuộc kháng chiến thời Trưng Vương, phong kiến Trung Quốc đã thi hành nhiều biện pháp hiểm độc nhằm biến nước ta thành một bộ phận của Trung Quốc, từ việc
Trang 1ần: 22
Tiết: 21
Bài 19: TỪ SAU TRƯNG VƯƠNG ĐẾN TRƯỚC LÝ NAM ĐẾ
( giữa thế kỷ I – giữa thế kỷ VI)
I – MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1 Kiến thức:
- Từ sau thất bại của cuộc kháng chiến thời Trưng Vương, phong kiến Trung Quốc đã thi hành nhiều biện pháp hiểm độc nhằm biến nước ta thành một bộ phận của Trung Quốc, từ việc tổ chức, sắp đặt bộ máy cai trị đến việc bắt nhân dân ta theo phong tục và luật Hán
- Chính sách đồng hoà được thực hiện triệt để ở mọi phương diện
2 Về tư tưởng, tình cảm:
- Bản chất tàn bạo của bọn cướp nước phong kiến Trung Quốc, không những chúng muốn cướp nước ta mà còn muốn cả dân tộc , tiêu diệt dân tộc
- Nhân dân ta không ngừng đấu tranh về mọi mặt để thoát khỏi tai họa đó
3 Về kỹ năng:
- Biết phân tích, đánh giá những thủ đoạn cai trị của phong kiến phương Bắc thời Bắc thuộc
- Biết tìm nguyên nhân vì sao dân ta không ngừng đấu tranh chống ách áp bức của phong kiến phương Bắc
4 Trọng tâm:
- Chế độ cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nước ta từ thế kỷ I đến thế kỷ VI
- Tình hình kinh tế nước ta từ thế kỷ I đến thế kỷ VI có gì thay đổi ?
II – ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :
- Bản đồ Việt Nam
- Lược đồ nước Aâu Lạc thế kỷ I – III
III – HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
- Hai Bà Trưng đã làm gì sau khi giành lại được độc lập ?
- Trình bày diễn biến của cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Hán ?
- Ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Hán ?
3 Giảng bài mới:
A Giới thiệu bài : Do lực lượng quá chênh lệch, mặc dù nhân dâ ta chiến đấu rất
dũng cảm, ngoan cường nhưng cuối cùng cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng đã thất bại, từ đó nước ta lại bị phong kiến phương Bắc thống trị, đô hộ Trong thời gian từ thế kỷ I đến thế kỷ VI, bọn phong kiến thi hành chính sách cai trị và bóc lột dã man, đẩy nhân dân ta vào cảnh khốn cùng Tuy nhiên để duy trì cuộc sống, nhân dân ta vẫn duy trì và phát triển sản xuất về mọi mặt
B Nội dung bài giảng:
Trang 2để trình bày cho HS rõ
những vùng đất của Châu
Giao
Từ thế kỷ I, Châu Giao
gồm những vùng đất nào ?
Đầu thế kỷ III, chính
sách cai trị của phong kiến
Trung Quốc có gì thay đổi ?
Em hãy cho biết miền
đất Aâu Lạc trước đây bao
gồm những quận nào của
Châu Giao ?
Từ ssau cuộc khởi nghĩa
Hai Bà Trưng, nhà Hán có
sự thay đổi gì trong chính
sách cai trị ?
Bộ máy nhà nước trong
giai đoạn này có gì khác so
với bộ máy trước cuộc khởi
nghĩa Hai Bà Trưng ?
Em có nhận xét gì về sự
thay đổi cai trị này ?
Nhà Hán thực hiện chính
sách bóc lột nhân dân ta
bằng hình thức nào ?
Tại sao nhà Hán lại đánh
thuế nặng vào muối và sắt ?
Em có nhận xét gì về
chính sách bóc lột của bọn
đô h ộ ?
Ngoài chính sách bóc lột
thuế má, cống nạp, phong
kiến Trung Quốc còn thực
hiện những chính sách nào ?
Vì sao nhà Hán tiếp tục
thi hành chủ trương đưa
người Hán sang ở nước ta ?
-Gồm 6 quận của Trung Quốc (Quảng Châu) và 3 quận: Giao Chỉ, Cửu Chân và Nhật Nam
-Trung Quốc chia thành 3 nước: Nguỵ, Thục, Ngô
Nhà Ngô tách Châu Giao thành Quảng Châu và Giao Châu (Aâu Lạc cũ)
-Là 3 quận: Giao Chỉ, Cửu Chân và Nhật Nam
-Nhà Hán đã trực tiếp nắm quyền từ trung ương đến địa phương
-Trước cuộc khởi nghĩa, Lạc tướng đứng đầu huyện là người Việt, đến thế kỷ III huyện lệnh là người Hán
-Nhà Hán thắt chặt hơn bộ máy cai trị đối với dân ta
-Đóng thuế (muối và sắt ), lao dịch và nộp cống (sản vật quý, sản phẩm thủ công và thợ khéo)
-Đánh thuế muối và sắt chúng sẽ bóc lột được nhiều hơn (vì mọi người dân đều phải dùng muối và sắt) -Các thế lực phong kiến phương Bắc tìm mọi cách bóc lột, đàn áp nhân dân ta
-Đưa người Hán sang Giao Châu, buộc dân ta phải học chữ Hán và tiếng Hán, tuân theo luật pháp và phong tục của người Hán
-Thực hiện ý đồ đồng hoá nhân dân ta, biến nhân dân thành người Hán
triều đại phong kiến phương Bắc đối với nước
ta từ thế kỷ I đến thế kỷ VI.
a.Aùch thống trị của các triều đại Trung Quốc:
-Đầu thế kỷ III, nhà Ngô đặt tên Aâu Lạc là Giao Châu
-Đưa người Hán sang cai trị các huyện
b.Nỗi thống khổ của nhân dân ta:
-Đóng nhiều thứ thuế (muối và sắt)
-Lao dịch và nộp cống
c.Đẩy mạnh đồng hoá:
-Đưa người Hán sang Giao Châu
-Bắt dân ta học chữ Hán và tiếng Hán, tuân theo luật pháp và phong tục của người Hán
Chính quyền đô hộ nắm -Đặt các chức quan để kiểm 2.Tình hình kinh tế nước
Trang 3độc quyền về sắt như thế
nào ?
Vì sao nhà Hán giữ độc
quyền về sắt ?
Mặc dù bị hạn chế,
nhưng nghề sắt ở Châu Giao
như thế nào ?
Vì sao nghề rèn sắt vẫn
phát triển ?
Những chi tiết nào chứng
tỏ nền nông nghiệp Giao
Châu vẫn phát triển ?
Ngoài nghề nông, người
Châu Giao còn biết làm
những nghề nào khác ?
Những sản phẩm nông
nghiệp và thủ công nghiệp
đã đạt đến trình độ như thế
Thương nghiệp trong thời
kỳ này ra sao ?
soát gắt gao việc khai thác, chế tạo và mua bán đồ sắt
-Để kìm hãm nền kinh tế nước ta và đề phòng nhân dân ta nổi dậy
-Vẫn phát triển (các di chỉ, mộ cổ, truyền thuyết Thánh Gióng )
-Do yêu cầu của cuộc sống và cuộc đấu tranh giành lại độc lập
-Biết dùng trâu, bò kéo cày, đắp đê phòng lũ lụt, biết làm thuỷ lợi, biết trồng hai vụ lúa một năm…
-Nghề thủ công: rèn sắt, làm gốm, tráng men, vẽ trang trí
-Nghề dệt phát triển
-Những sản phẩm này trở thành đồ cống phẩm (sản phẩm tốt, đẹp cống nạp cho phong kiến Trung Quốc) -Phát triển, chính quyền giữ độc quyền về ngoại thương
ta từ thế kỷ I đến thế kỷ
VI có gì thay đổi ?
a.Công cụ sắt và nghề nông:
-Nghề rèn sắt vẫn phát triển, nhân dân chế tạo được nhiều công cụ sản xuất, vũ khí
-Nông nghiệp phát triển: + Dùng trâu bò làm sức kéo phổ biến
+ Diện tích trồng trọt mở rộng
+ Công trình thuỷ lợi phát triển
+ Biết sử dụng phân bón + Trồng hai vụ lúa trong một năm
+ Chăn nuôi nhiều gia súc
b.Các nghề thủ công và
-Nghề rèn sắt, nghề gốm, nghề dệt phát triển mạnh mẽ
-Việc buôn bán trong và ngoài nước cũng phát triển
C Kết luận toàn bài : Sau cuộc kháng chiến của Hai Bà Trưng, nước ta lại bị các
triều đại phong kiến Trung Quốc thống trị với các chính sách rất dã man, tàn bạo Tuy
bị lâm vào cảnh khống cùng, nhưng nhân dân ta vẫn tìm cách phát triển sản xuất để duy trì cuộc sống, kiên trì đấu tranh giành độc lập cho dân tộc
4 Củng cố:
- Trong các thế kỷ I –VI, chế độ cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nước ta có gì thay đổi ?
- Hãy nêu những biểu hiện mới trong nông nghiệp thời kỳ này là gì ?
- Hãy trình bày những biểu hiện về sự phát triển cảu thủ công nghiệp và thương nghiệp nước ta trong thời kỳ này ?
5 Dặn dò:
- Học bài, làm bài tập trong sách thực hành
- Xem trước bài : “Từ sau Trưng Vương đến trước Lý Nam Đế (tt)”