bệnh đái tháo đường. ppt

Viết bởi Administrator Thứ bảy, 18 Tháng 7 2009 00:00 Đái tháo đường ĐTĐ - thuật ngữ Y khoa là Diabetes mellitus – là nhóm bệnh lý ảnh hưởng đến cách thức sử dụng đường glucose trong

Bệnh lý đái tháo đường là gì ?

Viết bởi Administrator

Thứ bảy, 18 Tháng 7 2009 00:00

Đái tháo đường (ĐTĐ) - thuật ngữ Y khoa là Diabetes mellitus – là

nhóm bệnh lý ảnh hưởng đến

cách thức sử dụng đường

(glucose) trong máu của cơ thể của chúng ta Lượng đường nầy cần cho sức khoẻ của bạn vì nó

là nguồn năng lượng chính của

cơ thể{josquote}Bệnh đái tháo đường diễn biến âm thầm, có vẻ không nguy hiểm nhưng có thể gây tàn phế cho người

bệnh{/josquote}

Bệnh lý đái tháo đường là gì ?

Đái tháo đường (ĐTĐ) - thuật

ngữ Y khoa là Diabetes mellitus – là nhóm bệnh lý ảnh hưởng

đến cách thức sử dụng đường

(glucose) trong máu của cơ thể của chúng ta Lượng đường nầy cần cho sức khoẻ của bạn vì nó

là nguồn năng lượng chính của

cơ thể{josquote}Bệnh đái tháo đường diễn biến âm thầm, có vẻ không nguy hiểm nhưng có thể gây tàn phế cho người

bệnh{/josquote}

Bình thường, glucose có thể đi vào trong tế bào nhờ hoạt động của insulin – một hormone được tiết ra bởi tuyến tụy Insulin hoạt động như những cổng cực nhỏ cho phép glucose đi vào trong tế bào Nhưng ở bệnh nhân đái tháo đường, quá trình nầy bị thất bại Thay vì vận chuyển vào trong tế bào, glucose tích tụ lại trong

dòng máu và cuối cùng thải ra ngoài cơ thể qua đường nước

tiểu Điều nầy xảy ra là do hoặc tuyến tụy không sản suất đủ

lượng insulin cần thiết hoặc các

tế bào không đáp ứng với insulin một cách thích hợp

Càng ngày càng có nhiều người

Mỹ bị đái tháo đường Bệnh lý nầy ảnh hưởng đến 16 triệu

người lớn và trẻ em, có đến gần 1/3 số người nói trên không biết rằng họ đang mang đang có bệnh

lý nầy Đó là do bệnh lý nầy có diễn tiến từ từ trong nhiều năm, thường không có triệu chứng

Đái tháo đường chủ yếu có 2

dạng – type 1 và type 2

Type 1 của ĐTĐ tiến triển khi sản xuất rất ít hoặc không sản

xuất ra insulin Nó ảnh hưởng từ

5 – 10% tổng số người mắc

bệnh Type 1 thường được gọi là ĐTĐ phụ thuộc insulin hay ĐTĐ

ở người vị thành niên Nhưng tên gọi nầy cũng có thể bị thay đổi

do type 1 cũng xảy ra ở người

lớn tuổi, không chỉ có ở trẻ em

và trẻ vị thành niên Ngoài ra,

những người bị ĐTĐ type khác cũng cần dùng insulin

ĐTĐ type 2 xảy ra phổ biến hơn

so với type 1, ảnh hưởng đến 90 – 95% tổng số người bị ĐTĐ Nó được gọi là ĐTĐ người lớn hay ĐTĐ không phụ thuộc insulin Nhưng nó cũng có tên mới Đó là

do càng ngày có nhiều người trẻ tiến triển type bệnh lý nầy và cũng có một số người ĐTĐ type

2 cũng sử dụng insulin ĐTĐ

type 2 xảy ra khi tế bào tụy sản xuất ra lượng insulin không đủ hoặc cơ thể sản xuất ra chất

kháng insulin

Cả 2 type của ĐTĐ đều tiến triển trầm trọng Sự tích tụ glucose

trong máu có thể gây tổn thương các cơ quan lớn trong cơ thể

Cuối cùng, ĐTĐ gây tử vong cho người bệnh Đây là nguyên nhân gây tử vong cho 200000 người

Mỹ mỗi năm

Đo đường huyết ở nhà giúp bác

sỹ chuẩn đoán chính xác và có phác đồ điều trị tốt hơn

Dấu hiệu và triệu chứng

ĐTĐ thường không có triệu

chứng Đặc biệt là ĐTĐ type 2

có tiến triển chậm Nhiều người

đã có bệnh lý nầy 8 năm trước khi được chẩn đoán Khi bệnh tiến triển thường biểu hiện những triệu chứng khác nhau Nhưng có

2 triệu chứng điển hình hay gặp

là khát nước nhiều và tiểu nhiều

Do lượng glucose quá cao trong máu đã kéo nước từ các mô vào máu, Tạo nên cảm giác mất

nước Để làm dịu cơn khát thì

người ta có xu hướng uống nhiều nước và các loại đồ uống khác,

và điều nầy dẫn đến việc bài xuất nhiều nước tiểu

Những triệu chứng cảnh báo

khác bao gồm

Triệu chứng giống

cúm Người bị ĐTĐ thỉnh

thoảng bị một đợt nhiễm siêu vi,

mệt mỏi, suy nhược và chán ăn Đường là nguồn năng lượng

chính của cơ thể do đó khi không vào được cơ thể sẽ gây nên cảm giác mệt mỏi và yếu ớt

Tăng hoặc giảm cân Do cơ

thể cố gắng bù trừ lượng đường

và dịch bi mất, chúng ta có thể

ăn nhiều hơn bình thường và sẽ tăng cân Nhưng điều ngược lại cũng có thể xảy ra Chúng ta ăn nhiều hơn bình thường, nhưng vẫn giảm cân là do mô cơ không nhận đủ glucose dể tạo năng

lượng và hoạt động Điều nầy

đặc biệt có ý nghĩa ở người bị

ĐTĐ type 1, loại mà có rất ít

glucose đi vào trong tế bào Thực

tế, hầu hết người bị ĐTĐ type 1 thường có trọng lượng cơ thể ở mức bình thường hoặc dưới mức bình thường

Nhìn mờ Nồng độ cao của

đường trong máu sẽ kéo dịch ra khỏi mô của cơ thể – bao gồm cả thấu kính của mắt Điều nầy ảnh hưởng đến khả năng điều chỉnh của mắt Khi ĐTĐ được điều trị

và đường huyết giảm thì khả

năng nhìn sẽ được cải thiện Tuy nhiên, sau nhiều năm ĐTĐ sẽ

ảnh hưởng đến võng mạc – phần nằm sau của mắt - cũng như gây tổn thương những mạch máu

nhỏ Đối với nhiều người nguyên nhân nầy chỉ gây ảnh hưởng đến khả năng nhìn ở mức độ nhẹ

Nhưng đối với người khác thì có ảnh hưởng một cách trầm trọng đến khả năng nhìn Trong một số trường hợp ĐTĐ có khả năng

gây mù vĩnh viễn

Dễ bị nhiễm trùng và lành chậm vết thương ĐTĐ ảnh

hưởng đến khả năng chống lại nhiễm trùng và quá trình lành vết

thương Nhiễm trùng bàng quang

và âm đạo là những vấn đề đặc biệt hay gặp ở nữ giới

Tổn thương thần

kinh(neuropathy) Lượng

đường huyết cao sẽ gây tổn

thương những mạch máu nuôi thần kinh, gây nên một số triệu chứng Phổ biến nhất là triệu

chứng tê bì và mất cảm giác ở tay và chân Cũng có thể có cảm giác đau kiểu bỏng rát ở chân, tay, cánh tay và khuỷu tay

Ngoài ra, có khoảng hơn một

nửa số bệnh nhân nam trên 50 tuổi có vấn đề về tình dục gây tổn thương thần kinh gây sự

cương của dương vật

Sưng, đỏ, đau nướu

răng ĐTĐ gây nên tăng nguy cơ

nhiễm trùng ở nướu răng và chân răng Kết quả gây nên sưng

phồng nướu răng và làm cho

răng trở nên lỏng lẻo, gây đau nhức và tạo mủ ở chân răng

Nguyên nhân

Trong tiến trình tiêu hoá, cơ thể lấy carbohydrate từ thực phẩm như bánh mì, gạo, mì sợi, rau, trái cây và sữa để tạo thành

những phân tử đường khác nhau Một trong các loại đó là glucose, nguồn năng lượng chính của cơ thể Glucose được hấp thu trực tiếp vào dòng máu sau khi ăn, nhưng nó không thể đi vào trong

tế bào mà không có sự giúp đỡ của insulin – một hormone được tiết ra bởi tuyến tụy Tụy là cơ quan nằm ở phía sau dạ dày Khi nồng độ glucose trong máu tăng, chúng phát tín hiệu cho tế bào beta của tuyến tụy phóng thích ra insulin Insulin sẽ đến “mở cổng

” để glucose đi vào trong tế bào Điều nầy giúp cho lượng glucose trong máu không tăng cao có thể gây nguy hiểm cho cơ thể.Khi nồng độ glucose trong máu

xuống thấp, tuyến tụy sẽ ngưng bài tiết insulin

Gan là nơi dự trữ glucose dư

thừa dưới dạng glycogen Khi

nồng độ glycogen trong máu

xuống thấp, gan sẽ chuyển

glycogen dự trữ thành glucose và phóng thích nó vào trong dòng máu

Khi chức năng của tuyến tụy

bình thường, lượng glucose trong máu dao động đáp ứng với một

số các yếu tố, bao gồm loại thực phẩm chúng ta ăn vào, hoạt dộng thể lực, stress và nhiễm trùng Nhưng mối liên quan phức tạp

của insulin, glucose, gan và

những hormone khác đảm bảo cho lượng đường trong máu

trong giới hạn cho phép

Tuy nhiên, thỉnh thoảng điều nầy không hoàn toàn đúng Hoặc cơ thể không sản xuất đủ lượng

insulin để giúp đưa glucose vào trong tế bào hoặc bản thân các tế bào trở nên đề kháng với insulin Trong trường hợp đó hậu quả là việc tăng nồng độ glucose trong máu Nguyên nhân của tình trạng tăng glucose trong máu phụ

thuộc vào loại đái tháo đường cụ thể Phân loại đái tháo đường và nguyên nhân của nó bao gồm:

sinh ra là do tuyến tụy sản xuất

ra lượng insulin không đủ Điều nầy xảy ra do cơ chế tự miễn của

cơ thể tấn công ngay chính tuyến tụy, Huỷ hoại tế bào bêta có chức năng sản xuất ra insulin Bình

thường, hệ thống miễn dịch tấn công virus, vi khuẩn và những vi sinh xâm lấn khác Các nhà

nghiên cứu không chắc rằng

những nguyên nhân nào của hệ thống miễn dịch đã tấn công lên tuyến tụy, nhưng người ta tin

tưởng rằng có một số yếu tố di truyền, một vài virus và chế độ

ăn đả gây ra cơ chế nầy Mặc dù ĐTĐ type 1 vẫn có thể không

phát hiện được trong nhiều năm, các triệu chứng có thể xuất hiện trong vài tuần đến vài tháng –

thường là sau một đợt mắc 1

bệnh lý nào đó

type 1, dạng nầy không phải3 là bệnh lý tự miễn Có thể có 1

hoặc 2 quá trình diễn ra : hoặc tụy không sản xuất đủ lượng

insulin cho phép glucose đi vào trong tế bào, hoặc là tế bào trở nên đề kháng với insulin Người

ta không biết rõ tại sao lại xảy ra điều nầy, nhưng tình trạng quá trọng và dư thừa mỡ là yếu tố

quan trọng Hầu hết những người ĐTĐ type 2 đều quá trọng

ĐTĐ ở người trẻ

truyền của ĐTĐ type 2 và

thường gặp ở tuổi thiếu niên

thỉnh thoảng tiến triển trong thai

kỳ – thường là vào tam cá nguyệt thứ 2 và 3 Xảy ra ở khoảng 2 – 3% tổng số phụ nữ mang thai và khi hormone được sản xuất bởi nhau thai bị gián đoạn do ảnh

hưởng của insulin ĐTĐ thai kỳ biến mất ngay sau khi sinh,

Nhưng có khoảng ½ trong số nầy tiến triển thành ĐTĐ type 2 vĩnh viễn sau sinh Trong những

trường hợp hiếm gặp, ĐTĐ type

1 cũng có thể xảy ra trong thai

kỳ, dẫn đến nồng độ glucose

trong máu cao sau khi sinh mà đòi hỏi phải điều trị bằng insulin

Có khoảng 1 – 2% tổng các

trường hợp chẩn đoán ĐTĐ do hậu quả của bệnh lý hoặc do

thuốc mà nó làm cản trở hoạt

động của insulin Chúng bao

gồm những thuốc kháng viêm

hoặc phẫu thuật cắt bỏ tuyến tụy, rối loạn hoạt động tuyến thượng thận, suy dinh dưỡng, nhiễm

trùng và thuốc corticosteroid,

chẳng hạn như prednisone