Yêu thống bao gồm phạm vi rộng của nhiều chứng trạng, do nhiều nguyên nhân khác nhau như: thống tích, thống giáp tích và yêu thống.... Nguyên nhân và cách trị Do hàn thấp xâm nhập vào hệ
Trang 1Đông y chữa chứng đau lưng
Đau lưng y học cổ truyền gọi là yêu thống, là một trong những chứng thuộc phạm vi chứng tý Yêu thống bao gồm phạm vi rộng của nhiều chứng trạng, do nhiều nguyên nhân khác nhau như: thống tích, thống giáp tích và yêu thống Thường chia làm 2 loại chính: cấp và mạn tính
Nguyên nhân và cách trị
Do hàn thấp xâm nhập vào hệ cân cơ kinh lạc gây bế tắc vận hành kinh khí gây đau hoặc
do lao động quá sức mất thăng bằng khí cơ hoặc tổn thương cân cơ xương khớp gây đau Hoặc do công năng thận quá suy giảm không nuôi dưỡng được xương khớp, tinh tủy hoặc thận bị trở trệ đình tích lâu ngày gây đau
Dưới đây chúng tôi xin giới thiệu một số bài thuốc điều trị chứng đau lưng tùy theo từng thể bệnh để bạn đọc tham khảo và áp dụng khi cần thiết:
Đau lưng do hàn thấp hoặc lao động quá sức
Triệu chứng: Đau lưng đột ngột sau khi bị lạnh, mưa, ẩm thấp hai thăn thịt cứng, hoặc
do lao động quá sức, mang vác quá nặng hoặc do thay đổi tư thế mạnh, đột ngột; ngoài đau dữ dội, không cúi được, có khi ho, thở vận động nhẹ cũng đau, không vặn mình được
Phương pháp điều trị: Ôn hóa hàn thấp, hoạt huyết tiêu ứ
Bài thuốc: “Khương hoạt thắng thấp thang gia giảm” gồm: khương hoạt 16g, độc hoạt 16g, cảo bản 10g, phòng phong 12g, cam thảo 6g, xuyên quy 16g, quế chi 6g, cốt toái bổ 16g, tế tân 4g
Cách dùng: Quế chi cạo bỏ vỏ, cam thảo chích Các vị trên + nước 1.800ml, sắc lọc bỏ bã lấy 250ml Uống ấm chia đều 4 lần, ngày uống 3 lần, tối uống 1 lần
Châm cứu
Châm bổ: Thận du, mệnh môn, tam âm giao
Châm tả: Các huyệt giáp tích vùng đau, ủy trung, thừa sơn
Trang 2Xoa bóp, day các huyệt dọc theo hai thăn thịt Bấm thận du, ủy trung Nếu do lao động quá sức gây đau tìm điểm đau, nếu biểu hiện xương sống lệch trục phải bấm huyệt đưa cột sống về vị trí giải phẫu (trừ trường hợp có dị tật cũ) Thuốc cho thêm các vị tiêu ứ: hồng hoa, huyết giác, tần giao, ngưu tất, tục đoạn
Đau lưng do thận quá suy tổn
Triệu chứng: Đau lưng âm ỉ liên miên, vận động đau tăng, kèm theo ù tai, hoa mắt, tóc bạc, răng long; nếu đau lâu ngày đứng, ngồi đau tăng kèm theo đau đầu, người mệt mỏi;
có thể di tinh, liệt dương Mạch trầm tế
Phương pháp điều trị: Tư bổ can thận
Bài thuốc
- Nếu thiên về thận âm hư dùng bài: “Hồ tiềm hoàn” gồm: hoàng bá 20g, tri mẫu 20g, quy bản 40g, thược dược 40g, trần bì 15g, ngưu tất 40g, hồ hĩnh cốt 40g, tỏa dương 20g, đương quy 60g, dương nhục 60g, thục địa 100g
Cách dùng: Dương nhục sấy khô giòn Các vị còn lại (trừ thục địa) sao giòn tán bột mịn Thục địa nghiền mịn, chưng với mật ong tan đều Trộn lẫn với bột thuốc trên nhào, nghiền đều Viên hoàn bằng hạt ngô, sấy ở nhiệt độ từ 50-60oC đến khô Ngày uống 80g, chia đều 4 lần, ngày 3 lần, tối 1 lần
Châm cứu
Châm bổ: Thận du, tam âm giao
Châm tả: Ủy trung, giáp tích
- Nếu thiên về thận dương hư dùng bài: “Kim quỹ thận khí hoàn” gồm: hoài sơn 40g, trạch tả 30g, đan bì 30g, sơn thù 40g, bạch linh 30g, thục địa 80g, quế chi 10g, hắc phụ tử 10g
Cách dùng: Quế chi cạo bỏ vỏ Các vị: hoài sơn, trạch tả, đan bì, bạch linh, quế chi, hắc phụ tử sao giòn tán mịn Sơn thù, thục địa chưng sôi, nghiền tinh, trộn với bột thuốc trên, mật hoàn vừa đủ, viên nhỏ bằng hạt ngô Sấy khô 50-60oC Ngày uống 90g chia đều 3 lần
Châm cứu
Trang 3Châm bổ: Thận du, mệnh môn, tam âm giao Kèm với ôn châm Nếu thận dương quá hư cứu cách muối mệnh môn, thận du
Châm tả: Giáp tích, thừa sơn, ủy trung
Chú ý
Nếu tình trạng thận âm hoặc thận dương quá hư suy mà có các triệu chứng: di tinh, liệt dương phải dùng các vị cố tinh: kim anh tử, khiếm thực; hoặc đi tiểu nhiều, tiêu khát thêm: ích trí nhân, phá cố chỉ, ngũ vị tử, tùy theo chứng trạng mà gia giảm để chữa có hiệu quả
Phòng bệnh
Tập các động tác cúi gập, ưỡn người, xoay trái, xoay phải nhẹ nhàng tăng dần; tránh bùn đất, gió lạnh và khi thời tiết thay đổi; lao động nhẹ nhàng; nghỉ ngơi, luyện tập đều đặn;
ăn đủ chất dinh dưỡng; kiêng không ăn thịt chó, thịt trâu, đu đủ xanh