Thực ra một trong những định luật cơ bản của vật lý là năng lượng không thể được tạo ra hay bị phá hủy.. Tuy nhiên năng lượng có thể chuyển đổi từ dạng này sang dạng khác và các tế bào s
Trang 1Các nhà vật lý định nghĩa năng
lượng là khả năng sinh công, xảy
ra khi một lực tác động vào một vật trên một khoảng cách nào đó
Trong hóa sinh sẽ thuận lợi hơn
nếu ta xem năng lượng là khả năng thay đổi Không có tế bào nào tạo
Trang 2ra năng lượng cả-mọi sinh vật sống phải thu lấy năng lượng từ môi
trường Thực ra một trong những định luật cơ bản của vật lý là năng lượng không thể được tạo ra hay bị phá hủy Tuy nhiên năng lượng có thể chuyển đổi từ dạng này sang
dạng khác và các tế bào sống thực hiện rất nhiều những chuyển đổi
năng lượng như vậy Các quá trình chuyển đổi năng lượng được liên kết với các chuyển đổi hóa học xảy
ra trong tế bào-như sự phá vỡ các liên kết hóa học, sự chuyển động của các chất qua màng v.v
Biến đổi năng lượng liên quan đến biến đổi vật chất
Trang 3Năng lượng tồn tại dưới nhiều
dạng: hoá năng, quang năng và cơ năng, nhưng tất cả các dạng này có thể được xếp thành 2 dạng cơ bản :
- Động năng gắn với sự chuyển rời
vị trí các vật Động năng phụ thuộc vào sự thay đổi vị trí và trạng thái của vật Nó có thể tồn tại ở dạng
năng lượng nhiệt, điện năng, cơ
năng, quang năng, hay các dạng
năng lượng khác
- Thế năng gắn với trạng thái và vị trí của vật mang năng lượng Nó
có thể tồn tại trong các liên kết hoá học, như sự chênh lệch nồng độ
hay điện thế, hay những dạng khác Nước bị ngăn trong các đập có thế năng Khi nước được xả ra từ các
Trang 4đập phần thế năng của chúng
chuyển thành dạng động năng,
phần năng lượng này được khai
thác để sản xuất điện năng phục vụ sản xuất và đời sống.(hình 6.1)
Tương tự như vậy axit béo chứa
năng lượng hoá học trong trong các liên kết C – H và liên kết C – C của chúng Năng lượng này có thể được giải phóng để thực hiện công hoá sinh
Trong tất cả các tế bào sinh vật
xuất hiện 2 loại phản ứng chuyển hoá:
- Quá trình đồng hoá (sự đồng hoá ) liên kết các phân tử đơn giản hình thành các các phân tử phức tạp hơn Quá trình tổng hợp Protein từ các
Trang 5axitamin là 1quá trình đồng hoá
Quá trình đồng hoá là quá trình tích luỹ năng lượng từ các các liên kết hoá học đã hình thành
- Quá trình dị hoá (sự dị hoá) phá
vỡ các đại phân tử phức tạp thành các phân tử đơn giản và giải phóng năng lượng tích luỹ trong các liên kết hoá học Đông hoá và dị hoá
thường diễn ra song song với nhau Năng lượng được giải phóng trong quá trình dị hoá đựoc sử dụng để
đồng hoá tức là thực hiện công sinh học Các hoạt động của tế bào :
phát triển, di chuyển và vận chuyển các ion qua màng… đều cần đến
năng lượng, không có quá trình nào được thực hiện mà không cần được
Trang 6cung cấp năng lượng Trong phần tiếp theo chúng ta sẽ xem xét các định luật chi phối quá trình chuyển hoá năng lượng, tìm ra năng lượng sẵn có cho quá trình thực hiện công sinh học và xem xét chiều truyền năng lượng