Thấp tim tiến triển (Kỳ 1) doc

ĐạI CƯƠNG: + Bệnh van tim phong thấp tính là bệnh tổn hại van tim do viêm nhiễm dẫn đến phản ứng biến dạng loét sùi nội tâm mạc.. + YHCT cho rằng, bệnh thuộc phạm trù tâm quí, chính xun

Thấp tim tiến triển

(Kỳ 1)

1 ĐạI CƯƠNG:

+ Bệnh van tim phong thấp tính là bệnh tổn hại van tim do viêm

nhiễm dẫn đến phản ứng biến dạng loét sùi nội tâm mạc

Lâm sàng biểu hiện : van tim dày lên và bị biến dạng gồ ghề gây hẹp lỗ van hoặc là khi van đóng sẽ không kín làm cho chức năng của tim bị rối loạn và nhịp tim không đều

+ YHCT cho rằng, bệnh thuộc phạm trù tâm quí, chính xung, thủy thũng, tâm tý và khái suyễn Nguyên nhân thường là chính khí hư tổn, ngoại tà thừa hư

mà xâm nhập lại luỵ đến tạng tâm thành tâm tý

Tâm bệnh tức khí - huyết vận hành không lưu thông dẫn đến khí trệ huyết

ứ, ảnh hưởng đến phế khí tâm mạch; phế khí trở tắc, không giáng được sinh ngực

tức khí đoản, khái thấu bất túc hoặc lạc trở phế ứ; khí - huyết nghịch loạn, phát sinh huyết lạc liên luỵ đến tỳ thận, khí hoá thất điều, vận hóa vô lực ảnh hưởng đến thông điều thủy đạo dẫn đến thuỷ thấp phạm lãm tất sinh niệu ít mà phù thũng, triệu chứng nghiêm trọng là thủy âm lăng tâm sạ phế

+ Chẩn đoán:

Bệnh sử: bệnh sử có phong thấp nhiệt hoạt động cấp tính

Lâm sàng: khi còn nhẹ hoặc thời kỳ đầu có thể triệu chứng không rõ ràng,

đa phần có thể thấy triệu chứng của bệnh van 2 lá hoặc van động mạch chủ

Xét nghiệm: X quang lồng ngực, điện tâm đồ, siêu âm tim đều có thể giúp cho chẩn đoán xác định

2 Biện chứng phương trị:

2.1 Đàm ứ tý trở:

- Tâm quí chính xung, hung bĩ khí cấp, má mặt xanh tím, khái suyễn đa đàm, nặng lạc huyết, đầu choáng thiếu lực (phạp lực), chất lưỡi xanh tía, có ban ứ, rêu nhờn, mạch tế hoạt sác hoặc kết đại do (hẹp van động mạch chủ)

- Pháp điều trị: dung đàm khai khiếu hoá ứ thông lạc

- Thuốc: hợp phương “giới bạch qua lâu bán hạ thang” với “đan sâm ẩm” gia giảm:

Giới bạch 15g Qua lâu vỏ 12g

Diêm thất bột 3g Cam thảo 5g

Pháp bán hạ 10g Chỉ xác 12g

Quế chi 10g Trúc nhự 10g

Đan sâm 20g Xuyên khung 12g

Đế hương (sau) 10g

Nếu tức ngực nhiều tâm thống môi xanh tía thì gia thêm: đào nhân 10g, hồng hoa 10g, xích thược 12g, diên hồ sách 15g

Nếu sau lao động mệt thì gia thêm: hoàng kỳ 20g, đương qui 12g, đẳng sâm 15g

Nếu tâm quí bất an, đêm đa mộng thì gia thêm: sinh long cốt 30g (trước), sinh mẫu lệ 30g (trước)

2.2 Ẩm lăng tâm - phế:

- Tức ngực tâm quí, suyễn khái khí súc, hông sườn chướng đau, thiện án; đàm đa sắc trắng, thậm chí có bọt sắc hồng hoặc máu tươi, má mặt xanh tía, trắng bệch; rêu trắng nhờn, mạch trầm huyền

- Pháp điều trị: tiết phế lợi thủy, bình suyễn chỉ khái

- Phương dược: “đình lịch đại táo tả phế thang” gia giảm

Đình lịch tử 30g Tang bạch bì 20g

Hồng bì 10g Mộc thông 15g

Đại táo 7 quả Cát cánh 10g

Chích ma hoàng 10g Sa tiền tử 20g

Cam toại lùi 3 - 5g Trạch tả 15g

Hạnh nhân 10g

Nếu khái suyễn ngực tức, không nằm ngửa được thì gia thêm: can khương 10g, tế tân 10g, bán hạ 12g

Nếu phiền khát niệu ít, đại tiện bí kết thì gia thêm: hán phòng kỷ 15g, sinh đại hoàng 15 - 20g (sắc sau), trư linh 10g, đại phúc bì 15g