Cảm nhận: Người lớn & Con nít Có bao giờ bạn quan tâm đến vấn nạn tự sát của lứa tuổi vị thành niên chưa nhỉ?. Hằng ngày trên các bìa báo vẫn thường đưa tin về cuộc chiến ở Iraq hay nhữ
Trang 1Cảm nhận: Người lớn & Con nít
Có bao giờ bạn quan tâm đến vấn nạn tự sát của lứa tuổi vị thành niên chưa nhỉ? Hằng ngày trên các bìa báo vẫn thường đưa tin về cuộc chiến
ở Iraq hay những chuyện tình ái vớ vẩn của các ngôi sao và dạo gần đây thì trên một vài tờ báo điện tử đã “vội vã” đăng một vài tin về những cuộc tự sát tập thể ở Nhật hay căn bệnh trầm cảm đang hoành hành trong lứa tuổi vị thành niên
Liệu bạn có biết là "suicide" (hành động tự tử)
"Suicide" từ một động từ đã trở thành một danh từ để chỉ một ngành học: "Suicidiology" "Suicidiology" đã xuất hiện từ lâu, lâu như thế nào thì tôi không biết
Trang 2nhưng một điều mà tôi biết chắc là nó xuất hiện lâu hơn những tin tức về các vụ tự sát trên mạng điện tử Việt Nam Một lý do đơn giản để "suicide" trở thành
"suicidiology" có lẽ là số trường hợp chết do tự vẫn ngày càng cao Trong xã hội Mỹ, "suicide" đứng thứ
ba trong những nguyên nhân gây nên cái chết cho lứa tuổi vị thành niên sau những tai nạn dưới sự ảnh hường của rượu bia (alcohol-related accidents) và mưu sát (homocides) Tỷ lệ trẻ vị thành niên tự vẫn trong độ tuổi 10-14 đã tăng lên 120% trong khoảng
1980 - nay và vẫn không ngừng gia tăng
Đứng trước con số đó, các nhà xã hội học đã lo sợ và
“sốt vó” lập ra một ngành học mới: "Suicidiology"
Không những nghiên cứu về tỷ lệ tự vẫn đang ngày một gia tăng trong lứa tuổi vị thành niên,
"Suicidiology" còn xoáy sâu vào những nguyên nhân
và hiện tượng của một trẻ có nguy cơ tự vẫn
Đó là những trẻ em thường buồn bã ít nói, bị chứng trầm cảm lâu ngày, thường đề cập đến cái chết khi trò chuyện và cảm thấy thất bại trong cuộc sống Hay
Trang 3những trẻ em thiếu thốn tình thương, tính tình xốc nổi, dễ giận dỗi cũng nằm trong danh sách này Hẳn
là họ - những nhà xã hội học phải thông thái lắm mới
có thể thống kê được những tình trạng này Tôi thật khâm phục họ quá Khâm phục lắm chứ khi mà họ đã
bỏ nhiều thời gian và công sức để nghiên cứu và
thống kê Những lập luận của họ thật chính xác và logic biết bao Những con số mà họ đưa ra thật thuyết phục và rõ ràng từng chi tiết một Ắt là phải có một quá trình nghiên cứu lâu dài và kiến thức của nhiều năm hội tụ Và để đền đáp cho công ơn đó, tỷ lệ tự vẫn trong lứa tuổi vị thành niên ngày một gia tăng Có
lẽ vì thế mà ngày nào họ cũng nhọc công nghiên cứu, ngày nào cũng nhọc công làm việc
Không biết các nhà xã hội học có nghĩ tới người lớn khi họ nghiên cứu về tự sát trong lứa tuổi vị thành
niên hay không nhỉ? "Người lớn", hai tiếng nhưng sao nghe to tát và vĩ đại quá Có ai chỉ tôi làm “người lớn” phải như thế nào không? Người lớn ư? Đó có phải là những người thường hay bảo bọn con trai không
được hút thuốc lá nhưng chính mình lại cứ ngày một
Trang 4ngày hai, cứ “con mèo” rồi lại "ba số" Đó có phải là những người khuyên bảo đám nhóc như chúng tôi đừng xem những bộ phim “người lớn” nhưng chính
họ lại được quyền xem Đó có phải là những người thường hay gạt bỏ những lời nói của đám nhóc với cái câu nói cố hữu “Con nít biết gì”
Vâng, tôi đồng ý đấy chứ Con nít đâu biết gì đâu!
Con nít chỉ biết làm những cái mà người lớn đã làm vì những hành động đó là “noi theo một tấm gương tốt”
Cờ bạc, rượu bia, chè chén hay nặng nề hơn là bạo lực, tầm thường hơn là bồ bịch và nhạy cảm hơn là tình dục và tình yêu - tất cả những thứ đó con nít
thường hay làm để cố thành “người lớn” để mong
được thoát khỏi cái câu “Con nít biết gì"
Những cậu học sinh trung học bắt đầu phì phèo điếu thuốc lá Cái cách cầm thuốc, rít thuốc, mồi lửa hay thả từng đám khói thật điệu nghệ làm sao Và còn hơn thế nữa, những buổi trốn học ngồi hàng giờ trong quán cà phê vỉa hè, mắt lim dim mơ màng như một anh thi sĩ thứ thiệt của bọn con trai đã nhận không
Trang 5biết bao nhiêu người lớn phải phì cười, bao nhiêu cái
xì xáo bàn tán hay cái nhìn chế giễu Người lớn nhìn thấy cái phù hiệu của trường trung học trên áo con nít
và lắc đầu bước đi Người lớn đang nghĩ về một
tương lai cũng mờ mịt như khói thuốc lá của đám cho nít ngồi bàn bên Và người lớn nghĩ là lẽ ra vào cái giờ hành chánh này thì con nít phải ngồi trong lớp mới đúng Vâng, đúng rồi, đúng quá rồi Trong giờ hành chánh, con nít phải đi học và trong giờ hành
chánh, người lớn cũng phải đi làm Người lớn thật đãng trí quá đi thôi, họ quên mất cái vế sau rồi
Con nít có biết gì đâu? Chúng làm thế vì trong đầu óc
“không biết gì” của chúng chỉ nghĩ đơn giản là: những điều do người lớn làm thì đều trưởng thành và mang tính “người lớn”, suy ra con nít muốn thành người lớn thì phải là những điều người lớn thường hay làm
Hình như tôi hơi quá lời khi nói về “người lớn”, vì
cũng có nhiều người lớn tốt, rất tốt nữa là đằng khác
Trang 6Tính cách rõ ràng và phổ biến nhất trong lứa tuổi
vị thành niên: khao khát sống, yêu đời và dám
nghĩ dám làm
Con nít rất hời hợt và nông cạn, con nít rất nóng nảy
và vội vàng Và cũng nhờ vội vàng mà con nít có
được những khoảnh khắc đẹp mà những người khác đôi khi mất cả một đời để tìm mà không có Con nít sẽ sống một ngày hôm nay cho thật xứng đáng để không hối hận vì ngày mai có khi không bao gìơ đến Con nít sẽ sống một tuổi trẻ thật sung sức và sôi nổi để khi
về già không còn nuối tiếc vấn vương Đó là một lối sống thường bị chê cười, đó là một lối sống không biết suy nghĩ Người lớn cho là thế nhưng họ không như thế Người lớn lại làm ngược với những tiêu chí mình đặt ra Sắc, tình, nhục, dục hay tham, sân, si, hận người lớn đều có đủ cả đấy nhưng họ không đủ can đảm để thừa nhận chính cái bản thân của họ vì một cái tự ái tồi hay sĩ diện hão Con nít nhìn đã quá
đủ, con nít nghe đã quá đủ và con nít vùng vẫy cũng
đã quá đủ
Trang 7Hãy trả lời cho tôi đâu là khoảng thời gian đẹp nhất trong một đời người? Tuổi nào bạn bắt đầu mơ mộng xao xuyến khi nhìn thấy một tà áo dài thấp thoáng lớp bên? Tuổi nào bạn
cứ nghĩ mãi về một người con trai nào đó dừng lại loay hoay sửa hộ bạn chiếc xe đạp bị tuột sên? Tuổi nào bạn tự nhiên
giận vì người ta cả buổi không thèm
nhìn bạn? Tuổi nào bạn đến lớp mà cứ mãi nhét trong cặp
Trang 8Trong cái tuổi thành niên mà
người lớn hay cho là hỗn loạn
ấy vẫn còn những chàng trai
đến xin phép bố mẹ cô gái để
được đưa cô đi dự một buổi
sinh hoạt tại trường Những
chàng trai ấy trong trang phục
veste chỉnh tề đến đón những
cô gái xinh xắn dịu dàng trong
những chiếc váy dạ hội Ai đã
nói tuổi trẻ không biết yêu
Tuổi trẻ biết yêu và còn hết
giới hạn của tình yêu Thật kỳ
quá, thật buồn cười quá khi
hai đứa nhóc đưa môi vào
nhau, giữ một lúc rồi khẽ nhăn
mặt, vội vàng bảo nhau như
thế là đủ
Tuổi của em tuổi đặc biệt, tuổi
của em tuổi xinh tươi Tuổi của
một trái ổi hay một bịch me chua? Tuổi nào bạn loay hoay với mảnh giấy nhỏ xíu trong lòng bàn tay trong khi kiểm tra
15 phút hay một tiết? Tuổi nào bạn đầy nhiệt huyết trong một buổi sinh hoạt tập thể, say sưa trong một trận bóng đá, khó khăn vật lộn với mấy bài toán hay vật
lý hóc búa, hay thức trắng một đêm để làm một món quà nhỏ một tấm thiệp mong có dịp tặng nàng?
Trang 9em sức mạnh tràn đầy, tuổi của em tuyệt mĩ, tuổi của
em là mê say sục sôi hào hứng đầy nhiệt huyết Tuổi của em cũng cay đắng, tuổi của em cũng giận hờn hay nhọc nhằn đau khổ Nhưng có gì đâu nhưng điều
đó cũng thường thôi bởi vì tuổi của em, tuổi vị thành niên
Tuổi đó là tuổi vị thành niên
Nói đến chuyện chết, tôi chợt nhớ đến nhân vật Lê,
17 tuổi, vai chính của bộ phim tài liệu "Good Morning, Hanoi" Cô và các bạn gái trong lứa tuổi của cô thấy cuộc đời này đáng chán, và nghĩ vẩn vơ về chuyện tự
tử Các cô bàn nhau chết thế nào cho đẹp Chuyện này chắc chỉ có ở Việt Nam, trong giới mới lớn ở Việt Nam Người lớn Việt Nam khi xem phim này thì chợt giật mình: Thì ra bọn trẻ chúng nó nghĩ thế à? Người
ta mải mê với chuyện cơm áo gạo tiền để mà luôn giật mình với câu hỏi được đặt ra trong bài viết: Có bao giờ bạn quan tâm đến vấn nạn tự sát ở tuổi vị thành niên chưa?
Trang 10Xã hội VN mình khác nên cách nhìn nhận về chuyện
tự tử (cũng như nhiều vấn đề khác trong xã hội) khác với bên Tây Nếu mình nói rằng mình "muốn chết" chẳng qua là vì chán một chuyện gì đó (đa số là vì điểm kém) chứ thực tình ít ai nghĩ đến chuyện tự tử thực sự Có lẽ đã quen với cuộc sống bộn bề lo toan, học hành căng thẳng, lại phải suy nghĩ vì gia đình
(một trong ít cái tốt còn tồn tại trong giới trẻ Việt Nam) nên ít ai chỉ nghĩ đến bản thân mình như rồi tự hành động Ở Việt Nam cái chất "tôi" trong văn hóa người Việt không nhiều nên sẽ ít thấy có kiểu con cái chống đối lối đi cha mẹ vạch sẵn Nếu có tự tử thì chắc cũng
vì bị nhồi nhét học!!!
Trong các hình thức chết, tự tử là xấu xa nhất Vì dù
họ có để lại lời giải thích thế nào, những người thân xung quanh họ (nếu có) đều phải ray rứt suốt đời, tự vấn hàng triệu lần tại sao lại làm như thế, có phải vì
ta đối xử tệ với nó ko, ta dồn ép, ta tự giết nó ko
Chết là xong, với họ - những người trẻ bồng bột!
Nhưng với những người khác,sẽ là một vết cắt ko bao giờ lành!