Cứ mỗi lần đứng trên bục giảng, nhìn đám học sinh giương mắt, lắng tai, chăm chú học tập môn mình dạy, lòng tôi lại thấy xúc động và thôi thúc tôi tìm ra những phương pháp dạy học nào
Trang 1PHẦN I: PHẦN MỞ ĐẦU
I/ LỜI NÓI ĐẦU:
Ngày nay những từ như Công nghiệp hoá, Hiện đại hoá, Toàn cầu hoá dường như không còn xa lạ với mỗi người chúng ta Để đạt được nhiều cái <<hoá>>
như thế ,người ta không thể phủ nhận được rằng nên biết chút tiếng Anh vì tiếng Anh là thứ ngôn ngữ quốc tế; là thứ tiếng được sử dụng rộng rãi nhất trên thế giới Nó được dùng trong mọi lãnh vực của hoạt động công cộng
Thật vậy, nếu chúng ta quán triệt được thứ ngôn ngữ này, chúng ta có thể đi đến bất kỳ lục địa nào trên thế giới: châu Á, châu Âu, châu Phi, châu Mỹ và châu Úc Khắp mọi nơi người ta đều nói tiếng Anh Bởi vì tính phổ cập của nó nên vô số sách được viết bằng tiếng Anh thuộc nhiều bộ môn khác nhau: khoa học, xã hội học, nhân chủng học, địa chất học, côn trùng học, khoa học chính trị
Thêm vào đó, nghe và nói được tiếng Anh chúng ta có thể dành cơ hội cho mình có được những chuyến du học với nguồn kinh phí được viện trợ 100% từ các tổ chức quốc tế Ví dụ: hàng năm, các đại sứ Canada, Úc thường tìm đến các trường THCS ở Huế như trường THCS Trần Cao Vân, trường THCS Thống Nhất, trường THCS Quốc Học phỏng vấn, và cấp học bổng cho học sinh đi du học từ lớp 8,9 đến hết đại học
Nghe và hiểu được tiếng Anh, chúng ta sẽ thấy tự tin khi dự thi các cuộc thi, các cuộc hội đàm trên trường quốc tế Ví dụ: các người đẹp nước ta được cử đi thi Hoa hậu quốc tế - những cô gái đẹp, duyên dáng, thân hình hoàn mĩ, nhưng nói tiếng Anh bập bẹ, không lưu loát - thật là quá sức đối với các cô để mang lại vinh quang cho đất nước
Bởi vì sự quan trọng của tiếng Anh nên từ lâu ở Việt Nam, tiếng Anh đã được đưa vào dạy ở các trường từ THCS trở lên ; và gần đây đã chọn và đưa vào dạy ở một số trường tiểu học ( trường chuẩn, trường điểm ) trên toàn quốc bắt đầu từ lớp
3 Thậm chí ở một số trường tiểu học, học sinh phải thi tuyển môn Anh văn để vào lớp Một ( trường tiểu học Lê Lợi ở Huế )
Học Anh văn không phải như ngày trước chuyên sâu vào học ngữ pháp, mà hôm nay học Anh văn học sinh phải phát triển được cả 4 kỹ năng: Nói, nghe, đọc, viết một cách đồng đều Học sinh biết ứng dụng Anh văn vào cuộc sống hàng ngày, trong giao tiếp xã hội
Nhưng đối với học sinh, trong 4 kỹ năng trên có kỹ năng dễ luyện tập, dễtiếp thu; còn có kỹ năng thì quá khó Nói được đã khó, mà nghe được dễ dàng laị còn khó hơn
II/ THỰC TRẠNG:
Trang 21/ Về phía giáo viên: Sau cuộc thăm dò các bạn đồng nghiệp về việc dạy kĩ năng thì hầu như ý kiến mọi người đều thống nhất là: kĩ năng nghe khó dạy nhất và sự tiếp thu, hiểu bài của học sinh cũng chậm nhất
2/ Về phía học sinh:
- Sau khi làm một cuộc điều tra với 35 học sinh lớp 9 trường THCS Đăkchoong, 1 lớp được xem như học khá nhất trường và đã có sự rèn luyện khá quen đối với môn Anh Văn trong 4 năm học, với 4 câu hỏi “trong 4 kĩ năng: nói, nghe, đọc, viết, các em thấy kĩ năng nào khó luyện tập nhất?” 32 học sinh nghĩa là phần lớn học sinh trong lớp đều trả lời tôi rằng: “kĩ năng nghe!”
- Sau bài kiểm tra 15’ kĩ năng nghe (bài 4-lớp 8) với học sinh lớp 8 trường THCS Đăkchoong ( năm học 2009- 2010) kết quả thu được:
Tổng số bài : 38 Khá : 3 Trung bình : 6 Yếu : 19 Kém : 10
- Sau bài kiểm tra kĩ năng nghe ( bài 5-lớp 7 ) với học sinh lớp 7 trường THCS Đăkchoong ( năm học 2009-2010 ) kết quả thu được:
Tổng số bài : 35 Khá : 5
Yếu : 9 Kém : 11
- Từ những cuộc chuyện trò tâm sự với học sinh, hiểu biết được tâm tư các
em rất muốn học tốt môn Anh Văn để làm sao gặp người nước ngoài có thể nghe và hiểu được họ nói gì, để từ đó giao tiếp được với họ 1 cách tự nhiên, thoải mái Chúng nói với tôi là: “ Cô ơi! Nghe khó quá!”
III/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Từ những thực trạng nêu trên, tôi - 1 giáo viên Anh Văn - mới ra trường và công tác được 3 năm hơn trên mảnh đất Kontum cằn cỗi sỏi đá, nhưng học sinh yêu thầy, mến cô và say mê học hành Cứ mỗi lần đứng trên bục giảng, nhìn đám học sinh giương mắt, lắng tai, chăm chú học tập môn mình dạy, lòng tôi lại thấy xúc động và thôi thúc tôi tìm ra những phương pháp dạy học nào phù hợp với các em giúp các em luyện tập được thành thạo kĩ năng nghe Chính vì động lực thôi thúc
Trang 3mãnh liệt đó cộng với sự say mê với phương pháp dạy kĩ năng “Nghe”, nên tôi quyết định chọn cho mình đề tài này để nghiên cứu
IV/ ĐỐI TƯỢNG VÀ CƠ SỞ NGHIÊN CỨU:
1 Đối tượng : Học sinh bậc THCS lớp 6, 7, 8, 9
2 Cở sơ û: Qua thực tiễn, qua giảng dạy, qua sách tham khảo
V/ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
• Điều tra, thống kê
• Kiểm tra, đánh giá
PHẦN II: BIỆN PHÁP ĐỀ XUẤT VÀ KẾT QUẢ VẬN DỤNG
I/ BIỆN PHÁP ĐỀ XUẤT:
1/ Đối với học sinh :
Một số lời khuyên dành cho các em học sinh để tự luyện nghe ở nhà
- Bài tập nghe các em luyện tập phải được đọc bởi người bản xứ, để các em quen với cách phát âm chuẩn, giọng điệu, cách luyến láy
- Luyện nghe ít nhưng đều đặn: Người ta đã chứng minh rằng: việc cố gắng tập trung học nghe chỉ trong 1 thời gian ngắn, nhưng thường xuyên có hiệu quả hơn trong một thời gian dài Ngồi bên máy nghe hàng giờ không chỉ gây chản nản còn gây mệt mỏi, căng thẳng, mất tập trung có khi còn gây điếc tai, loạn thần kinh
- Tôn trọng cảm xúc của mình: không nên bắt đầu học một bài nghe nếu các
em thấy mệt mỏi, bực tức, không tập trung hay đang vội vàng Khi bộ não của các em thoải mái, nó giống như một miếng bọt biển và các dữ liệu sẽ thấm vào các em một cách tự nhiên mà không cần cố sức Nếu như các em đang căng thẳng, chăc chắn bộ não các em sẽ khước từ dữ liệu Ép buộc bản thân phải ngồi trước máy để bắt đầu học nghe khi tâm trí các em nghĩ đến chuyện “ Mai còn có mấy bài tập toán chưa làm xong; tối còn tập văn nghệ mừng ngày 26/3 ” thì hoàn toàn chỉ uổng phí thời gian của các em mà thôi!
- Xem kết hợp nghe bản tin thời sự, thời tiết bằng tiếng Anh trên tivi, trên đài
- Nghe những bài hát tiếng Anh phù hợp với lứa tuổi các em (ví dụ: băng English for children - sing a song ) và tập hát theo các bài hát đó
- Nghe từ bài ở trình độ dễ trước rồi lần lượt đến những bài với nội dung nghe khó hơn, nhớ rằng khi đã bắt đầu luyện tập thì không được bỏ sót một bài
Trang 4tập nào và cũng không tự nhảy bậc Hãy nhớ “ chưa học đi đã học chạy” sẽ chẳng mang lại kết quả gì
2/ Đối với giáo viên:
Sau đây là những phương pháp dạy nghe mà tôi đã áp dụng và đạt được hiệu quả như mong đợi
2.1/ Nghe điền từ/ cụm từ còn thiếu vào chỗ trống trong câu ( gap - filling )
2.1.1/ Các bước lên lớp:
* Hoạt động trước khi nghe (pre - listening):
- Giáo viên cho học sinh đọc qua bài tập 1 lần Khuyến khích học sinh đoán trước các câu, từ, cụm từ sẽ được điền vào chỗ trống ( giáo viên cho học sinh thảo luận theo cặp)
- Giáo viên giới thiệu các từ, cấu trúc mới cho học sinh có trong bài + luyện phát âm
*Hoạt động trong khi nghe ( while-listening ):
- Giáo viên nêu rõ yêu cầu đề bài, tình huống
- Học sinh nghe và điền vào chỗ trống
- Cho học sinh nghe liền 2 lần Sau đó yêu cầu học sinh đưa ra đáp án và thảo luận với nhau ( theo cặp hoặc nhóm )
- Gọi học sinh đưa đáp án đã thảo luận
- Giáo viên cho học sinh nghe tiếp lần 3 để kiểm tra đáp án của mình
- Giáo viên đưa ra đáp án đúng
+ Lưu ý: không nên cho học sinh nghe đi nghe lại đoạn đáp án vì như thế dễ khiến học sinh hình thành thói quen cứ đến những câu cần điền giáo viên sẽ cho nghe kĩ hơn mà học sinh không chú tâm cho việc nghe
* Hoạt động sau khi nghe ( post-listening ): Tuỳ từng loại bài tập nghe mà giáo viên lựa chọn các phương án khác nhau cho phù hợp
- Nếu bài tập là một bài hội thoại, thì giáo viên cho học sinh đóng vai các nhân vật trong bài hội thoại, thực hành lại bài hội thoại trước lớp
- Nếu bài nghe là một đoạn văn, thì có thể cho học sinh tóm tắt lại nội dung chính của đoạn văn bằng ngôn ngữ, và sự hiểu biết của học sinh
- Sau đó giáo viên nhận xét, sửa lỗi cho bài tóm tắt của học sinh hoàn chỉnh về cấu trúc, giọng điệu
2.1.2/ Ứng dụng :
- Lớp 8: bài 1, 2, 5, 6, 8, 12, 13, 16(a)
- Lớp 9: bài 5, 6, 7(b), 8, 9
Trang 52.1.3/ Bài tập gợi ý:
*Bài tập 1:
a,Bài tập : Nghe Điền vào chỗ trống ( Listen Fill in the missing words ) Inge: (1) Inge Hansen What’s your name?
Mark: (2) Mark Lewis (3)
Liz: Hello Mark
Mark: (4) , Liz! This is Inge
Liz: Ah, hello, Igne (5)
Igne: Hello, Liz
b, Đáp án: 1/ Hello, I’m 4/ Hi
2/ My name’s 5/ Nice to meet you 3/ Please to meet you
c, Lời thoại:
Igne: Hello, I’m Inge Hansen What’s your name?
Mark: My name’s Mark Lewis Please to meet you
Liz: Hello Mark
Mark: Hi, Liz! This is Inge
Liz: Ah, hello, Inge Nice to meet you
Inge: Hello, Liz
*Bài tập 2:
a,Bài tập: Nghe Điền vào chỗ trống ( Listen Fill in the missing words ) One of the interesting things about Cuba is its (1) As in many other countries, (2) What is unusual is that schools (3) Each school has (4) where the childrend work for a few hours each day They plant vegetables, which they (5) and later they (6) In this way, they (7) and learn how important it is to produce Usually, children don’t like vegetables such as spinach, green beans, or cabbage But, by growing vegetables themselves, Cuban children soon develop a taste for them During the summer, older children also go to the country (8) with the crops
In this system, the children spend (9) studying and the rest (10) helping to increase the nation’s production
b, Đáp án:
1 educational system 6 harvest the crops
2 schools are free 7 develop good working habits
3 combine study with manual work 8 to help the farmers
4 a plot of land 9 part of their school time
5 weed and water 10 working in the open air
2 2/ Nghe Nối câu cho đúng nghĩa ( Listen Match the sentence ).
Trang 62 2 1/ Các bước lên lớp:
* Hoạt động trước khi nghe ( pre-listening ) :
- Giáo viên giới thiệu chủ đề bài nghe
- Cho học sinh đọc qua bài tập, thảo luận theo cặp, đoán trước kết quả bài tập
* Hoạt động trong khi nghe ( while - listening ):
- Giáo viên nêu tình huống và yêu cầu bài
- Cho học sinh nghe 2 lần, yêu cầu làm bài tập
- Để học sinh thảo luận nhóm, trao đổi, so sánh kết quả lẫn nhau và so sánh với kết quả dự đoán ban đầu của mình
- Giáo viên lấy bài của 1 nhóm cho cả lớp nhận xét; hoặc gọi học sinh lên làm thẳng bài trên bảng
- Cho học sinh nghe lại lần cuối cùng để kiểm tra
• Lưu ý: Loại bài tập này dễ vì nội dung bài nghe đã có sẵn, học sinh chỉ cần theo dõi băng nghe là có thể làm được ngay Vì vậy, sau khi đã làm và sửa bài xong, giáo viên mới nên giải thích từ, cụm từ (nếu học sinh hỏi )
* Hoạt động sau khi nghe ( post-listening ):
- Có thể cho học sinh thực hành hỏi đáp theo cặp về nội dung bài nghe
- Hoặc cho học sinh nói lại toàn bộ bài nghe theo sự diễn giải của học sinh
2 2 2/ Ứng dụng :
- Lớp 7: bài 5, 6
2 2 3/ Bài tập gợi ý:
a Bài tập: Nghe Nối các tên ở cột A với các hoạt động ở cột B (Listen Match the names of A with activities of B)
1 Nga
2 Lan
3 Hoa
4 Nhan
5 Nhi
a wants everyone to stay at her house to watch a new film
b suggests going picnic
c likes shopping because she wants to buy a new shirt
d suggests that they should finish their homework
e decides to clean up their neighborhood
b Đáp án: 1-c 2-d 3-a 4-b 5-e
c Lời băng: After a hard studying week at school, the students of Đakchoong school: Nga, Lan, Hoa, Nhan, and Nhi make a plan for their weekend They collect at Hoa’s house and give their ideas
Trang 7Nga wants to buy a new shirt so she suggests that they will go shopping Lan doesn’t agree She is a hard student so she wants to rest and do the homework because tomorrow has 2 periods of Math Hoa wants everyone to watch a new film that was sent to her yesterday by Jim - her American pen pal Nhan is interested in the beaches so he suggests going picnic, camping and cooking lunch there
It is 20 minutes, but they can’t choose the best plan for their weekend Finally, Nhi talks that they should have a meaning Sunday so she decides to clean up their neighborhood Everyone agrees with her good idea
2 3/ Nghe Chọn câu Đúng/ Sai ( Listen Choose True/ False ).
2 3 1/ Các bước lên lớp:
* Hoạt động trước khi nghe ( pre-listening ):
- Giáo viên cho học sinh thảo luận theo cặp, đọc qua các câu True/ False đã cho trên bảng và đoán nội dung sẽ nghe liên quan đến chủ đề gì để học sinh có sự liên tưởng về từ vựng, ngữ pháp
- Cho học sinh làm trước bài tập nếu bài tập liên quan về những hiểu biết xã hội, những phát minh, về người nổi tiếng những chủ đề mà học sinh có thể hiểu
- Giáo viên cung cấp từ mới, cấu trúc mới cho học sinh ( nếu bài nghe khó)
* Hoạt động trong khi nghe ( while-listening ):
- Giáo viên nêu chính xác yêu cầu, chủ đề bài tập
- Cho học sinh nghe băng 2 lần
- Yêu cầu học sinh thảo luận theo cặp, nhóm để trao đổi kết quả lẫn nhau mà đối chiếu, so sánh và quyết định xem câu Đúng/ Sai
- Gọi 1 vài học sinh cho câu trả lời Những học sinh khác nhận xét
- Giáo viên đưa ra kết quả đúng Có thể yêu cầu học sinh đối chiếu với kết quả đã đoán ở trên
* Hoạt động sau khi nghe ( post-listening ):
- Giáo viên cũng cố lại bài nghe bằng cách cho học sinh hỏi đáp theo cặp, vận dụng các loại câu hỏi: Yes/ No question; Wh- question
2 3 2/ Ứng dụng:
- Lớp 9: bài 4
- Lớp 8: bài 7 (a)
2 3 3/ Bài tập gợi ý:
a Bài tập: Hãy nghe cuộc đàm thoại Đánh dấu () vào ô True (đúng) hoặc False (sai)
Trang 81 David walks to work.
2 David’s work is near his home
3 Peter is a student
4 Peter pays to park his car
5 David wants to know about the man in the blue jacket
6 The man with the blue jeans is called Sam
b Đáp án: 1-F 2-T 3-F 4-F 5-F 6-T
c Lời băng:
Peter: Do you walk to work, David?
David: No, no, no It’s too far I go by bus to the staion, then I take a train to the school What about you Peter?
Peter: I go by car There’s a car park next to my office so parking is no problem David: Is it expensive to park there?
Peter: No,no my company pays, not me
David: Oh, I see Lucky you I say, who’s that chap over there?
Peter: Which one? The one in the blue jacket? That’s Martin
Peter: No,no, the man with the blue jeans and the white T - shirt
Peter: Oh, him! That’s Sam Ellis
2.4/ Nghe Điền thông tin vào bảng ( Chart - filling)
2.4.1/ Các bước lên lớp :
*Hoạt động trước khi nghe ( pre-listening ):
- Giáo viên giải thích dạng bài tập học sinh sẽ làm
- Cung cấp từ mới, cấu trúc mới có trong bài nghe
- Giáo viên lưu ý học sinh dạng thông tin sẽ được điền vào bảng ( số, giờ, ngày, danh từ về đồ vật )
*Hoạt động trong khi nghe ( while-listening ):
- Giáo viên cho học sinh nghe băng 2 lần
- Sau đó yêu cầu học sinh thảo luận theo cặp đưa ra kết quả đã nghe được
- Giáo viên gọi học sinh lên bảng viết câu trả lời, cả lớp nhận xét
- Cuối cùng giáo viên đưa ra kết quả đúng
TRUE FALSE
Trang 9- Cho học sinh nghe lại lần cuối cùng bài nghe.
*Hoạt động sau khi nghe (post-listening ):
- Giáo viên cho học sinh nói lại nội dung bài nghe từ những thông tin đã có trong bảng
2.4.2/ Ứng dụng:
- Lớp 7: bài 2 ,3, 11
2.4.3/ Bài tập gợi ý:
a, Bài tập: Nghe Điền các thông tin còn thiếu vào bảng( Listen Complete the missing detailson the chart.)
RADIO FOUNDATION
APPLICATION FORM
Name
Age
Address
Nationality
Work
Hobbies
b, Đáp án :
- Name: Paul Curtin
- Age: 26
- Address: Ealing, London
- Nationality: Scottish
- Work: Travel Agency - Hobbies: Tennis
c, Lời băng:
Hello I’m Paul Curtin I’m 26 years old and I come from Scotland - but now I live
in Ealingin London I work in a travel agency, and every weekend I play tennis at aclub in Ealing
2.5/ Nghe Chọn tranh phù hợp ( Listen Choose the picture )
2.5.1/ Các bước lên lớp:
*Hoạt động trước khi nghe ( pre-listening ):
- Giáo viên yêu cầu học sinh quan sát tranh vẽ, rồi giới thiệu chủ đề bài nghe
- Giáo viên nêu một số câu hỏi dẫn vào bài liên quan đến các bức tranh
- Cho học sinh tự tìm hiểu về các bức tranh ( theo nhóm, cặp )
- Giáo viên giới thiệu từ mới có trong bài nghe và luyện phát âm cho học sinh
*Hoạt động trong khi nghe ( while-listening ):
- Giáo viên nêu rõ tình huống, yêu cầu đề bài
Trang 10- Yêu cầu học sinh nghe và chọn tranh ( Học sinh nghe băng lần 1 để nắm thông tin khái quát toàn bài; nghe băng lần 2, kết hợp nhìn tranh và chọn đúng tranh theo sự mô tả)
- Hs so sánh kết quả ( theo cặp )
- Gv gọi bài học sinh trả lời trước lớp
*Hoạt dộng sau khi nghe ( post-listening )
- Gv nhận xét, chữa bài và cho đáp án
- Yêu cầu học sinh tóm tắt và nói lại nội dung bài nghe theo các câu hỏi gợi
ý, hoặc những câu được sắp xếp lại theo đúng ngữ pháp và nghĩa ( tuỳ trình độ học sinh )
- Theo nhóm học sinh lần lược nói lại nội dung tóm tắt bài nghe
2 5 2/ Ứng dụng :
- Lớp 8: bài 3, 8
- Lớp 9: bài 2
2 5 3/ Bài tập gợi ý :
a/ Bài tập( Exercise) ( được cho ở trang sau) b/ Đáp án ( key): 1.a 2.b
c/ Lời thoại( Tape transcript):
1/ A: What’s your new house like Tom?
B: It’s nice It is a two - floor building and it has the trees behind 2/ A: Is your house with three fences around it?
B: Yes, that right
2.6/ Nghe chọn đáp án đúng ( Multiple choice ):
2.6.1/ Các bước lên lớp
* Hoạt động trước khi nghe ( pre-listening )
- Loại bài tập nầy học sinh đã quen cách làm nên dễ đối với học sinh , vì vậy giáo viên không cần thiết phải giải thích yêu cầu đề bài, chỉ giới thiệu chủ đề để học sinh dễ liên tưởng
- Cho học sinh xem qua các câu hỏi, đáp án và thử đoán trước câu trả lời
- Cho học sinh thảo luận với bạn và đưa ra đáp án mà học sinh đã đoán trước ( Làm thật nhanh, giáo viên không nên để mất quá nhiều thời gian ở bước nầy)
*Hoạt động trong khi nghe ( while-listening ):
- Cho học sinh nghe băng 2 lần và yêu cầu học sinh làm bài tập theo yêu cầu
- Sau đó cho học sinh thảo luận nhóm và trao đôÛi kết quả để kiểm tra lẫn nhau
- Giáo viên gọi đại diện các nhóm đưa câu trả lời , các nhóm còn lại nhận xét -Giáo viên tổng kết, đưa ra câu trả lời đúng