Đừng khen con thông minh Những người làm cha mẹ thường nghĩ rằng, khen con thông minh, giỏi giang là một cách khuyến khích các em.. Trong suốt một thập kỷ, Carol Dweck, giáo sư tâm lý Đ
Trang 1Đừng khen con thông minh
Những người làm cha
mẹ thường nghĩ rằng, khen con thông minh, giỏi giang là một cách khuyến khích các em Nhưng theo nghiên cứu của các nhà khoa học Mỹ, việc làm này
có thể làm tổn hại lòng tự tin và cản trở sự tiến bộ của trẻ em
Trong suốt một thập kỷ, Carol Dweck, giáo sư tâm lý
ĐH Stanford đã thực hiện hàng loạt thực nghiệm với
400 học sinh lớp 5 thuộc mọi thành phần xã hội trên khắp nước Mỹ về tác động của những lời khen của cha mẹ đến sự phát triển của các em
Trang 2Trong các thực nghiệm này, mỗi em được yêu cầu làm một bài test IQ Sau khi có kết quả, một số em được khen là thông minh, một số khác được khen là chăm chỉ
Carol Dweck nhận thấy, hầu hết các em được khen thông minh khi được yêu cầu làm một bài test khác đều muốn chọn những dạng bài quen thuộc, ở cấp độ đơn giản mà các em tin rằng mình sẽ làm tốt để tiếp tục được khen
Trong khi đó, những em được khen là chăm chỉ lại muốn chọn những dạng bài mới, khó hơn, dù biết
rằng mình có thể làm sai
Sau bài test thứ hai, tất cả các học sinh tham gia thực nghiệm đều bị chê là làm bài chưa tốt Lúc này, biểu hiện tâm lý của nhóm ban đầu được khen là thông minh và nhóm được khen là chăm chỉ rất khác nhau
Trang 3Nhóm thứ nhất tỏ ra mất tự tin Các em cho rằng
mình đã cố gắng hết sức, nhưng chưa đủ thông minh, hoặc chưa đủ may mắn Trong khi đó, nhóm thứ hai chỉ nghĩ rằng nếu mình chăm chỉ hơn nữa thì kết quả
sẽ tốt hơn
Sau một chuỗi các bài test, các em được khen là
chăm chỉ đạt điểm ngày càng cao, trong khi điểm của
đa số các em ở nhóm được khen là thông minh lại có chiều hướng thấp đi
Kết quả này phù hợp với một nghiên cứu do TS tâm
lý Florrie Ng (ĐH Illinois) tiến hành với một số trẻ em
Mỹ và Hồng Kông Sau một bài test IQ, các em người
Mỹ dù làm không tốt vẫn được cha mẹ khen ngợi là thông minh, giỏi giang
Còn các bậc phụ huynh người Hồng Kông thì thẳng thắn trao đổi với con em mình về kết quả bài làm và động viên các em cố tập trung để làm các bài tiếp
theo Kết quả là sau test thứ hai, điểm trung bình của
Trang 4nhóm trẻ Hồng Kông cao hơn 33% so với nhóm trẻ người Mỹ
Từ những nghiên cứu trên, các nhà tâm lý học cho rằng, việc khen con thông minh, giỏi giang có hại cho
bé hơn là có lợi Điều này sẽ khiến các em chủ quan, thiếu rèn luyện
Mặt khác, nó cũng khiến các em không dám lựa chọn các vấn đề mới, mang tính thử thách trong học tập cũng như trong cuộc sống, vì sợ nếu thất bại sẽ
không còn được khen ngợi Nếu bị chê bai, chỉ trích, các em thường mất tự tin, chán nản, dễ bỏ cuộc
Ngược lại, những lời khen dành cho sự cố gắng và
nỗ lực sẽ giúp trẻ em tiến bộ và dám đương đầu Các
em tin rằng mọi thành quả mình đạt được là do chăm chỉ, cố gắng, nên khi gặp thất bại sẽ cố gắng, chăm chỉ hơn nữa