Các hệ thống Hydroponic và cách thức hoạt động Có 6 hệ thống hydroponic cơ bản, bao gồm hệ thống dạng bấc Wick, Thủy canh Water Culture, Ngập & Rút định kỳ Ebb and Flow, Nhỏ giọt Dr
Trang 1Các hệ thống Hydroponic và
cách thức hoạt động
Có 6 hệ thống hydroponic cơ bản, bao gồm hệ thống
dạng bấc (Wick), Thủy canh
(Water Culture), Ngập & Rút
định kỳ (Ebb and Flow), Nhỏ
giọt (Drip) (có hoàn lưu và không),
Kỹ thuật “Màng dinh dưỡng”
(N.F.T - Nutrient Film Technique)
và Khí canh (Aeroponic) Từ 6 hệ
Trang 2thống cơ bản này, có hàng trăm
kiểu khác nhau nhưng nhìn chung, tất cả các hệ thống hydroponic đều
là biến thể (hay kết hợp) của 6 loại
này
1 Hệ thống dạng bấc
(wick system)
Hệ thống dạng Bấc cho đến nay là dạng hệ thống hydroponic đơn giản nhất Đây là hệ thống bị động
Dung dịch dinh dưỡng được hút
vào môi trường trồng thông qua cái bấc hút và dẫn nước
Hệ thống này có thể sử dụng với
nhiều loại giá thể trồng khác nhau Trong đó, Perlite, Vermiculite,
Trang 3Pro-Mix và sợi xơ dừa là những loại
phổ biến nhất
Vấn đề lớn nhất của hệ thống này
là các cây lớn thường sử dụng
lượng lớn nước có thể sẽ sử dụng hết dung dịch dinh dưỡng nhanh
hơn những bấc cung cấp nước cho chúng
2 Hệ thống thủy canh
(Water Culture)
Hệ thống thủy canh là hệ thống đơn giản nhất trong các hệ thống
hydroponic ‘hoạt động’ Phần bệ
giữ các cây thường làm bằng
Styrofoam và đặt nổi ngay trên
Trang 4dung dịch dinh dưỡng Có 1 máy
bơm cung cấp khí vào khối sủi bọt (air stone) dung dịch dinh dưỡng và cung cấp oxygen cho rễ của cây
Thủy canh là hệ thống được lựa
chọn cho nuôi cấy rau diếp, loại
cây phát triển mạnh khi gặp nước Rất ít loại cây khác phát triển tốt
trên hệ thống này
Hệ thống hydroponic dạng này
thường dùng phổ biến trong dạy
học Hệ thống ít tốn kém, có thể tận dụng bể chứa nước hay những bình chứa không rỉ khác
Vấn đề lớn nhất của hệ thống này
là nó không hoạt động tốt đối với những cây lớn hay cây có đời sống dài
Trang 53 Hệ thống ngập & rút định
kỳ (ebb và flow system)
Hệ thống ngập và rút định kỳ hoạt động bằng cách làm khay trồng
ngập tạm thời trong dung dịch dinh dưỡng sau đó rút ngược trở lại
dung dịch này vào bồn chứa Hoạt động này được thực hiện với 1 cái bơm chìm trong bể có nối với
timer
Khi timer bật bơm chạy, dung dịch dinh dưỡng được bơm vào khay
trồng Khi timer tắt máy bơm, dung dịch dinh dưỡng rút ngược lại vào bồn chứa Timer được lập chu kỳ
Trang 6vài lần / ngày, tùy theo kích cỡ và loại cây trồng, nhiệt độ và độ ẩm
cũng như loại chất trồng được sử
dụng
Ebb and Flow là một hệ thống linh hoạt có thể sử dụng với nhiều loại chất trồng khác nhau Toàn bộ khay trồng có thể dùng Grow Rocks, sỏi hay Rockwool có hột Nhiều người thích sử dụng các chậu riêng rẽ có chứa chất trồng, giúp dễ dàng di
chuyển cây trồng xung quanh,
trong hay thậm chí ngoài hệ thống Bất lợi lớn của hệ thống này là với một số loại chất trồng (sỏi,
Growrocks, Perlite), có khả năng
dễ hư khi ngừng điện cũng như hư bơm và timer Rễ có thể khô nhanh
Trang 7khi chu kỳ nước bị ngưng Vấn đề này có thể giảm bớt phần nào khi
sử dụng chất trồng giữ nhiều nước hơn (Rockwool, Vermiculite, xơ
dừa hay hỗn hợp không phải đất tốt như Pro-mix hay Faffard's)
4 Hệ thống nhỏ giọt (Drip
systems – recovery /
non-recovery)
Hệ thống nhỏ giọt có thể là loại hệ thống hydroponic được sử dụng
rộng rãi nhất trên thế giới Thực
hiện đơn giản, timer điều khiển
bơm ngập chìm Timer bật máy
bơm lên và dung dịch dinh dưỡng được nhỏ trực tiếp lên gốc của mỗi
Trang 8cây bởi những đường ống nhỏ giọt nhỏ Trong hệ thống nhỏ giọt hồi lưu, dung dịch dinh dưỡng dư chảy xuống sẽ được thu hồi trong bể tái
sử dụng Hệ thống không hồi lưu không thu lại những nước dư chảy xuống
Hệ thống hồi lưu sử dụng dung
dịch dinh dưỡng khá hiệu quả,
nước dư ra được tái sử dụng, cho phép sử dụng timer ít tốn kém hơn
do hệ thống hồi lưu không yêu cầu việc kiểm soát chính xác chu kỳ
nước Hệ thống không hồi lưu cần timer chính xác hơn sao cho chu kỳ nước có thể điều chỉnh nhằm đảm bảo cây có đủ chất dinh dưỡng và nước dư xuống ở mức thấp nhất
Trang 9Hệ thống không hồi lưu yêu cầu ít
sự bảo dưỡng do dung dịch dinh
dưỡng dùng dư không tái sử dụng vào bồn chứa, do đó nồng độ dinh dưỡng và pH của bồn dung dịch
dinh dưỡng không thay đổi Điều này có nghĩa rằng bạn có thể đổ
đầy bồn bằng dung dịch dinh
dưỡng đã chỉnh pH và quên nó đi cho đến khi cần thêm Hệ thống hồi lưu có thể có những thay đổi lớn về
pH và nồng độ dinh dưỡng đòi hỏi phải kiểm tra và điều chỉnh định
kỳ
5 Kỹ thuật “màng dinh dưỡng” N.F.T (Nutrient Film Technique)
Trang 10
Loại này là hệ thống hydroponic
mà mọi người thường nghĩ tới khi nghĩ đến hệ thống hydroponic Các
hệ thống N.F.T có 1 dòng chảy
liên tục dung dịch dinh dưỡng vì
vậy không cần timer cho máy bơm ngập chìm Dung dịch dinh dưỡng được bơm vào khay trồng (thường dạng ống) và chảy qua rễ của cây, sau đó chúng chảy về bồn chứa
Thường thì không cần chất trồng
nào ngoài không khí, giúp tiết kiệm chi phí thay chất trồng sau mỗi vụ mùa Thường thì cây được đặt
trong các chậu rổ nhỏ bằng nhựa
với rễ phơi trong dung dịch dinh
dưỡng
Hệ thống N.F.T rất dễ bị ảnh hưởng
Trang 11khi mất điện hay bơm hư Rễ sẽ
khô rất nhanh chóng khi dòng chảy chất dinh dưỡng bị ngưng
6 Khí canh (Aeroponic)
Khí canh có thể là hệ thống
hydroponic dạng high-tech nhất
Giống như hệ thống N.F.T, chất
trồng chủ yếu là không khí Rễ
phơi trong không khí và được phun sương bằng dung dịch dinh dưỡng Việc phun sương thường được thực hiện mỗi vài phút Do rễ phơi ra
không khí giống như hệ thống
N.F.T, nên rễ sẽ khô nhanh chóng nếu chu kỳ phun sương bị gián
đoạn
Trang 12Timer điều khiển bơm dinh dưỡng cũng giống như những loại bơm
của hệ thống hydroponic khác,
ngoại trừ việc khí canh cần 1 timer chu kỳ ngắn giúp chạy máy bơm vài giây trong mỗi chu kỳ vài phút
Ngọc Hương