CONGNGHE8.BAI 53-54

- Hiểu được nguyên lý làm việc, vị trí lắp đặt của những thiết bị nêu trên trong mạch điện.. Để bảo vệ an toàn điện cho mạch điện, các thiết bị điện & đồ dùng điện trong nhà, người ta dù

GIÁO ÁN CÔNG NGHỆ 8



- Người soạn & dạy: LIÊU THỊ CẨM HOA - GVHD: PHẠM VĂN TÂM.

Bài 53- 54: THIẾT BỊ BẢO VỆ CỦA MẠNG ĐIỆN TRONG NHÀ.

Thực hành: CẦU CHÌ.

I.MỤC TIÊU:

1 Về kiến thức:

- Hiểu được cấu tạo & công dụng của cầu chì & Aptomat

- Hiểu được nguyên lý làm việc, vị trí lắp đặt của những thiết bị nêu trên trong mạch điện

2 Về kỹ năng:

- Mô tả được nguyên lý làm việc & vị trí lắp đặt của caaud chì trong mạch điện

- So sánh được dây chì & dây đồng

3 Về thái độ:

- Làm việc khoa học, an toàn

- Có tác phong công nghiệp

- Có thái độ học tập nghiêm túc, tham gia phát biểu ý kiến xây dựng bài

II.CHUẨN BỊ:

- Hình 53.1; 53.3; 54.1; 54.2a; 54.2b

- Vật mẫu các loại cầu chì

- Aptomat

- Nến

- Bóng đèn 12V, dây dẫn điện, công tắc điện 2 cực

III HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS NỘI DUNG

* Hoạt động 1: Ổn định lớp, kiểm tra bài cũ, đặt vấn đề vào bài mới (5’)

- Y/c lớp trưởng báo cáo sĩ số

- Đặt câu hỏi:

1 Hãy nêu công dụng, cấu tạo

7 nguyên lý làm việc của công tắc

điện?

2 Thiết bị lấy điện bao gồm

những thiết bị nào? Nêu công dụng

& cấu tạo của chúng?

- Đặt vấn đề vào bài mới:

Trong quá trình làm việc,

mạch điện có thể bị ngắn mạch

- Lớp trưởng báo cáo

- HS tả lời

- Tiếp thu

hoặc quá tải, dòng điện sẽ bị tăng

cao làm nhiệt độ tăng lên gây nên

hỏa hoạn & phá hỏng những thiết

bị, đồ dùng điện trong mạch điện

Để bảo vệ an toàn điện cho

mạch điện, các thiết bị điện & đồ

dùng điện trong nhà, người ta dùng

cầu chì hoặc aptomat

Đê hiểu rõ hơn chúng ta cùng sang

bài học mới hôm nay

Bài 53- 54: THIẾT BỊ BẢO

VỆ CỦA MẠNG ĐIỆN TRONG NHÀ.

Thực hành: CẦU CHÌ.

* Hoạt đông 2: Tìm hiểu “ Cầu chì” (12’)

- Cầu chì có nhiệm vụ gì trong

mạng điện?

- Y/ cầu HS thảo luận nhóm (2

phút) về cấu tạo của cầu chì với

nội dung:

1/ Cầu chì được cấu tạo gồm

mấy bộ phận?

2/ Chất liệu làm nên các bộ

phận đó?

- GV gọi đại diện nhóm lên trả lời

- GV gọi nhóm khác nhận xét

- GV nhận xét & rút ra kết luận

- GV lấy vật mẫu cầu chì, mở nắp

ra & giới thiệu cho HS biết về các

bộ phận của cầu chì

- Hỏi: Cầu chì có rất nhiều loại

Em hãy kể tên một số cầu chì mà

em biết?

- GV ghi các câu trả lời của HS lên

bảng sau đó phân tích

- Y/c HS quan sát hình 53.2 Hãy

gọi tên các loại cầu chì có trong

tranh?

- GV nhận xét & đưa ra các vật

mẫu về cầu chì đã chuẩn bị, nói rõ:

- Cầu chì dùng để bảo vệ an toàn cho các đồ dùng điện, mạch điện khi xảy ra sự cố ngắn mạch hay quá tải

- Trả lời:

+ Gồm 3 bộ phận: vỏ, các cực giữ dây chảy & dây dẫn điện, Dây chảy

+ Vỏ làm bằng sành, sứ, nhựa

+ Các cực giữ dây chảy & dây dẫn điện làm bằng đồng

+ Dây chảy làm bằng chì

- HS nhận xét

- Tiếp thu

- Quan sát & tiếp thu

- Bao gồm: cầu chì ống, cầu chì hộp, cầu chì nút,…

- Quan sát & trả lời

- Tiếp thu

I CẦU CHÌ:

1 Công dụng:

Cầu chì dùng để bảo vệ an toàn cho các đồ dùng điện, mạch điện khi xảy ra sự cố ngắn mạch hay quá tải

2 Cấu tạo & phân loại:

a Cấu tạo:

Gồm 3 bộ phận chính: + Vỏ làm bằng sành, sứ, nhựa

+ Các cực giữ dây chảy

& dây dẫn điện làm bằng đồng + Dây chảy làm bằng chì

b Phân loại: Có nhiều

loại cầu chì Theo hình dạng có: cầu chì ống, cầu chì hộp, cầu chì nút,…

+ Cầu chì ống thường được sử

dụng trong tapplo

+ Cầu chì hộp được sử dụng

nhiều nhất trong mạng điện trong

nhà

- Giảng: Mặc dù cầu chì cĩ rất

nhiều loại nhưng chúng cĩ cấu tạo

cơ bản rất giống nhau

- Chúng ta vừa tìm hiểu cấu tạo,

cơng dụng cảu cầu chì Để biết

được rõ hơn về nguyên lý làm việc

của chúng ta sang phần 3

- Gọi HS đọc thơng tin về nguyên

lý làm việc của cầu chì trong SGK

- Hỏi:

+ Dây chảy được mắc như thế

nào?

+ Vì sao dây chảy của cầu chì bị

đứt?

+ Cầu chì được mắc như thế nào

trong mạch điện?

- GV nhận xét & chỉnh lí cho

đúng

- GV treo hình 53.3 lên kết hợp

với vật mẫu giảng lại về nguyên lí

làm việc của cầu chì

- Gọi HS đọc câu hỏi SGK

- Đưa ra bảng 53.1 & hướng dẫn

HS quan sát để trả lời câu hỏi

SGK

- GV nhận xét & đưa ra kết luận

- Chuyển ý: Trong các mạng điện

hiện đại ngày nay, để tăng độ an

tồn người ta thường dùng

Aptomat thay thế cho cầu dao Để

hiểu rõ hơn về thiết bị bảo vệ này

ta sang II

- Tiếp thu

- Tiếp thu

- Đọc

- Dây chảy được mắc nối tiếp với mạch điện cần bảo vệ

- Do dây chảy cầu chì nĩng lên khi bị ngắn mạch hay quá tải

- Cầu chì được mắc vào dây pha, trước cơng tắc & ổ lấy điện

- Tiếp thu

- Hs quan sát

- Đọc

- Vì nhiệt độ nĩng chảy của đồng khác nhiệt độ nĩng chảy của chì nên ta khơng được phép thay dây đồng cĩ cùng đường kính khi dây chì bị nổ

- Tiếp thu

- Tiếp thu

3 Nguyên lý làm việc:

Bộ phận quan trọng nhất là dây chảy được mắc nối tiếp với mạch điện cần bảo vệ Khi dòng điện tăng lên quá giá trị định mức, dây chảy cầu chì nóng chảy và bị đứt làm mạch điện hở

* Hoạt động 3: Tìm hiểu “ Aptomat (Cầu dao tự động) ”( 10 phút).

- Aptomat cĩ nhiệm vụ gì trong - Aptomat là thiết bị đĩng – cắt

II APTOMAT(CẦU DAO

TỰ ĐỘNG).

a Cơng dụng;

mạng điện trong nhà?

- Lấy vật mẫu Aptomat ra giới

thiệu cho HS thấy rõ về các chức

năng ON/ OFF

- GV: Aptomat đảm nhiệm cả 2

chức năng của cầu dao & cầu chì

Vậy, hãy dựa vào nguyên lý làm

việc của cầu dao & cầu chì, cho

biết nguyên lý làm việc của

Aptomat?

- GV nhận xét & rút ra kết luận

- Qua hai nội dung vừa tìm hiểu,

hãy so sánh tính năng của cầu chì

& aptomat? Cho HS thảo luận

nhĩm trong 2 phút

- Gọi đại diện nhĩm trả lời

- GV nhận xét:

mạch điện khi bị ngắn mạch hay quá tải

- HS quan sát

- Tiếp thu

- HS nêu nguyên lý làm việc

- Tiếp thu

- + Giống nhau: Đều bảo vệ mạch điện, thiết bị & đồ dùng điện khi bị ngắn mạch hay quá tải

+ Khác nhau: Cầu chì chỉ cĩ một chức năng Aptomat cĩ 2 chức năng: Vừa là thiết bị bảo

vệ vừa là thiết bị đĩng – cắt

- Tiếp thu

Aptomat là thiết bị tự động cắt mạch điện khi bị ngắn mạch hoặc quá tải Aptomat phối hợp cả chức năng của cầu chì và cầu dao

b Nguyên lí làm việc: ( SGK).

* Hoạt động 4: Thực hành “ Cầu chì” (10 phút).

- Nêu mục tiêu bài thực hành

- Gọi HS đọc phần chuẩn bị

- Hướng dẫn HS cách so sánh dây

chì & dây đồng

- Gọi HS đọc thơng tin mục 1.II

- GV nêu nội dung cho HS thảo

luận nhĩm: “ So sánh dây chì &

dây đồng xem dây nào cĩ độ cứng

hơn”

- Nhắc nhở HS làm cẩn thận, giữ

an tồn lao động khi tiến hành

thực hành

- Phát dụng cụ cho các nhĩm: nến,

dây chì, dây đồng

- Cho HS tiến hành thực hành

- Gọi HS đại diện trả lời các câu

hỏi trong SGK sau khi đã thực

hành xong

- Tiếp thu

- Đọc

- Tiếp thu

- Đọc

- Tiếp thu

- Tiếp thu

- Đại diện nhĩm nhận dụng cụ

- Nhĩm tiến hành thực hành

- Dây chì mềm hơn dây đồng

- Sau khoảng thời gian đốt dây chì nĩng chảy nhanh hơn dây đồng

- Dây chì được dùng để bảo vệ ngắn mạch vì dây chì cĩ nhiệt

III THỰC HÀNH CẦU CHÌ

1 So sánh dây chì & dây đồng:

- GV nhận xét.

độ nóng chảy (327oC) nhỏ hơn dây đồng (900- 1083o C)

* Hoạt động 5: Thực hành trường hợp mạch điện làm việc bình thường”( 10 phút).

- Treo bảng phụ hình 54.1 nói rõ:

Mạch điện trên dùng máy biến áp

để biến dòng điện 220V thành 6V ,

có cầu chì được mắc nối tiếp với

bóng đèn & có công tắc để đóng

cắt mạch điện

- GV nối sẵn mạch điện trên bảng

điện & tiến hành thực hành như

các bước trong SGK

- Y/c HS quan sát

+ Đóng công tắc, bóng đèn sáng

không?

+ Tắc công tắc, làm đứt dây chì

sau đo đóng công tắc lại bóng đèn

sáng không? Vì sao?

- GV nhận xét & nêu kết luận về

chức năng của dây chì trong điều

kiện bình thường

- Quan sát & tiếp thu

- Quan sát

- Quan sát

+ Đóng công tắc, bóng đèn sáng

+ Tắc công tắc, làm đứt dây chì sau đo đóng công tắc lại bóng đèn không sáng Vì dây chảy cầu chì bị đứt

- Tiếp thu

2 Thực hành trường hợp mạch điện làm việc bình thường:

- Kết luận: Trong trường hợp mạch điện làm việc bình thường, dây chì đóng vai trò là một đoạn dây dẫn điện

* Hoạt động 6: “Thực hành bảo vệ ngắn mạch của cầu chì”( 10 phút).

- Treo hình 24.1 & 24.2a y/c HS

quan sát xem trong 2 sơ đồ trên có

gì khác nhau không?

- Hãy nhận xét về sự khác nhau về

vị trí & vai trò của công tắc trong

2 sơ đồ trên?

- GV nối sẵn mạch điện trên bảng

điện & tiến hành thực hành như

các bước trong SGK& y/ c HS

quan sát

+ Trong trường hợp a xảy ra hiện

tượng gì?

+ Trong trường hợp b xảy ra

hiện tượng gì?

- GV nhận xét & đưa ra kết luận

- Quan sát & trả lời: Khác nhau

về vi trí đặt công tắc

- Trả lời

- Quan sát

+ Khi mở công tắc bóng đèn sáng bình thường

+ Cầu chì bị nổ.Hiện tượng này gọi là hiện tượng ngắn mạch của cầu chì

- Tiếp thu

3 Thực hành bảo vệ ngắn mạch của cầu chì:

- GV tiếp tục làm Thí nghiệm

trong trường hợp c

- Vậy, qua 2 trường hợp trên ta rút

ra được kết luận gì về chức năng

của cầu chì trong mạch điện?

- GV nhận xét

- Yêu cầu các nhóm nộp lại báo

cáo

- Kết luận: Dây chì được dùng làm dây chảy cầu chì để bảo vệ mạch điện khỏi hiện tượng ngắn mạch vì dây chì dễ nóng chảy hơn dây đồng

- Tiếp thu

- Các nhóm nộp báo cáo

-Kết luận: Dây chì được dùng làm dây chảy cầu chì để bảo vệ mạch điện khỏi hiện tượng ngắn mạch vì dây chì dễ nóng chảy hơn dây đồng

* Hoạt động 6: Củng cố & dặn dò (5 phút).

* Củng cố:

- Nêu công dụng & cấu tạo của cầu

chì?

- Cầu chì có nguyên lí làm việc

như thế nào?

- Nêu nguyên lí làm việc của

Aptomat?

* Dặn dò:

- Học bài & xem lại bài

- Xem trước bài 55 trang 189

- Nhận xét & đánh giá tiết dạy

- HD trả lời

- Tiếp thu