Bàn cát di động hay Trái đất di động Trái đất tự quay quanh trục theo hướng từ Tây sang Đông... + Đặc điểm vận động tự quay quanh trục của Trái Đất:- Trái Đất tự quay quanh 1 trục ng
Trang 1Bài giảng
TRÁI ĐẤT
Người soạn: Trần Thị Hồng Sa
Trang 3- Thời kì cổ đại: Các nhà
thiên văn học cho rằng Trái
Đất đứng yên, Mặt trời và
các vì sao quay quanh Trái
Đất, sinh ra ngày đêm.
trong lịch sử, Côpecnic đã
nhận thức đúng hiện
tượng tự quay quanh trục
của Trái Đất thông qua
" thuyết Nhật tâm hệ ".
Trang 4- Thế kỉ XIX: Khẳng định Trái Đất tự quay nhờ vào thí nghiệm quả lắc của nhà thiên văn học Pháp Phucôn.
Quả lắc Faucault (Năm 1851)
Sử dụng 1 con lắc nặng 28 kg có đầu nhọn, treo bằng sợi dây thép dài 40 m vào trần điện Panthéon ở Pari, rồi sau đó cho nó dao động theo 1 hướng nhất định trên bàn cát
Sau khi con lắc ngừng chuyển động, thấy những đường thẳng nhưng chéo với đường thằng đầu tiên và lệch dần theo hướng từ Đông sang Tây.
Bàn cát di động hay Trái đất di động
Trái đất tự quay quanh trục theo hướng từ Tây sang Đông
Trang 5+ Đặc điểm vận động tự quay quanh trục của Trái Đất:
- Trái Đất tự quay quanh 1 trục nghiêng 66033’ trên mặt phẳng quỹ đạo theo hướng từ Tây sang Đông
- Thời gian để Trái Đất quay 1
vòng đúng là 23 giờ 56 phút 4
giây: Ngày thực hay Ngày thiên
văn.
Tuy nhiên, thời gian người quan
sát trên Trái Đất nhìn thấy Mặt
Trời 2 lần xuất hiện ở cùng 1 vị trí
trên bầu trời được quy ước là 1
ngày đêm 24 giờ
Trang 6- Tốc độ góc quay của Trái Đất ở bất kì vĩ độ nào cũng
quay được 150 trong 1 h, tốc độ này không thay đổi
- Vận tốc tự quay của Trái Đất
phụ thuộc vào vĩ độ địa lí.
Ở xích đạo , vận tốc của Trái
Đất là:
Càng lên vĩ độ cao, vận tốc của Trái Đất càng giảm
Vận tốc quay của Trái Đất sẽ giảm dần từ xích đạo về 2 cực.
Trang 7* Sự điều hòa nhiệt giữa ngày và đêm trên Trái Đất
- Sự tự quay quanh trục của Trái Đất đã sinh ra 1 đơn vị đo thời
gian tự nhiên: 1 ngày đêm
Một ngày đêm lại được chia ra 24 đơn vị thời gian nhỏ hơn gọi
là giờ.
Nhờ vận động tự quay mà ở mọi địa điểm trên bề mặt Trái Đất
trong 24 giờ đều luân phiên có ngày và đêm Nhịp điệu ngày
đêm kế tiếp nhau đã làm cho sự phân phối bức xạ Mặt Trời
trên bề mặt Trái Đất được điều hòa.
Ý nghĩa rất lớn đối với khí hậu trên địa cầu và đời sống của vạn
vật
Trang 8- Mặt Trăng tự quay rất chậm, 1 vòng phải mất 1 thời gian gấp 28 lần thời gian tự quay 1 vòng của Trái Đất nên ngày đêm của Mặt trăng dài đến 672 giờ, ban ngay nóng đến 1200C , ban đêm lạnh tới
-1500C
Trang 9* Mạng lưới tọa độ trên Trái Đất
Trong khi Trái Đất vận động tự quay quanh trục, có 2 điểm đặc biệt chỉ quay tại chỗ mà không di chuyển vị trí Đó là cực Bắc và cực Nam cơ
sở xây dựng hệ thống kinh vĩ tuyến.
Trang 10- So sánh giờ địa phương với giờ của một điểm có kinh độ được xác định
Trang 11hệ thống xác định vị trí dựa trên vị trí của các vệ tinh nhân tạo Trong cùng một thời điểm, ở một vị trí trên mặt đất nếu xác định được khoảng cách đến ba vệ tinh (tối thiểu) thì sẽ tính được tọa độ của vị trí đó
Trang 12* Lực côriôlit
Nếu vật chuyển động theo chiều kinh tuyến thì có hiện tượng lệch hướng tương đối về bên phải ở BBC và về bên trái ở NBC.
Trang 13+ Tác dụng đến hướng vận động của các loại gió, làm lệch hướng bay của đường đạn pháo, làm cho vật rơi từ trên cao xuống đất cũng phải chệch sang hướng Đông…
+ Ứng dụng:
Bắn tên lửa ở xích đạo theo hướng
Tây – Đông sẽ thuận lợi nhất bởi tốc
độ của tên lửa chỉ cần 11.180 – 464
= 10.716 m/s.
- Trong quân sự, lực Côriôlit có vai
trò quan trọng trong việc tính toán
các đường đạn pháo bắn theo
hướng kinh tuyến.
Trang 14* Giờ trên Trái Đất và đường chuyển ngày quốc tế
+ Giờ địa phương: là giờ của các địa phương nằm trên cùng 1 kinh tuyến tại cùng 1 thời điểm nhất định.
+ Giờ khu vực (giờ múi):
là giờ được qui định thống
nhất cho từng khu vực
Theo đó, bề mặt Trái Đất
được quy ước chia ra 24
khu vực , lấy giờ kinh
tuyến đi qua chính giữa
khu vực làm giờ chung
cho toàn khu vực
Chiều rộng của mỗi khu
vực 360 0 : 24 = 15 0
Trang 15+ Khu vực giờ gốc:
là khu vực có kinh
tuyến đi qua đài
thiên văn Greenwich
ở Luân Đôn) đi qua
chính giữa và được
đánh số 0
Ranh giới của Khu
vực giờ gốc: từ kinh
tuyến 7030’T -
7030’Đ.
Trang 17- Do Trái Đất là 1 khối cầu, nên khu vực
giờ số 0 đối diện với khu vực giờ số 12
Bao giờ cũng có 1 khu vực thuộc 2
ngày khác nhau.
- Quy định lấy đường kinh tuyến 180 0
đi qua khu vực giờ số 12 ở giữa Thái
Bình Dương làm đường chuyển ngày
quốc tế.
Nếu tàu bè đi từ phía Tây sang phía Đông qua đường kinh tuyến 180 0
thì phải chuyển sớm hơn 1 ngày
Nếu đi từ phía Đông sang phía Tây (ngược chiều quay của Trái Đất) thì
phải chuyển lùi lại 1 ngày.
Trang 18Ngày 20/9/1519 năm chiếc tàu của Tây Ban Nha do Magienlen dẫn đầu rời cảng Sanlucar đi về phía Tây bắt đầu cuộc hành trình vòng quanh Trái Đất Vào ngày 7/9/1522, đoàn tàu chỉ còn lại 1 chiếc tới đảo Mũi Xanh (Capvert) nhưng trong nhật kí của các thủy thủ ghi ngày 6/9/1522 ???