Giải phẫu xương đầu mặt (Kỳ 3) pot

Xương chẩm os occipitale Nằm ở phía sau dưới hộp sọ, một phần nhỏ tham gia cấu tạo vòm sọ, còn phần lớn tham gia tạo thành nền sọ.. Ở phía dưới và giữa có lỗ chăm có hành não, động mạch

Giải phẫu xương đầu mặt

(Kỳ 3)

Bài giảng Giải phẫu học

Chủ biên: TS Trịnh Xuân Đàn

1.3 Xương chẩm (os occipitale)

Nằm ở phía sau dưới hộp sọ, một phần nhỏ tham gia cấu tạo vòm sọ, còn phần lớn tham gia tạo thành nền sọ Ở phía dưới và giữa có lỗ chăm (có hành não, động mạch đất sống và dây thần kinh gai đi qua), nếu lấy lỗ chăm làm mốc, xương chẩm chia làm 3 phần Phần nền, phần trai chăm, và hai khối bên

1.3.1 Phần trai

Ở sau trên lỗ chăm

- Mặt ngoài: ở giữa có ụ chăm ngoài, dưới ụ có mào chăm ngoài, 2 bên

có các đường cong chăm trên, đường cong chăm dưới (đường gáy trên cùng trên

và dưới

- Mặt trong: ở giữa có có ụ chẩm trong và từ ụ chẩm trong xuống dưới là

mào chẩm trong Từ ụ chăm trong ra ngang 2 bên là có các rãnh xoang tĩnh mạch

ngang Từ ụ chăm trong lên trên là rãnh của xoang tĩnh mạch dọc trên Phía trên

rãnh xoang tĩnh mạch là hố đại não, phía dưới là hố tiểu não

- Bờ lam da tiếp khớp với xương đỉnh, bờ chùm tiếp khớp với mỏm

chùm xương thái dương

1 Ụ chăm ngoài

2 Đường gáy trên

3 Đường gáy dưới

4 Mào chẩm ngoài

5 Lỗ chẩm

6 Hố lồi cầu và ống lồi cầu

7 Lồi cầu

8 ống thần kinh dưới lười

9 Củ hầu

10 Hố tuyến hạnh nhân hầu

Hình 4.5 Xương chẩm mặt ngoài sọ

1.3.2 Phần nền

- Phía trước khớp với thân xương bướm, hai bên với xương thái dương

- Mặt ngoài hình vuông có củ hầu, trước củ hầu có hố hầu chứa hạnh

nhân hầu

- Mặt trong lõm gọi là rãnh nền (có hành cầu não nằm và động mạch nền

lướt qua)

1 Hố đại não

2 Ụ chẩm trong

3 Rãnh xoang ngang

4 Mào chẩm trong

5 Hố tiểu não

6 Lỗ chẩm

7 ống TK dưới lưỡi

8 Rãnh xoang sigma

9 Mỏm cảnh

10 Củ cảnh

11 Phần nền

Hình 4.6 Xương chẩm (mặt trong sọ)

1.3.3 Khối bên

Nằm ở hai bên lỗ chậm và giữa hai phần trên, mặt trong sọ liên quan với

màng não, với não, mặt ngoài sọ có 2 lồi cầu xương chẩm khớp với đốt sống cổ 1 Phía trước lồi cầu, có lỗ lồi cầu trước (thần kinh XII chui qua), phía sau có lỗ lồi cầu sau (có tĩnh mạch liên lạc chui qua)

1.4 Xương thái dương (os temporale)

Nằm ở hai bên hộp sọ, khớp với xương đỉnh, xương bướm, xương gò má

và xương chẩm Phần lớn ở nền sọ, chỉ có một phần nhỏ nằm ở vòm sọ

Cấu tạo xương thái dương có 3 phần: phần trai, phần đá, phần chùm

(phần nhĩ)