Kiến thức: Hs cảm nhận đợc những cảm xúc của tác giả trớc mùa xuân của thiên nhiên đất nớc và khát vọng đẹp đẽ muốn làm một “mùa xuân nho nhỏ” dâng hiến cho đời.. Mùa xuân của thiên nhiê
Trang 1Ngày soạn: 1/1/10
Ngày giảng: 4/2/2010
Tiết 116 – Bài 23 - Văn bản Bài 23 - Văn bản
Mùa xuân nho nhỏ
_Thanh Hải_ A/ Mục tiêu bài học
1 Kiến thức: Hs cảm nhận đợc những cảm xúc của tác giả trớc mùa xuân của
thiên nhiên đất nớc và khát vọng đẹp đẽ muốn làm một “mùa xuân nho nhỏ” dâng
hiến cho đời Từ đó mở ra những suy nghĩ về ý nghĩa, giá trị của cuộc sống mỗi con
ngời là sống có ích, cống hiến cho cuộc đời chung
2 Kĩ năng: rèn kĩ năng đọc, cảm thụ, phân tích thơ
3 Thái độ: giáo dục ý thức sống, cống hiến cho đất nớc Giáo dục tình yêu
quê hơng đất nớc
b/ chuẩn bị:
1 GV: soạn giáo án, tranh
2 HS: đọc và soạn bài trớc ở nhà
c/ kiểm tra:
? Đọc thuộc lòng một đoạn trong bài thơ? Cảm nhận của em về đoạn thơ đó?
d/ hoạt động dạy và học:
1 ổn định tổ chức
2 Giới thiệu bài:
3 Dạy bài mới:
? Hãy nêu những nét
chính về cuộc đời của tác
giả?
-GV: Ông tham gia hai
cuộc kháng chiến, bám trụ
ở quê hơng, cả trong
những năm đen tối nhất
của cách mạng ở Miền
Nam Sau ngày giải phóng
ông sống ở Huế và sáng
tác đến lúc qua đời
-Hs quan sát ảnh chân
dung tác giả
? Em biết gì về hoàn cảnh
sáng tác tác phẩm?
-GV: Một số bài thơ khác
của Thanh Hải nh: Mồ
anh hoa nở, Cháu nhớ Bác
Hồ, đã cùng với những
-1930-1980, tên khai sinh
là Phạm Bá Ngoãn
-Quê: huyện Phong Điền, Thừa Thiên – Bài 23 - Văn bản Huế
-Ông hoạt động văn nghệ
từ cuối những năm kháng chiến chống Pháp
-quan sát
-Đợc viết không bao lâu trớc khi ông qua đời Nó
nh một lời tâm niệm chân thành, lời gửi gắm tha thiết của nhà thơ để lại với
đời
I/ Đọc, tìm hiểu chung 1/ Tác giả, tác phẩm a/ Tác giả: (1930-1980)
b/ Tác phẩm:
Trang 2tiếng thơ khác của văn học
cách mạng miền Nam vợt
lên sự khủng bố tàn bạo
của kẻ thù, khẳng định
niềm tin vào chiến thắng
của cách mạng, của nhân
dân
-Yêu cầu: ngắt nhịp đúng,
thay đổi giọng điệu theo
mạch cảm xúc: say sa, trìu
mến ở phần đầu, nhanh,
hối hả, phấn chấn ở phần
hai, tha thiết, trầm lắng
khi bày tỏ suy nghĩ và ớc
nguyện
-Quan sát từ cần giải
nghĩa trong sgk
? Xác định bố cục của bài
thơ? Nội dung của từng
phần?
-Gọi hs đọc khổ 1 của bài
thơ
? Mùa xuân của thiên
nhiên đất trời bằng hình
ảnh, âm thanh, màu sắc
nào?
-GV treo tranh
? Em có cảm nhận gì về
bức tranh mùa xuân mà
nhà thơ đã phác họa?
? Nhận xét về cách miêu
tả của t/g?
-Đọc, nhận xét
Quan sát
3 phần -P1: khổ đầu: cảm xúc
tr-ớc mùa xuân của thiên nhiên đất trời
-P2: khổ 2,3: cảm xúc về mùa xuân của đất nớc
-P3: khổ 4,5: suy ngẫm và
ớc nguyện của nhà thơ
tr-ớc mùa xuân đất ntr-ớc
-Khổ 6: Lời ca về qh,đn
đọc
Trả lời
-hs quan sát tranh
-Ko gian cao rộng (dòng sông, mặt đất, bầu trời), màu sắc tơi thắm đầy sức sống (dòng sông xanh, bông hoa tím-màu tím đặc trng của xứ Huế) âm thanh tơi vui vang vọng của tiếng chim chiền chiện trên ko
Trả lời
2/ Đọc, giải nghĩa từ khó
3/ Bố cục:
4 phần
II/ Tìm hiểu văn bản 1/ Cảm xúc về mùa xuân của thiên nhiên đất trời
-Dòng sông xanh -Bông hoa tím biếc -Tiếng chim chiền chiện hót vang trời
-Miêu tả chọn lọc, tinh tế ->Mùa xuân tơi vui, rộn rã
Trang 3? Cảm xúc của t/g đợc thể
hiện qua những câu thơ
nào?
? Em hiểu ntn là “giọt
long lanh rơi”?
? Tác giả sử dụng phép tu
từ nào?
? Sự chuyển đổi đó cho ta
biết điều gì?
-GV: Thanh Hải đã viết
những dòng thơ này vào
tháng 11 khi mùa xuân
cha đến, nhng lời thơ ông
vẫn tràn đầy sắc xuân
Phải là một tình yêu tha
thiết lắm, một tâm hồn lạc
quan lắm mới có thể cảm
nhận và viết về một mùa
xuân hay nh vậy
-Đọc khổ 2,3
? Mùa xuân của đất nớc
gắn với hình ảnh nào? vì
sao?
? Nghệ thuật đợc sử dụng
trong đoạn?
-Từng giọt long lanh rơi Tôi đa tay tôi hứng
-Có thể đây là giọt ma xuân, giọt sơng
Nhng ở đây dờng nh nó là giọt âm thanh, giọt của thời gian
-ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: từ âm thanh (thính giác) đổi thành “giọt long lanh” (thị giác), chuyển thành “hứng” (xúc giác)
-đọc
-hình ảnh “lộc”
-hình ảnh ngời cầm súng
và h/a ngời ra đồng, họ là những ngời làm nên mùa xuân, đại diện cho mùa xuân, họ là lực lợng chiến
đấu và xây dựng đất nớc
-ẩn dụ ->sự no ấm, hạnh phúc và sức sống mãnh liệt của đất nớc
-Các điệp ngữ “mùa xuân, lộc, ngời” nh trải rộng khung cảnh hiện thực khi gắn với cuộc sống chiến
đấu lao động của nhân dân Tác giả đã sáng tạo ra cặp hình ảnh sóng đôi đẹp
nh hai vế của câu đối mừng xuân để nói về hai
tràn đầy sức sông
- Cảm xúc của t/g:
Sự chuyển đổi cảm giác rất tinh tế cho ta thấy niềm say mê, ngây ngất
tr-ớc vẻ đẹp thiên nhiên, tình yêu đời, yêu cuộc sống của nhà thơ
2/ Cảm xúc về mùa xuân của đất nớc
-Mùa xuân gắn với hình
ảnh “lộc” và những con ngời xây dựng, bảo vệ tổ quốc
Trang 4? Nhịp điệu của đoạn thơ?
? Từ đó nhà thơ nghĩ gì về
đất nớc?
? Cảm nhận của em về
mùa xuân của quê hơng,
đất nớc?
? Cách xng hô trong khổ
thơ này có gì khác?
? Cách xng hô nh vậy có ý
nghĩa gì?
? Giọng thơ thay đổi ntn?
-Liên hệ thực tế: mỗi ngời
đều có thể làm một mùa
xuân…
? Nêu cảm nhận của em
về khổ thơ cuối?
? Nghệ thuật tiêu biểu?
lớp ngời chủ yếu của cách mạng Hai nhiệm vụ cơ
bản của đất nớc bảo vệ và xây dựng đất nớc
-hối hả, khẩn trơng
-đất nớc bốn ngàn năm… … …
… cứ đi lên phía trớc
-Mùa xuân tơi đẹp, tràn
đầy sức sống, niềm hy vọng vào tơng lai
-đầu xng : tôi -cuối xng: ta
-sử dụng những thanh bằng liên tiếp, từ láy, vần (hoa, ca), đảo ngữ (lặng lẽ dâng), diễn tả sự thành kính thiêng liêng Đại từ vừa chỉ số ít vừa chỉ số nhiều, điệp ngữ…
-Bài thơ kết thúc bằng một
âm điệu dân ca xứ Huế mênh mang, tha thiết biểu
lộ niềm tin yêu của t/g vào cuộc đời, vào đất nớc qua những giá trị văn hóa bền vững
Trả lời
-Tự hào về đất nớc với sức sống bền bỉ, vững vàng tiên lên phía trớc
3/ Ước nguyện của nhà thơ
-Đại từ “ta” vừa mang ý nghĩa riêng, vừa có ý nghĩa chung
-Giọng thơ tha thiết, trầm lắng, từ láy, vần, đảo ngữ,
điệp ngữ ->ớc nguyện khiêm nhờng, chân thành của nhà thơ muốn góp sức mình cho cuộc đời chung, giúp ích cho đời
4/ Lời ca về quê hơng đất nớc
Âm hởng dân ca xứ Huế ngọt ngào, tha thiết
->Tình yêu quê hơng, đất nớc, yêu cuộc sống của nhà thơ
III/ Tổng kết 1/ Nghệ thuật -Thể thơ năm chữ, âm h-ởng nhẹ nhàng tha thiết, gieo vần liền giữa các khổ
Trang 5? Qua đó bài thơ muốn thể
hiện nội dung gì? -Tình yêu đời, yêu cuộcsống, khát vọng khiêm
nh-ờng muốn sống giúp ích cho cuộc đời của nhà thơ
tạo ra sự liền mạch của dòng cảm xúc
-Giọng thơ biến đổi phù hợp với từng đoạn
-Hình ảnh tự nhiên, giản
dị giàu ý nghĩa
2/ Nội dung:
3/ Ghi nhớ (sgk) IV/ Luyện tập Phát biểu cảm nghĩ sau khi học song bài thơ 4/ Củng cố:
-Đọc diễn cảm bài thơ
-Nêu nội dung chính, nghệ thuật đặc sắc
5/ Dặn dò:
Nhắc hs về nhà học thuộc lòng bài thơ
Chuẩn bị bài: Viếng lăng Bác
Nghị luận về một tác phẩm truyện