Giải phẫu mắt (Kỳ 5) pptx

Cơ nâng mi trên Là một cơ dài, dẹt, ở sau bám vào mặt dưới cánh nhỏ xương bướm trên và trước lỗ thị giác rồi chạy dọc dưới trần ổ mắt và tận hết ở mi trên bởi một dải cân rộng.. Bốn cơ

Giải phẫu mắt

(Kỳ 5)

Bài giảng Giải phẫu học

Chủ biên: TS Trịnh Xuân Đàn

2.3 Các cơ vận nhãn

Có 7 cơ vận động nhãn cầu và mi mắt Những cơ này liên quan mật thiết với một màng mỏng bọc nhãn cầu, màng này gọi là vỏ Tenon (vagina bulbi)

2.3.1 Cơ nâng mi trên

Là một cơ dài, dẹt, ở sau bám vào mặt dưới cánh nhỏ xương bướm trên

và trước lỗ thị giác rồi chạy dọc dưới trần ổ mắt và tận hết ở mi trên bởi một dải cân rộng Dải cân này chia làm 2 lá: lá nông bám vào mặt trước sụn mi trên, lá sâu toả ra hình tia tận hết ở da mi trên Khi cơ co kéo mi lên trên và ra sau

2.3.2 Các cơ thẳng mắt

Có 4 cơ thẳng mắt (trên, dưới, trong, ngoài) đều là những cơ dài dẹt, nó dài 4cm Bốn cơ này ở sau (ứng với đỉnh ổ mắt) cùng bám vào một gân chung gọi là gân Zinn, gân Zinn bám quanh ống thị giác và phần trong khe ổ mắt trên rồi chia

ra làm 4 dải đi theo 4 thành ổ mắt

Ở giữa dải trên và dải trong giới hạn một lỗ để cho dây thần kinh thị giác

(thần kinh II) và động mạch mắt đi qua

Ở giữa dải trên và dải ngoài giới hạn nên vòng Zinn liên quan với chỗ phình ra của khe bướm, có dây III, IV, Vi và nhánh mắt dây V chui qua vòng Zinn vào ổ mắt

Bốn cơ thẳng chạy từ sau ra trước, dọc theo các thành của ổ mắt, tới bám vào nửa trước của nhãn cầu (chỗ gần giác mạc) Bốn cơ thẳng hợp thành một hình nón quây xung quanh 1 khối mỡ, trụ hình nón là dây thần kinh thị giác

Về tác dụng thì cơ thẳng ngoài đưa mắt ra ngoài và do dây thần kinh số

VI chi phối, còn cơ thẳng trên, cơ thẳng dưới, thẳng trong đưa mắt lên trên xuống dưới vào trong đều do dây thần kinh số III chi phối

2.3.3 Cơ chéo to hay cơ chéo trên (m obliquus superior)

Ở sau bám từ thân xương bướm phía trên và trong ống thị giác, thân cơ

đi thẳng ra trước chạy dọc theo bờ trên trong của ổ mắt, chui qua vòng khuyết ở

hố ròng rọc của ổ mắt, rồi quặt lại đi ra phía ngoài xuống dưới và sau tới bám vào phía trên ngoài và sau của nhãn cầu Khi cơ co thì đưa mắt vào trong, xuống dưới và do dây thần kinh số IV chi phối

1 Cơ nâng mi trên

2 Cơ chéo lớn

3 Cơ thẳng trên

4 Cơ thẳng trong

5 Cơ thẳng ngoài

6 Cơ chéo bé

7 Cơ thẳng dưới

Hình 5.6 Các cơ vận nhãn

2.3.4 Cơ chéo bé hay cơ chéo dưới (m obliquus inferior)

Là một dải cơ bám từ một hố ổ mặt ổ mắt xương hàm trên phía trên ngoài rãnh lệ tỵ, chạy ra ngoài ra sau ở thành dưới của ổ mắt tới bám vào phía dưới ngoài, phần sau của nhãn cầu, khi cơ co thì đưa mắt ra ngoài và lên trên

Do dây thần kinh số III chi phối

2.4 Các mạc ổ mắt

2.4.1 Màng ngoài thuật

Là màng ngoài xương lót các thành ổ mắt, phía sau liên tiếp với màng não cứng ở ống thị giác và khe ổ mắt trên

2.4.2 Vách thuật

Là một lá màng bám từ quanh bờ lỗ vào ổ mắt, toả xuống 2 mi Trong mí trên vách hoà hợp với lá cân nông của cơ nâng mi trên; trong mí dưới, vách tận hết ở mặt trước sụn mi Vách bị chọc thủng bởi:

- Các mạch và thần kinh ở mắt xiên qua để ra mặt và da đầu

- Cân cơ nâng mi trên và phần mi của tuyến lệ