T1 : U khu trú ở mặt dưới thanh thiệt, hoặc một bên ở nẹp phễu thanh thiệt, hoặc một bên thanh thất, hoặc một bên băng thanh thất.. Điều trị: Phương pháp điều trị có hiệu quả nhất là phố
Trang 1Ung thư thanh quản
(Kỳ 3)
6 Phân loại:
Theo phân loại của Hiệp hội quốc tế chống ung thư (UICC): căn cứ độ di động của dây thanh, sự xuất hiện hạch cổ, di căn xa để xắp sếp theo hệ thống T.N.M
T (Tumor): khối u
- Ung thư thượng thanh môn:
Tis: U tiền xâm lấn
T1 : U khu trú ở mặt dưới thanh thiệt, hoặc một bên ở nẹp phễu thanh thiệt, hoặc một bên thanh thất, hoặc một bên băng thanh thất
T2 : U ở thanh thiệt đã lan đến thanh thất hoặc băng thanh thất
T3 : U như T2 nhưng dẫ lan đến dây thanh
Trang 2T4 : U như T3 nhưng đẫ lan ra xoang lê, mặt sau sụn nhẫn, rãnh lưỡi thanh thiệt và đáy lưỡi
- U ở thanh môn:
Tis : U tiền xâm lấn
T1 : U ở một bên dây thanh, dây thanh còn di động bình thường
T2 : U ở cả hai dây thanh, dây thanh di động bình thường hay đã cố định
T3 : U đã lan xuống hạ thanh môn hoặc đã lan lên thượng thanh môn
T4 : Như T1 T2 T3 nhưng đã phá vỡ sụn giáp lan ra da, xoang lê hoặc sau sụn nhẫn
- U ở hạ thanh môn :
Tis : U tiền xâm lấn
T1: U khu trú ở một bên hạ thanh môn
T2 : U đã lan ra cả hai bên của hạ thanh môn
T3 : U ở hạ thanh môn đã lan ra dây thanh
Trang 3T4 : Như T1 T2.T3 nhưng đã lan vào khí quản, ra da hoặc vùng sau sụn nhẫn
N (Node): hạch cổ
N0 : Hạch không sờ thấy
N1 : Hạch một bên còn di động
N1a : Đánh giá hạch chưa có di căn
N1b : Đánh giá hạch đã có di căn
N2 : Hạch đối diện hoặc hạch hai bên còn di động
N2a: Đánh giá hạch chưa có di căn
N2b : Đánh giá hạch đã có di căn
N3 : Hạch đã cố định
M Metastasis): di căn xa
M0 : Chưa có di căn xa
M1 : Đã có di căn xa
Trang 47 Điều trị: Phương pháp điều trị có hiệu quả nhất là phối hợp phẫu thuật
với tia xạ sau mổ Từ trước đến nay, có 3 phương pháp chủ yếu: tia xạ đơn thuần, phẫu thuật đơn thuần và phối hợp phẫu thuật với tia xạ Những trường hợp đến ở giai đoạn sớm, còn khu trú, chưa có hạch cổ di căn thì có thể phẫu thuật hoặc tia
xạ đơn thuần
Phương pháp phẫu thuật: về nguyên tắc có hai loại, phẫu thuật bảo tồn hay cắt một phần thanh quản, sau phẫu thuật này, người bệnh có thể phát âm thở theo đường sinh lí tự nhiên, còn phẫu thuật tiệt căn hay cắt bỏ thanh quản toàn phần, sau phẫu thuật này người bệnh phải thở qua lỗ của khí quản trực tiếp khâu nối ra vùng da ở cổ và phát âm không qua đường sinh lí tự nhiên được (giọng nói thực quản, qua một thiết bị hỗ trợ phát âm hay qua một phẫu thuật để phát âm)
Tuỳ theo vị trí, độ lan rộng của u cũng như tình trạng hạch cổ di căn mà chọn lựa phương pháp phẫu thuật
- Cắt bỏ một phần thanh quản
- Phẫu thuật cắt bỏ thanh thiệt kiểu Huet
- Cắt thanh quản ngang trên thanh môn kiểu Anlonso
- Phẫu thuật cắt dây thanh
- Phẫu thuật cắt thanh quản trán bên kiểu Leroux-Robert
Trang 5- Phẫu thuật cắt thanh quản trán trước
Cắt nửa thanh quản kiểu Hautant
- Cắt bỏ thanh quản toàn phần
Phương pháp điều trị bằng tia xạ: Cho đến nay, việc sử dụng các nguồn
tia xạ để điều trị các khối u ác tính là một trong những biện pháp quan trọng và cơ bản, nhất là các u thuộc phạm vi vùng đầu cổ Điều trị bằng tia xạ có nhiều phương pháp khác nhau, nhưng có những biện pháp chủ yếu sau:
- Điều trị tia xạ đơn thuần
- Điều trị tia xạ phối hợp với phẫu thuật, có thể trước hoặc sau phẫu thuật hoặc phối hợp xen kẽ, tia xạ- phẫu thuật- tia xạ (Sand-wich)
Các phương pháp điều trị ung thư thanh quản khác: Ngoài hai phương
pháp cơ bản và hiệu quả nhất trong điều trị ung thư thanh quản đã nêu ở trên thì gần 10 năm lại đây, một số tác giả, chủ yếu là các nước Tây Âu, Hoa Kỳ đã phối hợp điều trị hoá chất nhưng kết quả còn đang bàn cãi
Kết quả điều trị ung thư thanh quản ở Việt Nam: Ung thư dây thanh, nếu
phát hiện sớm và điều trị kịp thời, có thể chữa khỏi hoàn toàn, đạt tỉ lệ 80% Vì vậy, một số tác giả còn gọi ung thư dây thanh là loại " ung thư lành tính" nhằm mục đích nhấn mạnh kết quả điều trị mỹ mãn của loại ung thư này Mặt khác cũng
Trang 6để nhắc nhở những người thày thuốc nói chung, nhất là thày thuốc Tai Mũi Họng nói riêng phải có tinh thần trách nhiệm cao, khám và theo dõi tỉ mỉ những trường hợp nghi ngờ, nếu bỏ sót, để lọt lưới một ung thư thanh quản, đặc biệt ung thư dây thanh thì phải xem như một sai sót điều trị vì loại ung thư này xuất hiện triệu chứng lâm sàng khá sớm, việc khám phát hiện cũng dễ dàng, thuận lợi, không đòi hỏi nhiều các trang thiết bị kĩ thuật phức tạp, đắt tiền
Đối với các thể ung thư thanh quản khác còn khu trú trong lòng thanh quản chưa lan ra vùng hạ họng thì kết quả điều trị ngày càng đạt tỉ lệ cao, theo nhận xét của chúng tôi (từ 1950-1980 Tỉ lệ kéo dài tuổi thọ quá 5 năm đạt trên 45%)
8 Phòng bệnh: Nhiều báo cáo ở các hội nghi quốc tế đều cho rằng hút
thuốc lá là một trong các yếu tố có liên quan đến ung thư phổi cũng như ung thư thanh quản Vì vậy cần phải tuyên truyền rộng rãi trong nhân dân và thông qua các biện pháp của nhà nước để ngăn cấm tình trạng hút, nghiện thuốc lá Mặt khác, cần thông qua các cơ quan thông tin đại chúng để phổ biến các kiến thức cơ bản về loại ung thư này để người bệnh đến khám được càng sớm thì hiệu quả càng cao Đối với người thày thuốc chuyên khoa, phải tránh chẩn đoán nhầm trong ung thư thanh quản