Giới thiệu phép thử: Nhóm phép thử thị hiếu được sử dụng để trả lời cho câu hỏi: sự khác biệt giữa các sản phẩm có ý nghĩa thế nào với người tiêu dùng, hay nói một cách khác sự khác biệt
Trang 1BÁO CÁO THÍ NGHIỆM
Phép thử cho điểm thị hiếu
1.Mục đích :Tìm hiểu mức độ hài lòng ,ưa thích của người tiêu dùng đối với 3
mẫu nước mắm có độ đạm khác nhau (mẫu A :20 0 đạm ;mẫu B :200 đạm ; mẫu
C :300 đạm) nên sử dụng phép thử cho điểm thị hiếu
2 Giới thiệu phép thử:
Nhóm phép thử thị hiếu được sử dụng để trả lời cho câu hỏi: sự khác biệt giữa các sản phẩm có ý nghĩa thế nào với người tiêu dùng, hay nói một cách khác sự khác biệt giữa các sản phẩm được biểu hiện như thế nào thông qua thị hiếu của người tiêu dùng Hội đồng cảm quan gồm 9 người thử Mối người nhận được 3 mẫu nước mắm A,B,C đựng trong 3 cốc thủy tinh trong Mẫu nước mắm được lưu trữ ở nhiệt độ thường.Trong thí nghiệm này đã sử dụng phương pháp phân tích phương sai để xử lý
số liệu
3.Tiến hành:
Trang 2a.Phiếu chuẩn bị và kết quả thí nghiệm
Phòng thí nghiệm phân tích cảm quan PHIẾU CHUẨN BỊ THÍ NGHIỆM Phép thử cho điểm thị hiếu
Sản phẩm: Nước mắm Ngày thử: 09/01/2010 Mẫu A Mã số sử dụng: 244, 153, 259, 011, 052, 283, 177, 109, 229 Mẫu B Mã số sử dụng: 031, 211, 261, 185, 088, 216, 588, 077, 023 Mẫu C Mã số sử dụng: 057, 152, 262, 005, 224, 949, 115, 240, 247 1-Cực kỳ không thích
2-Rất không thích
3-Không thích
4-Tương đối không thích 5-Không thích cũng không ghét 6-Tương đối thích
7-Thích 8-Rất thích 9-Cực kỳ thích
Người
thử
Trật tự trình bày mẫu
Trang 3b.Xử lý kết quả:
1.Đánh giá mức độ ưa thích về màu sắc:
Bảng 1: Đánh giá mức độ ưa thích của 9 người thử đối với màu của 3 sản phẩm nước mắm có độ đạm khác nhau.Kết quả đánh giá được tập hợp trong bảng sau:
Các bước phân tích phương sai:
1.Tính hiệu số hiệu chỉnh:
Hệ số hiệu chỉnh = (Tổng)2 / số câu trả lời
HC = (157)2 / 27 = 912,93
2 Tính tổng bình phương:
số câu trả lời cho từng mẫu) - HC TBPm = (522 + 532 + 522) / 9 – 912,93 = 0,07
người thử / số câu trả lời của từng người thử) - HC TBPtv = (162 + 142 + 182 + 182 + 212 + 172 + 212 162 + 162) / 3 – 912,93 = 927,67 – 912,93 = 14,74
TBPtp = (62 + 32 + 52 + 72 + ……….+ 42 + 52) – 912,93 = 967 – 912,93 = 54,07
Tổng bình phương dư = TBPtp – TBPm – TBPtv
TBPss = 54,07 – 0,07 – 14,74 = 39,26
3 Tính bậc tự do: Bậc tự do của đại lượng nào bằng tổng đại lượng đó trừ đi 1
Trang 4 Bậc tự do của mẫu = Số lượng mẫu – 1 Btdm = 3 -1 =2
Btdtv = 9 -1 = 8
Bậc tự do tổng = Tổng số câu trả lời – 1 Btdtp = 9*3 -1 = 26
Bậc tự do của sai số = Bậc tự do tổng – (Bậc tự do người thử +Bậc tự do của mẫu)
Btdss = 26 – (8 + 2) =16
4 Tính bình phương trung bình(BPTB):
BPTBm = TPBm / Btdm = 0,07 / 2 = 0,035
BPTBtv = TBPtv / Btdtv = 14,74 / 8 = 1,84
BPTBss = TBPss / Btdss = 39,26 / 16 = 2,45
5 Tính tương quan phương sai:
Tương quan phương sai của mẫu(Fm) là bình phương trung bình của các mẫu chia cho bình phương trung bình của sai số:
Fm = 0,035 / 2,45 = 0,014
Tương quan phương sai của người thử(Ftv) là bình phương trung bình của người thử chia cho bình phương trung bình sai số:
Ftv = 1,84 / 2,45 = 0,75
Các tính toán trên được tập hợp lại trong bảng phân tích phương sai:
Trang 5
2 Đánh giá mức độ ưa thích về mùi:
Bảng 2: Đánh giá mức độ ưa thích của 9 người thử đối với mùi của 3 sản phẩm nước mắm có độ đạm khác nhau.Kết quả đánh giá được tập hợp trong bảng sau:
Các bước phân tích phương sai:
1.Tính hiệu số hiệu chỉnh:
Hệ số hiệu chỉnh = (Tổng)2 / số câu trả lời
HC = (153)2 / 27 = 867
2 Tính tổng bình phương:
số câu trả lời cho từng mẫu) - HC TBPm = (512 + 522 + 502) / 9 – 867 = 0,22
người thử / số câu trả lời của từng người thử) - HC TBPtv = (132 + 152 + 182 + 162 + 192 + 192 + 192 + 162 + 182) / 3 – 867 = 2637 / 3 – 867 = 12
TBPtp = (32 + 82 + ……….+ 32 + 62) – 867 = 953 – 867 = 86
Tổng bình phương dư = TBPtp – TBPm – TBPtv
TBPss = 86 – 0,22 – 12 = 73,78
3 Tính bậc tự do: Bậc tự do của đại lượng nào bằng tổng đại lượng đó trừ đi 1
Btdm = 3 -1 =2
Trang 6Btdtv = 9 -1 = 8
Bậc tự do tổng = Tổng số câu trả lời – 1 Btdtp = 9*3 -1 = 26
Bậc tự do của sai số = Bậc tự do tổng – (Bậc tự do người thử +Bậc tự do của mẫu)
Btdss = 26 – (8 + 2) =16
4 Tính bình phương trung bình(BPTB):
BPTBm = TPBm / Btdm = 0,22 / 2 = 0,11
BPTBtv = TBPtv / Btdtv = 12 / 8 = 1,5
BPTBss = TBPss / Btdss = 73,78 / 16 = 4,61
5 Tính tương quan phương sai:
Tương quan phương sai của mẫu(Fm) là bình phương trung bình của các mẫu chia cho bình phương trung bình của sai số:
Fm = 0,11 / 4,61 = 0,024
Tương quan phương sai của người thử(Ftv) là bình phương trung bình của người thử chia cho bình phương trung bình sai số:
Ftv = 1,5 / 4,61 = 0,33
Các tính toán trên được tập hợp lại trong bảng phân tích phương sai:
Giá trị F đối với các mẫu là 0,024 Giá trị Ftc tra từ phục lục 6 là 3,63( ứng với
n1= 2, n2 = 16)F < Ftc nên có thể kết luận được rằng mức độ ưa thích về mùi của 3 sản phẩm nước mắm là như nhau
Giá trị F đối với người thử trong bảng phân tích phương sai là 0,33 Giá trị Ftc
tra từ phụ lục 6 là 2,42( n1 = 8 , n2 = 16) F < Ftc những người thử này không có sự khác nhau về cách cho điểm ở các mức ý nghĩa
Trang 73 Đánh giá mức độ ưa thích về vị:
Bảng 3: Đánh giá mức độ ưa thích của 9 người thử đối với vị của 3 sản phẩm nước mắm có độ đạm khác nhau.Kết quả đánh giá được tập hợp trong bảng sau:
Các bước phân tích phương sai:
1.Tính hiệu số hiệu chỉnh:
Hệ số hiệu chỉnh = (Tổng)2 / số câu trả lời
HC = (163)2 / 27 = 984,04
2 Tính tổng bình phương:
số câu trả lời cho từng mẫu) - HC TBPm = (512 + 602 + 522) / 9 – 984,04 = 5,4
người thử / số câu trả lời của từng người thử) - HC TBPtv = (142 + 172 + 182 + 162 + 192 + 162 + 222 + 202 + 212) / 3 – 984,04 = 3007 / 3 – 984,04 = 18,29
TBPtp = (42 + 62 + ……….+ 72 + 72) – 984,04 = 1029 – 984,04 = 44,96
Tổng bình phương dư = TBPtp – TBPm – TBPtv
TBPss = 44,96 – 5,4 – 18,29 = 21,27
3 Tính bậc tự do: Bậc tự do của đại lượng nào bằng tổng đại lượng đó trừ đi 1
Trang 8 Bậc tự do của mẫu = Số lượng mẫu – 1 Btdm = 3 -1 =2
Btdtv = 9 -1 = 8
Bậc tự do tổng = Tổng số câu trả lời – 1 Btdtp = 9*3 -1 = 26
Bậc tự do của sai số = Bậc tự do tổng – (Bậc tự do người thử +Bậc tự do của mẫu)
Btdss = 26 – (8 + 2) =16
4 Tính bình phương trung bình(BPTB):
BPTBm = TPBm / Btdm = 5,4 / 2 = 2,7
BPTBtv = TBPtv / Btdtv = 18,29 / 8 = 2,29
BPTBss = TBPss / Btdss = 21,27 / 16 = 1,33
5 Tính tương quan phương sai:
Tương quan phương sai của mẫu(Fm) là bình phương trung bình của các mẫu chia cho bình phương trung bình của sai số:
Fm = 2,7 / 1,33 = 2,03
Tương quan phương sai của người thử(Ftv) là bình phương trung bình của người thử chia cho bình phương trung bình sai số:
Ftv = 2,29 / 1,33 = 1,72
Các tính toán trên được tập hợp lại trong bảng phân tích phương sai:
Giá trị F đối với các mẫu là 2,03 Giá trị Ftc tra từ phục lục 6 là 3,63( ứng với
n1= 2, n2 = 16)F < Ftc nên có thể kết luận được rằng mức độ ưa thích về vị của 3 sản phẩm nước mắm là như nhau
Giá trị F đối với người thử trong bảng phân tích phương sai là 1,72 Giá trị Ftc
tra từ phụ lục 6 là 2,59( n1 = 8 , n2 = 16) F < Ftc những người thử này không có sự khác nhau về cách cho điểm ở các mức ý nghĩa
Trang 94 Đánh giá mức độ ưa thích về mùi:
Bảng 4: Đánh giá mức độ ưa thích của 9 người thử đối với hậu vị của 3 sản phẩm nước mắm có độ đạm khác nhau.Kết quả đánh giá được tập hợp trong bảng sau:
Các bước phân tích phương sai:
1.Tính hiệu số hiệu chỉnh:
Hệ số hiệu chỉnh = (Tổng)2 / số câu trả lời
HC = (151)2 / 27 = 844,48
2 Tính tổng bình phương:
số câu trả lời cho từng mẫu) - HC TBPm = (422 + 592 + 502) / 9 – 844,48 = 16,08
người thử / số câu trả lời của từng người thử) - HC TBPtv = (142 + 162 + 182 + 172 + 182 + 132 + 202 + 142 + 212) / 3 – 844,48 = 865 – 844,48 = 20,52
TBPtp = (22 + 52 + ……….+ 62 + 82) – 844,48 = 919 – 844,48 = 74,52
Tổng bình phương dư = TBPtp – TBPm – TBPtv
TBPss = 74,52 – 16,08 -20,52 = 37,92
3 Tính bậc tự do: Bậc tự do của đại lượng nào bằng tổng đại lượng đó trừ đi 1
Btdm = 3 -1 =2
Trang 10Btdtv = 9 -1 = 8
Bậc tự do tổng = Tổng số câu trả lời – 1 Btdtp = 9*3 -1 = 26
Bậc tự do của sai số = Bậc tự do tổng – (Bậc tự do người thử +Bậc tự do của mẫu)
Btdss = 26 – (8 + 2) =16
4 Tính bình phương trung bình(BPTB):
BPTBm = TPBm / Btdm = 16,08 / 2 = 8,04
BPTBtv = TBPtv / Btdtv = 20,52/ 8 = 2,57
BPTBss = TBPss / Btdss = 37,92 / 16 = 2,37
5 Tính tương quan phương sai:
Tương quan phương sai của mẫu(Fm) là bình phương trung bình của các mẫu chia cho bình phương trung bình của sai số:
Fm = 8,04 / 2,37 = 3.39
Tương quan phương sai của người thử(Ftv) là bình phương trung bình của người thử chia cho bình phương trung bình sai số:
Ftv = 2,57 / 2,37 = 1,08
Các tính toán trên được tập hợp lại trong bảng phân tích phương sai:
Giá trị F đối với các mẫu là 3,39 Giá trị Ftc tra từ phục lục 6 là 3,63( ứng với
n1= 2, n2 = 16)F < Ftc nên có thể kết luận được rằng mức độ ưa thích về mùi của 3 sản phẩm nước mắm là như nhau ở mức ý nghĩa α = 5%
Giá trị F đối với người thử trong bảng phân tích phương sai là 1,08 Giá trị Ftc
tra từ phụ lục 6 là 2,59 n1 = 8 , n2 = 16) F < Ftc những người thử này không có sự khác nhau về cách cho điểm ở các mức ý nghĩa α = 5% ,
4.Kết quả: phân tích cho ta thấy mức độ ưa thich của họ đối với 3 sản phẩm nước mắm
là như nhau ở các mức ý nghĩa α = 5% , α = 1%
Trang 115 Báo cáo
Phòng thí nghiệm phân tích cảm quan
BÁO CÁO THÍ NGHIỆM Phép thử cho điểm thị hiếu
-Mục đích: Tìm hiểu mức độ hài lòng ,ưa thích của người tiêu dùng đối với 3 mẫu nước
mắm có độ đạm khác nhau
-Mô tả thí nghiệm: Hội đồng cảm quan gồm 9 người thử Mối người nhận được 3 mẫu
nước mắm A,B,C đựng trong 3 cốc thủy tinh trong Mẫu nước mắm được lưu trữ ở nhiệt
độ thường.Trong thí nghiệm này đã sử dụng phương pháp phân tích phương sai để xử lý
số liệu
-Kết quả : phân tích cho ta thấy mức độ ưa thich của họ đối với 3 sản phẩm nước mắm
là như nhau ở các mức ý nghĩa α = 5%
-Phụ lục: Phiếu trả lời
Nhận xét: