Biểu hiện ở nhiều cơ quan, trước hết là ngoài da, khớp, thận, huyết học, tim, não.. Biểu hiện của thời kỳ toàn phát: Được đặc trưng bởi các đợt kịch phát nối tiếp nhau, đợt sau thường
Trang 1VIÊM CẦU THẬN LUPUS
(Kỳ 2)
IV LÂM SÀNG VÀ CẬN LÂM SÀNG
Lupus ban đỏ hệ thống có đặc điểm là đa dạng về lâm sàng Biểu hiện ở nhiều cơ quan, trước hết là ngoài da, khớp, thận, huyết học, tim, não
1 Biểu hiện ban đầu:
- Sốt nhẹ, mệt mỏi
- Tốc độ máu lắng tăng
- Kèm theo một hoặc nhiều biểu hiện khác: ban đỏ, đau khớp, rụng tóc …
2 Biểu hiện của thời kỳ toàn phát:
Được đặc trưng bởi các đợt kịch phát nối tiếp nhau, đợt sau thường nặng hơn đợt trước hoặc có thêm những biểu hiện mới ở các cơ quan khác Nhịp độ và mức độ nặng nhẹ của các đợt kịch phát ở từng bệnh nhân cũng rất khác nhau
11 tiêu chuẩn chẩn đoán của Hội khớp học Mỹ đưa ra năm 1982 gồm:
Trang 21 Ban đỏ cánh bướm ở má
2 Ban dạng đĩa
3 Tăng cảm thụ với ánh sáng
4 Loét niêm mạc miệng họng
5 Viêm khớp không tổn thương
6 Viêm màng:
Tràn dịch màng phổi và/hoặc
Tràn dịch màng tim
7 Biểu hiện thận:
Có protein niệu thường xuyên và/hoặc
Có trụ niệu (trụ hạt, trụ hồng cầu)
8 Biểu hiện thần kinh, tâm thần:
Co giật không rõ nguyên nhân cụ thể khác
Rối loạn tâm thần không rõ nguyên nhân cụ thể khác
9 Huyết học: có một hoặc nhiều biểu hiện sau:
Trang 3Thiếu máu tan máu, hồng cầu < 3,7 tera/l
Giảm bạch cầu < 4 giga/l
Giảm tiểu cầu < 100 giga/l
Giảm lympho bào < 1,5 giga/l
10 Rối loạn miễn dịch:
Có tế bào LE
Có kháng thể kháng AND tự nhiên
Có kháng thể kháng Sm hoặc các tự kháng thể khác
Có phản ứng giang mai (+) giả trên 6 tháng
11 Kháng thể kháng nhân dương tính
Cùng với 11 tiêu chuẩn chẩn đoán được đưa ra của Hội khớp học Mỹ, nhiều nhà thận học đã nghiên cứu tìm hiểu độ nhạy và độ đặc hiệu của 11 tiêu chuẩn này
Bảng: Phân loại độ nhạy và độ đặc hiệu của Tan và CS
Trang 4STT Tiêu chuẩn Độ nhạy
(%)
Độ đặc hiệu (%)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
Ban đỏ Ban đĩa Tăng cảm thụ ánh sáng Loét miệng
Viêm khớp
Tràn dịch màng phổi, màng tim
Tổn thương thận
Rối loạn thần kinh, tâm thần
Rối loạn huyết học Rối loạn miễn dịch
57
18
43
27
86
56
51
20
59
85
99
96
99
96
96
37
86
94
98
89
93
49
Trang 5Kháng thể kháng nhân
3 Các biểu hiện thận:
Các biểu hiện thận có thể là:
- Hội chứng cầu thận cấp:
Phù
Tăng huyết áp
Protein niệu
Hồng cầu niệu rõ, trụ hạt, trụ hồng cầu
- Hội chứng thận hư:
Phù
Protein niệu cáo ≥ 3,5 g/24giờ
Protid máu giảm < 60 g/l
Albumin máu < 30 g/l
Lipid máu tăng > 9 g/l
Trang 6Cholesterol máu tăng > 6,5 mmol/l
- Có thể chỉ có protein niệu đơn độc, hoặc kèm theo hồng cầu niệu mức độ nhẹ và các triệu chứng lâm sàng khác như: phù, tăng huyết áp
- Các triệu chứng và hội chứng trên có thể kèm theo hội chứng suy thận hoặc không
- Khi có suy thận:
Urê, creatinin máu, acid uric tăng
Mức lọc cầu thận giảm
Có những triệu chứng lâm sàng của hội chứng urê máu cao khi suy thận nặng
- Siêu âm thận: kích thước thận bình thường trong một thời gian dài, có nhiều đợt suy thận cấp trong những đợt kịch phát Sau nhiều năm, thận xơ hóa teo nhỏ dần khi có suy thận mạn nặng (thời gian tùy thuộc vào từng typ tổn thương và
sự đáp ứng với điều trị)