? Dữ liệu không thể tự lên tiếng – kể chuyện là cách giúp dữ liệu được lắng nghe. → “Doanh thu tháng này là bao nhiêu?” → “Chuyển đổi tăng hay giảm?” → “Kênh nào hiệu quả nhất?” Bạn có thể trả lời hết. Nhưng nếu câu trả lời KHÔNG dẫn đến hành động, thì đó chưa phải là phân tích. __ ? Muốn dữ liệu có tiếng nói? Bạn phải dẫn chuyện. Đó là sức mạnh của Data Storytelling. • Không phải “trình bày cho đẹp”. • Mà là: kể đúng vấn đề → giải thích nguyên nhân → thúc đẩy quyết định. Và quan trọng hơn: → Giúp người nghe thấy liên quan. → Giúp người hành động mà không cần bạn nhắc. __ ? Một cấu trúc storytelling tốt giúp: ⤷ Tránh việc dashboard bị “loãng” vì quá nhiều số liệu ⤷ Duy trì mạch logic và dẫn dắt tư duy ⤷ Mỗi insight đều gắn liền với hành động cụ thể __ Trong kỷ nguyên AI trả lời mọi thứ trong 5 giây, thì lợi thế không còn là "trả lời đúng". → Mà là: kể sao cho người ta muốn lắng nghe. Bạn muốn BI có ảnh hưởng? → Đừng chỉ hiển thị dữ liệu. → Hãy dẫn người khác đi qua một câu chuyện có lớp lang.
Trang 1kể chuyện
bằng dữ liệu
5 CẤU TRÚC
(Data Storytelling Frameworks)
MASTERING DATA ANALYTICS
Zalo: 0961 48 66 48
Giúp người làm phân tích chuyển từ
“trình bày số liệu” sang “dẫn dắt hành động”
Trang 2Dùng để nhấn mạnh sự thay đổi rõ ràng, tạo tác động cảm xúc mạnh
Before/After (Trước – Sau)
FRAMEWORK 1:
Ứng dụng tốt khi:
– So sánh kết quả trước/sau một chiến dịch
– Thuyết phục sếp cần thay đổi
Cấu trúc:
1 Đây là tình trạng trước
2 Chúng ta đã làm gì
3 Và đây là kết quả sau
Trang 3Tập trung vào việc đi tìm nguyên nhân, từ đó đề xuất giải pháp
Problem/Cause/Action
FRAMEWORK 2:
Ứng dụng tốt khi:
– Báo cáo lý do chỉ số xấu
– Trình bày kế hoạch hành động
Cấu trúc:
1 Vấn đề là gì
2 Nguyên nhân chính ở đâu
3 Đề xuất cách cải thiện
Trang 4Dẫn dắt theo mục tiêu → thực trạng → còn thiếu gì.
Goal/Progress/Gap
FRAMEWORK 3:
Ứng dụng tốt khi:
– Trình bày tiến độ chiến lược
– Báo cáo OKR/KPI
Cấu trúc:
1 Mục tiêu đã đặt ra
2 Đã đạt được gì
3 Khoảng cách còn lại + đề xuất tiếp theo
Trang 5Tìm sự bất thường trong dòng chảy dữ liệu và
phân tích sâu
Trend/Anomaly/Drilldown
FRAMEWORK 4:
Ứng dụng tốt khi:
– Trình bày báo cáo theo thời gian
– Xử lý dữ liệu theo chu kỳ
Cấu trúc:
1 Đây là xu hướng bình thường
2 Đây là điểm bất thường
3 Đào sâu để tìm nguyên nhân
Trang 6So sánh 2 lựa chọn/nhóm đối tượng và đưa ra
đề xuất
Compare/Contrast/Recommend
FRAMEWORK 5:
Ứng dụng tốt khi:
– Tư vấn phương án ra quyết định
– So sánh hiệu quả giữa các bộ phận
Cấu trúc:
1 So sánh 2 lựa chọn
2 Nhấn mạnh điểm khác biệt chính
3 Gợi ý phương án phù hợp
Trang 7Đừng để dashboard chỉ là nơi “xem số”
→ Hãy biến nó thành câu chuyện giúp người xem
hiểu – nhớ – hành động
Tổng Kết
Mỗi cấu trúc là một công cụ – chọn đúng khung, câu chuyện sẽ sắc bén và logic hơn
Trang 8Bạn đang thiết kế dashboard hay thiết kế câu chuyện
ra quyết định?
→ Khóa học Business Intelligence tại MDA hướng dẫn cách chuyển đổi từ dữ liệu → insight → hành động, không cần kỹ thuật phức tạp.
Tìm hiểu thêm