SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀOTẠO TỈNH ĐĂK NÔNG KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9 VÀ LỚP 12 CẤP TỈNH MÔN THI: SINH HỌC ĐỀ CHÍNH THỨC Thời gian: 180 phút không kể thời gian giao đề Vòng 2 Câu 1: 5 điể
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO
TẠO TỈNH ĐĂK NÔNG KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9 VÀ LỚP 12 CẤP TỈNH
MÔN THI: SINH HỌC
ĐỀ CHÍNH THỨC Thời gian: 180 phút không kể thời gian giao đề Vòng 2
Câu 1: (5 điểm)
a) Mật độ quần thể là gì? Vì sao mật độ quần thể được xem là đặc trưng cơ
bản của quần thể?
b) Nêu những đặc điểm của nhóm động vật ưa hoạt động ban ngày?
c) Tại sao nói cạnh tranh là động lực chủ yếu trong quá trình tiến hoá?
Câu 2: (3 điểm)
a) Nhờ chức năng gì mà Nitơ được xem là nguyên tố dinh dưỡng quan trọng
nhất của thực vật xanh?
b) Cây xanh có thể sử dụng những nguồn nitơ nào?
Câu 3: (3 điểm )
Hãy giải thích vì sao cùng một kiểu đột biến thay thế nuclêôtit lại có thể không gây nên hậu quả gì trong một số trường hợp, nhưng lại gây nên hậu quả rất
rõ rệt trong các trường hợp khác đối với prôtêin tương ứng?
Câu 4: ( 4 điểm )
Trong một loại tế bào sinh dục, xét 2 cặp NST thường có cấu trúc như sau:
aBd
AbD
eF
Ef
Có hiện tượng hoán vị gen xảy ra giữa A/a với tần số 12%, giữa F/f với tần số 8%
a) Loại này có thể phát sinh bao nhiêu loại giao tử khác nhau? Viết thành
phần gen của các kiểu giao tử đó và tỷ lệ từng kiểu gen giao tử ?
b) Nếu tế bào đó nguyên phân 3 lần liên tiếp và môi trường nội bào cung cấp
157500 nuclêôtit để tái bản các gen thì tổng số nuclêôtit trung bình trong một cặp gen là bao nhiêu?
Câu 5: ( 5 điểm )
Khi tổng hợp một phần tử ARNm gen phải đứt 3600 liên kết hyđrô Môi trường nội bào đã cung cấp 155 G và 455 X , gen đó sao mã 4 lần đã cần tới 1500 ribonu loại U Sau đó, do nhu cầu cung cấp thêm prôtêin gen lại tiếp tục sao mã lại cần cung cấp thêm 2625 U
a) Khối lượng của gen và số lượng từng loại nucleôtit của gen ?
b) Số lượng ribonu mỗi loại trên mỗi phân tử ARNm?
c) Với giả thiết nêu trên mà số mã sao tạo ra tối đa , mỗi mã sao cho 5
ribonuclêôtit trượt qua một lần thì môi trưòng cần phải điều đến bao nhiêu lượt ARNt để giải mã?
d) Số lượng liên kết hoá trị được hình thành trên toàn bộ ARNm ?
Trang 2
-HẾT -ĐÁP ÁN ĐỀ II
Câu 1 :
a, + Mật độ quần thể là số lượng sinh vật của quần thể trên một đơn vị diện tích
hay thể tích ( 1 điểm )
+ Mật độ quần thể được xem là đặc trưng cơ bản của quần thể vì nó ảnh hưởng
đến tần số gặp nhau giữa cá thể đực và cái , mức sử dụng nguồn sống , sức sinh sản , sự
tử vong , trạng thái cân bằng trong quần thể … ( 1 điểm )
b, Những đặc điểm của nhóm động vật ưa hoạt động vào ban ngày :
+ Có cơ quan tiếp nhận ánh sáng , tế bào cảm quang đơn giản ở động vật bậc thấp hay cơ quan thị giác phát triển ở loài có tiến hoá cao ( 1 điểm )
+ Có màu sắc sặc sỡ với ý nghĩa sinh học lớn ( 0,5 điểm )
- Giúp động vật nhận biết đồng loại, màu sắc đàn
- Màu sắc là hình thức ngụy trang
- Màu sắc báo hiệu
c, ( 1,5 điểm )
Cạnh tranh được coi là động lực của quá trình tiến hoá bởi lẻ trong quá trình đó các loài có khuynh hướng biến đổi về mặt hình thái , sinh lí , và các tập tính sinh thái để thích nghi cao hơn với các yếu tố môi trường , bao gồm trong đó cả các yếu tố sinh học , nhằm giành cơ hội chiến thắng trong cuộc đấu tranh vì sự sinh tồn
Câu 2 : ( 3 điểm )
a, Ni tơ là nguyên tố dinh dưỡng quang trọng nhất
+ Nitơ là thành phần cấu tạo là prôtêin , axit nuclêic , phôtpho lipit , chất
diệp lục … ( 0,75 điểm )
+ Nitơ là thành phần chức năng , điều tiết các quá trình trao đổi chất vì
nitơ là thành phần cấu tạo các enzim , các hooc môn sinh trưởng … ( 0,75 điểm )
b, Cây xanh sử dụng các nguồn nitơ :
+ Nitơ hữu cơ : ( 1 điểm )
- Hữu cơ đơn giản : cây có thể hấp thụ , các axít amin , các bazơ hữu cơ chứa
nitơ , các chất amit ( 0,5 điểm )
- Hữu cơ phức tạp : Cây hấp thụ sau khi được phân giải thành hữu cơ đơn giản
nhờ vi sinh vật : các cây cộng sinh , các cây ăn thịt sử dụng dạng này ( 0,5 điểm )
+ Nitơ vô cơ : ( 0,5 điểm )
- Chủ yếu NO3 và NH4 ( 0,25 điểm )
- Quá trình đồng hoá NO3 và NH4 ( 0,25 điểm )
Câu 3 : ( 3 điểm )
+ protêin tương ứng bị thay đổi đến mức nào là tuỳ thuộc vào kiểu biến
đổi cấu trúc của gen mã hoá tương ứng ( 0,5 điểm )
- Một đột biến thay thế nuclêôtít này bằng một nuclêôtít khác nhưng bộ ba mã
hoá mới vẫn mã hoá cho chính axít amin cũ thì cấu trúc của prôtêin hoàn toàn khônh thay
đổi ( 0.5 điểm )
-Một đột biến thay thế nuclêôtít làm thay thế axit amin tương ứng cũnh gây nên
hậu quả rất khác nhau về chức năng của prôtêin tuỳ thuộc vào vị trí của nuclêôtit bị thay
thế trong gen (0.5 điểm )
Trang 3+ Đột biến xãy ra càng ở gần đầu gen thì càng có nhiều khả năng làm ảnh
hưởng đến chức năng của prôtêin
Thí dụ : Đột biến thay bộ ba bình thường thành bộ ba kết thúc , nếu vị trí đột biến ởgần đầu gen thì ARNmvà prôtêin được tổng hợp sẽ ngắn lại ảnh hưởng
lớn đến chức năng của nó ( 1 điểm )
+ Tuỳ thuộc vào loại axit amin thay thế Nếu axít amin thay thế khác axit
amin trước đây về chức năng sẽ dẫn tới chức năng của protein thay đổi ( 0,5 )
Câu 4 : ( 4 điểm )
a, Có 2 cặp NST và 2 lần hoán vị gen nên số loại giao tử là : 22+2 = 16 tổ hợp loại giao tử ( 0,5 điểm )
_ Cặp NST 1 : HVG A/a 4 loại giao tử
AbD = aBd = 44%
abD = ABd = 6% ( 0,75 điểm )
_ Cặp NST 2 : HVG F/f 4 loại giao tử
Ef = eF = 46%
ef = EF = 4% ( 0,75 điểm )
Các giao tử và tỷ lệ từng kiểu giao tử (1 điểm)
NST 1
Ef = 46% AbD Ef
20,24%
aBd Ef
20,24%
abD Ef
2,76%
ABd Ef
2,76%
eF = 46% AbD eF
20,24 %
aBd eF
20,24%
abD eF
2,76%
ABd eF
2,76%
ef = 4% AbD ef
1,76%
aBd ef
1,76%
abD ef
0,24%
ABd ef
0,24%
1,76%
aBd EF
1,76%
abD EF
0,24%
ABd EF
0,24%
b, Số lượng nu trong 1 tế bào
157500 : ( 23 – 1 ) = 22500 ( nu ) ( 0,5 điểm )
Số nu trung bình trong 1 cặp gen :
5
22500 = 4500 ( 0,5 điểm )
Câu 5 :
a, ( 1 điểm )
Gọi mạch gốc là mạch 1
Theo đề bài ta có : 2A + 3G = 3600 ( 1 )
Theo giả thiết ta có : Gm = X1
Xm = G1 ⇒ G = X = G1 + X1
= 155 + 445 = 600 ( 2 ) Thay ( 2 ) vào ( 1 ) ta có :
2A + 3 * 600 = 3600
Trang 42A = 3600 - 1800
Khối lượng của gen : ( 900 * 2 ) + ( 600 *2 ) * 300 = 9 * 105 ( đvc )
b, ( 1 điểm )
Số lượng ribonu mỗi loại trên mỗi phân tử ARNm
Ta có : Gm = 155 ( rn )
Xm = 445 ( rn )
Um =
4
1500 = 375 ( rn )
⇒ Am = 525
c, ( 2 điểm )
Số lượt tARN được điều đến để giải mã số bộ ba mật mã trên gen
6
3000 = 500
Có 5 phân tử prôtêin có 5 bộ ba kết thúc không giải mã
Tổng số aa trong tất cả 5 phân tử protein là ( kể cả các aa mở đầu ) :
500 * 5 = 2500
Số aa trên 5 phân tử protein ( Kể cả mã mở đầu )
2500 – 5 = 2495 Gen đó sao mã tất cả 11 lần ⇒ Số aa cần cung cấp là :
2495 * 11 = 27445 Vậy số lượt ARNt môi trường điều đến là 27455 lượt
d, Số liên kết cộng hoá trị của mỗi ARNm :
1500 - 1 = 1499 Vậy số liên kết cộng hoá trị của toàn bộ ARNm :
( 1500 + 1499 ) * 11 = 32989 ( 1 điểm )