CHƯƠNG 2: ĐO CÁC ĐẠI LƯỢNG
ĐIỆN CƠ BẢN
Trang 2NỘI DUNG
2.1 Đo các đại lượng U, I.
2.1.1 Đo dòng điện.
2.1.2 Đo điện áp.
2.2 Đo các đại lượng R, L, C.
2.2.1 Đo điện trở.
2.2.2 Đo điện cảm.
2.2.3 Đo điện dung.
2.3 Đo các đại lượng tần số, công suất và điện năng.
2.3.1 Đo tần số.
2.3.2 Đo công suất.
2.3.3 Đo điện năng
Trang 32.1 ĐO CÁC ĐẠI LƯỢNG U, I
2.1 Đo các đại lượng U, I.
2.1.1 Đo dòng điện.
Đo dòng điện DC
Dùng đồng hồ kim
Dùng đồng hồ số
Dùng ampe kìm
Đo dòng điện AC
Dùng đồng hồ kim
Dùng đồng hồ số
Dùng ampe kìm
2.1.2 Đo điện áp.
Đo điện điện áp DC
Dùng đồng hồ kim
Dùng đồng hồ số
Dùng ampe kìm
Đo điện áp AC
Dùng đồng hồ kim
Dùng đồng hồ số
Dùng ampe kìm
Trang 4Đo dòng điện DC dùng đồng hồ kim
• Bước 1:Cắm que đo màu đen vào đầu COM và que đỏ vào dấu (+)
• Bước 2: Đặt chuyển mạch của đồng hồ ở thang DC.A – 250mA
• Bước 3:Tắt nguồn điện của các mạch thí nghiệm
• Bước 4: Kết nối que đo màu đỏ của đồng hồ về phía cực (+) và que đo mày
đen về phía cực (-) theo chiều dòng điện trong mạch thí nghiệm Mắc đồng hồ nối tiếp với mạch thí nghiệm.
• Bước 5: Bật điện cho mạch thí nghiệm.
• Bước 6: Khi kết quả đọc được nhỏ hơn 25mA, đặt chuyển mạch sang vị trí
DC.A-25mA để được kết quả chính xác hơn Tương tự đối với kết quả nhỏ hơn 2.5mA thì đặt chuyển mạch sang vị trí DC.A-2.5mA.
• Bước 7: Đọc và tính giá trị: tiến hành đọc trên cung chia độ C, tính giá trị
giống như trường hợp đo điện áp 1 chiều Có nghĩa là giá trị thực bằng số chỉ của kim trên cung chia độ nhân với thang đo và chia cho giá trị MAX trên cung chia độ.
Trang 5Đo điện áp DC với đồng hồ vạn năng
• Bước 1: Chèn dây dẫn thử nghiệm màu đỏ vào đầu cực + của thiết
bị và dây dẫn thử nghiệm đen vào chân COM
• Bước 2:Đặt công tắc về phạm vi điện áp DC với phạm vi đo phù
hợp
• Bước 3: Kết nối đầu dò màu đỏ với cực dương (+) của mạch bên
dưới và đầu dò màu đen với cực âm (-) của mạch (mạch song song)
• Bước 4:Nếu điện áp đo được nhỏ hơn 250V, hãy đặt bộ chọn
phạm vi chuyển sang vị trí dải điện áp thấp hơn để đọc chính xác hơn
• Bước 5: Tính kết quả đo được V = A x (B/C)
• V là giá trị điện áp thực
• A – Là số chỉ của kim đọc được trên cung chia độ
• B – Là thang đo đang sử dụng
• C – Là giá trị MAX của cung chia độ
• Tỷ lệ B/C là hệ số mở rộng
Trang 6Đo dòng điện DC dùng đồng hồ điện
tử
• Bước 1: Để đồng hồ ở thang đo A~ để đo dòng điện xoay chiều và
thang A- để đo dòng điện một chiều
• Bước 2: Que đen cắm cổng chung COM, que đỏ cắm vào cổng 20A
nếu đo dòng có cường độ lớn cỡ A và cổng mA nếu đo dòng có cường
độ nhỏ cỡ mA
• Bước 3: Cắm que đo màu đen vào đầu COM, que đo màu đỏ vào đầu
(+)
• Bước 4: Đặt chuyển mạch của đồng hồ ở thang DC.A – 250mA.
• Bước 5: Tắt nguồn điện của các mạch thí nghiệm.
• Bước 6: Kết nối que đo màu đỏ của đồng hồ về phía cực dương (+)
và que đo màu đen về phía cực âm (-) theo chiều dòng điện trong mạch thí nghiệm Mắc đồng hồ nối tiếp với mạch thí nghiệm
• Bước 7: Bật điện cho mạch thí nghiệm.
• Bước 8: Đọc kết quả trên màn hình LCD
Trang 7ĐO DÒNG AC DÙNG ĐỒNG HỒ KIM
• Bước 1: Cắm que đo màu đen vào đầu COM, que đo màu đỏ vào
đầu AC-15A
• Bước 2: Đặt chuyển mạch của đồng hồ ở thanh AC-15A
• Bước 3: Tắt nguồn điện của các mạch thí nghiệm
• Bước 4: Kết nối 2 que đo của đồng hồ về phía 2 điểm cần đo dòng
điện của mạch thí nghiệm (mắc nối tiếp) Sau đó bật điện cho mạch thí nghiệm
• Bước 5: Đọc và tính giá trị: Đọc trên cung chia độ E15, tính giá trị
giống với trường hợp đo điện áp 1 chiều Có nghĩa là giá trị thực bằng số chỉ của kim cương trên cung chia độ nhân với thang đo và chia cho giá trị MAX trên cung chia đó
Trang 8AMPE KÌM
Ampe kìm là thiết bị đo điện, điện tử trong mạch điện mà không cần phải cắt đứt dây dẫn
Thay vì chạm vào dây như các phương pháp đo dòng điện truyền thống, ampe kìm cho phép bạn đo dòng điện bằng cách kẹp ampe kìm xung quanh dây mà không ảnh hưởng đến mạch điện Bên cạnh đo dòng điện, ampe kìm còn có thể đo thông mạch, đo điện trở, đo điện áp, đo tần số…
Trang 9Nguyên lý hoạt động Ampe kìm
• Với dòng điện 1 chiều (DC) thì hoạt động từ trường sinh ra không biến thiên vì vậy trong trường hợp này khi sử dụng ampe kìm để đo
chúng ta dựa trên cảm biến Hall để tính toán ra thông số dòng điện
1 chiều đang chạy trong mạch
• Với dòng điện xoay chiều (AC) thì Ampe kim hoạt động trên nguyên
lý cảm ứng điện từ Phần vỏ của kìm kẹp của ampe kìm có 1 cuộn
dây quấn quanh khung sắt Phần kẹp kìm quanh dây dẫn có thể đo được độ biến thiên trong mạch Từ đó có chúng ta có thể phân tích
và đánh giá được các thông số của dòng điện trong mạch
Trang 10CÁCH SỬ DỤNG AMPE KÌM
Cách sử dụng
• Kiểm tra ampe kìm: trước khi sử dụng ampe kìm, cần kiểm tra xem
ampe kìm có hoạt động bình thường hay không
• Chọn thang đo phù hợp: Tùy theo dòng điện cần đo mà chọn
thang đo phù hợp Nếu chọn thang đo quá thấp, kết quả đo sẽ không chính xác Nếu chọn thang đo quá cao, có thể làm hỏng máy
• Kẹp ampe kìm vào dây dẫn: Để đo dòng điện, cần kẹp ampe kìm
vào dây dẫn cần đo Chú ý chỉ kẹp vào dây dẫn đơn, không kẹp vào dây dẫn đôi
• Đọc kết quả đo: Sau khi đã kẹp ampe kìm vào dây dẫn, đọc kết
quả đo trên màn hình Kết quả đo sẽ được hiển thị dưới dạng số
• Ngắt nguồn điện: Sau khi đo xong, cần ngắt nguồn điện để đảm
bảo an toàn
Trang 11Đo dòng điện DC dùng ampe kìm
• Bước 1: Xoay núm vặn tới thang đo có ký hiệu (A) để đo dòng điện
1 chiều và (~A) để đo dòng xoay chiều
• Bước 2: Nhấn nút Zero để loại bỏ bù trừ dòng điện nhằm cho kết
quả đo chính xác hơn.
• Bước 3: Nhấn mở hàm và kẹp vào dây dẫn cần đo sau đó nhả nút
bấm
• Bước 4: Màn hình của ampe kìm sẽ hiển thị chính xác các thông số
đo
Trang 12Đo dòng điện DC dùng ampe kìm
• Bước 1: Mắc chốt (+) của ampe kìm về phía cực dương và chốt (-)
về phía cực âm của nguồn điện
• Bước 2: Điều chỉnh kim chỉ thị về đúng vị trí vạch 0 để đảm bảo kết
quả đo chính xác nhất
• Bước 3: Mở hàm và kẹp vào dây dẫn cần đo, sau đó xoay tới thang
đo dòng DC hoặc AC tùy theo nhu cầu sử dụng
• Bước 4: Kết quả đo sẽ được hiển thị qua thước đo hình cung.
Trang 131.1.2 Các đặc trưng của kỹ
thuật đo
Công suất tiêu thụ càng nhỏ càng tốt, điện trở của ampe kế càng nhỏ càng tốt và lý tưởng là bằng 0
Làm việc trong một dải tần cho trước để đảm bảo cấp chính xác của dụng cụ đo
Mắc ampe kế để đo dòng phải mắc nối tiếp với dòng cần đo (hình dưới)
Trang 14CÁCH SỬ DỤNG ĐỒNG HỒ VẠN NĂNG
Bước 1: Bật đồng hồ vạn năng Lựa chọn chế độ đo phù hợp trên mặt số.
Chú ý: Khi đo mạch điện cần TẮT nguồn của mạch Nếu mạch điện có tụ điện, hãy xả tụ điện trước khi đo điện trở
Bước 2 Xoay mặt số sang Ω, thường chia sẻ một vị trí trên mặt số với một hoặc nhiều chế độ kiểm tra/đo lường khác.
Bước 3 Cắm dây đo màu đen vào giắc COM.
Bước 4 Cắm dây màu đỏ vào giắc V Ω Khi hoàn tất, tháo dây theo thứ tự ngược lại: đỏ trước, sau đen.
Bước 5 Kết nối dây dẫn kiểm tra trên toàn bộ thành phần đang được kiểm tra Đảm bảo rằng sự tiếp xúc giữa dây dẫn thử nghiệm và mạch điện tốt.
Bước 6 Đọc số đo hiển thị trên màn hình.
Bước 7 Sau khi kết thúc công việc, TẮT đồng hồ vạn năng để tránh tổn thất pin.
Trang 16ĐO KIỂM TRA GIÁ TRỊ ĐIỆN TRỞ
Bước 1: Chọn thang đo
Bước 2: Chỉnh KHÔNG thang đo.
Bước 3: Đặt mỗi que đo vào một đầu của điện trở
Chọn một điện trở ngẫu nhiên và đặt đồng hồ vạn năng ở thang đo 20kΩ Sau đó, giữ các đầu đo vào các chân điện trở với cùng một lực khi bạn nhấn một phím trên bàn phím.
Bước 4: Đọc giá trị của điện trở trên màn hình hiển thị.