Vi khuẩn nốt sần cộng sinh cố định đạm doc

Vi khuẩn nốt sần cộng sinh cố định đạm Vai trò cố định N2 quan trọng nhất thuộc về nhóm vi sinh vật cộng sinh.. Đối với nông nghiệp thì cây họ đậu vẫn có giá trị nhất, chúng có thể cố đ

Vi khuẩn nốt sần

cộng sinh

cố định đạm

Vai trò cố định N2 quan trọng nhất thuộc về nhóm vi sinh vật cộng

sinh Hiện nay, người ta đã phát

hiện được hơn 600 loài cây có vi

sinh vật sống cộng sinh có khả

khác nhau Ở một số cây gỗ hoặc cây bụi nhiệt đới thuộc họ

Rabiaceae, các nốt sần chứa vi

mà ở trên lá

Đối với nông nghiệp thì cây họ đậu vẫn có giá trị nhất, chúng có thể cố định được khoảng 80-300 kg N/ha

Ví dụ như cây linh lăng có thể cố định được 300kg N/ha, đậu cô ve 80-120 kg/ha Vi khuẩn sống cộng sinh trong cây bộ đậu

(Leguminosales) được xếp vào một chi riêng là Rhizobium,

nhưng hiện nay người ta chia vi

khuẩn nốt sần thành 2 nhóm:

- Nhóm mọc nhanh (vi khuẩn nốt sần cỏ ba lá, đậu Hòa Lan, mục

túc ) thuộc chi Rhizobium Đây là

nhóm vi sinh vật có hoạt động cố định N2 mạnh nhất

- Nhóm mọc chậm (vi khuẩn

nốt sần đậu tương, lạc ) thuộc

chi Bradyrhizobium

Các vi sinh vật này thường tập trung ở vùng gần chóp rễ, nơi tập trung nhiều polysaccharide

và vùng hình thành lông hút

Rễ cây tiết ra nhiều chất như

đường, acid hữu cơ, acid amine, vitamine, flavonoid hấp dẫn

vi sinh vật Các vi khuẩn xâm nhập vào cây qua lông hút và vào tế bào nhu mô rễ Đôi khi nó có thể đi qua

những tế bào bị thương của biểu bì, đặc biệt là ở chỗ phân nhánh của rễ bên Vi khuẩn nốt sần tác động trở lại bằng cách sản sinh ra

một chất nhầy ngoại bào có bản chất polysaccharide Chất này thúc đẩy cây tổng

hợp nên enzyme

polygalacturonase tác động nên

màng lông rễ, làm cho màng mềm dẻo hơn và vi khuẩn có thể xâm

nhập dễ dàng hơn Nếu vi khuẩn

nốt sần của một loài nhất định

nào đó không thể lây nhiễm

được thì chúng không kích thích hình thành enzyme

polygalactoronase ở rễ được Khi nào nhu mô rễ, vi khuẩn hòa tan vỏ

tế bào và dưới ảnh hưởng của gen

vi khuẩn, các tế bào nhu mô vỏ đa bội hóa và phân chia nhanh để hình thành nên các nốt sần

Người ta chia các vi khuẩn nốt sần

ra làm nhiều chủng, mỗi chủng ứng với một nhóm cây họ đậu nhất

định Ngoài ra trong phạm vi cùng một chủng vi khuẩn nốt sần

cũng có nòi có hiệu quả và

không có hiệu quả Những nòi không có hiệu quá cũng có thể lây nhiễm vào rễ cây họ đậu tương

ứng nhưng không đồng hóa

được N2 hay đồng hóa kém và sống trong các nốt sần như cơ thể

kí sinh

Mối quan hệ tương hỗ giữa các cây

họ đậu và các vi khuẩn nốt sần là quan hệ cộng sinh Cây họ đậu

cung cấp glucid, nguồn năng lượng

để vi khuẩn tiến hành hoạt động

khử N2 thành NH3 và vi khuẩn

cung cấp cho cây các hợp chất ni tơ

mà chúng cố định được từ không khí Tuy nhiên khi mới nhiễm vào

rễ, vi khuẩn sống như dạng kí sinh,

vẫn cần phân đạm Nếu thiếu đạm

và gặp điều kiện bất lợi, sinh

trưởng của cây sẽ yếu thậm chí cây

sẽ chết

Vào cuối thời kỳ sinh trưởng của cây thì số lượng vi khuẩn nốt sần

giảm xuống và biến thành dạng

bacteroid Khi nốt sần bị thối thì vi khuẩn nốt sần vẫn sống và đi ra đất, sinh sản chậm và sống ở trạng thái hoại sinh

Hương Thảo