Các doanh nghiệp, ngân hàng chính sách của nhà nước và tổ chức tài chính, tín dụng thuộc đối tượng được cấp bảo lãnh Chính phủ là chủ thể phát hành trái phiếu Chủ thể phát hành Trái phi
Trang 1CHỦ ĐỀ THUYẾT TRÌNH:
TRÁI PHIẾU
_NHÓM 5_
Trang 2NỘI DUNG TRÌNH BÀY
Sơ lược về lịch sử hình thành thị trường trái phiếu
phiếu
phiếu
04
So sánh thị trường trái phiếu Việt Nam với Mỹ, Nhật Bản
05
Trang 31 KHÁI NIỆM TRÁI PHIẾU
Trang 4VÍ DỤ:
Vietcombank phát hành trái phiếu Vietcombank có mệnh giá 10
triệu VNĐ, kỳ hạn 2 năm với lãi suất 10%/năm Nghĩa là, nếu bạn sở
hữu 10 trái phiếu nói trên thì Vietcombank có nghĩa vụ phải trả cho
bạn 100 triệu VNĐ sau 2 năm Kèm theo mỗi năm phải trả cho bạn 10 triệu VNĐ tiền lãi.
Trang 5trái phiếu, lãi của
trái phiếu còn gọi
là trái tức.
Có thể phát hành dưới hình thức chứng chỉ
(giấy tờ có giá), bút toán ghi sổ hoặc dữ liệu điện tử.
Người sở hữu trái phiếu chính là
chủ nợ của nhà phát hành trái phiếu Tức là trái
phiếu được tính
vào nợ.
Trái phiếu có 3 thuộc tính nổi trội của một tài sản chính là: tính sinh lời, tính rủi ro, tính thanh khoản
Trang 6Trái phiếu ngắn hạn: Có thời hạn từ 1-5 năm
Trái phiếu trung hạn: Có thời hạn từ 5-
12 năm
Trái phiếu dài hạn: Có thời hạn từ 12-30
Trang 73 PHÂN LOẠI TRÁI PHIẾU
• TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ
• TRÁI PHIẾU DOANH NGHIỆP
Trang 8Trái Phiếu Chính Phủ
Trang 901 Khái niệm
Tại khoản 1 Điều 2 N ghị định 01/2011/N Đ-CP giải
thích về trái phiếu Chính phủ như sau: “Trái phiếu
Chính phủ” là loại trái phiếu do Bộ Tài chính phát hành nhằm huy động vốn cho ngân sách nhà nước hoặc huy động vốn cho chương trình, dự án đầu tư cụ thể thuộc phạm vi đầu tư của nhà nước.
Trang 10a.Giai đoạn khởi đầu (1991-2000):
- N ăm 1994: N ghị định số 72-CP ngày 26-7-1994 về việc ban hành quy chế phát hành các loại trái phiếu Chính phủ đánh dấu sự khởi đầu của thị trường trái
phiếu Chính phủ tại Việt N am
b Giai đoạn phát triển cơ sở hạ tầng thị trường (2000-2010):
- N ăm 2000: Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố H ồ Chí M inh (H OSE) được
thành lập, tạo nền tảng cho việc giao dịch trái phiếu Chính phủ
- N ăm 2005: Sở Giao dịch Chứng khoán H à N ội (H N X) được thành lập, giúp tăng cường tính thanh khoản và minh bạch cho thị trường
Lịch sử hình
thành
02
Trang 11c Giai đoạn hoàn thiện khung pháp lý và mở rộng (2011-2020):
- 24/09/2009: Thị trường trái phiếu Chính phủ chuyên biệt (Dedicated Bond M arket)
được thành lập tại H N X nhằm tăng cường tính thanh khoản và tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư
- N ăm 2011: Chính phủ ban hành N ghị định số 01/2011/N Đ-CP nghị định này quy định
rõ ràng về quy trình, điều kiện phát hành và các loại hình trái phiếu Chính phủ
- N ăm 2017: Chính phủ triển khai phát hành trái phiếu xanh và trái phiếu xã hội nhằm mục tiêu phát triển bền vững và hỗ trợ các dự án bảo vệ môi trường và xã hội
d Giai đoạn hiện đại hóa và phát triển (2020 đến nay):
- N ăm 2020: Chính phủ ban hành N ghị định số 153/2020/N Đ-CP điều này gián tiếp
thúc đẩy sự phát triển của thị trường trái phiếu Chính phủ
Ngày nay, thị trường trái phiếu Chính phủ đã trở thành một kênh huy động vốn quan trọng, hỗ trợ đắc lực cho ngân sách nhà nước và các dự án phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và tài chính quốc gia
Trang 12- Chủ thể phát hành trái phiếu Chính phủ là Bộ Tài chính
- Bộ tài chính sẽ ủy quyền xuống cho Kho bạc nhà nước để phát hành trái phiếu dưới dạng đầu thầu
Các doanh nghiệp, ngân hàng chính sách của nhà nước và tổ chức tài chính, tín dụng thuộc đối tượng được cấp bảo lãnh Chính phủ là chủ thể phát hành trái phiếu
Chủ thể phát hành Trái
phiếu chính phủ
03
Trang 13a.Phát hành riêng lẻ:
- Được phát hành qua kho bạc của nhà nước.Chính phủ bán trái phiếu trực tiếp cho các nhà đầu tư
- Là phương thức bán trực tiếp cho một số lượng nhỏ các nhà đầu tư, thường là các tổ chức tài
chính, quỹ đầu tư, hoặc các nhà đầu tư chiến lược, thay vì bán rộng rãi ra công chúng.
- Lợi ích:
Có thể huy động thêm vốn từ những người có khoản tiền tiết kiệm nhỏ, giúp chính phủ tăng
nguồn vốn huy động.
Giảm sự phụ thuộc vào một số ít nhà đầu tư lớn hoặc tổ chức tài chính.
Yêu cầu mức độ công khai và minh bạch cao, tạo niềm tin cho công chúng.
- Hạn chế:
Nhu cầu từ các nhà đầu tư cá nhân có thể không ổn định, phụ thuộc vào tâm lý thị trường và
thông tin kinh tế.
Khó dự báo chính xác lượng vốn huy động được từ các đợt phát hành bán lẻ.
Trái phiếu chính phủ
Trang 14b Phát hành qua các tổ chức trung gian:
- Các tổ chức trung gian tài chính bao gồm: công ty bảo hiểm, công ty tài chính, ngân hàng thương mại
- Là phương thức bán trái phiếu Chính phủ thông qua tổ hợp bảo lãnh phát hành bao gồm:
Tổ chức bảo lãnh chính và/hoặc các tổ chức đồng bảo lãnh chính;
Tổ chức bảo lãnh phát hành và/hoặc các tổ chức đồng bảo lãnh phát hành.
Trang 15c Phát hành qua phương thức đấu thầu:
- N hững thành phần tham dự và tổ chức đầu thầu sẽ do chính phủ và ngân hàng nhà nước cùng thỏa thuận và quy định.
- Đấu thầu cạnh tranh : Các nhà đầu tư đặt giá và lượng trái phiếu họ muốn mua Chính phủ sẽ chọn các nhà đầu tư có giá cao nhất cho đến khi đạt đủ số lượng trái phiếu cần bán.
- Đấu thầu không cạnh tranh : N hà đầu tư chấp nhận mua trái phiếu theo lãi suất trung bình
được xác định từ đấu thầu cạnh tranh, thường dành cho các nhà đầu tư nhỏ.
- Lợi ích:
Đảm bảo rằng trái phiếu được bán theo giá thị trường, phản ánh đúng cung và cầu
Quy trình công khai và minh bạch, tạo niềm tin cho các nhà đầu tư.
Giúp chính phủ huy động vốn một cách hiệu quả với chi phí thấp hơn.
- Hạn chế:
Biến động lãi suất: Kết quả đấu thầu có thể bị ảnh hưởng bởi biến động lãi suất thị trường, gây khó khăn trong việc dự đoán chi phí vay vốn
Trang 16- Trái phiếu chính phủ luôn được phát hành, thanh toán bằng đồng tiền Việt N am
(VN D).
- Trong trường hợp nếu bạn mua trái phiếu bằng vàng, tiền nước ngoài thì sẽ được phát trái phiếu chuyển đổi sang đồng Việt N am.
- Trái phiếu kho bạc: Là loại trái phiếu có kỳ hạn từ 1 năm trở lên
- Công trái xây dựng Tổ quốc:
Là loại trái phiếu có kỳ hạn
từ 1 năm trở lên.Trái phiếu loại này được phát hành
nhằm vay vốn cho những công trình cụ thể trong quốc gia.
Trang 17- Theo điều 7, N Đ 01 năm 2011 quy định, đối tượng
mua trái phiếu:
Người Việt Nam sống trong nước hoặc làm việc tại
nước ngoài; người nước ngoài đang sống và làm việc tại Việt N am.
Các doanh nghiệp Việt Nam gồm mọi lĩnh vực, các
công ty bảo hiểm, công ty tài chính, tổ chức thương mại, ngân hàng thương mại, quỹ đầu tư,…
Công ty, tổ chức có vốn đầu tư nước ngoài đang hoạt động tại Việt N am nếu được Bộ Tài chính chấp thuận.
Toàn thể người dân đều mua được.
07 Đối tượng mua Trái
phiếu
Trang 18- Bước 1: M ở tài khoản giao dịch (tài khoản tiền/chứng khoán, tài khoản giao dịch).
- Bước 2: Ký quỹ giao dịch: M ức ký quỹ sẽ khác nhau tùy theo lệnh mua/bán.
Khi đặt lệnh mua TPCP: Nhà đầu tư ký quỹ tiền giao dịch theo mức thỏa thuận với
Công ty Chứng khoán.
Khi đặt lệnh bán TPCP: Nhà đầu tư phải có đủ số lượng TPCP đặt bán.
- Bước 3: Đặt lệnh giao dịch: lệnh giao dịch được thực hiện qua Công ty Chứng khoán thành viên thị trường TPCP
- Bước 4: N hận kết quả giao dịch chi tiết tại Công ty Chứng khoán đặt lệnh giao dịch.
- Bước 5: Thanh toán vào ngày làm việc kế tiếp ngày thực hiện giao dịch, tiền/chứng khoán sẽ được chuyển tới tài khoản của nhà đầu tư thông qua hệ thống thanh toán và
bù trừ chứng khoán.
Trái phiếu chính phủ
Trang 19Trái phiếu doanh nghiệp
Trang 201 K h á i n i ệ m :
Căn cứ quy định tại Nghị định 153/2020/NĐ-CP thì có
thể hiểu trái phiếu doanh nghiệp là loại chứng khoán có
kỳ hạn từ 01 năm trở lên do doanh nghiệp phát hành, xác
nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu đối
với một phần nợ của doanh nghiệp phát hành.
Trang 21dự án công cộng và chiến tranh Trái phiếu doanh nghiệp đã xuất hiện, nhưng không phổ biến
Sự hình thành các công
ty TN và công ty CP tạo
ra nhu cầu vốn lớn hơn, thúc đẩy sự phát triển của thị trường trái phiếu doanh nghiệp Trái
phiếu doanh nghiệp trở thành một công cụ phổ biến để các doanh
nghiệp huy động
Thị trường trái phiếu doanh nghiệp tiếp tục phát triển, đa dạng hóa
về loại hình trái phiếu và điều kiện phát hành
Trong thời đại này, trái phiếu doanh nghiệp cũng có thể được phát hành và giao dịch trực tuyến.
Trang 223 Chủ thể phát hành Trái phiếu DN:
- Công ty Cổ phần:
+ Phải đáp ứng các điều kiện theo quy định tại
Luật Doanh nghiệp và N ghị định 153/2020/N Đ-CP
về phát hành và giao dịch trái phiếu doanh
nghiệp
+ Phát hành trái phiếu bảo đảm bằng tài sản
hoặc không bảo đảm bằng tài sản
- Công ty TNHH :
+ Phải đáp ứng các điều kiện theo quy định tại
Luật Doanh nghiệp và N ghị định 153/2020/N Đ-CP
về phát hành và giao dịch trái phiếu doanh
nghiệp
+ Phát hành trái phiếu bảo đảm bằng tài sản
hoặc không bảo đảm bằng tài sản
Trang 23Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur
Đấu thầu phát hành: là phương thức lựa chọn nhà đầu tư đủ điều kiện trúng thầu mua trái phiếu đáp ứng yêu cầu của
doanh nghiệp phát hành.
Bảo lãnh phát hành: là phương thức bán trái phiếu doanh nghiệp cho nhà đầu tư mua trái phiếu thông qua tổ chức bảo lãnh phát hành hoặc tổ hợp bảo lãnh phát hành.
Đại lý phát hành: là phương thức doanh nghiệp phát hành ủy quyền cho một tổ chức khác thực hiện bán trái phiếu cho nhà đầu tư mua trái phiếu
Đại lý phát hành: là phương thức doanh nghiệp phát hành ủy quyền cho một tổ chức khác thực hiện bán trái
phiếu cho nhà đầu tư mua trái phiếu
Trang 245 Đồng tiền phát
hành Trái phiếu
DN:
- Đối với trái phiếu phát hành tại thị trường
trong nước, đồng tiền phát hành, thanh toán lãi, gốc trái phiếu là đồng Việt N am
- Đối với trái phiếu phát hành ra thị trường
quốc tế, đồng tiền phát hành, thanh toán lãi, gốc trái phiếu là ngoại tệ theo quy định tại thị trường phát hành và tuân thủ quy định
của pháp luật về quản lý ngoại hối
Trang 25TRÁI PH IẾU N IÊM YẾT
TRÁI PH IẾU DOAN H N GH IỆP CH ƯA N IÊM YẾT (TRÁI PH IẾU OTC)
+ Còn được gọi là trái phiếu phi tập trung, chúng không được niêm yết trên các sàn giao dịch chứng khoán mà được giao dịch tại thị trường ngoại trái OTC.
+ Thường không công bố thông tin tài chính và giao dịch không công khai như trái phiếu niêm yết.
+ Được giao dịch giữa các nhà đầu tư với doanh nghiệp phát hành trái phiếu và không bị ràng buộc bởi các chính sách pháp lý.
Trang 267 Đối tượng mua
Trái phiếu doanh
nghiệp:- Đối tượng được mua trái phiếu doanh nghiệp theo quy định tại khoản 1
Điều 8 N ghị định 153/2020/N Đ-CP (sửa đổi bởi N ghị định 65/2022/N Đ-CP) bao gồm:
+ Đối với trái phiếu không chuyển đổi không kèm chứng quyền: đối
tượng mua trái phiếu là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp theo quy định của pháp luật chứng khoán
+ Đối với trái phiếu chuyển đổi và trái phiếu kèm chứng quyền: đối
tượng mua trái phiếu là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, nhà đầu
tư chiến lược, trong đó số lượng nhà đầu tư chiến lược phải đảm bảo dưới
100 nhà đầu tư
- Trong đó, nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp là nhà đầu tư có năng lực tài chính hoặc có trình độ chuyên môn về chứng khoán theo quy định tại Điều 11 Luật Chứng khoán 2019 Tổ chức có trách nhiệm xác định nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp và tài liệu xác định nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp thực hiện theo quy định tại Điều 4 và Điều 5 N ghị
định 155/2020/N Đ-CP
Trang 27- Việc xác định nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp là cá
nhân theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 11 Luật Chứng
khoán 2019 để mua trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ phải đảm bảo danh mục chứng khoán niêm yết, đăng ký giao
dịch do nhà đầu tư nắm giữ:
+ Có giá trị tối thiểu 02 tỷ đồng được xác định bằng giá trị thị trường bình quân theo ngày của danh mục chứng khoán trong
thời gian tối thiểu 180 ngày liền kề trước ngày xác định tư cách nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp;
+ Không bao gồm giá trị vay giao dịch ký quỹ và giá trị chứng khoán thực hiện giao dịch mua bán lại.
- Việc xác định nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp nêu trên
có giá trị trong vòng 03 tháng kể từ ngày được xác nhận.
Trang 28M ở tài khoản giao dịch chứng khoán:
• N hà đầu tư cần mở tài khoản giao dịch chứng khoán tại
công ty chứng khoán là thành viên của Sở Giao dịch Chứng khoán Việt N am
(H N X/H OSE).
• Cung cấp đầy đủ các giấy tờ tùy thân theo quy định của công ty chứng khoán.
Bước 1:
8 Quy trình giao
dịch Trái phiếu
doanh nghiệp:
Trang 29N ộp hồ sơ đăng ký giao dịch trái
phiếu doanh nghiệp:
• N hà đầu tư cần nộp hồ sơ đăng
ký giao dịch trái phiếu doanh
nghiệp tại công ty chứng
khoán.
⚬ Hồ sơ đăng ký bao
gồm:Đơn đăng ký giao dịch trái phiếu doanh nghiệp.
⚬ Giấy tờ tùy thân hợp lệ.
⚬ Hợp đồng ủy quyền (nếu
có).
Bước 2:
Trang 30Ký quỹ giao dịch:
• N hà đầu tư cần nộp
tiền vào tài khoản ký
quỹ giao dịch tại công
Trang 31Đặt lệnh giao dịch:
• N hà đầu tư có thể đặt lệnh giao
dịch trái phiếu doanh nghiệp qua
hệ thống giao dịch trực tuyến hoặc qua điện thoại.
⚬ Lệnh giao dịch bao gồm:Loại
lệnh (mua/bán).
⚬ M ã chứng khoán (mã trái phiếu
doanh nghiệp).
⚬ Số lượng trái phiếu.
⚬ Giá mua/bán (tùy chọn).
Bước 4:
Trang 32Xác nhận giao dịch:
• Sau khi đặt lệnh giao dịch,
nhà đầu tư sẽ nhận được
thông báo xác nhận giao dịch
từ công ty chứng khoán.
• Giao dịch được thực hiện khi
có đủ cả bên mua và bên bán khớp lệnh với nhau.
Bước 5:
Trang 33Thanh toán và nhận/giao trái
bán).
• Trái phiếu doanh nghiệp
được lưu ký tại Tổng công ty Lưu ký Chứng khoán Việt
N am (VSD).
Bước 6:
Trang 35Giai đoạn sơ khai
(Trước Thế kỷ 20)
Cuối thế kỷ 18: Thị trường trái phiếu
ở Mỹ bắt đầu hình thành khi chính phủ phát hành trái phiếu để tài trợ cho cuộc chiến tranh giành độc lập (1775– 1783)
Trái phiếu chiến tranh: được phát
hành nhiều lần trong suốt các cuộc chiến tranh như Chiến tranh 1812 và Nội chiến (1861–1865) để huy động vốn từ công chúng.
Trang 36Giai đoạn
phát triển
mạnh (Thế kỷ
20)
Thị trường trái phiếu công ty phát triển mạnh khi các doanh nghiệp lớn phát hành trái phiếu để tài trợ mở rộng sản xuất
và cơ sở hạ tầng.
Khủng hoảng tài chính làm tăng vai trò của trái phiếu chính phủ như một công cụ
an toàn cho nhà đầu tư
Trái phiếu chiến tranh một lần nữa trở thành công cụ chính để chính phủ
huy động vốn.
1930
Trang 37GIAI ĐOẠN HIỆN ĐẠI
Được mở rộng với sự xuất hiện của trái phiếu đô thị, trái phiếu doanh nghiệp, và
đặc biệt là trái phiếu kho bạc
được phát hành bởi các
chính quyền địa phương để tài trợ cho
Trang 38minh bạch và tiếp cận dễ dàng
hơn
Trái phiếu kho bạc Mỹ trở thành tài sản trú ẩn an toàn trong bối cảnh khủng hoảng
Từ năm 2010, Mỹ chứng kiến sự gia
tăng của trái phiếu xanh, được phát hành để tài trợ cho các dự án thân thiện với môi trường
(từ 2000 - đến nay)
Trang 39ĐẶC ĐIỂM NỔI
BẬT
Gồm có các loại như trái phiếu chính phủ , trái phiếu doanh nghiệp, trái
phiếu đô thị và trái phiếu thế chấp
Trái phiếu chính phủ Mỹ được coi là tài sản an toàn, đóng vai trò chuẩn mực trong hệ thống tài chính toàn
cầu
THỊ TRƯỜNG LỚN NHẤT THẾ GIỚI:
VAI TRÒ TOÀN CẦU:
Trang 40Thị trường trái phiếu Mỹ hiện nay là một
cấp nguồn vốn cho chính phủ, doanh
nghiệp và các tổ chức tài chính, đồng thời tạo ra cơ hội đầu tư đa dạng cho các nhà đầu tư toàn cầu.
Trang 41• Giai đoạn sơ khai (Thế kỷ
19 – Trước Thế chiến II)
• Giai đoạn phát triển và
thay đổi (Thế chiến II và
Trang 42GIAI ĐOẠN SƠ KHAI
(Thế kỷ 19 – Trước Thế chiến II)
Tr á i p h i ếu c h ín h
ph ủ l ầ n đ ầ u đư ợ c
ph á t h à n h đ ể tà i trợ b ồ i th ư ờ n g