Đặt bình cầu vào chậu nước nóng, quan sát mực nước trong ống thủy tinh.. Trường hợp2: Học sinh trả lời mực nước hạ xuống rồi mới dâng lên thì giáo viên cần giải thích thêm phần nở vì nh
Trang 1Tuần 23 Ngày soạn:28/12/2009
Bài 19 : SỰ NỞ VÌ NHIỆT CỦA CHẤT LỎNG
I.Mục tiêu:
1.Kiến thức:
- Biết được chất lỏng nở ra khi nóng lên, co lại khi lạnh đi
- Các chất lỏng khác nhau nở vì nhiệt khác nhau
- Tìm được một số thí dụ và giải thích được một số hiện tượng đơn giản sự nở vì nhiệt
2.Kỹ năng:
Làm được thí nghiệm như H 19.1, 19.2 chứng minh sự nở vì nhiệt của chất lỏng
3.Thái độ:
Cẩn thận, trung thực, ý thức tập thể trong việc thu thập thông tin trong nhóm
II.Chuẩn bị :
Gia
́o Viên :
Tranh vẽ hình 19.3
Ba bình cầu đựng dầu nước và rượu có nút chặt ống thủy tinh
Hai bình cầu có nút chặt ống thủy tinh, hai ống thủy tinh có tiết diện khác nhau
Chậu thủy tinh to
Phích nước nóng
Mỗi nhóm:
Hai bình cầu đựng nước có nút chặt ống thủy tinh
Một chậu thủy tinh nhỏ
Nước nóng, nước lạnh
III.Các hoạt động trên lớp
Thời
8 ph Hoạt động 1: Điểm danh-
Kiểm tra bài cũ- Tạo tình
huống h ọc tập:
Lớp trưởng báo cáo sĩ số
lớp
Lớp trưởng báo cáo sĩ số
Học sinh lên trả bài theo
Trang 2Kiểm tra bài cũ:
Câu 1: Chất rắn nở ra khi
nào, co lại khi nào?
Câu 2: Các chất rắn khác
nhau, nở vì nhiệt như thế nào?
Câu 3: Làm bài tập 18.1
sách bài tập
Dựa vào công thức D=
v m
Tạo tình huống học tập:
Chất rắn nở ra khi nóng
lên, co lại khi lạnh đi
Các chất rắn khác nhau nở
vì nhiệt khác nhau
Đối với chất lỏng có hiện
tượng như vậy không? Để giải
quyết vấn đề trên ta xét bài
học hôm nay
Gọi 2 học sinh đọc lời thoại
như sách giáo khoa
Gọi vài học sinh dự đoán
Hoạt động 2: Làm thí
nghiệm xem nước có nở ra
khi nóng lên hay không?
- Yêu cầu học sinh đọc
phần thí nghiệm
- Thí nghệm yêu cầu
chúng ta có những dụng cụ gì,
thí nghiệm yêu cầu làm như
yêu cầu của giáo viên
Chất rắn nở ra khi nóng lên, co lại khi lạnh đi
Các chất rắn khác nhau nở
vì nhiệt khác nhau
18.1 D
Học sinh dự đoán câu trả lời của bạn Bình
Học sinh đọc lời thoại
Gọi học sinh nhận xét phần dự đoán
Học sinh đọc thí nghiệm
Tóm tắc thí nghiệm
Đặt bình cầu vào chậu nước nóng, quan sát mực nước trong ống thủy tinh
1/.Làm thí nghiệm:
Như sách giáo khoa
Trang 36 ph
thế nào?
Yêu học sinh hoạt động
theo nhóm, phải cẩn thận với
nước nóng Khi tiến hành phải
quan sát hiện tượng xảy ra ở
ống thủy tinh
Chia lớp thành 4 nhóm quan
sát.
Phát dụng cụ thí nghiệm
Giáo viên mang chậu nuớc
nóng phát cho học sinh
Có hiện tượng gì xảy ra
với mực nước trong ống thủy
tinh
Cho học sinh xem thí
nghiệm ảo.
Qua thí nhiệm ta phải trả
lời được câu hỏi nào trong bài
học?
Hoạt động 3: Trả lời câu hỏi
Yêu cầu học sinh đọc C1
Gọi học sinh trả lời và giải
thích
Gọi vài học sinh nhận xét
hoặc trả lời lại lại C1
Yêu cầu học sinh đọc C2
Câu C2 yêu cầu chúng ta
cần phải làm gì?
Học sinh nhận dụng cụ thí nghiệm và làm thí nghiệm
Trường hợp1: Mực nước
trong ống thủy tinh dâng lên
Trường hợp2: Học sinh
trả lời mực nước hạ xuống rồi mới dâng lên thì giáo viên cần giải thích thêm phần nở vì nhiệt của bình cầu
Qua thí nghiệm phải trả lời được câu hỏi C1
Học sinh đọc C1
C1: Mực nước dâng lên,
vì nước nóng lên, nở ra
Học sinh trả lời lại
Học sinh đọc C2
- Đặt bình cầu vào chậu
2/ Trả lời câu hỏi: C1: Mực nước dâng
lên vì nước nóng lên, nở ra
C2: Mực nước hạ
xuống vì nước lạnh đi, co
Trang 410
ph
Hãy dự đoán xem khi cho
bình cầu vào chậu nước lạnh
thì mực nước trong ống thủy
tinh sẽ như thế nào?
Phát chậu nước lạnh cho
học sinh làm thí nghiệm
Khi cho bình cầu vào chậu
nước lạnh có hiện tượng gì
xảy ra với mực nước trong ống
thủy tinh
Vì sau mực nước trong ống
thủy tinh hạ xuống
Gọi học sinh trả lời C2
Gọi vài học sinh nhận xét
hoặc trả lời lại lại C2
Cho học sinh xem thí nghiệm
ảo.
Hoạt động 3: Chứng minh các
chất lỏng khác nhau nở vì
nhiệt khác nhau.
Các chất rắn khác nhau nở
vì nhiệt khác nhau, các chất
lỏng khác nhau sẽ nở vì nhiệt
như thế nào?
Gọi học sinh đọc C3 và cho
biết yêu cầu làm thí nghiệm
như thế nào?
Giới thiệu dụng cụ thí
nghiệm: có 3 bình cầu giống
nhau trong đó có chứa 3 loại
nước lạnh, dự đoán và làm thí nghiệm kiểm chứng
Mực nước trong ống thủy tinh sẽ hạ xuống
Học sinh làm thí nghiệm
Mực nước trong ống thủy tinh hạ xuống
Gặp nước lạnh làm nước
co lại
C2: Mực nước hạ xuống
vì nước lạnh đi, co lại
Học sinh trả lời lại
Có 3 bình cầu chứa 3 chất lỏng khác nhau được đặt vào nươc nóng
lại
Trang 54 ph
chất lỏng khác nhau, mực chất
lỏng bằng nhau
Tại sao thí nghiệm này
phải chọn 3 bình cầu thủy tinh
giống nhau?
Tại sao phải để 3 bình cầu
vào cùng một chậu nước nóng?
Khi thả 3 bình cầu vào
nước nóng chúng ta quan sát
xem có hiện tượng gì xảy ra ở
mực chất lỏng trong ống thủy
tinh
Làm thí nghiệm, đặt 3 bình
vào chậu nước nóng
Khi đổ nước nóng vào mực
chất lỏng ở 3 ống thủy tinh có
thay đổi không?
Mực chất lỏng ở 3 ống thủy
tinh bị thay đổi có đều nhau
không?
Yêu cầu học sinh trả lời C3
Cho học sinh xem thí nghiệm
ảo.
Hoạt động 4: Rút ra kết luận.
Qua 3 thí nghiệm trên ta rút
ra kết luận như thế nào đối với
sự nở vì nhiệt của chất lỏng
Gọi học sinh đọc C4
Cho học sinh điền vào?
Để thể tích chất lỏng của
ba bình bằng nhau
Để cho 3 bình cầu có nhiệt độ chênh lệch giống nhau
Học sinh xem thí nghiệm
Mực chất lỏng ở 3 ống thủy tinh bị thay đổi
Mực chất lỏng dâng lên không đều nhau
C3: Các chất lỏng khác
nhau nở vì nhiệt khác nhau
Học sinh đọc C4
C4:
a/ tăng, giảm
b/ không giống nhau
Chất lỏng nở ra khi nóng
C3: Các chất lỏng
khác nhau nở vì nhiệt khác nhau
3/ Rút ra kết luận:
C4: a/ tăng, giảm.
b/ không giống nhau
Ghi nhớ:
Trang 610
ph
Chất lỏng nở ra khi nào, co
lại khi nào?
Các chất lỏng khác nhau nở
vì nhiệt như thế nào?
Hoạt động 5: - Vận dụng.
Yêu cầu học sinh đọc và
làm C5
Trả lời câu hỏi nêu ra ở
đầu bài?
Yêu cầu học sinh đọc và
làm C6
Không chỉ chai nước ngọt
mới không đổ đầy, các chai có
chứa chất lỏng khác đều như
thế dầu ăn, nước tương, trà
xanh
Yêu cầu học sinh đọc C7
Giới thiệu dụng cụ thí
nghiệm gồm hai bình cầu có
dung tích bằng nhau, có chứa
chất lỏng giống nhau, có 2 ống
thủy tinh có tiết diện lớn nhỏ
khác nhau, đặt vào cùng một
chậu nước nóng
Cho học sinh xem thí
nghiệm ảo.
Giáo viên uốn nắn cách
trình bày của học sinh
lên, co lại khi lạnh đi
Các chất lỏng khác nhau nở vì nhiệt khác nhau
C5: Vì khi đun nước
nóng, nước trong ấm nở ra và tràn ra ngoài
Bạn Bình trả lời như vậy là sai
C6: Để tránh tình
trạng nắp bật ra khi chất lỏng đựng trong chai nở vì nhiệt Chất lỏng nở ra bị nắp chai cản trở nên gây ra lực rất lớn nay bật nắp ra
C7: Mực chất lỏng
trong ống có tiết diện nhỏ dâng lên nhiều hơn ống có tiết diện lơn Vì thể tích chất lỏng ở hai bình tăng lên như nhau nên ống có tiết diện nhỏ hơn thì chiều cao cột chất lỏng phải lớn hơn
- Chất lỏng nở ra khi nóng lên, co lại khi lạnh đi.
- Các chất lỏng khác nhau nở vì nhiệt khác nhau.
4/.Vận dụng:
C5: Vì khi đun nước
nóng, nước trong ấm nở ra và tràn ra ngoài
C6: Khi gặp nóng, chất lỏng trong chai nở ra bị nắp chai cản trở gây ra lực lớn đẩy bật nắp ra
C7: Mực chất lỏng trong
ống có tiết diện nhỏ dâng lên nhiều hơn ống có tiết diện lơn Vì thể tích chất lỏng ở hai bình tăng lên như nhau nên ống có tiết diện nhỏ hơn thì chiều cao cột chất lỏng phải lớn hơn
Trang 7Hoạt động 6: Bài tập củng cố và hướng dẫn về nhà 7 ph
1 Bài tập củng cố :
Câu 1: Chất lỏng nở ra khi nào và co lại khi nào?
- Chất lỏng nở ra khi nóng lên, co lại khi lạnh đi.
Câu 2: Các chất lỏng khác nhau nở vì nhiệt như thế nào?
- Các chất lỏng khác nhau nở vì nhiệt khác nhau.
19.1 Hiện tượng nào sau đây sẽ xãy ra khi đun nóng một lượng chất lỏng?
C Thể tích của chất lỏng tăng
19.2 Hiện tượng nào sau đây sẽ xãy ra đối với khối lượng riêng của một chất lỏng khi đun nóng
một lượng chất lỏng này trong một bình thủy tinh?
B Khới lượng riêng của chất lỏng giảm
2 Hướng dẫn về nhà :
- Làm bài tập còn lại trong sách bài tập, xem lại phần có thể em chưa biết
- Chuẩn bị trước bài 20: Sự nở vì nhiệt của chất khí
IV.Kinh nghiệm được rút ra sau tiết dạy :
1.Ưu điểm:
2.Tồn tại: