Nếu nhìn theo bề nổi ở các triển lãm hội họa thì vô vàn phong cách từ sắp đặt, trình diễn đến siêu thực, cực... Tranh để bán khác tranh để triển lãm Đinh Quân là một họa sĩ sơn mài và nổ
Trang 1ĐẰNG SAU TẤT CẢ
tranh của Đặng Phương Việt
Trang 2Vẽ gì thì bán được?
Một đường phố cổ hanh hanh nắng vàng với cây bằng lăng tím và bầu trời xanh ngăn ngắt mê đắm đến nao lòng; vườn hoa Nghi Tàm rực rỡ sắc hoa xanh, vàng, cam, đỏ gợi nhớ những cảm xúc đẹp khó quên; nàng thiếu nữ 16 hồn nhiên, e ấp cùng tà áo dài trắng mong manh như sương khói là những hình ảnh lay động mỗi lòng người Và dưới nét bút tài hoa của người họa sĩ chúng mang một sắc thái đặc biệt
Trái ngược những sắc thái mơ mộng trên là những hình ảnh ghê rợn về chiến tranh, về chết chóc, về đau thương và đổ máu, về những hoang tưởng, đớn đau quằn quại, về thân phận con người mới thấy hội họa phản ánh trực diện,
đa chiều và sâu sắc Những tác phẩm đó mang tính cảnh báo về xã hội, về phân biệt chủng tộc, về môi truờng góp phần gióng hồi chuông chung với thế giới về tội ác và chiến tranh
Nếu là bạn, bạn sẽ chọn tác phẩm thuộc phong cách nào?
Với những thưởng thức thông thường và mang tính phổ biến cao thì những tác phẩm đẹp về mặt thị giác, hài hoà giữa nghệ thuật và cảm xúc chắc chắn luôn là sự lựa chọn số một
Với thưởng thức mang tính sưu tập thì cái lạ, cái mới và cái đẹp tất nhiên sẽ
là ưu tiên và phụ thuộc vào mức độ xuất sắc của từng mặt
Nếu hỏi tôi bây giờ xu hướng hội họa nào đang là thời thượng thì câu trả lời
sẽ vô cùng trái ngược và cực kỳ mâu thuẫn Nếu nhìn theo bề nổi ở các triển lãm hội họa thì vô vàn phong cách từ sắp đặt, trình diễn đến siêu thực, cực
Trang 3thực hoặc dân tộc hơn thì kiếm tìm từ văn hoá dân gian Tranh nhiều thế thì
sẽ bán cho ai? Người mua chắc chắn sẽ trở thành thượng đế và thẩm mỹ của
họ sẽ có ảnh hưởng ít nhiều đến xu hướng sáng tác Theo thống kê tại các gallery những tác phẩm bán được và bán chạy hầu hết đều mang đậm tính trang trí và “chất Việt Nam”
Để dẫn chứng cho điều này, các bạn hãy thử mở một số trang web của các gallery nổi tiếng ở Việt Nam và xem Phần được gọi là “Artist ruột” của các gallery chỉ từ 20 đến 40 họa sĩ là cùng Và cũng chỉ có khoảng 10 họa sĩ hàng đầu (về mức độ bán tranh) đều có tên ở trong những website đó Từ Apricot, Cọ Xanh, Thanh Bình đến Hà Nội Studio, Elizabeth Những cái tên họa sĩ vẫn quanh quẩn là Thành Chương, Lê Thiết Cương, Hồng Việt Dũng, Đào Hải Phong, Phạm Luận, Đinh Quân, Quách Đông Phương, Lê Quảng
Hà v.v đây là những họa sĩ ít nhiều tạo nên dấu ấn hội họa (về sức bán) Việt Nam những năm qua
Họ đã vẽ gì? Tất cả đều là chân dung, phong cảnh, tĩnh vật, motif dân gian đậm chất trang trí Chỉ duy nhất Lê Quảng Hà là không theo lối vẽ duy mỹ
đó
Tranh để bán khác tranh để triển lãm
Đinh Quân là một họa sĩ sơn mài và nổi lên từ những thập niên 90 của thế kỷ trước Anh cũng là họa sĩ chịu khó thử nghiệm rất nhiều những hình thức hội họa mới và cũng được coi là họa sĩ chịu chơi khi tự bỏ ra rất nhiều tiền để trưng bày nhiều triển lãm cá nhân hoành tráng bao gồm rất nhiều thể nghiệm ngôn ngữ khác nhau kể cả sắp đặt và video Nhưng những tác phẩm bán được của anh lại là những motif và phong cách anh làm cách đây 15 năm
Trang 4Lối vẽ mang thương hiệu “made in Đinh Quân” chính là : chất liệu sơn mài cùng nhân vật cô gái với khuôn mặt thuần Việt cùng tà áo dài, đôi tay rất dài (dấu ấn đặc trưng), rất mảnh dẻ với bông sen, cánh phướn và cây đèn dầu
Hay như Nguyễn Minh Phước Anh được coi là một trong những người rất chịu khó với Trình diễn và Sắp đặt Anh đã từng là thủ lĩnh của 1 gallery chuyên về đương đại Ai cũng nghĩ anh sẽ liên tục làm đương đại Nhưng xem ra không phải vậy Tranh của anh được các gallery ưa chuộng và bán rất được Vậy, có người mua sắp đặt không nhỉ? Hay Phước vẽ loại “tranh hầm hố hiện đại” ? Nhưng không anh vẽ toàn những nhà sư, chỉ thấy vẽ sư nhưng bằng một lối thể hiện khá thanh tao, nhẹ nhõm cùng kỹ thuật cực kỳ nhuần nhuyễn Lại nghe nhiều người nói, anh rất am hiểu về Thiền
Đấy là tranh đẹp, tranh dễ xem nhưng có những họa sĩ bán tranh giá rất đắt
mà lại khó xem vì “xấu” ở bề mặt cảm theo lối duy mỹ 15.000 USD là giá bán một bức tranh của Đinh ý Nhi Tôi nhớ, cách đây khoảng 10 năm, có họa sĩ đã viết bài phê phán lối vẽ ghê rợn kiểu “hù doạ trẻ con” của chị Nhưng kỳ lạ một điều là tranh của chị khá đắt hàng ở nước ngoài và nhiều tranh đã nằm trong những sưu tập lớn trên thế giới
Cũng như Đinh ý Nhi, tranh của Lê Quảng Hà cũng đắt khách tương tự Lê Quảng Hà rất nổi tiếng với những phong cách khác người, những hình ảnh không đẹp đẽ và anh luôn đảo lộn những chuẩn mực thông thường Thậm chí khi triển lãm Máy của anh năm 2008 tại viện Goethe đã gây ra rất nhiều cảm xúc trái chiều Người yêu cũng lắm mà kẻ ghét cũng nhiều Thậm chí, họa sĩ Lê Thiết Cương còn phản bác triển lãm này khi nói: “ Hội họa giá vẽ phải đạt mục đích cuối cùng là đẹp Tranh phải đẹp” Lê Quảng Hà thì lại rất nổi tiếng với câu trả lời: “Tôi sẽ vẽ một xác chết mà không thể thối rữa” khi
Trang 5được nhà văn Nguyễn Thị Hảo hỏi :” Để vẽ một bức tranh về nghệ thuật Việt Nam trong các salon và gallery anh sẽ vẽ gì?
Những họa sĩ được ưa chuộng mấy năm gần đây như Đặng Phương Việt, Tạ Thị Thanh Tâm, Trần Nguyên Dũng, Hoàng Hải Anh, Nguyễn Quang Minh thì phong cách của họ cũng không khác nhiều người đi trước vì dù vẽ gì, phong cách gì thì tranh phải bán được mới là sự lựa chọn số 1
Còn nếu tính đến các triển lãm của HMTVN, các Trung tâm trao đổi văn hoá nghệ thuật như Việt Art center, Trung tâm văn hoá Pháp hay các gallery được trưng bày hàng ngày, có rất nhiều triển lãm hay, các khuôn mặt mới; tác phẩm được đánh giá rất cao như Hoàng Minh Phúc với tranh khắc gỗ mộc bản, Phạm Huy Thông với sự làm mới và áp dụng tranh dân gian Đông
Hồ hay như sự làm mới lại tranh lụa theo cách vẽ Sunnga Nhật bản và lối trang trí Pop Art hiện đại của Bùi Tiến Tuấn đã gây ra những ấn tượng ngạc nhiên và thú vị
Những bức tranh biểu hiện hiện đại về cuộc sống đương đại của Nguyễn Thanh Hoa, Lý Trần Quỳnh Giang, Dương Thuỳ Dương về ánh hào quang,
sự ảo tưởng và những triết lý nhân văn của xã hội đang gây được những mối thiện cảm lớn Họ luôn thể hiện con người , xã hội dưới góc nhìn rất nhân bản và thiện ý Con người luôn là trung tâm trong tác phẩm của họ và họ lột
tả thân phận, cá tính của nhân vật trở những cá tính điển hình
Và rất nhiều các họa sĩ khác đang ngày đêm miệt mài bên giá vẽ, vẽ để bán được, để trở nên nổi tiếng, để thoã mãn khát khao nghệ thuật trong tâm khảm hay đơn giản là cuộc chơi đầy thi vị của người nghệ sĩ
Trang 6Và đằng sau tất cả xu hướng, phong cách, lối vẽ , tuyên ngôn dù các họa sĩ của chúng ta vẽ duy mỹ hay không duy mỹ thì những gì thuộc về giá trị nhân bản, về cái đẹp mới là điều còn đọng lại với lịch sử
H.A