Giáo trình Hướng dẫn thực hành điện CHƯƠNG MỞ ĐẦU Bài 1. GIỚI THIỆU GIÁO DỤC NGHỀ ĐIỆN DÂN DỤNG I. MỤC TIÊU: 1. Biết được vị trí vai trò của điện năng và nghề Điện dân dụng trong sản xuất và đời sống 2. Biết được triển vọng phát triển nghề Điện dân dụng . 3. Biết được mục tiêu nội dung chương trình và phương pháp học tập nghề Điện dân dụng. II. CHUẨN BỊ: SGK, giáo án, tài liệu tham khảo III. TIẾN TRÌNH: HOẠT ĐỘNG NỘI DUNG Hoạt động 1: Tìm hiểu vị trí vai trò của nghề Điện dân dụng trong đời sống và sản xuất. GV: Cùng HS phân tích vai trò của điện năng trong sản xuất và đời sống I. Vị trí vai trò của nghề Điện dân dụng trong đời sống và sản xuất. 1. Vị trí vai trò của điện năng trong sản xuất và đời sống Điện năng là nguồn động lực chủ yếu trong đối với sản xuất và đời sống vì những lí do sau: - Điện năng được sản xuất tập trung và có thể truyền tải đi xa với hiệu suất cao - Quá trình sản xuất, truyền tải, phân phối, sử dụng điện dễ dàng - Điện năng dễ dàng biến đổi sang các dạng năng lượng khác. - điện năng đóng vai trò chủ yếu trong đới sống và sản xuất: giúp các thiết bị điện hoạt động, năng cao năng Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com suất lao động, thúc đẩy khoa học kĩ thuật phát triển GV: Kể tên các đồ dùng điện trong cuộc sống? HS: Trả lời. GV: Các ngành nghề liên quan với nghề điện dân dụng. HS: Trả lời. 2. Vị trí, vai trò của nghề Điện dân dụng - Các ngành nghề điện: + Sản xuất truyền tải và phân phối điện năng: tổng công ti điện Việt Nam, các Sở điện lực địa phương + Chế tạo vật tư và các thiết bị điện: doanh nghiệp sản xuất, chế tạo các loại máy điện, khí cụ điện, thiết bị điện, thiết bị đo lường + Đo lường, điều khiển tự động hoá quá trình sản suất: các hệ thống dây chuyền tự động nhằm năng cao hiệu quả sản xuất + Sửa chữacác thiết bị điện, mạng điện * Nghề Điện dân dụng hoạt động chủ yếu lĩnh vực phụt vụ đời sống, sinh hoạt, sản xuất trong các hộ tiêu thụ: lắp đặt mạng điện sản xuất và sinh hoạt, lắp đặt các thiết bị đồ dùng điện, sửa chữa, bảo dưỡng vận hành khắc phụt sự cố mạng điện Hoạt động 2: Tìm hiểu Triển vọng phát triển của nghề Điện dân dụng GV: Tại sao nghề điện dân dụng luôn phát triển? HS: Thảo luận trả lời II. Triển vọng phát triển của nghề Điện dân dụng: - Cần phục vụ sự nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước - Ngành Điện dân dụng gắn liền với ngành điện, với tốc độ đô thị hoá nông thôn, rất cần thiết đối với nông thôn và miền núi - Nghề Điện dân dụng pháty triển song song với khao học kĩ thuật. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Sử dụng phương pháp thuyết trình, phân tích, trao đổi với HS III. Mục tiêu, nội dung chương trình giáo dục nghề Điện dân dụng 1. Mục tiêu: a) Về kiến thức: - Biết những kiến thức về an toàn lao động của nghề - Hiểu được cấu tạo, công dụng, nguyên lí làm việc, bảo dưỡng sửa chữa các thiết bị điện đơn giản trong gia đình - hiểu được kiến thức cơ bản về tính toán, thiếtkế mạng điện đơn giản, gia đình - Biết tính toán thiết kế MBA 1 pha CS nhỏ - Biết đặc điểm, yêu cầu, triển vọng của nghề Điện dân dụng b) Về kĩ năng - Sử dụng dụng cụ lao động hợp lí và đúng kĩ thuật - thiết kế, chế tạo được MBA 1 pha, mạng điện trong nhà đơn giản - tuân thủ qui định an toàn lao động - Hiểu biết về nghề Điện dân dụng c) Về thái độ - Học tập, thực hành nghiêm túc. - Làm việc kiên trì, khoa học, ý thức bảo vệ môi trường - Yêu thích nghề Điện dân dụng Hoạt động 3: Tìm hiểu nội dung chương trình giáo dục nghề Điện dân dụng Chủ đề Nội dung Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 1. Mở đầu Giới thiệu nghế Điện dân dụng Mục tiêu, nội dung chương trìnhvà phương pháp học tập nghề 2. An toàn lao động trong nghề Điện dân dụng Nguyên nhân gây tai nạn trong nghề Điện dân dụng Những biện pháp bảo đảm an toàn trong nghề Điện dân dụng 3. Đo lường điện đồng hồ đo điện: phân loại, công dụng cấu tạo, sử dụng dụng cụ đo điện Giới thiệu một số dụng cụ đo: chức năng, cấu tạovà sủ dụng 4. Máy biến áp Phương pháp thiết kế MBA công suất nhỏ thiết kế MBA 5. Động cơ điện Kiến thức cơ bản về động cơ điện Động cơ xoay chiều 1 pha Mạch điều khiển động cơ xoay chiếu 1 pha Bảo dưỡng sửa chữa hư hỏng đơn giản Đc và thiết bị điện 6. Mạng điện trong nhà Kiến thức cơ bản về chiếu sáng trong nhà Tính toán thiết kế mạng điện trong nhà thếit kế lắp đặt mạng điện đơn giản 7. Tìm hiểu nghề Điện dân dụng đặt điểm, yêu cầu của nghề thông tin về thị trường lao động nghề Vấn đề đào tạo Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Hoạt động 4: Tìm hiểu phương pháp học tập nghề Điện dân dụng Thảo luận: làm cách nào để học tốt một môn học? Nhận xét đánh giá, bổ sung của GV IV. Phương pháp học tập nghề Điện dân dụng: - Phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo. - Kích thích hứng thú học tập và kĩ năng vận dụng vào thực tiễn. - Chủ động tham gia xây dựng bài học. - Tìm hiểu và chọn đúng ngành nghề. 1. Hiểu rõ mục tiêu bài học trước khi học bài mới: - Chuẩn bị bài mới trước khi học, nâng cao tính tự giác tích cực học tập 2. Tích cực tham gia xây dựng cách học tập theo cặp, theo nhóm - Học tập theo nhóm nhằm có điều kiện chủ động hổ trợ thành viên trong nhóm - Khi học tập theo cặp nhóm cần: + Tuân thủ sự điều khiển hoạt động của Gv và nhóm trưởng + Trao đổi và tìm hiểu vấn đề chưa rõ + Tham gia tích cực các hoạt động của nhóm + Trình bày kết quả của nhóm trước lớp + Tự đánh giá và đánh giá chéo kết quả theo sự hướng dẫn của Gv. 3. Chú trọng phương pháp học thực hành: - Mục tiêu thực hành giúp hình thành và rèn luyện kĩ năngthực hành kĩ thuật Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com - Khi học thực hành cần: + Nghiên cứu mục tiêu, xác định kĩ năng cần đạt được + Xác định cụ thể kết quả cần đạt được + Tìm hiểu quy trình thực hành + Chú ý thao tác của GV + Tích cực chủ động kiểm tra đánh giá kết quả. IV. TỔNG KẾT: - Nội dung cần đạt: 1. Biết được vị trí vai trò của điện năng và nghề Điện dân dụng trong sản xuất và đời sống 2. Biết được triển vọng phát triển nghề Điện dân dụng . 3. Biết được mục tiêu nội dung chương trình và phương pháp học tập nghề Điện dân dụng . V. RÚT KINH NHGIỆM: Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Bài 2: AN TOÀN LAO ĐỘNG TRONG GIÁO DỤC NGHỀ ĐIỆN DÂN DỤNG I. MỤC TIÊU - Biết được tầm quan trọng, sự cần thiết của việc thực hiện an toàn lao động trong nghê Điện dân dụng. - Nêu được những nguyên nhân thường gây tai nạn và biện pháp bảo vệ an toàn lao động trong nghề Điện dân dụng. - Thực hiện đúng biện pháp bảo đảm an toàn lao động trong nghề Điện dân dụng. - Thực hiện đúng hướng dẫn của giáo viên trong khi học tập và thực hành. II. CHUẨN BỊ 1. Giáo viên - Tranh vẽ hình 2.1 SGK 2. Học Sinh - Đọc trước bài 2 và trả lời các câu hỏi 1,2 và 3 trang 16SGK. III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC Hoạt động 1. Nhận biết về các mục tiêu và nhận tình huống có vấn đề. Hoạt động Giáo viên và Học sinh Nội dung GV: Nêu những yếu tố vật chất có nghuy cơ gây ra tai nạn, bệnh nghê nghiệp cho người lao động tronng một điều kiện lao động cụ thể? HS:Trả lời GV: Tai nạn lao động thường xảy ra rất đột Những yếu tố vật chất có nghuy cơ gây ra tai nạn: + Các yếu tố vật lí: Nhiệt đô, tiếng ồn, bụi… + Các yếu tố hóa học: Chất độc hại, hơi, khí độc, chất phóng xạ… Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com ngột và rất nguy hiểm nó có thể gây ra những hâu quả đáng tiếc nào? GV: Tai nạn lao động thường xảy ra rất đột ngột và rất nguy hiểm nó có thể gây ra những hâu quả đáng tiếc nào? GV: Để bảo đảm an toàn cho mình và những người khác chúng ta cần có những lưu ý gì trong quá trình sử dụng điện? + Các yếu tố sinh vật: Vi sinh… + Các yếu tố lao động: Không gian làm việc, vệ sinh môi trường lao động… - Làm chết người hoặc làm tổn thương, phá hủy chức năng hoạt động của một bộ phân cơ thể - Coi an toàn là quan trọng đầu tiên; phải nghiêm túc thực hiện những nguyên tắc an toàn. Hoạt động 2. Tìm hiểu những nguyên nhân gây ra tai nạn lao động trong nghề Điện dân dụng. Hoạt động Giáo viên và Học sinh Nội dung GV: Nêu một số nguyên nhân gây ra tai nạn điện thường do người la động chủ quan thực hiện các quy định an toàn điện? HS: Trả lời. I. Nguyên nhân gây ra tai nạn lao động trong nghề Điện dân dụng. 1. Tai nạn điện:  Tai nạn điện thường do các nguyên nhân: + Do không cắt ( ngắt ) điện trước khi sửa chữa đường dây và thiết bị điện đang nối với mạch điện. + Do chỗ làm việc chật hẹp, người làm vô ý chạm vào bộ phận mang điện. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com + Do sử dụng các đồ dùng điện có vở bằng kim loại như quạt bàn, bản là…bị hư hỏng bộ phận cách điện để điện truyền ra ngoài. + Do phạm khoảng cách an toàn lưới điện cao áp và Trạm biến áp + Vi phạm khoảng cách an toàn lưới điện cao áp. + Do đến gần những nơi dây điện dứt xuống đất. 2. Các nguyên nhân khác. + Tai nạn do phải làm việc trên cao. + Do phải thực hiện một số công việc cơ khí như : khoan, đục…. Hoạt động 3. Tìm hiểu một số biện pháp an toàn trong nghề Điện dân dụng. Hoạt động Giáo viên và Học sinh Nội dung GV: Nêu một số biên pháp chủ động trong phòng tránh tai nạn điện? HS: Trả lời GV: Có thể cho HS xem một số biển báo để HS nhân biết. II Một số biện pháp an toàn lao động trong nghề Điện dân dụng 1. Một số biên pháp chủ động phòng tránh tai nạn điện. + Đảm bảo tốt cách điện các thiết bị điện. + Sử dụng điện áp thấp, máy biến áp cách li. + Sử dụng những biển báo, tín hiệu nguy hiểm và các phương tiện phòng hộ an toàn 2. Thực hiện an toan lao động trong phòng thực hành hoăc phân xưởng sản xuất. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com [...]... 11 Kết quả sản phẩm thực hành 12 Giáo viên tổng kết và nhận xét giờ thực hành Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com BÀI 6: THỰC HÀNH SỬ DỤNG VẠN NĂNG KẾ I Mục tiêu Đo được điện trở bằng vạn năng kế Phát hiện được hư hỏng trong mạch điện bằng vạn năng kế II Chuẩn bị: - 1 vạn năng kế (đồng hồ đo được điện trở, dòng và điện áp) - Một số điện trở nối thành bảng mạch - Nguồn... thực hành theo đúng qui định 3 Ý thức thực hiện an tồn lao động 4 Ý thức thực hiện bảo vệ vệ sinh mơi trường 5 Kết quả sản phẩm thực hành 6 Giáo viên tổng kết và nhận xét giờ thực hành Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com BÀI 5 : THỰC HÀNH ĐO CƠNG SUẤT VÀ ĐIỆN NĂNG I-Mục tiêu : - Đo được cơng suất gián tiếp qua đo dòng điện và điện áp - Đo được cơng suất trực tiếp... tuần sau thực hành Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com BÀI 4 : THỰC HÀNH ĐO DỊNG ĐIỆN VÀ ĐIỆN ÁP XOAY CHIỀU I Mục tiêu : HS : - Biết sử dụng Ampe kế để đo dòng điện xoay chiều - Biết sử dụng vơn kế để đo hiệu điện thế xoay chiều - Biết điều chỉnh thang đo phù hợp để đo I , V II Chuẩn bị : Một nhóm 5 hs : - Nguồn điện xoay chiều 220V - Ampe kế , vơn kế kiểu điện. .. cơng tơ sau khi đóng mạch điện một khoảng thời gian t vào bảng D Bảng D Chỉ số của cơng tơ trước khi đo Chỉ số của cơng tơ trước sau khi đo Số vòng quay Điện năng tiêu thụ IV-Đánh giá kết quả : HS tự đánh giá và đánh giá chéo kết quả thực hành theo các tiêu chí sau : 7 Công việc chuẩn bò 8 Thực hiện thực hành theo đúng qui đònh 9 Ý thức thực hiện an toàn lao động 10 Ý thức thực hiện bảo vệ vệ sinh... và hiệu chỉnh được cơng tơ điện II- Chuẩn bị : Một nhóm 5 hs : - Nguồn điện xoay chiều 220V - Ampe kế, vơn kế điện từ Ampe kế có thang đo 1A , vơn kế có thang đo 300V - 3 bóng đèn 220V-60W ; 1 cơng tắc 5A - Phụ tải để đo điện năng tiêu thụ của mạch (có thể cho HS mang theo mỗi nhóm 1 cái bàn ủi) - Kìm, tua vít bút thử điện, dây dẫn Đồng hồ bấm giây III – Tiến trình thực hành : 1 Đo cơng suất: a Phương... máy biến áp 1 pha cơng suất nhỏ, lá thép, dây điện mềm  HS : Đọc trước nội dung bài 07 trong sách giáo khoa III Tiến trình lên lớp 1 Ổn định lớp 2 Kiểm tra bài cũ: + Vẽ các ký hiệu của dụng cụ đo dòng điện, điện áp, cơng suất và điện năng? + Theo em đồng hồ vạn năng có thể đo được các đại lượng nào ? Để đo dòng điện và điện áp của một bóng đèn trong mạch điện thì ta mắc ampe kế và vơn kế như thế nào?... http://www.simpopdf.com - Nối mạch điện như hình 2(b) - Quan sát kiểm tra Hs -Đóng cơng tắc k - Lần lượt từng HS tiến hành đo Đọc số chỉ của Vơn kế Sau đó thống nhất ghi và bảng ghi vào bảng(B) -Cắt cơng tắc K Bảng B Trình tự thí nghiệm Kết quả tính Kết quả đo Lần 1 Lần 2 IV-Đánh giá kết quả : HS tự đánh giá và đánh giá chéo kết quả thực hành theo các tiêu chí sau : 1 Cơng việc chuẩn bị 2 Thực hiện thực hành theo đúng... đo điện áp mạng điện 3/ Đối với các thiếi bị điện mới chế tạo hoặc GV : Dùng vạn năng kế đo điện trở giữa 2 cực bàn sau khi đại tu , bảo dưỡng , sửa chửa cần đo các thơng số kỹ thuật để đánh giá chất lượng đã làm hở mạch , khơng cắm điện Kết quả của chúng Nhờ dụng cụ đo và mạch đo thích hợp , có thể xác được các thơng số kỹ thuật điện trở lớn vơ cực của các thiết bị điện HS: Nhận xét : dây điện. .. một mạch trị điện trở là bao nhiêu? điện bằng vạn năng kế, tìm ra chỗ bị đứt, hoặc là ngắn mạch - HS có thể đọc thêm phần “kiến thức bổ sung” IV-Đánh giá kết quả : HS tự đánh giá và đánh giá chéo kết quả thực hành theo các tiêu chí sau : 13 Công việc chuẩn bò 14 Thực hiện thực hành theo đúng qui đònh Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 15 Ý thức thực hiện an toàn... đối với nghề điện dân dụng GV : Vì sao đo lường điện đóng vai trò quan I Vai trò quan trọng của đo lường điện đối v trọng đối với nghề điện dân dụng ? nghề điện dân dụng : HS : dựa SGK trả lời 1/ Nhờ dụng cụ đo lường điện cá thể xác định GV : Nhận xét được trị số của các đại lượng điện trong mạch HS : ghi bài 2/ Nhờ dụng đo , có thể phát hịên một số hư hỏng xảy ra trong thiết bị và mạch điện GV : Dùng . Giáo trình Hướng dẫn thực hành điện CHƯƠNG MỞ ĐẦU Bài 1. GIỚI THIỆU GIÁO DỤC NGHỀ ĐIỆN DÂN DỤNG I. MỤC TIÊU: 1. Biết được vị trí vai trò của điện năng và nghề Điện dân dụng. động trong nghề Điện dân dụng. - Thực hiện đúng biện pháp bảo đảm an toàn lao động trong nghề Điện dân dụng. - Thực hiện đúng hướng dẫn của giáo viên trong khi học tập và thực hành. II. CHUẨN. nhóm + Trình bày kết quả của nhóm trước lớp + Tự đánh giá và đánh giá chéo kết quả theo sự hướng dẫn của Gv. 3. Chú trọng phương pháp học thực hành: - Mục tiêu thực hành giúp hình thành và