Quân vương  thuật cai trị

Alexandre Chương 5: Phương Cách Cai Trị Những Đô Thị, Những Vương Quốc Đã Có Sẵn Nền Sinh Hoạt Và Luật Pháp... Chương 8: Những Kẻ Nhờ Hành Vi Hèn Ác Làm Được Chúa Công Chương 9: Những Vư

Tai ngay!!! Ban co the xoa dong chu nay!!!

Lời Giới Thiệu Của Raymond Aron -

Lời Mở Đầu - Nicolas Machiavel Kính Dâng Đức Ngài Uy Nghiêm Laurent De Dédicis

Alexandre

Chương 5: Phương Cách Cai Trị Những Đô Thị, Những Vương Quốc Đã

Có Sẵn Nền Sinh Hoạt

Và Luật Pháp

Chương 6: Nhũng Lãnh Thổ Mới Chiếm Được Nhờ Võ Lực Và Tài Năng Của Kẻ Chiến Thắng

Chương 7: Nhũng Lãnh Thổ Mới Chiếm Được Nhờ Võ Lực Và Tài Lực

Chương 8: Những Kẻ Nhờ Hành Vi Hèn Ác Làm Được Chúa Công

Chương 9: Những Vương Quốc Dưới Chế

Độ Dân Chính

Chương 10: Sức Mạnh Cần Cho Vương Quốc

Chương 11: Những Vương Quốc Trực Thuộc Giáo Hội Công Giáo

Chương 12: Những

Hạng Cầm Quân Và Lính Đánh Thuê

Chương 13: Quân Chính Quy, Quân Phụ Trợ Và Quân Hỗn Hợp

Chương 14: Quân

Vương Đối Với Chiến

Chương 15: Sự Khen Chê Đối Với Quốc Vương

Chương 16: Tính Hào Phóng Và Cần Kiệm

Chương 17: Độc Ác Để

Để Dân Yêu

Chương 18: Quân Vương Và Chữ Tín

Chương 19: Tránh Để Dân Ghét Và Khinh Bỉ

Chương 20: Công Tác

Xây Cất Thành Trì Doanh Trại

Chương 21: Cách Cai Trị Được Lòng Dân

Chương 22: Tổng Bộ Trưởng Của Chúa

Chương 23: Phương

Chương 24: Lý Do Các Vương Hầu Ý Mất Hết Đất Đai

Chương 25: Số Mệnh Và Con Người

Chương 26: Kêu Gọi

Anh Hùng Cứu Nước

Lời Giới Thiệu Của Raymond

Aron

Ebook miễn phí tại :

www.Sachvui.Com

Trong kho tàngchứa đựng những văn

“bất tử”, quyển sáchnhỏ này có một địa vịriêng biệt, và có lẽ làđộc đáo nữa Ta có thểruồng bỏ coi như một

“thiên tiểu luận ácnghiệt” viết ra do mốicảm hứng của một bộ

óc vô liêm sĩ ưa gây

đó là một áng văn

chương tuyệt tác vềchính trị Nhưng từ xưađến nay, khi đã cầmquyển sách, độc giảkhông thể không đọccho kỹ từ đầu đến cuối,không thể lơ đễnh gạt

bỏ nó được Cuốn sách

hủ khác - nhưng nó vẫngiữ đủ quyền năng làmngây ngất trí óc ta Tôibiết như vậy, nhưng tôikhông chắc là mìnhhiểu vì sao

những độc giả tầmthường chỉ phí côngkhi muốn tìm hiểu sự

huyền bí của nó, tâc giảMachiavel muốn nóilín những gì? Ôngmuốn giâo huấn Vuahay lă nhđn dđn? Ôngđứng về phe năo? Pheđộc tăi chuyín chế hayphe Cộng hòa? Hay lẵng chẳng ở phe năocả?

Ông này đã viếttrong một đoạn cướcchú ở cuốn Xã Ước(Contrat Social) rằng:

người lương thiện vàmột công dân tốt,

nhưng khi mang thânphục vụ cho triều đình

họ Medicis, dưới sự ápchế của chính quyền,ông buộc phải trá hìnhtình yêu, tự do của ông.Riêng việc ông chọn

một nhân vật ghê tởmkhả ố (Borgia César)làm vai chính chứng tỏthâm ý của ông Saukhi đối chiếu, so sanhnhững tư tưởng tráingược nhau của cuốnQuân Vương này vànhững cuốn Discourssur Tite Live và

sẽ thấy rõ ông là mộtchính trị gia uyên thâm

và các độc giả cứu xétmột cách hời hợt, vớithành kiến thiên lệchnhững tác phẩm củaông Triều đình La Mãcấm ngặt không chosách của ông được phát

rõ cái triều đình ấy

Không, không hề

có sự trái ngược giữahai cuốn Quân Vương

và Les Discours surTite Live Machiavelyêu quý tự do và ôngkhông giấu diếm gì

Nhưng nếu muốn lậpmột quốc gia mới, hoặcđánh đuổi hết bọn xâmlăng dã man ra khỏi đấtnước thì nền tự do củamột dân tộc hư hỏngthối nát cũng bất lựctrước việc này Ai lýluận theo thuyết

kỹ càng những phươngcách duy trì một chế độchuyên chế tàn bạo, họ

sẽ không ưa gì chế độnày và ghét thêm

những âm mưu củanhững kẻ làm suy đồiđạo lý phong tục củadân chúng địa phương

Để tìm hiểu thựcnghĩa của cuốn QuânVương và chủ tâm tốihậu của Machiavelkhông thể kết thúc vộivàng như vậy được Tatìm hiểu bằng biện

ta lại trở lại điểm xuấtphát, trở lại câu hỏi đầutiên, mỗi lần nhắc lại,

nó trở nên tế nhị thêmlên Machiavel conngười của huyết thống

do và oán ghét độc tàichuyên chế - nhưngông có nhiều kinhnghiệm nhờ đọc sử vànhờ hành động, ônghiểu biết dòng biếnchuyển của cuộc đời,tính chất bất nhất củaquần chúng, căn bản

tưởng, không thànhkiến, ông khảo sát tất

cả các chế độ chínhquyền, chia sắp thànhloại, đặt ra những địnhluật - những định luậtkhoa học chớ khôngphải là những định luật

đạo đức - và mỗi lãnhthổ phải được chiếm cứhoặc được cai trị theođịnh luật đó Nếu cóphải vì thực ông chỉchú trọng vào nhữnglãnh thổ mới chiếmcùng những lãnh thổsuy nhược và nếu vìông hơi tỏ vẻ ngưỡng

là nhầm to Một ôngthầy thuốc cũng vậy,mất nhiều thì giờ đểnghiên cứu các bệnh tậthơn là để nghiên cứumột cơ thể khỏe mạnh

ý hơn nữa là vì có bệnhthì mới mời thầy Lýthú hơn là khi có bệnhphát sinh thì thầy thuốcmới chịu tìm kiếm,khám phá ra những

cơ thể con người Vậy

đã có ai chê trách ôngthầy thuốc thích bệnhtật hơn là sức khỏeđâu? Nói cho cùng, lỗiđâu phải tại Machiavel,nếu tình trạng phonghóa dân tộc Ý Đại Lợi

tả cả

Lý luận biện chứngđến đây, người diễngiải cảm thấy lập

trường ở trên là vữngchắc Tôi khỏi cần phảigán cho tác giả khảnăng biết che đậy một

Michiavel là ngườisáng lập nghành khoahọc chính trị Oscar

chuyên môn hiện nay

về khoa học chính trịkhông mang hết nhữngchâm ngôn của

Michiavel ra phân tách

kỹ càng để chọn lựa ranhững điều có thểmang áp dụng được

do một bọn Tiểu vươngkhông có đầy đủ uy

là cai trị Công tướcxét thấy cần phải dẹpyên bọn này, bắt họquy thuận cả vào uyquyền thế tục của Ngài,rồi sẽ thành lập cho họmột cơ cấu chính

quyền hoàn hảo hơn,

Ramy d’Orque mộtnhân vật độc ác vànóng tính, toàn quyềnhành động Trong mộtthời gian ngắn trêntoàn xứ công cuộc bìnhđịnh và thống nhấtđược hoàn tất đem lại

César Borgia đãtưởng thưởng bậc côngthần này bằng cáchnào?

Ngài muốn tỏ chotất cả ai cũng tin làtrong thời gian bình

kẻ thừa hành Thế làđột nhiên trong mộtbuổi sáng kia Ngàinghiêm lệnh mang vịcông thần chặt thây ralàm hai mảnh vứt phơi

Đó là tất cả bí

Machiavel Không có

gì giản dị hơn, thuần lý

và và hữu hiệu hơn làbài học chứa đựngtrong câu chuyện kểtrên Đừng sợ bị chêtrách là quá kiêu kỳ, ta

cứ thử phiên dịch

đương sống trong cảnhchém giết, cướp bóclẫn nhau thì chỉ một taylãnh tụ tàn ác và mẫncán là đáp ứng nổi các

độ mới có lợi cho tìnhhình chung trong xứ.Thật thế, trong thờigian cai trị, vị lãnh tụtàn ác và mẫn tiệp tất

cá nhân này, đưa rachịu đựng, đón nhận sựphẫn nộ của dân chúng,dân chúng vốn vẫn bạcbẽo xưa nay Thủ đoạnkhủng khiếp này cốt để

Borgia) tỏ ra là mình

vô tội trong nhữnghành vi tàn ác mà kẻthừa hành đã nhândanh phạm phải Làmsao ta phản đối những

lý lẽ chính xác như thếđược? Có lẽ ta không

Nhưng cũng không dễ

gì bắt ta phải tán

thưởng, hưởng ứngnhững thủ đoạn ấy

Thì ra các xã hội

cổ xưa cũng đã biếtđến kỹ thuật dùng nhânvật “bung xung” rồi

đấy Kỹ thuật này đốivới các Vua Chúa thìhiển nhiên là hữu lợichắc chắn rồi Sự thànhcông liên tiếp của kỹthuật này có đủ để chocác danh sư chữa bệnhcho các cơ chế xã hộimang khuyến cáo ápdụng không? Xin nhắc

sau đây một đoạn văncủa Machiavel: “ muốn chiếm giữ nhữnglãnh thổ đó được chắcchắn chỉ việc tiêu diệthết nòi giống của vịChúa trị vì” Đó có thểgọi là một lời “khuyếncáo” khả dĩ thi hànhđược không? Lời

là hay cho giai đoạncấp thời và hay khi tamuốn thấy hiệu nghiệmngay, cũng như thủđoạn giết bỏ công thầnsau khi vị này đã lập lạitrật tự quá nhanh đếnnỗi gây oán hận trongnhân gian

Những điều mà kinhnghiệm ở đời dạy takhông bao giờ phù hợpvới những điều mà cácnhà đạo đức khuyênbảo ta

Đến đây ta thấy

Machiavel lấy làmthích thú khi ông dặnngười ta rằng nhữngphương pháp hữu hiệutrong lãnh vực chính trịđều trái với những giáo

lý của Thánh Đường?Cách chọn những nhân

vật điển hình đê tỏ lộcho người ta thấy lẵng đê cương quyếtchấp nhận một hìnhthức “chính quyền theokiểu Florence”, Sự thậthiển nhiín lă câc Quốcgia đều phât sinh ra domột cuộc bạo động.Vậy những người sâng

là những người cótrách nhiệm xây đắpchống đỡ những côngtrình kiến trúc - nhữngtập đoàn nhân dân - rấtmảnh dẻ, tất nhiên họ

bị dồn vào cái thế phảidùng bạo lực

vị kiến trúc sư xâydựng lịch sử mà ông đã

kể tên trong sách, taphải tự hỏi: Machiavelmuốn thúc đẩy người

ta Bá đạo hay Vương

“quyền thuật

Machiavelisme”, haychế độ Cộng Hòa NhânDân?

Có phải đôi khi

có dịp cho tư tưởng củaông được phát triển rangoài vòng gò bó bởinhững sự thực của

khoa học? Để kết thúc,

ta tự hỏi có phải

những nhận thức kháchquan, hoặc bằng cách

Sau hết, nhữngngười lưu tâm khảo sátcác gương lịch sử bằngcon mắt khác với

Machiavel không thể

mờ ám đến nỗi khôngtrông thấy những thành

lý Quốc gia được nảy

nở, và cái tối hủ hữu

óc con người có thểtiên liệu được và chínhmắt được nhìn thấy.Thực vậy, ta thấy rấtkhó phân riêng ra từng

xa lắc ở ngược dònglịch sử Khó cũng nhưkhi ta đứng ở cửa sông

mà muốn biết trong bátnước vừa được múc lên

có chừng này nước từnguồn này chảy tới, cóchừng kia nước từ lạch

nọ chạy lại ” Lý luận

của Maritain như trêncũng không đủ thuyếtphục được tôi Nhàtriết học Maritain chỉnhắc tôi rằng: Cáchdiễn giải những sự kiệnchính trị của Machiavelkhông phải là cách diễngiải độc nhất và cáchdiễn giải này phải bắt

là gì? Thế là bây giờ, ta

ở vào vòng quay luẩnquẩn rồi đó, bởi vì ta

có thể đưa ra rất nhiềucâu trả lời Machiavel

đã diễn giải như vậy là

vì do tình thế bắt buộc,

do công việc ông làm

do ông muốn tìm kiếmcăn nguyên của nhữngtình thế căng thẳng, doông chán nản nhân tìnhthế thái, do ông có tưtưởng Cộng hòa hănghái, hay do ông cóthiện chí muốn thốngnhất Quốc gia Ý sau

Tất cả những câutrả lời trên đây đã đượclần lượt đưa ra do cácnhà phê bình đủ cácloại Dù đã có từng ấycâu trả lời, nhưng cho

là hành động nào cũnghướng về thành công.Nếu sự thành côngcũng đòi hỏi đến nhữngbiện pháp trái đạo lý,thì vị Quân vương cóphải khước từ sự thành

không? Đứng giữa ngã

ba đường, vị Quânvương phải ngừng ởđâu trên con đường màbắt buộc ông ta phải

có dám từ chối sự mantrá nếu nói thật ông ta

sẽ tự chuốc lấy thảmbại?

Tôi viết bài này hồitháng 3 năm I962

Đúng ba năm rưỡi kể

từ ngày một nền Cộng

họ đã chửi rủa Nhưngnếu cần phải hô lớn,kêu to “Algerie là đất

De Gaulle lên nắmchính quyền, và nếuxét việc trở về điệnElysée của con người

cô đơn đất Colombey

là cần thiết cho quyềnlợi chung Quốc giaPháp thì những kẻ chủtrương đã lạm dụng

họ đã tự nguyện làmhoen ố tính danh của

họ để phục vụ quyềnlợi Quốc gia không?

Hay là ta phải nóicũng những lãnh tụ caitrị chỉ có thể phục vụđầy đủ quyền lợi Quốcgia, nếu họ coi thườngdanh dự của chính họ -nhưng ai đứng ra xétđoán danh dự họ? Vàdân chúng có còn giậnhờn nữa không, khi họ

Machiavel quả đã

có can đảm bảo vệ đếncùng cái luân lý hànhđộng do ông đề ra vàkhi muốn chống đối lại

ta chỉ cứ lẩn quẩn trong

một mớ câu hỏi mà tacũng không trả lời nổi.

Nicolas

Lời Mở Đầu -Machiavel Kính Dâng Đức Ngài

Uy Nghiêm Laurent De Dédicis

Thường lệ những

ưu ái của đấng Quânvương đều phải đíchthân diện kiến và dângbiếu một lễ vật gì quýgiá nhất trong kho tàngriêng của mình Chắcchắn trước là Vươngthượng sẽ thích thú khinhận được Họ thường

hay mang dâng nào làthần mã, nào là bảokiếm, nào là thảmvàng, nào ngọc, kimcương Nói tóm lại lànhững lễ vật có giá trịtương xứng với mứccao sang của đấngQuân vương.

Hạ thần thành tâmmuốn bày tỏ cụ thể ýchí phục tùng Chúathượng, nhưng tìmquanh trong tàng khốgia đình không có đượcthứ gì đáng giá Xét rathần chỉ còn có mớkiến thức về sự nghiệpcủa bậc vĩ nhân xưa,

về các sự việc đươngkim và một công trìnhnghiên cứu từ lâu nămnay các sự liệu cổ

truyền Trong một thờigian khá lâu, thần đãnghiền ngẫm và hết sứcthận trọng để cô kết tất

cả vào một cuốn sách

Kỳ thủy, thần tựxét cuốn sách nhỏ nàykhông đáng được dânglên Đức Ngài Nhưngsau thần lại vữnq tâmtin ở lòng nhân từ củaĐức Ngài, nên chắc

cả những điều thần đã

Trong cuốn sáchnày, thần không thêudệt văn hoa dài giòng

và dùng những danh từ

sáo ngữ kêu vang hoặcche phủ bằng một hìnhthức thẩm mỹ theo nhưthói quen của các tácgiả văn nghệ Trongthâm tâm thần mongmuốn, nếu nó khôngmang lại lợi lộc hayvinh dự gì thì nó cũngphải tỏ rõ phương diện

tân kỳ và tính cáchquan trọng của đề tài.Thần cũng khôngmuốn rằng do thànhkiến địa vị với xã hộithấp hèn của cá nhânthần mà thiên hạ gáncho thần cái tội hỗnxược, dám dự bàn vàocông việc trị quốc của

cả những quy luật nữa

Và việc làm cũng

chẳng khác nào nhữnghọa sĩ khi vẽ phongcảnh thiên nhiên, phảiđứng dưới đồng ruộngthấp mới thâu ngắmđược thực cảnh của

giống như muốn hiểubiết rõ ràng tính chấtcủa Chúa thì phải làmdân

Bởi vậy kính tặnglên Đức Ngài tặng vậtnhỏ này với tất cả lòngthành kính Sau khi đọc

sẽ thấy rõ ước vọngcực độ của thần mongthấy Đức Ngài sớmbước tới địa vị quyền

uy cao cả, vả lại mức

độ phong phú cùngnhững đức tính đặc sắccủa Đức Ngài cũng đãtràn đầy hứa hẹn nâng

Đôi khi từ trên địa

vị cao quý Đức Ngài

có liếc mắt nhìn quaxuống những nơi u ám,Đức Ngài sẽ thấy bảnthân kẻ hạ thần đã liêntiếp chịu đựng biết baonhiêu sự trớ trêu thăng

trầm do số mệnh gâynên.

Chương 2: Những Vương Quốc Thế Tập

Tôi đã gạt ra ngoài

lề những xứ Cộng hòaDân quốc mà tôi sẽ bàn

kỹ ở nơi khác Suốt ởnhững trang dưới, với

thể văn vắn tắt, tôi sẽtrình bày lần lượt theokhuôn khổ vạch ratrong chương đầu trênđây, tôi chỉ chuyên chúđến các Vương quốc,biện luận, tìm hiểu xemnhững xứ ấy đã đượccai trị và gìn giữ nhưthế nào.

Tôi có thể nói ngayrằng các Vương Quốcdưới chế độ Thế tậpgần gũi với dòng giốngquý tộc nhà Chúa nêncông cuộc bảo tồn dễdàng hơn là ở các xứmới chiếm Đấng Quânvương chỉ cần đừnglàm xáo trộn, đừng

do tiền nhân đã lậpnên Ngoài ra, khi có

sự xích mích gì xảy rathì chỉ tìm cách làm êmdịu đi thì yên việc cả

Ở đây nhà Vua chỉ cần

có mức tài năng, khônkhéo bậc trung cũnggiữ được địa vị của

Kẻ loạn thần chiếmngôi cũng chẳng vữngđâu, khi chỉ xảy mộtbiến cố nhỏ là hắn đổngay để cựu Chúa có

Một tỷ dụ: ở Ý ĐạiLợi, Quận công xứFerrare năm 1484 bịngười Venitien tấncông, năm 1510 bịquân của Giáo hoàngJules đả phá Hai lần

ở mức thâm niên củaVương tộc này và cũng

vì nhà Vua trị vì là doluật thiên nhiên, từtrước tới nay chưa cónhiều lý do cần thiếtbuộc Ngài phải làmnhững việc dở khiến

bỏ, thì tất nhiên cảm

về Ngài Vả lại sự thâmniên và liên tục trị vìcủa dòng họ nhà Vua,những kỷ niệm để lạitrong nước khiến chodân tự gạt bỏ những lý

do của bất cứ một sựthay đổi nào Họ cũngthừa hiểu mỗi cuộc

thay vị đổi ngôi chỉ lànhững viên đá đặttrước để gây nên mộtcuộc thay vị đổi ngôimới khác nữa.

Chương 3: Những Vương Quốc Hỗn Tập

Đối với một lãnhthổ mới thu phục thật

là nhiều sự khó khăn.Trước hết là vì vùngđất này không phải

Toàn thể khu đất đainày có thể gọi là một

“Vương quốc Hỗntập” Những sự thayđổi, xáo trộn trước đây

là do ở những mối khó

khăn phát sinh ở ngaynội bộ của các Vươngquốc mới thành lập.Con người lúc nàocũng sẵn sàng muốnthay đổi chủ nhân,tưởng rằng sẽ gặpnhững điều hay hơn Ýniệm ấy là duyên cớthúc đẩy họ quay khí

Các sự xáo trộn rốiren còn bắt nguồn ởmột căn nguyên tự

nhiên và thường tìnhnữa, khi Chúa mới nắmquyền cai trị một xứ,tránh sao khỏi gây mốihờn oán của dân xứ ấytrước những hành vibắt buộc như việc lậpcác đồn binh ở khắpnơi Thêm nữa tronggiai đoạn chiếm đóng

ra nhiều sự hà hiếp dânchúng Dĩ nhiên nhữngđiều đó sẽ trở nên kẻthù đối với những

người mà Chúa đã phárối đời sống của họ.Đằng khác, đối vớinhững kẻ đã đồng tìnhgiúp Chúa thâm nhập

không sao dùng kếquyết liệt được vì họvẫn là ân nhân của

dù ta có một đạo hùngbinh chăng nữa cũngvẫn cần nhất là sự

hưởng ứng của toàn thểnhân dân xứ đó

Muốn chứng mìnhnhững điều này, tôi xin

Ludovic Sfarza cũng

đủ đánh bật Ngài rakhỏi xứ Thất bại là vì

họ từ bao lâu nay.Thêm nữa, họ lại

không chịu nổi những

sự tan rã chia rẽ do tân

Một thực trạng nữa

ta cần nhận rõ là mộtkhi đã chiếm lại đượcnhững xứ dấy loạncướp chính quyền của

ta, thì sau này khó mà

có kẻ lật đổ nổi ta, vì

đã trừng trị hết kẻ cótội; ta đã lôi ra những

kẻ khả nghi, các nơisuy yếu đã được xâythành đắp lũy

Thế cho nên ở thời

kỳ xứ Milan bị Pháp đô

hộ lần thứ nhất, Công