Sử 9 tiết 4 bài 3

Lược đồ hệ thống thuộc địa trên thế giới đầu thế kỉ XXChương II CÁC NƯỚC Á, PHI, MĨ LA-TINH TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY BÀI 3 QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG DÂN TỘC VÀ SỰ TAN RÃ

Lược đồ hệ thống thuộc địa trên thế giới đầu thế kỉ XX

Chương II

CÁC NƯỚC Á, PHI, MĨ LA-TINH TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY

BÀI 3 QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG DÂN TỘC VÀ SỰ TAN RÃ CỦA HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA

  Sau Chiến tranh thế giới thứ II, một cao trào giải phóng dân

tộc đã diễn ra sôi nổi ở Châu Á, châu Phi và Mĩ La-tinh, làm cho hệ thống thuộc địa của CNĐQ tan rã từng mảng lớn và đi tới sụp đổ hoàn toàn.Vậy quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc sau CTTG thứ 2 cụ thể như thế nào?

VẤN ĐỀ:

Chương II

CÁC NƯỚC Á, PHI, MĨ LA-TINH TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY

BÀI 3

QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO GIẢI

PHÓNG DÂN TỘC VÀ SỰ TAN RÃ CỦA HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA

Lược đồ hệ thống thuộc địa trên thế giới đầu thế kỉ XX

- Trước Chiến tranh thế giới hai, hầu hết các nước

trong những khu vực này là thuộc địa hoặc nửa

thuộc địa của các đế quốc Anh, Pháp, Mĩ, Nhật,

Hà Lan,

Khái quát tình hình các nước

châu Á, châu Phi và Mĩ La-tinh

* Các nước Á, Phi, Mĩ La-tinh là những khu vực

đông dân cư, có nguồn lao động dồi dào, lãnh thổ

rộng lớn và nguồn tài nguyên hết sức phong phú.

- Trong Chiến tranh thế giới hai, một số nước bị

phát xít I-ta-li-a, phát xít Nhật chiếm đóng và nô

dịch => Mục tiêu: đấu tranh giải phóng dân tộc,

thoát khỏi sự lệ thuộc vào chủ nghĩa đế quốc.

BÀI 3: QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG

DÂN TỘC VÀ SỰ TAN RÃ CỦA HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA

Sau khi tìm n i dung bài h c và hoàn thành n i dung b ng sau: ội dung bài học và hoàn thành nội dung bảng sau: ọc và hoàn thành nội dung bảng sau: ội dung bài học và hoàn thành nội dung bảng sau: ảng sau:

BÀI 3: QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG

DÂN TỘC VÀ SỰ TAN RÃ CỦA HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA

BÀI 3: QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG

DÂN TỘC VÀ SỰ TAN RÃ CỦA HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA

I GIAI ĐOẠN TỪ NĂM 1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 60 CỦA THẾ KỈ XX

Nêu nét mới của phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc từ sau Chiến

tranh thế giới thứ hai đến giữa những năm 60 của thế kỉ XX?

Ch t ch ủ tịch ịch

H Chí MinhSukarno, v t ng ồ Chí Minh ịch ổng

th ng sáng l p ống sáng lập ập In-đô-nê-xi-a

7

VI T NAM ỆT NAM 2/9/1945

LÀO 12/10/1945

N Đ

ẤN ĐỘ Ộ

1946 -1950

IN-ĐÔ-NÊ-XI-A 17/8/1945

Sau chiến tranh thế giới thứ 2, phong trào giải phóng dân tộc ở các nước châu Á, châu Phi

và Mĩ La-tinh nổ ra mạnh mẽ, từng bước giành thắng lợi, lật đổ chủ nghĩa thực dân cũ và mới, cụ thể:

BÀI 3: QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG

DÂN TỘC VÀ SỰ TAN RÃ CỦA HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA

I GIAI ĐOẠN TỪ NĂM 1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 60 CỦA THẾ KỈ XX

Chi n ến tranh Pháp

t i An- ạn giê-ri Gamal Abdel Nasser

9

VI T NAM ỆT NAM 2/9/1945

LÀO 12/10/1945

N Đ

ẤN ĐỘ Ộ

1946 -1950

AI C P ẬP 1952

AN-GIÊ-RI

1954 - 1962

IN-ĐÔ-NÊ-XI-A 17/8/1945

Các nước châu Á:

- Đông Nam Á: tiêu biểu In-đô-nê-xi-a (17/8/1945), Việt Nam (2/9/1945) và Lào

(12/10/1945)

- Nam Á: Ấn Độ (1946-1950)

Mĩ la – tinh: Cách mạng Cu-ba thắng lợi (1/1/1959)

Các nước châu Phi: tiêu biểu là Ai Cập (1952), An-giê-ri (1954 – 1962) Năm1960, có 17 nước châu Phi tuyên bố độc lập và được xem là “Năm châu Phi”

Sau chiến tranh thế giới thứ 2, phong trào giải phóng dân tộc ở các nước châu Á, châu Phi

và Mĩ La-tinh nổ ra mạnh mẽ, từng bước giành thắng lợi, lật đổ chủ nghĩa thực dân cũ và mới, cụ thể:

BÀI 3: QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG

DÂN TỘC VÀ SỰ TAN RÃ CỦA HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA

I GIAI ĐOẠN TỪ NĂM 1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 60 CỦA THẾ KỈ XX

VI T NAM ỆT NAM 2/9/1945

LÀO 12/10/1945

N Đ

ẤN ĐỘ Ộ

1946 -1950

AI C P ẬP 1952

AN-GIÊ-RI

1954 - 1962

IN-ĐÔ-NÊ-XI-A 17/8/1945

CU BA 1/1/1959

- Một số nước Đông Nam Á bị phát xít Nhật chiếm đóng, khi quân Nhật đầu hàng là cơ hội để các nước giải phóng dân tộc.

- Giai cấp vô sản, tư sản dân tộc đã vươn lên nắm ngọn cờ lãnh đạo nhân dân đấu tranh

- Nhân dân Đông Nam Á có truyền thống yêu nước chống ngoại xâm

Vì sao khu vực Đông Nam Á là nơi khởi đầu của phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc trên thế giới?

Các nước châu Á:

- Đông Nam Á: Tiêu biểu In-đô-nê-xi-a (17/8/1945), Việt Nam (2/9/1945) và Lào

(12/10/1945)

- Nam Á: Ấn Độ (1946-1950)

Mĩ la – tinh: Tiêu biểu là Cu-ba (1/1/1959)

Các nước châu Phi: Tiêu biểu là Ai Cập (1952), An-giê-ri (1954 – 1962) Năm1960, có 17 nước châu Phi tuyên bố độc lập và được xem là “Năm châu Phi”

Sau chiến tranh thế giới thứ 2, phong trào giải phóng dân tộc ở các nước châu Á, châu Phi

và Mĩ La-tinh nổ ra mạnh mẽ, từng bước giành thắng lợi, lật đổ chủ nghĩa thực dân cũ và mới, cụ thể:

BÀI 3: QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG

DÂN TỘC VÀ SỰ TAN RÃ CỦA HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA

I GIAI ĐOẠN TỪ NĂM 1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 60 CỦA THẾ KỈ XX

Như vậy, tới giữa những năm 60 của thế kỉ XX, hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc – thực dân về cơ bản đã bị sụp đổ Đến năm 1967, hệ thống thuộc địa chỉ còn 5,2 triệu km 2 với 35 triệu

dân, tập trung chủ yếu ở miền Nam châu Phi.

Em có nhận xét gì về phong trào giải phóng dân tộc từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai?

Phong trào diễn ra sôi nổi, quyết liệt ở hầu hết các thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc từ châu Á, châu Phi đến khu vực Mĩ La-tinh, lôi cuốn đông đảo các giai cấp và các tầng lớp nhân dân tham gia, với nhiều hình thức đấu tranh phong phú, trong đó đấu tranh vũ trang là chủ yếu đã làm tan rã từng mảng rồi dẫn đến sụp đổ hoàn toàn hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc

Câu 1 Sự kiện phát xít Nhật đầu hàng Đồng minh đã tạo thời cơ cho các dân tộc ở khu vực nào đứng lên đấu tranh giành độc lập?

A Đông Nam Á B Nam Phi

C Đông Bắc Á D Mĩ La tinh

A

Câu 2 Năm 1960 đã đi vào lịch sử với tên gọi là "Năm châu Phi", vì sao?

A Có một số nước ở châu Phi được trao trả độc lập

B Có phong trào giải phóng dân tộc phát triển sớm nhất, mạnh nhất

C Có 17 nước ở châu Phi tuyên bố độc lập

D Châu Phi là "Lục địa mới trỗi dậy"

BÀI 3: QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG

DÂN TỘC VÀ SỰ TAN RÃ CỦA HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA

I GIAI ĐOẠN TỪ NĂM 1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 60 CỦA THẾ KỈ XX

II GIAI ĐOẠN TỪ GIỮA NHỮNG NĂM 60 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX

Nêu điểm nổi bật của phong trào giải phóng dân tộc từ giữa những năm 60

đến giữa những năm 70 của thế kỉ XX?

Phong trào diễn ra ở châu Phi nhằm lật đổ ách thống trị của Bồ Đào Nha, điển hình là

thắng lợi của nhân dân ba nước:

+ Ghi-nê Bít xao (9/1974),

+ Mô-dăm-bích (6/1975)

+ Ăng-gô-la (11/1975)

Lược đồ châu Phi

BÀI 3: QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG

DÂN TỘC VÀ SỰ TAN RÃ CỦA HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA

II GIAI ĐOẠN TỪ GIỮA NHỮNG NĂM 60 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX

Phong trào diễn ra ở châu Phi nhằm lật đổ ách thống trị của Bồ Đào Nha, điển hình là

thắng lợi của nhân dân ba nước:

+ Ghi-nê Bít xao (9/1974),

+ Mô-dăm-bích (6/1975)

+ Ăng-gô-la (11/1975)

 góp phần quan trọng trong việc cổ vũ tinh thần nhân dân các nước thuộc địa, đặc

biệt là nhân dân châu Phi trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc, bảo vệ chủ

quyền của mình.

Thắng lợi của nhân dân ba nước Ghi-nê Bít-xao, Mô-dăm-bích và Ăng-gô-la

trong cuộc đấu tranh chống ách thống trị của Bồ Đào Nha, giành độc lập

dân tộc có ý nghĩa như thế nào?

BÀI 3: QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG

DÂN TỘC VÀ SỰ TAN RÃ CỦA HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA

I GIAI ĐOẠN TỪ NĂM 1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 60 CỦA THẾ KỈ XX

II GIAI ĐOẠN TỪ GIỮA NHỮNG NĂM 60 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX

II GIAI ĐOẠN TỪ GIỮA NHỮNG NĂM 70 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 90 CỦA THẾ KỈ XX

Phong trào giải phóng dân tộc từ giữa những năm 70 đến giữa những năm

90 của thế kỉ XX có điểm gì đáng lưu ý?

- Phong trào diễn ra dưới hình thức đấu tranh xóa bỏ chế độ phân biệt chủng tộc (A-pác-thai) ở châu Phi Tiêu biểu là cuộc đấu tranh của Rô-đê-di-a, Tây Nam Phi

và Cộng hòa Nam Phi

Lược đồ châu Phi

Em hi u nh th nào v ểu như thế nào về ư thế nào về ế nào về ề

ch nghĩa A-pác-thai? ủ nghĩa A-pác-thai?

“A-pác-thai” có nghĩa là “sự tách

biệt chủng tộc” Đây là một chính

sách của chính quyền thiểu số người

da trắng nhằm phân biệt chủng tộc

và đối xử dã man với người da đen ở

một số nước miền Nam châu Phi Ở

Cộng hòa Nam Phi, nhà cầm quyền

da trắng đã ban bố trên 70 đạo luật

phân biệt đối xử và tước bỏ quyền

làm người của người da đen và da

màu, quyền bóc lột được ghi vào

hiến pháp nước này Liên hợp quốc

coi A-pác-thai là “một tội ác của

nhân loại”.

Người da đen ở CH Nam Phi bị đối xử phân biệt

Xử tử các tội phạm da đen

Phong trào chống chủ nghĩa Apacthai ở CH Nam Phi

BÀI 3: QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG

DÂN TỘC VÀ SỰ TAN RÃ CỦA HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA

I GIAI ĐOẠN TỪ NĂM 1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 60 CỦA THẾ KỈ XX

II GIAI ĐOẠN TỪ GIỮA NHỮNG NĂM 60 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX III GIAI ĐOẠN TỪ GIỮA NHỮNG NĂM 70 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 90 CỦA THẾ KỈ XX

- Phong trào diễn ra dưới hình thức đấu tranh xóa bỏ chế độ phân biệt chủng tộc

(A-pác-thai) ở châu Phi Tiêu biểu là cuộc đấu tranh của Rô-đê-di-a, Tây Nam Phi và Cộng hòa

Nam Phi

- Đến đầu những năm 90 của thế kỉ XX, chế độ phân biệt chủng tộc hoàn toàn bị xóa bỏ

Lược đồ châu Phi

NA-MI-BI-A Năm 1990

DIM-BA-BU-Ê Năm 1980

CH NAM PHI Năm 1993

“A-pác-thai” có nghĩa là “sự

tách biệt chủng tộc” Đây là một

chính sách của chính quyền thiểu

số người da trắng nhằm phân biệt

chủng tộc và đối xử dã man với

người da đen ở một số nước miền

Nam châu Phi Ở Cộng hòa Nam

Phi, nhà cầm quyền da trắng đã

ban bố trên 70 đạo luật phân biệt

đối xử và tước bỏ quyền làm

người của người da đen và da

màu, quyền bóc lột được ghi vào

hiến pháp nước này Liên hợp

quốc coi A-pác-thai là “một tội

ác của nhân loại”.

Câu h i: ỏi: Hi n nay ch đ phân bi t ện nay chế độ phân biệt ế nào về ội dung bài học và hoàn thành nội dung bảng sau: ện nay chế độ phân biệt

ch ng t c còn t n t i không? ủ nghĩa A-pác-thai? ội dung bài học và hoàn thành nội dung bảng sau: ồn tại không? ại không?

BÀI 3: QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG

DÂN TỘC VÀ SỰ TAN RÃ CỦA HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA

I GIAI ĐOẠN TỪ NĂM 1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 60 CỦA THẾ KỈ XX

II GIAI ĐOẠN TỪ GIỮA NHỮNG NĂM 60 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX III GIAI ĐOẠN TỪ GIỮA NHỮNG NĂM 70 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 90 CỦA THẾ KỈ XX

- Phong trào diễn ra dưới hình thức đấu tranh xóa bỏ chế độ phân biệt chủng tộc

(A-pác-thai) ở châu Phi Tiêu biểu là cuộc đấu tranh của Rô-đê-di-a, Tây Nam Phi và Cộng hòa

Nam Phi

- Đến đầu những năm 90 của thế kỉ XX, chế độ phân biệt chủng tộc hoàn toàn bị xóa bỏ

=> Như vậy, hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc đã bị sụp đổ hoàn toàn Lịch

sử các dân tộc Á, Phi, Mĩ La-tinh bước sang một chương mới.

- Nhiệm vụ của các nước Á, Phi, Mĩ La-tinh: củng cố nền độc lập dân tộc, xây dựng và

phát triển đất nước nhằm khắc phục tình trạng đói nghèo, lạc hậu đã kéo dài từ bao đời nay

GIAI ĐOẠN TỪ NĂM

1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG

NĂM 60 CỦA THẾ KỈ XX

GIAI ĐOẠN TỪ GIỮA NĂM 60 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA

THẾ KỈ XX

GIAI ĐOẠN TỪ GIỮA NĂM 70 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 90 CỦA

BỒ ĐÀO NHA

XÓA BỎ CHẾ ĐỘ PHÂN BIỆT CHỦNG TỘC A-PAC-THAI

HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA CỦA CHỦ NGHĨA THỰC DÂN SỤP ĐỔ HOÀN TOÀN

STT Các giai đoạn Đặc điểm Sự kiện tiêu biểu

1 Từ năm 1945 đến giữa những năm

60 của thế kỉ XX

2

Từ giữa những năm 60 đến giữa những năm 70 của

thế kỉ XX

3

Từ giữa những năm 70 đến giữa những năm 90 của

thế kỉ XX

BÀI TẬP

Đấu tranh nhằm đập tan hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa

A-pác Đông Nam Á: Các nước InA-pác đôA-pác nêA-pác xiA-pác a, Việt nam và Lào tuyên bố độc lập (1945)

- Cuộc đấu tranh lan sang Nam Á, Bắc Phi

- Nhiều nước giành độc lập: Ấn Độ, Ai Cập, An-giê-ri…

- Năm 1960, 17 nước ở châu Phi tuyên bố độc lập

- Người da đen đấu tranh ngoan cường và bền bỉ

 Người da trắng tuyên bố phá bỏ chế độ phân biệt chủng tộc

+ Năm 1980, Rô-đê-di-a (Cộng hòa Dim-ba-bu-ê) + Năm 1990, Tây Nam Phi (Cộng hòa Na-mi-bi-a) + Năm 1993, Cộng hòa Nam Phi

 Hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc sụp đổ hoàn toàn.