Lễ hội dân gian ở Nam bộ part 7 docx

chung, của người Việt ở Nam Bộ mang một nét đặc thù quan trọng, đó là: Phát triển cái truyền thống trên cơ sở mạnh dạn tiếp nhận gôm cả lọc bỏ khỉ cân các giá trị uăn hóa của các dân tộc

chung), của người Việt ở Nam Bộ mang một nét đặc thù quan trọng, đó là: Phát triển cái truyền thống trên cơ sở mạnh dạn tiếp nhận (gôm cả lọc bỏ khỉ cân) các giá trị uăn hóa của các dân tộc khác, tất

cả nhằm thiết thực phục uụ công cuộc khai phá uà xây dựng cuộc sống mới trén vung đất Nam Bộ

- Do đặc điểm hoàn cảnh môi trường tự nhiên

và xã hội cùng sự tác động bởi quan điểm thẩm mỹ, quan điểm tư tưởng và triết lý sống (thế giới quan, nhân sinh quan) như trên cho nên các giá trị văn hóa truyền thống thường chỉ là “tải liệu gốc” nhằm tạo tiên để, làm điểm xuất phát mang tính động lực hơn là khuôn mẫu hoặc nên tảng bên vững đối với các hành vi văn hóa, đưa đến những sự sáng tạo mạnh đạn làm cho văn hóa dân tộc Việt ở Nam

Bọ, cụ thể là các giá trị văn hóa trong các sinh hoạt LHDG của họ thường được cải biên và phát triển theo yêu cầu và điều kiện mới của thời đại Vì vậy,

sự phát triển mang tính năng động theo xu hướng hiện đại hóa trong văn hóa Nam Bộ qua các sinh hoạt LHDG của người Việt ở nơi đây nói chung thể hiện khá rõ nét, nhất là càng về thời gian sau này

Tuy nhiên, cũng vì những lý do như vừa nêu cộng với quá trình sàng lọc của thời gian và lịch sử còn ngắn ngủi: sự phát triển ấy đôi lúc mang dáng vẻ

là sự phủ định không biện chứng, thiếu sự kế thừa, tiếp thu và cải tạo có chọn lựa đối với những giá trị văn hóa cổ truyền hoặc văn hóa ngoại lai Cho nên, mặc dù có tích cực tiếp nhận được cái mới uà có ý thúc cố gắng duy trì, giữ gìn các giá trị thuộc các thành tựu của quá khứ nhưng đôi khi đó lạt là sự lai căng, hôn tạp ở một mức độ nhất định

- Cho đến ngày nay, hệ thống LHDG của người Việt ở Nam Bộ mặc dù đã từng vượt qua bao thử thách lịch sử để thật sự trở thành là những thiết chế văn hóa cổ truyền quan trọng, nhưng nói chung

nó vẫn đã và đang vận động bằng con đường TỰ PHÁT là chủ yếu và trong sự phát triển của nó vẫn còn tôn tại nhiêu yếu tố "bất bình thường" Những

sự "bất thường" ấy đang rất cần được nghiêm túc nghiên cứu để lý giải và hóa giải bằng những nhận thức, chủ trương, biện pháp đúng đắn, hợp lý để làm cho các hoạt động LHDG nơi đây có thể khắc phục được các hạn chế của nó, thật sự trở thành là

các sinh hoạt văn hóa dân gian vừa có sức mạnh chi phối một khốt lượng quần chúng đông đảo vừa

là nơi tàng giữ và toả sáng các giá trị VHDT va hơn nữa, đó còn là một trong những trọng điểm giao tiếp văn hóa có thể góp phần tích cực vào quá trình hình thành, phát triển vùng văn hóa Nam Bộ và nên văn hóa đất nước nói chung trong giai đoạn lịch sử mới hiện nay

- Được xác định là một loại hình sinh hoạt văn hóa cổ truyền có vị trí nhất định trong đời sống xã hội hiện tại, hoạt động LHDG nhất thiết phải được quản lý bằng một QUY CHẾ hoàn chỉnh, sát hợp trên cả ba mặt: tổ chức, chuyên môn, kinh tế đặc thù của nó với sự phân công, phân cấp rõ ràng Cũng vì vậy, hoạt động này cân phải được đưa vào trong các chương trình quy hoạch văn hóa, trở thành một bộ phận thuộc hệ thống thiết chế văn hóa ở cơ

sở (quận, huyện) và là một nội dung thuộc kế hoạch hoạt động sự nghiệp của ngành Văn hóa Thông tin hơn là chỉ như một đối tượng quần lý hành chính, pháp chế về văn hóa của Mặt trận Tổ quốc như hiện nay Trên cơ sở hết sức tôn trọng bản chất dân dã,

nguyên sơ vốn có của nó, mọi yếu tố cấu thành Lễ

và Hội trong sinh hoạt văn hóa LHDG của người Việt ở Nam Bộ (gồm cả khía cạnh giao tiếp VHDT của nó) vẫn cần được nghiên cứu thật nghiêm túc, tìm cách vận dụng phương pháp tổ chức LỄ HỘI MỚI để nhằm nâng cao hơn nửa tính TỰ GIÁC, tính HIỆN ĐẠI và tính KHOA HỌC cho nó Tất cả nhằm làm cho các LHDG đó từng bước trở thành

"cổ điển hóa" (classique hóa), vừa giữ gìn tốt mọi giá trị truyền thống vốn có của nó đồng thời vẫn phát huy được các giá trị ấy trong mọi mối quan hệ giao lưu, hội nhập cùng thế giới hiện đại ngày nay Tóm lại, từ nét đặc thù của LHDG người Việt

và các khía cạnh giao tiếp VHDT được xem xét trong mối tương quan chung với các lĩnh vực hoạt động văn hóa - xã hội truyền thống khác ở Nam Bộ, bước đầu chúng ta có thể khẳng định rằng: Trong dòng chảy của lịch sử uăn hóa Việt Nam, mặc du thuộc vung đất mới phát triển sau này, mặc dù không có

bề dày quá khú so uới uăn hóa của các uùng, miễn bhác nhưng uới những gì kế thủa từ cội nguôn truyền thống, uới những gì tiếp thu được từ các dòng van

hóa khác nhau, trong điều kiện địa lý uà hoàn cảnh lịch sử riêng, uăn hóa Nam Bộ một mặt uừa la bộ phận không thể tách rời uới các gid tri chung cua nền uăn hóa thống nhất trong cả nước, mặt khác uẫn mang những nét riêng uới màu sắc, tính chết đặc thù của nó Đó là uăn hóa của một uùng đốt không trực tiếp bị ảnh hướng bởi uăn hóa Trung Hoa mà chú yếu là chịu ảnh hưởng của uăn hóa Ấn

Độ thông qua các dân tộc bản địa Đó là quá trình ban địa Hóa các yếu tố uăn hóa Đông Á do người Việt mang từ miền Trung, miền Bắc uào, người Hoa đem từ Trung Quốc sang Đặc biệt, đó là sự hội ngô của uăn hóa Nam Á - Bách Việt uà uăn hóa Nam Đáo u.u túc những dòng uăn hóa uốn cùng cơ tang uăn hóa Đông Nam Á cổ nhưng qua bao biến thiên lịch sử nay mới cé dip tdi hợp cùng nhau Trên cơ

sở đó uò tiếp sau đó, sự hội nhập uới uăn hóa phương Tây là một thử thách lớn nhưng cũng là bước phát triển tất yếu Bằng thái độ cới mở của người Việt

va cde tộc người cùng cộng cư, các dòng van hóa từ những nền uăn hóa khác nhau trong mọi quá trình giao tiếp VHDT, gồm cả giao tiếp uăn hóa qua sinh

hoạt LHDG của người Việt trên uùng đất Nam Bộ trở thành như một hợp lực tỉnh thân quan trọng góp thêm súc mạnh khai phá uà xây dựng cho uùng đất Nam Bộ ngày càng tươi đẹp hơn Trong điều kiện của thời đại mới, của một đất nước Việt Nam mới, với những nhận thức mới ngày càng đẩy đủ hơn về lịch sử và văn hóa, ngày nay chúng ta càng

có thể và cần phải giữ gìn, phát huy tốt hơn nữa các di sản quý báu ấy thông qua sự nghiên cứu nghiêm túc và một thái độ trân trọng, thiết tha thực sự Theo hướng đó, kết quả tất yếu là những gì đâm hoa kết trái nơi đây về văn hóa rõ ràng đã, đang và sẽ góp phần tạo ra thêm nét sinh động, phong phú và sức sống mới để không ngừng bổ sung cho cái vốn đã có, hiện đang có và rồi sẽ có của nền văn hóa Việt Nam

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Quy ước viết tắt:

Bulletin de Société des Etudes Indochinoises

Edition Imprimerie d’Extréme - Orient Imprimerie

Nhà xuất bản Tạp chí

Thành phố

Ủy ban nhân dân Văn hóa thông tin

7 Nguyễn Công Bình - Lê Xuân Diệm - Mạc Đường: Văn hóa uà cư dân đồng bằng sông Cứu Long; Nxb Khoa học xã hội; 1990

8 Chủ nghĩa Vô thân khoa học (Nhiều tác giả; Nguyễn Hữu Vui dich); Nxb Sách Giáo khoa Mác - Lênin; Hà Nội; 1985

9 Phan Huy Chú: Lịch triéu hiến chương loại chí (Tập hai: Lễ nghỉ chí ); Viện sử học Việt Nam (dịch và chú giải); Nxb Khoa học xã hội; Hà Nội

1992

10 Lê Văn Chưởng: Mối tương quan khăng khú Việt - Chàm qua một số sự hiện lich su, nhac, vu, dan ca; Trong: Stt hoc sé 2 - Những vấn để khoa học lịch sử ngày nay (Thông báo khoa học của ngành

Sử các trường đại học); Nxb Đại học và Trung học chuyên nghiệp; Hà Nội; 1981; tr.212-220

11 Phạm Như Cương: Đi đến một nhận thúc mới uề uấn đề dân tộc uà quan hệ dân tộc; Tc Dân tộc học; số 1 (61); tr.3 - 8 và 24

12 Phan Hữu Dật: Trở lợi uấn đề tín ngưỡng dan gian; Tc Dân tộc học; số 2 (86); 1995; tr.3-6

13 Le Xuân Diệm: Đông bằng Nam Bộ trong buổi đâu tiếp xúc Đông - Tây; Tc Khoa học xã hội;

số 38; IV/1998; tr.79-82

14 Lê Xuân Diém - Pham Quang Son - Bùi Chí Hoàng: Khảo cổ Đồng Nai thời tiền sử; Nxb Đồng Nai; 1991

15 Chu Xuân Diên: Văn hóa dân gian uà phương pháp nghiên cứu liên ngành; Trường Đại học Tổng hợp TP Hồ Chí Minh; 1995

16 Phạm Diệp: Các guá trình cộng đồng thuộc

xö hội giữa Âu Việt va Lạc Việt uới các nhóm Tùy Thái - Việt Mường; Tc Dân tộc học; số 1 (61); 1989; tr.36-47

17 Trần Thị Ngọc Diệp: Một ngôi đình miền Nam, Khảo cổ tập san; số ð; 1968

18 Nguyễn Văn Diệu: Giao lưu uăn hóa ở Việt Nam trong lịch sử uà hiện đại; Tc Khoa học xã hội;

Nam trong quá trình tiếp biến uới uăn hóa nước ngoài; 5-1996 (Bản đánh máy)

93 Phạm Đức Dương: Sự tiếp xúc uăn hóa Việt Nam uới phương Tay va quad trình hiện đại hóa nền

van héa dan toc; Te Khoa học xã hội; số 32; 11997

24 Phạm Đức Dương - Châu Thi Hai: Bước đầu tìm hiểu sự tiếp xúc uà giao lưu oăn hóa Việt - Hoa trong lịch sử, Nxb Thế Giới; Hà Nội; 1998

95 Đại Nam nhất thống chí - Lục tỉnh Nam Việt

(Tập thượng: Biên Hoà - Gia Dinh; Tap ha: An Giang

- Hà Tiên); Tu Trai Nguyễn Tạo (dịch); Nha văn

hóa Phủ Quốc vụ khanh đặc tránh văn hóa tái bản;

28 Trần Trọng Đăng Đàn: Hội nhập uăn hóa:

Mấy uăn hóa cân tiến tục đặt ra uới Việt Nam sưu

thập kỷ quốc tế phút triển uăn hóa (1988-1997); Trong: 23 năm cuối của 300 năm văn hóa nghệ thuật Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh; Nxb Văn nghệ - Sở VHTT TP.Hồ Chí Minh; 1998; tr.729-741

29 Trần Bạch Đằng: Hội nhập uăn hóa - Hai mặt của một uấn đề; Tc Văn hóa nghệ thuật; số 12;

39 Trịnh Hoài Đức: Gia Định thành thông chí Phú Quốc uụ khanh đặc trách uăn hóa; Sài Gòn,

1972

40 Mạc Đường: Quá trình phát triển đân cư 0à đân tộc ở đẳng bằng sông Cứu Long tit thé ky 15 đến thế kỷ 19; Tc Nghiên cứu lịch sử; tháng 3; 1983

41 Mạc Đường (chủ biên): Vốn đề dân tộc ở đồng bằng sông Cửu Long; Nxb Khoa học xã hội;

Hà Nội; 1991

42 Mạc Đường (chủ biên): Lang xd 6 chau A va

ở Việt Nam (y yếu); Nxb TP.Hồ Chí Minh; 1995

43 D.M.Ghen-King: Những ngày hội đại chúng;

Giáa dục; Matxcơva; 197 Trường Cao đẳng Nghiệp

vụ Văn hóa Hà Nội (dich va in ronéo); 1979,

44 Trần Văn Giàu, Nguyễn Công Bình, Trần Bạch Đằng (chủ biên): Địa chí uăn hóa Thành phố

Hỗ Chí Minh; Tập 1; Nxb TP Hồ Chí Minh; 1987 4ã Trần Văn Giàu: Những yếu tố nào trong uăn húa Văn Lang đã cứu nước này khói bị đồng hóa sau hơn một ngàn năm Bắc thuộc; Trong: Văn hóa Văn Lang hướng về đất Tổ Hùng Vương (Hội Khoa học lịch sử 'TP Hà Chí Minh - Lê Xuân Diệm, Thái Nhân Hoà, Nguyễn Phan Quang biên tập); Nxb Chính trị Quốc gia; Hà Nội; 1996; tr.29-30

46 Hải Phong Bùi Danh Nhựa: Bước đâu khdo sát, tìm hiểu lễ hội truyền thống các dân tộc trên đất Sông Bé góp phân xây dựng nông thôn uăn hóa mới của tính; Sở Khoa học Công nghệ - Môi trường Sông Bé

47, Lê Văn Hảo: Tìm hiểu quan hệ giao lưu oăn hóa Việt uà Chăm; 'Te Dân tộc học; số 1; 19789

48 Đỗ Thị Hảo - Mai Thị Ngọc Chúc: Cức nữ thân Việt Nam; Nxb Phụ nữ; Hà Nội; 1984

49 Nguyễn Hữu Hiệp: Tướng nhớ Tứ Kiệt ở Tiền Giang; Tc Xưa và Nay; số 43; 9-1997; tr.26-27

50 Nguyễn Duy Hinh: Tín ngưỡng thành hoàng Viet Nam; Nxb Khoa học xã hội; Hà Nội; 1996

51 Diệp Đình Hoa: Người Việt cố phương Nam

ào buổi bình mình của thời dựng nước; Tc Khảo

cổ học; số 4; 1978

52 Diệp Đình Hoa: Sự hội nhập uăn hóa ở uùng Sóc Trăng - Minh Hải, qua hiện tượng thờ Mẫu; Trong: Nhứng phát hiện mới về khảo cổ học năm 1995; Viện Khảo cổ; Nxb Khoa học xã hội, 1996; tr.366-368

53 Hồ Hoàng Hoa: Lễ hội - Một nét đẹp trong sinh hoạt uăn hóa công đồng; Nxb Khoa học xã hội;

Hà Nội; 1998

54 Nguyễn Kim Hoa: Vốn đề uăn hóa trong công tác xứ hội hóa các hoạt động van héa; Trong: Xã hội hóa hoạt động văn hóa; Nxb Văn hóa thông tin;

Hà Nội; 1996; tr.9-19

56 Nguyễn Minh Hoà: Những thách thúc đặt

rở trước mục tiêu xây dựng nền uăn hóa tiên tiến,

đậm đà bản sắc dân tộc tại thành phố Hộ Chí Minh:

Tc Khoa học xã hội; số 29; III-1996; tr.126-134 và

151

57 Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam - Sở Văn hóa Thông tin thể thao Đồng Nai: Giớ gìn uà phút huy tài sản uăn hóa các dân tộc ở Đông Nam Bộ; Nxb Khoa học xã hội; Hà Nội; 1997

58 Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam - Viện nghiên cứu văn hóa dân gian - Hội văn nghệ dân gian nghệ an: Vỡn hóa truyền thống các tỉnh Bắc Trung Bộ (Kỷ yếu hội thảo khoa học); Nxb Khoa học xã hội; Hà Nội; 1997

61 Lưu Hùng: Về uiệc nghiên cứu Văn hóa dân gian uà quan hệ xổ hội các đân tộc; Tc Dân tộc học;

số 1; 1994; tr.51-55

62 Chu Huy: Lễ hội làng quê ngày nay; Tc Văn hóa dân gian; số 1; 1993

63 Nguyễn Văn Huyên: Góp phân nghiên cứu

ăn hóa Việt Nam (2 tập); Nxb Khoa học xã hội; Hà Nội; 1996

64 Phạm Minh Huyền: Tính da dạng uà phúc tap cua nền uăn hóa Đông Sơn; Tc Khảo cổ học; số 3-1991; tr.50-63

6ã Lê Hương: Sử liệu Phù Nam; Sài Gòn; 1974

66 Van Dinh Hy: Dinh làng ở Bến Tre; Tc Văn hóa nghệ thuật; số ö (100); 1991; tr.10-14

67 O.Jansé: Nguôn gốc uăn mình Việt Nam: Nxb Đại học; Huế; 1961

68 Đào Khải: Lễ hội cầu ngư của cư dân miền biển Phú Yên: Tc Văn hóa nghệ thuật; số 4; 1995

69 Võ Sĩ Khải: Những dnh hướng ban đầu của uăn hóa Ấn Độ ở châu thổ sông Cửu Lang; Tc Khoa học xã hội; số 38; IV/1998; tr.104-106

70 Phan Khanh: Bdo tòng - Di tích - Lễ hội, Nxb Thông tin; Hà Nội; 1992

71 Dinh Gia Khanh - Cu Huy Can (chủ biên): Các uùng uăn hóa Việt Nam; Nxb Văn học; Hà Nội;

74 Vũ Ngọc Khánh, Ngô Đức Thịnh: Tứ bất tử; Nxb Văn hóa dân tộc; Hà Nội; 1990

75 Va Ngoc Khanh - Pham Dinh Thao: Kho tàng điễn xướng dân gian Việt Nam; Nxb Văn hóa thông tin; 1997

76 Vũ Khiêu - Phạm Xuân Nam - Hoàng Trinh: Phương pháp luận uê uai trò của uăn hóa trong phát triển, Nxb Khoa học xã hội; Hà Nội; 1993

7 Trân Khuê: Từ hào khí Đông Nam Á đến

hào khí Đông Nai một quá trình phát triển truyền thống uăn hiến Việt Nơm, Trong: Nghiên cứu và tranh luận; Nxb Khoa học xã hội; Hà Nội; 1996

78 Thái Văn Kiểm: Ảnh hưởng của Chiêm thành trong nền uăn hóa Viet Nam; Te Van hóa Á châu;

81 Tran Viét Kinh; Nz thdn PéNaga; Nxb Khoa học xã hội; Hà Nội; 1989

82 Lê Và Kỳ: Lễ hội Việt Nam trong bối cảnh

lễ hội Đông Nam Á; Tc Văn hóa dân gian; số 2 (42); 1993; tr.25-28

83 Trương Vĩnh Ký (ghi chép), Nguyễn Đình Đầu (giới thiệu): Gia Định phong cảnh uịnh; Nxb Trẻ, TP Hỗ Chí Minh; 1997

84 Vũ Tự Lập: Địa lý tự nhiên Việt Nam (tập 1D, Nxb Giáo dục, 1978

85 Vũ Tự Lập (chủ biên), Đàm Trung Phường,