0,25 0,5 0,25 - Kết quả: Phong trào "Đồng khởi" đã phá vỡ từng mảng lớn chính quyền địch ở thôn xã, UBND tự quản được thành lập, lực lượng vũ trang nhân dân ra đời và phát triển, ruộng đ
Trang 1UBND TỈNH BẮC NINH
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH HƯỚNG DẪN CHẤM
NĂM HỌC 2015 - 2016 Môn thi: Lịch sử - Lớp 9
(Hướng dẫn chấm có 04 trang)
A LỊCH SỬ VIỆT NAM
1 Trình bày sự kiện đánh dấu bước phát triển nhảy vọt của cách mạng
Miền Nam từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công.
3,0
- Sự kiện đánh dấu bước phát triển nhảy vọt của cách mạng Miền Nam từ
thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công là phong trào “Đồng khởi”
0,5
- Hoàn cảnh: Trong những năm 1957 - 1959 Mỹ - Diệm tăng cường
khủng bố, đàn áp, giết hại nhiều người vô tội Trước tình hình đó, Hội
nghị TW Đảng lần thứ 15 (đầu năm 1959) đã xác định con đường cơ bản
của cách mạng miền Nam là khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân
dân đã làm bùng lên ngọn lửa đấu tranh của nhân dân miền Nam
0,5
- Diễn biến:
+ Thực hiện Nghị quyết của Đảng, phong trào nổi dậy của quần chúng từ
chỗ lẻ tẻ ở từng địa phương như ở Vĩnh Thạnh (Bình Định), Bắc Ái (Ninh
Thuận) tháng 02/1959, Trà Bồng (Quảng Ngãi) tháng 08/1959 Sau đó
lan rộng ra khắp miền Nam tạo thành cao trào cách mạng với cuộc "Đồng
khởi" tiêu biểu ở Bến Tre
+ 17/01/1960 dưới sự lãnh đạo của Tỉnh uỷ Bến Tre, nhân dân các xã
Định Thủy, Phước Hiệp, Bình Khánh thuộc huyện Mỏ Cày với các loại
vũ khí có trong tay đã đồng loạt nổi dậy đánh đồn bốt, diệt ác ôn, giải tán
chính quyền địch Từ 3 xã điểm cuộc nổi dậy lan ra toàn huyện Mỏ Cày
và tỉnh Bến Tre
+ Từ Bến Tre, phong trào "Đồng khởi" lan ra khắp Nam Bộ, Tây Nguyên
và một số nơi ở miền Trung Trung Bộ
0,25 0,5 0,25
- Kết quả: Phong trào "Đồng khởi" đã phá vỡ từng mảng lớn chính quyền
địch ở thôn xã, UBND tự quản được thành lập, lực lượng vũ trang nhân
dân ra đời và phát triển, ruộng đất của địa chủ cường hào bị tịch thu đem
chia cho dân nghèo
0,5
- Ý nghĩa:
+ “Đồng khởi” đã giáng đòn nặng nề vào chính sách thực dân mới của
Mỹ ở miền Nam, làm lung lay tận gốc chính quyền tay sai Ngô Đình
Diệm
+ "Đồng khởi" thắng lợi, đánh dấu bước phát triển nhảy vọt của cách
mạng miền Nam từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công
+ Từ trong khí thế đó, Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam
ra đời (20/12/1960)
0,5
Trang 22 Ý nghĩa lịch sử và ảnh hưởng của chiến thắng Điện Biên Phủ đối với
nước ta và phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới 3,0
- Ý nghĩa:
+ Chiến thắng Điện Biên Phủ là thắng lợi lớn nhất, vĩ đại nhất của nhân ta
trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược và can thiệp Mĩ,
như một Bạch Đằng, Chi Lăng của thế kỷ XX Thể hiện cao độ tinh
thần quyết chiến quyết thắng và chủ nghĩa anh hùng cách mạng của quân
và dân ta
0,5
+ Làm phá sản hoàn toàn kế hoạch Nava, giáng một đòn quyết định vào ý
chí xâm lược của thực dân Pháp, buộc Pháp phải ký Hiệp định Giơ-ne-vơ
thừa nhận nền độc lập chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của 3
nước Đông Dương
0,5
+ Bảo vệ và phát triển những thành quả của cách mạng tháng Tám giải
phóng được miền Bắc, chấm dứt ách thống trị của thực dân Pháp trong
gần một thế kỷ
0,5
+ Giáng một đòn nặng nề vào hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa thực dân,
mở đầu sự sụp đổ của chủ nghĩa thực dân cũ Cổ vũ phong trào cách
mạng thế giới
0,5
- Ảnh hưởng:
+ Chiến thắng Điện Biên Phủ đã cổ vũ to lớn phong trào giải phóng dân
tộc trên thế giới đặc biệt ở Châu Á (như ở Lào, Campuchia ), Châu Phi
(như ở Angiêri, Tuynidi ) Góp phần làm thu hẹp hệ thống thuộc địa của
chủ nghĩa đế quốc
0,5
+ Nêu tấm gương sáng ngời về tinh thần đấu tranh chống chủ nghĩa thực
+ Từ sau chiến thắng Điện Biên Phủ, phong trào giải phóng dân tộc trên
thế giới phát triển mạnh mẽ và thu được nhiều thắng lợi to lớn 0,25
3 Phân tích vai trò của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trong Hội nghị thành
- Khái quát: Đến cuối 1929 do sự phát triển của phong trào dân tộc dân
chủ ở nước ta, đặc biệt là phong trào của quần chúng công - nông phát
triển mạnh, thêm vào đó là sự khủng bố, đàn áp dã man của thực dân
pháp, đặt ra yêu cầu phải có một chính đảng lãnh đạo đấu tranh
Tuy nhiên, ở Việt Nam lúc đó lại có 3 tổ chức cộng sản hoạt động riêng
rẽ, tranh giành ảnhh hưởng Nếu kéo dài sẽ có nguy cơ dẫn đến chia rẽ
lớn Vì vậy yêu cầu bức thiết của cách mạng Việt Nam lúc này là phải có
một Đảng Cộng sản thống nhất trong cả nước để lãnh đạo phong trào
cách mạng tiến lên
0,5
- Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc là người đã đáp ứng được yêu cầu của lịch sử
Việt Nam lúc đó:
+ Cuối năm 1929, trước yêu cầu cấp bách của cách mạng Việt Nam và
được sự uỷ nhiệm của Quốc tế cộng sản, NAQ từ Xiêm về Cửu Long
(Hương Cảng - Trung Quốc) Tại đây Người trực tiếp triệu tập và chủ trì
Hội nghị thống nhất 3 tổ chức cộng sản của Việt Nam
0,5
+ Trong Hội nghị:
Người đã phân tích tình hình thế giới và trong nước Phê phán
0,5
Trang 3những hành động thiếu thống nhất của 3 tổ chức cộng sản và nêu ra yêu
cầu cấp thiết phải thống nhất 3 tổ chức cộng sản
NAQ đó thống nhất ba tổ chức cộng sản ở Việt Nam thành một
Đảng duy nhất lấy tên là Đảng Cộng sản Việt Nam
0,5
Người đã soạn thảo Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Điều lệ
tóm tắt của Đảng, được Hội nghị thành lập Đảng thông qua trở thành
Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng
0,5
- Kết luận: Với việc sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam và thảo ra Cương
lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng, NAQ là người có vai trò lớn nhất trong việc
giải quyết khủng hoảng về đường lối và giai cấp lãnh đạo cho cách mạng
Việt Nam từ cuối thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX
0,5
4 Hãy thống kê 6 sự kiện lịch sử quan trọng của cách mạng Việt Nam
từ khi chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ đến thắng lợi của cách
mạng tháng Tám năm 1945 theo mẫu sau:
Thời gian Sự kiện lịch sử
Trong những sự kiện lịch sử trên, sự kiện nào quan trọng nhất đối
với sự phát triển của cách mạng nước ta? Giải thích vì sao?
5,0
Thống kê 6 sự kiện lịch sử
Thời gian Sự kiện lịch sử
11/1939
Hội nghị của Đảng Cộng sản Đông Dương họp ở Hóc môn (Gia Định) đề ra chủ trương chỉ đạo chiến lược cách mạng Việt Nam thời kì 1939 -1945
10-19/5/1941
Hội nghị lần thứ 8 BCHT Đảng Cộng sản Đông Dương họp ở Pác Bó (Cao Bằng) do NAQ chủ trì đã hoàn chỉnh chủ trương chỉ đạo chiến lược cách mạng Việt Nam được
đề ra trong Hội nghị tháng 11-1939
12/3/1945
Ban thường vụ TW Đảng ra chỉ thị “Nhật – Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta” và phát động cao trào
“Kháng Nhật, cứu nước” làm tiền đề tiến tới tổng khởi nghĩa
14-15/8/1945
Hội nghị toàn quốc của Đảng họp ở Tân Trào (Tuyên Quang) quyết định phát động tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước
30/8/1945 Vua Bảo Đại tuyên bố thoái vị Chế độ phong kiến ViệtNam hoàn toàn sụp đổ
2/9/1945
Tại Quảng trường Ba Đình Hà Nội, Chủ tịch HCM thay mặt Chính phủ lâm thời đọc Tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước VNDCCH
Chú ý: Học sinh có thể lấy sự kiện khác (trừ sự kiện 2/9/1945) vẫn cho
điểm tối đa
0,5 1,0
0,5
0,5 0,5 1,0
b - Trong các sự kiện lich sử trên thì sự kiện 2/9/2945 Chủ tịch HCM đọc
Tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước VNDCCH là quan trọng nhất đối
với sự phát triển của cách mạng nước ta
0,5
- Giải thích: Đã đánh dấu cuộc cách mạng DTDC của nhân dân ta đã
giành thắng lợi Đã đánh đổ ách thống trị của đế quốc, phát xít, phong
0,5
Trang 4kiến, thành lập chính quyền công-nông lần đầu tiên ở nước ta Mở ra kỉ
nguyên mới của lịch sử dân tộc là độc lập và tự do
B PHẦN LỊCH SỬ THẾ GIỚI (6,0 điểm)
5 a/ Trình bày những nét chính về sự phát triển và thắng lợi của phong
trào giải phóng dân tộc ở Châu Phi từ năm 1945 đến nay 4,0
- Từ sau chiến tranh thế giới thứ 2, phong trào đấu tranh chống chủ nghĩa
thực dân, đòi độc lập dân tộc đã diễn ra sôi nổi ở Châu Phi Phong trào nổ
ra sớm nhất ở Bắc Phi Khởi đầu là thắng lợi của Ai Cập…
1,0
- Sau đó phong trào lan rộng ra các khu vực khác Tiêu biểu là thắng lợi
của nhân dân Angiêri từ 1954 - 1962 đã lật đổ ách thống trị của thực dân
Pháp giành độc lập dân tộc
1,0
- Năm 1960 được lịch sử ghi nhận là “Năm Châu Phi” với 17 nước Châu
- Sau đó nhân dân Châu Phi liên tục vùng dậy đấu tranh giành độc lập,
chủ quyền Với thắng lợi của nhân dân Môdămbích và Ănggôla (1975) lật
đổ nền thống trị của thực dân Bồ Đào Nha thì chủ nghĩa thực dân cũ và
hệ thống thuộc địa của nó về cơ bản bị tan rã Đến năm 1993 cuộc đấu
tranh của nhân dân Châu Phi hoàn toàn thắng lợi đánh dấu bằng thắng lợi
của Namibia và thắng lợi của cuộc đấu tranh chống chế độ phân biệt
chủng tộc ở Nam Phi
1,0
b/ So sánh đặc điểm phong trào giải phóng dân tộc ở Châu Phi với
phong trào giải phóng dân tộc ở Châu Á theo yêu cầu sau: Tổ chức
lãnh đạo phong trào, hình thức đấu tranh, mức độ độc lập, sự phát
triển kinh tế sau khi giành độc lập.
2,0
Nội dung so
sánh
Phong trào giải phóng dân tộc ở Châu Phi
Phong trào giải phóng dân tộc ở Châu Á
Tổ chức
lãnh đạo
phong trào
Lãnh đạo phong trào hầu hết là các chính Đảng hoặc
tổ chức chính trị của giai cấp tư sản dân tộc, còn giai cấp vô sản chưa trưởng thành
Lãnh đạo phong trào hầu hết là các chính Đảng của giai cấp tư sản dân tộc hoặc giai cấp vô sản ở từng nước
Hình thức
đấu tranh
Chủ yếu là đấu tranh chính trị, hợp pháp
Đấu tranh chính trị kết hợp với đấu tranh vũ trang
Mức độ độc
lập
Các nước giành được độc lập ở mức độ khác nhau
Các nước giành được độc lập ở mức độ tương đối đồng đều
Sự phát
triển kinh tế
sau khi
giành độc
lập
Kinh tế phát triển không đồng đều sau khi giành độc lập Hiện nay đa số các nước Châu Phi vẫn còn rất khó khăn
Phát triển nhanh chóng về kinh tế sau khi giành được độc lập và khá đồng đều về kinh tế Một số nước phát triển mạnh trở thành “Con rồng nhỏ” của Châu Á như:
Hàn Quốc, Singapo, Đài loan
0,5
0,5 0,5
0,5
Hết _