Không chỉ bệnh nhân, việc kê đơn thuốc kháng sinh của một số bác sĩ cũng tùy tiện, không làm các xét nghiệm cần thiết mà chỉ đoán bệnh rồi kê đơn, nhiều khi lại dùng thuốc theo kiểu "b
Trang 1Dùng thuốc kháng sinh thế
nào cho đúng?
Không chỉ bệnh nhân, việc kê đơn thuốc kháng sinh của một
số bác sĩ cũng tùy tiện, không làm các xét nghiệm cần thiết
mà chỉ đoán bệnh rồi kê đơn, nhiều khi lại dùng thuốc theo kiểu "bảo vậy"
Những hệ lụy của việc dùng thuốc bừa bãi
Theo luật dược của Việt Nam thì kháng sinh là loại thuốc phải được bác sĩ khám bệnh, kê đơn mới được mua (hoặc cấp) và sử dụng Nhưng do việc chấp hành luật ở nước ta còn tùy tiện, nên
cứ ai cần dùng thuốc thì đến các điểm bán lẻ hợp pháp (nhà thuốc, quầy thuốc) mua bao nhiêu cũng được Nhưng sự tùy tiện
đó đã làm cho:
Vi trùng nhờn thuốc, kháng lại thuốc kháng sinh, ngày càng nhiều
Người bệnh kiệt quệ sức lực và tiền bạc mà bệnh vẫn không khỏi, có khi còn phải hứng chịu những tai biến như: dị ứng, rối loạn tiêu hóa; hại gan, thận; suy tủy; đứt gân gót; sinh quái thai và thậm chí tử vong
Trang 2Mê cung tên và dạng thuốc
Thuốc kháng sinh
Tính đến năm 2009, thuốc kháng sinh có 17 nhóm với gần 500 tên thuốc (trong đó có 4 nhóm chuyên biệt gồm chống nấm, chống lao, chống bệnh phong, trị ung thư; còn lại 13 nhóm là thuốc trị các bệnh khuẩn thông thường)
Mỗi nhóm lại có các phân nhóm hoặc các thế hệ khác Ví dụ, nhóm Penicillin có 7 phân nhóm, mỗi nhóm lại có nhiều tên
Trang 3thuốc gốc khác nhau Ví dụ, nhóm Penicillin có 7 phân nhóm, mỗi nhóm lại có nhiều tên thuốc gốc khác nhau, mỗi tên thuốc gốc lại có nhiều tên biệt dược khác nhau; nhóm Cephalosporin
có 4 thế hệ khác nhau, mỗi thế hệ lại có nhiều tên thuốc gốc khác nhau (khoảng 40 tên) và nhiều tên biệt dược khác nhau Ngoài ra còn nhiều biệt dược phối hợp 2 hoặc 3 kháng sinh với nhau hoặc kháng sinh với thuốc chống viêm mạch (các loại corticoid) để tăng tác dụng
Dạng thuốc thì có thuốc tiêm, thuốc uống, thuốc dùng tại chỗ Trong mỗi dạng lại có những dạng khác nhau Thuốc dùng tại chỗ có: dung dịch (nhỏ tai, nhỏ mắt, nhỏ mũi, xịt mũi), mỡ, kem, gel (thuốc bôi ngoài da), trứng (thuốc đặt âm đạo) Thuốc uống có: các loại thuốc viên (viên nên thường, viên nén bao phim, viên phộng), thuốc nước (bột đóng lọ để pha dung dịch, bột gói
để uống, hỗn dịch, sirô)
Các đối tượng cần đặc biệt lưu ý:
Phụ nữ có thai (đặc biệt là 90 ngày đầu tiên), phụ nữ cho con bú, trẻ em từ sơ sinh đến 6 tuổi, người có bệnh gan thận, người có
cơ địa dị ứng, người cao tuổi là những nhóm đối tượng cần đặc biệt lưu ý khi dùng kháng sinh Đối với phụ nữ có thai và cho
Trang 4con bú, một số loại kháng sinh có thể ảnh hưởng không tốt tới
sự phát của thai nhi, có thể gây sảy thai, đẻ non Đối với những người có bệnh gan thận, kháng sinh có thể gây suy gan, thận Đối với nhóm có cơ địa dị ứng, kháng sinh có thể gây phản ứng
dị ứng mà nặng nhất là sốc phản vệ
An toàn, hiệu quả cho người dùng thuốc kháng sinh
Với người bệnh: Khi cần chữa bệnh bằng thuốc kháng sinh, phải
được bác sĩ khám bệnh, kê đơn Trước khi dùng thuốc, phải xem lại đơn bác sĩ về liều dùng, số lần dùng trong ngày, cách dùng, kiêng kỵ; sau đó xem tờ hướng dẫn sử dụng trong hộp thuốc về cách dùng, kiêng kỵ, tác dụng phụ, để dùng thuốc cho đúng, tránh những điều đáng tiếc
Với bác sĩ: phải kiểm tra tình trạng bệnh nhân (có thai, tiền sử dị
ứng thuốc, thuốc đang sử dụng ), xác định đúng tác nhân gây bệnh và chọn loại thuốc thích hợp, tránh điều trị kiểu bao vây