Tlv luyện đề tổng hợp

Đoạn trích Hồi thứ 14 trong “Hoàng Lê nhất thống chí” của nhóm tác giả Ngô Thì đã miêu tả sinh động và ấn tượng hình ảnh người anh hùng Quang Trung - Nguyễn Huệ đại phá quân Thanh bằng n

LUYỆN ĐỀ TỔNG HỢP

I ĐỌC HIỂU (5,0 điểm)

ĐỀ BÀI

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

(1) Ngô Gia Văn Phái là nhóm tác giả thuộc cùng dòng họ Ngô Thì Họ đều là những cây bút trung thực và có tư tưởng tiến bộ Đoạn trích Hồi thứ 14 trong “Hoàng Lê nhất thống chí” của nhóm tác giả Ngô Thì đã miêu tả sinh động và ấn tượng hình ảnh người anh hùng Quang Trung - Nguyễn Huệ đại phá quân Thanh bằng những chiến công hiển hách vào bậc nhất trong lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc.

(2) Trước hết Quang Trung là người có hành động mạnh mẽ quyết đoán Ngay từ đầu cho đến cuối đoạn trích, Nguyễn Huệ luôn là người xông xáo hành động nhanh gọn có chủ đích và rất quả quyết Vừa nghe tin gặc đánh Thăng Long, lúc ấy Nguyễn Huệ mới chỉ là Bắc Bình Vương ở Phú Xuân

mà ông không hề nao núng, định “thân chinh cầm quân đi ngay”, song trước lời bàn của các tướng sĩ, ông đã lên ngôi hoàng đế chính vị niên hiệu, rồi mới đàng hoàng xuất quân Chỉ trong một thời gian ngắn ông đã làm được rất nhiều việc lớn như: tế cáo trời đất để lên ngôi hoàng đế; đốc xuất đại binh

ra Bắc; gặp người cống sĩ ở La Sơn để bàn kế đánh giặc; tuyển mộ binh lính; duyệt binh ở Nghệ An; chia quân làm các đạo; ra lời phủ dụ; và hoạch định các phương lược tiến đánh…Chính sự mạnh mẽ quyết đoán của Nguyễn Huệ

đã tạo niềm tin và nền tảng để chiến thắng quân xâm lược, quét sạch 20 vạn quân Thanh ra khỏi bờ cõi

(3) Tiếp theo, ông còn là người có trí tuệ sáng suốt Quang Trung sáng suốt trong việc phân tích tình hình thời cuộc, mối tương quan giữa ta và địch, để từ đó đưa ra kế hoạch tiến đánh Khi 20 vạn quân Thanh tràn vào đất Bắc Hà, chiếm giữ kinh thành Thăng Long, trước tình thế nguy cấp, Nguyễn Huệ đã nghe theo lời các tướng sĩ lên ngôi hoàng đế rồi mới xuất quân Việc biết tiếp thu lời bàn của các tướng sĩ, biết lắng nghe và thực thi những điều ngoài ý định của mình, đó chính là sự sáng suốt của một vị chỉ huy, biết làm gì để đem lại lợi ích chung cho dân tộc Trước tình thế của giặc, để khích lệ lòng yêu nước và ý chí căm thù giặc, ông đã ra tận doanh trại để đọc lời phủ dụ

(4) Quang Trung còn rất sáng suốt nhạy bén trong việc xét đoán và dùng người Vua rất hiểu năng lực của tướng cầm quân, khi biết Sở và Lân chỉ là hạng võ dũng, gặp giặc chỉ biết đánh còn việc tùy cơ ứng biến thì không có tài, vậy nên ông đã để Ngô Thì Nhậm ở bên cạnh làm tham mưu Khi quân Thanh sang, biết thế mạnh của giặc, các tướng đã cho quân rút về Tam Điệp Khi Sở và Lân đều mang gươm xin chịu tội, ông đã không trách phạt

họ, trái lại ông còn an ủi động viên họ: “biết lo xa, biết làm cho kẻ địch chủ quan kiêu ngạo” Nhờ sự am hiểu bề tôi đến tường tận như vậy nên bậc anh quân đã tổ chức được một lực lượng trên dưới một lòng để chiến thắng quân

giặc: “Tướng sĩ một lòng phụ tử/Hòa nước sông chén rượu ngọt ngào”.

(5) Cuối cùng, Quang Trung cũng là một người có tầm nhìn xa trông rộng

và có tài dụng binh như thần Cho dù quân Thanh đang chiếm đóng gần hết đất Bắc Hà, mới khởi binh chưa giành được một tấc đất, Quang Trung đã nói chắc như đinh đóng cột: “Phương lược tiến đánh đã có sẵn chỉ mười ngày sẽ đuổi được quân Thanh” Quang Trung còn tính sẵn cả kế hoạch ngoại giao sau khi chiến thắng một nước lớn gấp nhiều lần nước mình, để có thể dẹp được việc binh đao cho ta yên ổn mà nuôi dưỡng lực lượng Tài thao lược của Quang Trung thể hiện ở phương diện chỉ huy thần tốc mà cho đến nay vẫn còn làm ta kinh ngạc Ngày 25 tháng Chạp năm 1788, bắt đầu xuất quân

ở Phú Xuân (Huế), một tuần sau đã đến Tam Điệp (Ninh Bình) cách 500km Đến đêm 30 tháng Chạp đã lập tức lên đường ra Thăng Long, tất cả đều đi

bộ Hành quân xa và liên tục như vậy nhưng vẫn chỉnh tề, kỉ luật rất cao Tài thao lược của Quang Trung còn thể hiện ở cách đánh bất ngờ ngay khi địch đang kiêu căng khinh xuất

(6) Bằng giọng điệu hào sảng, ngưỡng mộ kết hợp với nghệ thuật kể chuyện xen kẽ miêu tả một cách sinh động, cụ thể, nhóm tác giả Ngô Gia Văn Phái đã mang đến những trang tư liệu hào hùng trong lịch sử dân tộc, mang đậm màu sắc sử thi về cuộc đại phá quân Thanh của người anh hùng áo vải Quang Trung.

(7) Thông qua hình ảnh Quang Trung, tác giả đã khơi dậy trong lòng người đọc niềm tự hào về truyền thống đánh giặc quật cường của dân tộc và ý thức trách nhiệm của mỗi người trước vận mệnh của đất nước.

Câu 1 (0,5 điểm) Văn bản trên bàn luận về vấn đề gì?

Câu 2 (1,25 điểm) Chỉ ra các ý kiến lớn và ý kiến nhỏ có trong đoạn (1), (2),

(3), (4), (5) của bài viết

Câu 3 (1,0 điểm) Phân biệt lí lẽ và bằng chứng có trong đoạn văn (5) theo

bảng sau:

Câu 4 (1,0 điểm) Theo em, mục đích chính của văn bản nghị luận trên là gì?

Nội dung các phần trong văn bản đã làm rõ được mục đích ấy như thế nào?

Câu 5 (0,75 điểm) Chỉ ra năm từ Hán Việt được tác giả đã sử dụng trong bài

viết Việc sử dụng các từ Hán Việt đó có tác dụng gì?

Câu 6 (0,5 điểm) Văn bản trên đã giúp cho em có thêm những hiểu biết gì?

Phần II Viết (5,0 điểm)

Viết bài văn phân tích đặc điểm của một nhân vật mà em yêu thích trong các tác phẩm truyện em đã học

HƯỚNG DẪN CHẤM

1 - Vấn đề bàn luận: Vẻ đẹp hình ảnh vua Quang Trung

trong đoạn trích Hồi 14 “Hoàng Lê nhất thống chí”

Hướng dẫn chấm: Trả lời đúng như đáp án: 0,5 điểm.

0,5

Phần Câu Nội dung Điểm

2 - Ý kiến lớn: Hồi thứ 14 trong “Hoàng Lê nhất thống chí”

của nhóm tác giả Ngô Thì đã miêu tả sinh động và ấn tượng hình ảnh người anh hùng Quang Trung - Nguyễn Huệ đại phá quân Thanh bằng những chiến công hiển hách vào bậc nhất trong lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc

- Các ý kiến nhỏ:

+ Quang Trung là người có hành động mạnh mẽ quyết đoán

+ Ông còn là người có trí tuệ sáng suốt

+ Quang Trung còn rất sáng suốt nhạy bén trong việc xét đoán và dùng người

+ Quang Trung cũng là một người có tầm nhìn xa trông rộng và có tài dụng binh như thần

Hướng dẫn chấm: Mỗi ý đúng: 0,25 điểm.

1,25

Phần Câu Nội dung Điểm

3 - Lí lẽ:

+ Quang Trung cũng là một người có tầm nhìn xa trông rộng và có tài dụng binh như thần Cho dù quân Thanh đang chiếm đóng gần hết đất Bắc Hà, mới khởi binh chưa giành được một tấc đất, Quang Trung đã nói chắc như đinh đóng cột

+ Tài thao lược của Quang Trung thể hiện ở phương diện chỉ huy thần tốc mà cho đến nay vẫn còn làm ta kinh ngạc

+ Hành quân xa và liên tục như vậy nhưng vẫn chỉnh tề,

kỉ luật rất cao

1,0

Phần Câu Nội dung Điểm

4 - Mục đích chính của văn bản nghị luận trên là cho thấy vẻ

đẹp con người của vua Quang Trung

- Nội dung các phần trong văn bản đã làm rõ được mục đích

5 - Chỉ rõ 5 từ Hán Việt: chiến công hiển hách, đốc xuất đại

binh, dụng binh, hào hùng, quật cường, vận mệnh,…

Hướng dẫn chấm:

- Trả lời đúng như đáp án: 0,5 điểm.

- Nêu tác dụng:

+ Nhằm tạo sự trang trọng, nhã nhặn, ngợi ca; phù hợp với

bầu không khí cổ xưa

Hướng dẫn chấm:

- Trả lời đúng mỗi ý: 0,25 điểm.

0.75

6 - Văn bản trên đã giúp cho em có thêm những hiểu biết:

+ Về những chiến công hiển hách của vua Quang Trung

trong kháng chiến chống quân Thanh xâm lược

+ Vẻ đẹp của người anh hùng áo vải Quang Trung

Hướng dẫn chấm:

- Trả lời đúng mỗi ý:0,25 điểm.

0,5

II LÀM VĂN 5,0

Viết bài văn phân tích đặc điểm của một nhân vật mà

em yêu thích trong các tác phẩm truyện em đã học

a Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận:

Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết bài khái quát được vấn đề

c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm:

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách nhưng cần vận dụng tốt

các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng;

đảm bảo các yêu cầu sau:

*Mở bài: Giới thiệu tác phẩm văn học và nhân vật; nêu khái quát

ấn tượng về nhân vật

*Thân bài: Phân tích đặc điểm của nhân vật:

Lần lượt trình bày hệ thống luận điểm, luận cứ và dẫn chứng theo

một trình tự nhất định để làm sáng tỏ vấn đề đã nêu ở mở bài:

- Chỉ ra các đặc điểm của nhân vật dựa trên các bằng chứng trong

tác phẩm

- Nhận xét, đánh giá nghệ thuật xây dựng nhân vật của nhà văn

- Nêu được ý nghĩa của hình tượng nhân vật

* Kết bài: Nêu ấn tượng và đánh giá về nhân vật.

4,0

d Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả,

ngữ pháp tiếng Việt.

0,25

e Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề

nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.

0,25

Mức điểm Mức độ đánh giá

5,0 - 4,0 - Đảm bảo đầy đủ yêu cầu về kiến thức, kĩ năng; lời

văn trong sáng; thuyết phục

3,75 - 2,75 - Đảm bảo yêu cầu về kiến thức, kĩ năng nhưng còn

mắc một vài lỗi diễn đạt

2,5 - 1,5 - Đảm bảo yêu cầu cơ bản nhưng chưa rõ ràng.

1,25 - 0,25 - Bài tóm tắt còn sơ sài, chưa rõ sự việc, nhân vật

chính.

0,0 - Bài viết lạc đề, chưa đảm bảo các yêu cầu trên.

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

- Tìm đọc và tham khảo các tài liệu liên quan đến nội dung bài học

- Học bài ở nhà, ôn tập các nội dung đã học

- Làm hoàn chỉnh các đề bài