Tổ chức thực hiện: Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV sử dụng 2 phiếu bài tập trắc nghiệm và yêu cầu HS làm nhanh trong vòng 5 phút.. Là thành phần bắt buộc phải có mặt trong
Trang 1Ngày soạn Ngày dạy Lớp dạy
TUẦN 1- BÀI 1 : BẦU TRỜI TUỔI THƠ
TIẾT 6,7,8: ÔN TẬP TIẾNG VIỆT: DÙNG CỤM TỪ ĐỂ MỞ RỘNG THÀNH PHẦN CHÍNH VÀ MỞ RỘNG TRẠNG NGỮ TRONG CÂU A/ MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
I Năng lực
1 Năng lực chung: Tự học; hợp tác giải quyết vấn đề, trình bày trước đám đông
2 Năng lực riêng biệt:
- Năng lực nhận biết được tác dụng của việc dùng cụm từ để mở rộng thành phầnchính và mở rộng trạng ngữ trong câu
II Phẩm chất
- Yêu tiếng Việt
- Trân trọng và giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt
- Có ý thức ôn tập một cách nghiêm túc
B THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Kế hoạch bài dạy
Trang 2 Mục tiêu: HS hiểu và nhận diện được biệt ngữ xã hội, biết lựa chon sử dụng biệt
ngữ xã hội phù hợp với ngữ cảnh.
Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV sử dụng 2 phiếu bài tập trắc nghiệm và yêu cầu
HS làm nhanh trong vòng 5 phút.
( Mục đích củng cố phần tri thức đã học trên
lớp)
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập.
- HS làm bài tập trên phiếu và chuẩn bị trình bày.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
hoạt động và thảo luận
- GV mời 1 – 2 HS phát biểu, yêu cầu cả lớp nhận xét,
góp ý, bổ sung (nếu cần thiết).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học
tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
Đáp án câu hỏi trắcnghiệm trên 2 phiếu họctập của hs
C Là thành phần vô cùng ít trong câu
D Là thành phần bắt buộc phải có mặt trong câu để câu có cấu tạo hoàn chỉnh và diễn đạt được một số ý trọn vẹn
Câu 2: Khái niệm chính xác nhất về cụm từ?
Trang 3A Là đơn vị cú pháp lớn nhất do các từ kết hợp với nhau tạo thành.
B Là đơn vị cú pháp nhỏ nhất do các từ kết hợp với nhau tạo thành
C Là yếu tố được tạo thành từ một tiếng
D Là yếu tố ngôn ngữ có nghĩa
Câu 3: Cụm từ là những tổ hợp gồm bao nhiêu từ trở lên.
Câu 6: Trong câu sau, cụm C-V làm thành phần nào trong câu?
Gió mùa tràn về làm cho nhiệt độ giảm mạnh.
A bổ ngữ
B trạng ngữ
C chủ ngữ
Trang 4Câu 9: Câu nào là câu có cụm C-V làm thành phần câu ?
A Vì em học giỏi nên bố mẹ tặng em quyển sách này
B Cô giáo đang giảng bài còn các bạn chăm chú lắng nghe
C Những hàng cây bắt đầu chuyển lá đang đổ bóng trong một chiều hoàng hôn
D Trong giờ kiểm tra, phòng học im phăng phắc
Phiếu số 2
Trang 5EM HÃY LỰA CHỌN 1 ĐÁP ÁN ĐÚNG NHẤT ĐỂ TRẢ LỜI CHO NHỮNG CÂU
B Tôi rất thích quyển truyện bố tặng tôi nhân dịp sinh nhật
C Chúng tôi đã là xong bài tập mà thầy giáo cho về nhà
D Ông tôi đang ngồi đọc báo trên tràng kỉ, ở phòng khách
Câu 3: “Trung đội trưởng Bính khuôn mặt đầy đặn” Câu văn có dùng cụm C-V để mở rộng thành phần nào?
B Mẹ tôi luôn dậy sớm
C Chúng tôi đã làm xong bài tập thầy giáo ra
D Tôi luôn nghĩ rằng bạn ấy rất tốt
Trang 6Câu 5: “Con thuyền chở gạo đang sang sông.” Câu văn có dùng cụm C-V để
Câu 6: Tìm từ thích hợp nhất điền vào chỗ trống trong câu sau?
Cụm chủ - vị là cơ sở xây dựng một câu đơn có cấu tạo … thành phần chủ ngữ và vị ngữ.
Trang 7B Trời sinh lá sen để bao bọc cốm.
C Trời sinh lá sen để bao bọc cốm, cũng như trời sinh cốm nằm ủ trong lá sen
HOẠT ĐỘNG 2: THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
Mục tiêu: Củng cố kiến thức, rèn kĩ năng nhận biết, thông hiểu và vận dụng để làm
bài tập liên quan đến biệt ngữ xã hội.
Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV sử dụng 4 phiếu bài tập yêu cầu HS làm
nhanh trong vòng 10 phút/1 phiếu.
( Mục đích rèn kĩ năng vận dụng tri thức vào
thực tiễn)
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS làm bài tập trên phiếu và chuẩn bị trình bày.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
hoạt động và thảo luận
- GV mời 1 – 2 HS phát biểu, yêu cầu cả lớp nhận
BÀI LÀM CỦA HS TRÊN
PHIẾU
Trang 8xét, góp ý, bổ sung (nếu cần thiết).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học
tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 Đọc đoạn văn sau và thực hiện các yêu cầu:
(1) Chim hót líu lo (2) Nắng bốc hương hoa tràm thơm ngây ngất (3) Gió đưa mùi hương ngọt lan ra, phảng phất khắp rừng (4) Mấy con kì nhông nằm vươn mình phơi lưng trên gốc cây mục, sắc da lưng luôn luôn biến đổi từ xanh hoá
vàng, từ vàng hoá đỏ, từ đỏ hoá tím xanh,
1 Gạch dưới thành phần vị ngữ được mở rộng trong các câu văn trên 2 Nêu tác dụng của việc mở rộng thành phần vị ngữ của các câu trong đoạn văn: - Câu (1): ………
- Câu (2): ………
- Câu (3): ………
- Câu (4): ………
………
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 Chủ ngữ trong các câu sau là một cụm từ Hãy thử rút gọn các cụm từ này và nhận xét về sự thay đổi nghĩa của câu sau khi chủ ngữ được rút gọn a Một tiếng lá rơi lúc này cũng có thể khiến người ta giật mình. - Rút gọn CN: ………
- Nhận xét sự thay đổi nghĩa của câu sau khi CN được rút gọn:………
………
b Phút yên tĩnh của rừng ban mai dần dần biến đi. - Rút gọn CN: ………
Trang 9- Nhận xét sự thay đổi nghĩa của câu sau khi CN được rút gọn:……….
………
c Mấy con gầm ghì sắc lông màu xanh đang tranh nhau với bầy vẹt mỏ đỏ, giành
mổ những quả chín trên cây bồ đề
Trang 10Các câu sau có thành phần chính là một từ Hãy mở rộng thành phần chính của câu thành cụm từ
a Gió thổi ………
b Không khí trong lành ………
………
c Ong bay ………
Trang 11Ngày soạn Ngày dạy Lớp dạy
TUẦN 1- BÀI 1 : BẦU TRỜI TUỔI THƠ
TIẾT 9,10: ÔN TẬP TÓM TẮT MỘT VĂN BẢN THEO YÊU CẦU KHÁC
NHAU VỀ ĐỘ DÀI.
A MỤC TIÊU
I Năng lực
1 Năng lực chung: Tự học; hợp tác giải quyết vấn đề, trình bày trước đám đông.
2 Năng lực riêng biệt:
- Nắm được các bước thực hành làm một đoạn văn tóm tắt một văn bản theo yêu cầu
khác nhau về độ dài.
- Năng lực viết: viết được đoạn văn đúng hình thức và đảm bảo về nội dung, viết đoạn
văn tóm tắt một văn bản theo yêu cầu khác nhau về độ dài.
II Phẩm chất
- Bồi đắp tình yêu đối với văn chương, yêu thiên nhiên, yêu quê hương đất nước.
- Hoàn thiện nhân cách, hướng đến lối sống tích cực.
- Có ý thức ôn tập một cách nghiêm túc.
B THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Kế hoạch bài dạy;
Trang 12 Mục tiêu: Nắm vững mục đích, yêu cầu và quy trình viết đoạn văn tóm tắt một
văn bản theo yêu cầu khác nhau về độ dài.
Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS SẢN PHẨM DỰ KIẾN
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS suy nghĩ và chuẩn bị trình bày.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận hoạt động và thảo luận
- GV mời 1 – 2 HS phát biểu, yêu cầu cả
lớp nhận xét, góp ý, bổ sung (nếu cần thiết).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
I Tri thức cần nhớ
HOẠT ĐỘNG 2: THỰC HÀNH VẬN DỤNG CÁC KĨ NĂNG VIẾT ĐOẠN
Mục tiêu: HS biết lựa chọn đề tài, thực hiện đúng quy trình viết đoạn văn tóm tắt
một văn bản theo yêu cầu khác nhau về độ dài.
Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS SẢN PHẨM DỰ KIẾN
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ
học tập
- Đọc kĩ hai VB “Tóm tắt văn
bản “Chiếc lá cuối cùng” và
hoàn thành việc phân tích mẫu
bằng cách điền vào bảng sau:
- GV sử dụng phiếu bài tập yêu
cầu HS làm nhanh trong vòng 5
phút.
( Mục đích phân tích mẫu tóm
tắt để hs học hỏi và làm theo)
Văn bản tóm tắt mẫu truyện
ngắn Chiếc lá cuối cùng của O Hen – ri.
(1) Xiu và Giôn-xi là hai nữ họa sĩnghèo, còn trẻ, sống trong một căn
hộ thuê ở gần công viên tơn Cụ Bơ-men cũng là một họa sĩnghèo thuê phòng ở tầng dưới Bốnchục năm nay cụ mơ ước vẽ mộtkiệt tác nhưng chưa thực hiện được.Lúc đó vào mùa đông, Giôn-xi bịbệnh sưng phổi Bệnh tật và nghèo
Trang 13Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
và thảo luận hoạt động và thảo
cụ Bơ-men âm thầm thức suốt đêmmưa gió bão bùng để vẽ chiếc láthường xuân như thật Chiếc lákhiến Giôn-xi nghĩ lại, cô hy vọng vàmuốn được sống Tuy nhiên, cụ Bơ-men lại chết vì bệnh sưng phổi khisáng tạo chiếc lá cuối cùng để cứuGiôn-xi
(2) Xiu và Giôn-xi là 2 nữ họa sĩ trẻsống trong một khu nhà trọ Cụ Bơ-men là một họa sĩ già cũng sống ởđó; cả đời cụ khao khát vẽ đượcmột kiệt tác nhưng chưa thực hiệnđược Mùa đông năm ấy, Giôn-xi bịbệnh sưng phổi rất nặng Bệnh tậtkhiến cô tuyệt vọng và nghĩ rằngkhi chiếc lá thường xuân cuối cùngrụng xung sẽ là lúc mình lìa đời Xiu
vô cùng lo lắng và hết lòng chạychữa cho bạn nhưng vô ích Biếtđược ý nghĩ điên rồ đó của Giôn-xi,
cụ Bơ-men âm thầm thức suốt đêmmưa gió để vẽ chiếc lá thườngxuân Chiếc lá cuối cùng đã khôngrụng trong đêm bão lớn khiến Giôn-
xi nghĩ lại, cô hy vọng và muốnđược sống Tuy nhiên, cụ Bơ-men lạichết vì bệnh sưng phổi sau một
Trang 14đêm đội mưa đội gió để vẽ hình chiếc lá cuối cùng lên tường nhằm cứu Giôn-xi Xiu lặng lẽ đến bên bạn báo cho bạn về cái chết của cụ Bơ-men và bí mật của chiếc lá cuối cùng
Nhiệm vụ: Đọc kĩ hai VB “Tóm tắt văn bản “Chiếc lá cuối cùng” và hoàn thành
việc phân tích mẫu bằng cách điền vào bảng sau:
ST
T
Câu hỏi Ý kiến của tôi Góp ý của bạn
1 Hai VB tóm tắt
có phản ánh
trung thành nội
dung của VB
gốc không?
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
2 VB tóm tắt có trình bày được những ý chính, điểm quan trọng của VB gốc không? ………
………
………
…… ………
………
………
………
………
3 Nêu một số từ ngữ quan trọng của VB gốc được thể hiện trong VB tóm tắt ………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
4 VB tóm tắt có …… ……… ………
Trang 15đưa thêm
những lời nhận
xét, bình luận
về các sự việc
không?
………
………
………
………
………
………
………
………
5 Nhận xét về độ dài của VB tóm tắt 1 và 2. ………
………
………
………
………
………
………
………
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 (TÌM Ý CHO BÀI VIẾT) Họ và tên HS: ……….
Nhiệm vụ: Đọc và tìm ý cho bài tóm tắt VB “ Tức nước vỡ bờ” của Ngô Tất Tố.
Hãy ghi lại câu trả lời của em vào vào cột bên phải các câu hỏi ở cột bên trái
trong phiếu học tập số 2
Trang 16Cháo chín, chị Dậu bắc mang ra giữa nhà, ngả mâm bát múc ra la liệt Rồi chị lấy quạt cho chóng nguội Tiếng trống và tiếng tù và đã thủng thẳng đưa nhau từ phía đầu làng đến đình Tiếng chó sủa vang các xóm Bà lão láng giềng lại lật đật chạy sang:
- Vâng, cháu cũng đã nghĩ như cụ Nhưng để cháo nguội, cháu cho nhà cháu ăn lấyvài húp cái đã Nhịn xuông từ sáng hôm qua đến giờ còn gì
- Thế thì phải giục anh ấy ăn mau mau đi, kẻo nữa người ta sắp sửa keo vào rồi đấy!
Rồi bà lão lại lật đật trở về với vẻ mặt băn khoăn
Cháo đã hơi nguội Thằng Dần vục đầu vừa thổi vừa húp soàn soạt Chị Dậu rón rén bưng một bát lớn đến chỗ chồng nằm:
- Thầy hãy cố ngồi dậy húp ít cháo cho đỡ xót ruột
Rồi chị đón lấy cái Tỉu và ngồi xuống đó, như có ý chờ xem chồng chị ăn có ngonmiệng hay không Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng Uể oải, chống tay xuốngphản, anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào đếnmiệng Cai lệ và người nhà lí trưởng đã sầm sập tiến vào với những roi song, taythước và dây thừng Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét bằng giọng khàn khàn củangười hút nhiều xái cũ:
Trang 17- Thằng kia, ông tưởng mày chết đêm qua, còn sống đấy à? Nộp nốt tiền sưu! Mau!Hoảng quá anh Dậu vội để bát cháo xuống phản, lăn đùng ra đó, không nói được một câu gì Người nhà lí trưởng cười cách mỉa mai:
- Anh ta sắp phải gió như đêm qua đấy!
Rồi hắn chỉ luôn vào mặt chị Dậu:
- Chị khất tiền sưu đến chiều mai phải không? Ðấy chị hãy nói với ông cai, để ông
ấy ra đình kêu với quan cho! Chứ ông Lý tôi thì không có quyền dám cho chị khất một giờ nào nữa!
Chị Dậu run run:
- Nhà cháu đã túng, lại phải đóng cả xuất sưu của chú nó nữa, nên mới lôi thôi nhưthế Chứ cháu có dám bỏ bễ tiền sưu của nhà nước đâu! Hai ông làm phúc nói vớiông lí hãy cho cháu khất
Cai lệ không để cho chị được nói hết câu, trợn ngược hai mắt, hắn quát:
- Mày định nói cho cha mày nghe đấy à? Sưu của nhà nước, mà dám mở mồm xin khất!
Chị Dậu vẫn cố thiết tha:
- Khốn nạn! Nhà cháu đã không có, dẫu ông chửi mắng cũng đến thế thôi Xin ông trông lại!
Trang 18- Không hơi đâu mà nói với nó, trói cổ thằng chồng nó lại, điệu ra đình kia Ngườinhà Lí trưởng hình như không dám hành hạ một người ốm nặng, sợ hoặc xảy ra sự
gì, hắn cứ lóng ngóng ngơ ngác, muốn nói mà không dám nói Ðùng đùng, Cai lệgiật phắt cái thừng trong tay anh này và chạy sầm sập đến chỗ Anh Dậu
Chị Dậu xám mặt, vội vàng đặt con bé con xuống đất, chạy đến đỡ lấy tay hắn:
- Cháu van ông, nhà cháu vừa mới tỉnh được một lúc, ông tha cho!
- Tha này, tha này!
Vừa nói hắn vừa bịch luôn vào ngực chị Dậu, mấy bịch, rồi lại sấn đến để trói anh Dậu
Hình như tức quá không thể chịu được, chị Dậu liều mạng cự lại:
- Chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ
Cai lệ tát vào mặt chị một cái bốp, rồi hắn cứ nhảy vào cạnh anh Dậu, Chị Dậu nghiến hai hàm răng:
- Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem!
Rồi chị túm lấy cổ hắn, ấn dúi ra cửa Sức lẻo khoẻo của anh chàng nghiện chạykhông kịp với sức xô đẩy của người đàn bà lực điền, hắn ngã chỏng quèo trên mặtđất, miệng vẫn nham nhảm thét trói vợ chồng kẻ thiếu sưu
Người nhà lí trưởng sấn sổ bước đến, huơ gậy chực đánh chị Dậu Nhanh như cắt,chị Dậu nắm ngay được gậy của hắn Hai người giằng co nhau du đẩy nhau, rồi ainấy đều buông gây ra, áp vào vật nhau Hai đứa trẻ con kêu khóc om sòm Kết cục,anh chàng “hầu cận ông lí” yếu hơn chị chàng con mọn, hắn bị chị này túm tóclẳng cho một cái, ngã nhào ra thềm
Trang 19Anh Dậu sợ quá muốn dậy can vợ, nhưng mệt đắm ngồi lên lại nằm xuống, vừa run vừa rên:
- U nó không được thế! Người ta đánh mình không sao, mình đánh người ta thì mình phải tù phải tội
Chị Dậu vẫn chưa nguôi giận:
Thà ngồi tù Ðể cho chúng nó làm tình làm tội mãi thế, tôi không chịu được
Nội dung cốt lõi của VB là gì? (Đó là câu chuyện gì?)
Ý chính của từng phần trong VB (Bài có mấy phần? Nội dung chính của từng phần.) - Bối cảnh: ở đâu?
+ Khi nào?
+ Hoàn cảnh xảy ra sự việc:
+ Các nhân vật:
- Sự việc 1:
- Sự việc 2:
- Sự việc 3:
- Sự việc 4:
Xác định các từ ngữ quan trọng
Trang 20
của văn bản cần
đưa vào VB
tóm tắt
Xác định độ dài
của VB tóm tắt
Bài tóm tắt tham khảo
Mùa sưu thuế nữa lại đến Gia đình chị Dậu phải chạy vạy ngược xuôi để cótiền đóng sưu, thậm chí chị Dậu đã phải bán cả đàn chó và đứa con gái đầu lòng làcái Tí Nhưng bọn chúng còn vô lí đến mức bắt anh chị đóng luôn phần sưu chongười em trai anh Dậu đã mất Đêm đó người ta vác anh Dậu về nhà trong trạngthái bị đánh thương nặng sắp chết Chị Dậu luống cuống chỉ biết khóc, dân làngthương tình đến giúp đỡ khiến anh Dậu tỉnh dậy Bà hàng xóm cho anh chị bơ gạo
để nấu cháo Cháo vừa đưa đến miệng anh Dậu cũng là lúc mấy tên cai lệ chạy vàođòi mang anh ra đình đánh tiếp Chị Dậu xuống nước van xin bọn chúng buông thacho chồng mình nhưng càng xin chúng lại càng chửi bới; thậm chí tên cai lệ cònbịch luôn vào ngực chị Đến đây, chị không chịu nổi nữa bèn đánh lại tên cai lệ vàngười nhà lí trưởng Chị Dậu đã tuyên bố thà ngồi tù còn hơn để bọn chúng bắt nạt
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3.1 (NHẬN XÉT BÀI VIẾT)
1 Đọc kĩ VB gốc để hiểu đúng nội dung, chủ đề của VB
2 Xác định được nội dung chính cần tóm tắt
3 Sắp xếp các nội dung chính theo một trật tự hợp lí
4 Xác định đúng yêu cầu về độ dài của VB tóm tắt
5 Viết VB tóm tắt theo trật tự nội dung chính đã xác định