Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV phát vấn câu hỏi: Dựa vào kiến thức đã đọc, em hãy trình bày sự hiểu biết của mình về yêu cầu đối với bài văn nghị luận ý kiến về một vấn đ
Trang 1Ngày soạn Ngày dạy Lớp dạy 10/9/2023 /10 /2023 7B12
TUẦN 1- BÀI 1 : BẦU TRỜI TUỔI THƠ TIẾT 10,11,12: ÔN TẬP PHẦN VIẾT TRÌNH BÀY Ý KIẾN VỀ MỘT VẤN ĐỀ TRONG ĐỜI SỐNG A/ MỤC TIÊU
I Năng lực
1 Năng lực chung: Tự học; hợp tác giải quyết vấn đề, trình bày trước đám đông
2 Năng lực riêng biệt:
- Năng lực trình bày được ý kiến về một vấn đề đời sống, biết nghe và tóm tắt được các ý chính do người khác trình bày
II Phẩm chất
- Có ý thức ôn tập một cách nghiêm túc
B/ THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Kế hoạch bài dạy
- Phiếu bài tập
2 Chuẩn bị của học sinh: Sách giáo khoa, vở ghi, giấy nháp, bút…
C/ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1.Tổ chức:
2 Kiểm tra kiến thức cũ: Xen kẽ trong giờ.
3 Tiến hành ôn tập.
HOẠT ĐỘNG 1: CỦNG CỐ TRI THỨC
Trang 2HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS SẢN PHẨM DỰ KIẾN
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập
- GV phát vấn câu hỏi:
Dựa vào kiến thức đã đọc, em hãy trình
bày sự hiểu biết của mình về yêu cầu đối
với bài văn nghị luận ý kiến về một vấn
đề đời sống mà mình quan tâm.
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS trả lời câu hỏi ra phiếu học tập và
chuẩn bị trình bày
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
- HS phát biểu, lớp nhận xét, góp ý, bổ
sung (nếu cần thiết)
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến
thức
I.TRI THỨC KIỂU BÀI Yêu cầu
- Nêu được vấn đề cần bàn luận
- Trình bày được ý kiến tán thành, phản đối của người viết với vấn đề cần bàn luận
- Đưa ra lí lẽ rõ ràng, bằng chứng xác thực,
đa dạng để làm sáng tỏ cho ý kiến
- Bố cục bài viết cần đảm bảo:
+ Mở bài: giới thiệu được vấn đề cần bàn luận và thể hiện rõ ràng ý kiến của người viết về vấn đề ấy
+ Thân bài: giải thích vấn đề cần bàn luận; đưa ra được ít nhất hai lí lẽ cụ thể để lí giải cho ý kiến của người viết; sắp xếp các lí lẽ, bằng chứng theo
trình tự hợp lí; đưa ra được bằng chứng đa dạng, cụ thể, tiêu biểu, xác thực để làm sáng
tỏ lí lẽ; xem xét vấn đề từ nhiều phía để nội dung bài viết được toàn diện
+ Kết bài: khẳng định lại ý kiến, đưa ra bài học nhận thức và phương hướng hành động
Trang 3HOẠT ĐỘNG 2: THỰC HÀNH, VẬN DỤNG
Mục tiêu: HS lựa chọn được một vấn đề đời sống, biết lập luận để bảo vệ
quan điểm của mình, lắng nghe và tóm tắt được các ý chính do người khác trình bày
Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS SẢN PHẨM DỰ KIẾN
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
*GV yêu cầu HS thực hiện theo gợi
ý các đề bài đã cho, trình bày theo
nhóm (nhóm tổ, mỗi tổ trình bày
trong 10 phút).
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS tích cực trả lời
- GV khích lệ, động viên
Bước 3: Báo cáo sản phẩm
- HS lần lượt trả lời các câu hỏi của
GV
- Các HS khác nhận xét, bổ sung
Bước 4: Đánh giá, nhận xét.
- GV khuyến khích, hỗ trợ
- GV nhận xét, tuyên dương, rút kinh
nghiệm buổi học
1 Lựa chọn đề tài
Đề tài có thể được ấn định (đề kiểm tra,
đề thi) hoặc do người viết lựa chọn Nếu được tự chọn đề tài, em hãy suy nghĩ xem trong cuộc sống hàng ngày,
có hiện tượng (vấn đề) nào khiến em quan tâm và muốn trình bày ý kiến
Tham khảo một số đề tài sau:
- Tôn trọng người khác và mong muốn được người khác tôn trọng
- Thái độ đối với người khuyết tật
- Noi gương những người thành công
- Đánh giá khả năng của bản thân
………
Ngoài những đề tài nêu trên, em cũng
có thể tự tìm một đề tài mà mình am hiểu và cảm thấy thú vị để thực hiện bài viết
Trang 4Đề 1 Sự vô tâm
Đề 2 Thói tự lề mề
Đề 3 Không sợ thất bại
Đề 4 Hiện tượng xả rác bừa bãi
Xác định đề tài em định nói (Vấn đề em quan tâm là gì?)
Vấn đề đó có tầm quan trọng như thế nào?
Các khía cạnh của vấn đề em muốn trao đổi
Ý kiến của em về vấn đề đó như thế nào?
Suy nghĩ, mong muốn của em khi trao đổi về vấn đề này
Bài học em rút ra/ lời nhắn nhủ của em tới mọi người
b) Tìmý
- Cần hiểu như thế nào về hiện tượng (vấn đề) này?
- Những khía cạnh cần bàn bạc
- Bài học rút ra từ vấn đề bàn luận
c) Lập dàn ý
Sắp xếp các ý đã tìm được thành một dàn ý
- Mở bài: Giới thiệu hiện tượng (vấn đề) cần bàn luận
- Thân bài: Đưa ra ý kiến bàn luận
+ Nêu ý 1 (lí lẽ, bằng chứng)
Trang 5+ Nêu ý 2 (lí lẽ, bằng chứng).
+ Nêu ý 3 (lí lẽ, bằng chứng)
+
- Kết bài: Khẳng định lại ý kiến của bản thân
2 Viết bài
Bám sát dàn ý để viết bài Khi viết cần chú ý:
- Có thể mở bài trực tiếp: nêu thẳng hiện tượng (vấn đề), hoặc mở bài gián tiếp bằng cách kể một câu chuyện ngắn để giới thiệu hiện tượng (vấn đề)
- Mỗi ý trong bài phải trình bày thành một đoạn văn, có lí lẽ và bằng chứng cụ thể
3 Chỉnh sửa bài viết
Đọc lại bài viết, rà soát từng phần, từng đoạn để chỉnh sửa theo gợi ý sau đây:
Nêu được hiện tượng (vấn đề)
cần bàn luận
Đọc lại phần mở bài, nếu chưa thấy hiện tượng (vấn đề) cần bàn luận thì phải nêu cho rõ
Thể hiện được ý kiến (tình
cảm, thái độ, cách đánh giá, )
của người viết về hiện tượng
(vấn đề)
Bổ sung những câu thể hiện tình cảm, thái độ, cách đánh giá về hiện tượng (vấn đề) nếu thấy còn thiếu
Đưa ra được các lí lẽ và bằng
chứng để bài viết có sức thuyết
Kiểm tra lại các lí lẽ và bằng chứng, nêu lí lẽ chưa chắc chắn, bằng chứng chưa tiêu biểu hoặc
Trang 6phục còn thiếu thì phải chỉnh sửa, thay thế, bổ sung Bảo đảm các yếu tố về chính tả
và diễn đạt
Tự phát hiện các lỗi về chính tả và diễn đạt và chỉnh sửa, thay thế, bổ sung
GỢI Ý MỘT SỐ NỘI DUNG GV CÓ THỂ HƯỚNG DẪN HS THỰC HÀNH
TRONG GIỜ DẠY
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS SẢN PHẨM DỰ KIẾN
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập
- GV phát phiếu bài tập 1 có sẵn dàn ý và
yêu cầu hs dựa vào dàn ý cho sẵn, em hãy
tạo lập 1 đề bài tương ứng, sau đó sẽ dựa
vào dàn bài để viết thành bài văn hoàn
chỉnh
- GV phát phiếu bài tập 2: Em hãy thực
hành theo quy trình các bước để triển khai
vấn đề mà em lựa chọn quan tâm để viết
- HS tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS trả lời câu hỏi phát vấn, ghi đáp án
ra phiếu học tập và chuẩn bị trình bày
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
- GV mời phát biểu, yêu cầu lớp nhận xét,
góp ý (nếu cần thiết)
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập
Dàn ý cho sẵn.
- HS tạo lập được đề bài
VD: Tiếng cười không muốn nghe
- Bài viết của HS dựa trên dàn ý có sẵn
- HS thực hành theo quy trình các bước để triển khai đề tài mình lựa chọn
Trang 7Động viên, khích lệ các hs có nhiều câu
trả lời đúng
PHIẾU BÀI TẬP SỐ 1: Dựa vào dàn ý cho sẵn và thực hiện theo các yêu cầu: 1/ Tạo một đề bài dựa vào dàn ý có sẵn.
2/ Viết bài văn hoàn chỉnh dựa trên dàn ý đã cho
DÀN Ý:
Mở bài:
- Giới thiệu nhiều âm sắc, hàm ý của tiếng cười
- Nhắc đến câu tục ngữ "Cười người chớ vội cười lâu/ Cười người hôm trước hôm sau người cười" để nhắc đến kiểu cười khiến phiền lòng, khó chịu
Thân bài
- Phân tích tục ngữ:
+ Nêu ra bài học: Không nên mải cười cợt người khác, bởi biết đâu bản thân mình rồi cũng có lúc lộ ra những nét đáng chê cười
+ Ý nghĩa điệu cười mà câu tục ngữ nhắc đến: mỉa mai, dè bỉu, chê bai
- Lí lẽ:
+ Lí do để cười: muôn hình vạn trạng
Trang 8+ Khẳng định ý kiến: Mọi người đều không hoàn hảo, quan trọng là nhận ra và khắc phục Cười cợt về điểm yếu của người khác để hả hê, tự đề cao mình là không hay Có thể sẽ bị rơi vào tình huống tương tự
+ Giá trị của khác biệt: Tạo ra sự đa dạng, phong phú cho cộng đồng Cái khác, cái riêng là bản chất chứ không phải nhược điểm Hơn thế, nó còn là yếu tố quyết định giá trị mỗi con người
+ Phản ứng của mỗi người khi bị cười cợt: Khác nhau (Có người mặc kệ, có người lặng lẽ sửa nhưng cũng có người hành vi tiêu cực)
+ Thái độ đúng đắn trước sai lầm, khuyết điểm của người khác: Nói rõ sự thật, góp
ý chân thành
- Dẫn chứng: … Bị cười cợt nhưng không từ bỏ, sau này đã thành công Mọi
người từ cười cợt đã biến thành thán phục
Kết bài
- Đối thoại người đọc: Bạn đã bao giờ cười chê một người khiếm khuyết chưa?
- Chê bai người khác là một nhược điểm trong tính cách con người nhưng có thể
"chữa trị" được
- Cách "chữa trị": Lòng nhân ái
PHIẾU BÀI TẬP SỐ 2
Em hãy lựa chọn một đề tài ( vấn đề ngoài cuộc sống mà em quan tâm) sau đó thực hành theo quy trình các bước của bài viết.
Bước 1: Chuẩn bị trước khi viết.
Trang 9a) Lựa chọn đề tài
Tham khảo đề tài sau:
- Ô nhiễm môi trường
- Hiện tượng xả rác bừa bãi
b) Tìm ý
- Cần hiểu như thế nào về hiện tượng (vấn đề) này?
- Những khía cạnh cần bàn bạc
- Bài học rút ra từ vấn đề bàn luận
c) Lập dàn ý
Mở bài
Đưa ra vấn đề cần nghị luận: "ô nhiễm môi trường" - đây là vấn đề cấp thiết của toàn xã hội Ví dụ
- Nhấn mạnh về sự nghiêm trọng của vấn đề ô nhiễm môi trường hiện nay
- Vấn đề ô nhiễm môi trường đang đặt ra cho chúng ta nhiều điều cần suy ngẫm
Thân bài
1 Nêu ý hiểu của em về vấn nạn ô nhiễm môi trường hiện nay (chú
ý thực trạng đi kèm)
3 Những nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường? Nguyên nhân sâu xa?
Trang 104 Hậu quả mà ô nhiễm môi trường gây ra đối với sức khỏe của con người và sự tồn vong của trái đất
5 Giải pháp:
Kết bài
- Bảo vệ môi trường là bảo về chính cuộc sống của của mỗi chúng ta.
- Đó không phải là trách nhiệm của riêng ai mà là của tất cả mọi người Mỗi người hãy chung tay để trái đất xanh hơn, sạch hơn, trong lành hơn
Bước 2 Viết bài
Bám sát dàn ý để viết bài Khi viết cần chú ý:
- Có thể mở bài trực tiếp: nêu thẳng hiện tượng (vấn đề), hoặc mở bài gián tiếp bằng cách kể một câu chuyện ngắn để giới thiệu hiện tượng (vấn đề)
- Mỗi ý trong bài phải trình bày thành một đoạn văn, có lí lẽ và bằng chứng cụ thể
BÀI VIẾT MẪU Nghị luận về vấn đề ô nhiễm môi trường
Vấn đề môi trường sống của con người trên trái đất đã và đang bị ô nhiễm là một vấn đề cấp bách đối với bất kì quốc gia nào
Vì nó gây ra những hiện tượng biến đổi khí hậu dẫn đến những thảm hoạ thiên tai khủng khiếp Ở Việt Nam sự ô nhiễm môi trường
Trang 11là vấn đề đáng báo động Đây là một hiện tượng xấu, nhiều tác hại, cần nhanh chóng khắc phục
Trước hết, ta cần hiểu môi trường là gì? Môi trường sống của con người là một khái niệm rộng Nó bao gồm tất cả các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanh con người, có ảnh hưởng đến cuộc sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và mọi sinh vật trên trái đất Môi trường có hai loại chính: đó là môi trường
tự nhiên và môi trường xã hội Môi trường tự nhiên bao gồm các thành phần tự nhiên như địa hình, địa chất, đất trồng, khí hậu, nước, sinh vật, Môi trường xã hội là tổng thể các mối quan hệ giữa con người với con người, quan hệ cá nhân với cộng đồng thể hiện bằng luật pháp, thể chế, cam kết, quy định,
Thực trạng ô nhiễm môi trường đang diễn ra rất nghiêm trọng
Ô nhiễm nguồn không khí: các nhà máy đã và đang thải ra môi trường không khí một nguồn cacbonnic khổng lồ, các loại axit, các loại khí gây hiệu ứng nhà kính, khói bụi xe hơi và các loại động cơ khác Ô nhiễm nguồn nước: hiện nay thế giới và đặc biệt là Việt Nam đã bị ô nhiễm nguồn nước, nhu cầu về nước uống và nước sinh hoạt ở nhiều vùng miền đang bị thiếu nghiêm trọng, số lượng người được sử dụng nước sạch chiếm tỉ lệ không lớn Các nguồn nước: ao,
hồ, sông, suối, biển cả đại dương, nguồn nước ngầm, nước mưa, Ô nhiễm nguồn đất: đất đai ngày càng bị thoái hoá, bị rửa trôi, rác thải công nghiệp, rác thải sinh hoạt, rác thải bệnh viện
Từ cách hiểu trên ta thấy ô nhiễm môi trường có nhiều tác hại
Có rất nhiều ví dụ về ô nhiễm môi trường trong những năm gần
Trang 12đây Theo ước tính của những nhà khí tượng thủy văn, hằng năm trên Biển Đông có tới 9 đến 10 cơn bão hoạt động và 3 đến 4 cơn bão ảnh hưởng trực tiếp tới Việt Nam, hiện tượng sa mạc hóa ở ven biển miền Trung đang diễn ra ngày càng nhanh chóng đã ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống và sản xuất của người dân Nghiêm trọng nhất chính là việc khu vực Đồng Bằng Sông Cửu Long của nước ta sẽ có thể chìm ngập dưới mực nước biển trong thời gian sắp tới, một vùng đồng bằng châu thổ màu mỡ, một vựa lúa lớn nhất của nước ta có thể mất đi nếu như ngay từ bây giờ chúng ta không
có biện pháp kịp thời để khắc phục Và còn biết bao những ảnh hưởng khôn lường mà biến đổi khí hậu gây ra đối với người dân Việt Nam
Qua các ví dụ trên ta thấy, ô nhiễm môi trường gây ra những tác hại lớn về con người Đối với sức khỏe con người: không khí ô nhiễm có thể giết chết nhiều cơ thể sống trong đó có con người Ô nhiễm ozone có thể gây bệnh đường hô hấp, bệnh tim mạch, viêm họng, đau ngực, tức thở Ô nhiễm nước gây ra xấp xỉ 14 000 cái chết mỗi ngày, chủ yếu do ăn uống bằng nước bẩn chưa được xử lý Các chất hóa học và kim loại nặng nhiễm trong thức ăn nước uống
có thể gây ung thư không thể chữa trị Đối với hệ sinh thái: lưu huỳnh điôxít và các ôxít của nitơ có thể gây mưa axít làm giảm độ
pH của đất Đất bị ô nhiễm có thể trở nên cằn cỗi, không thích hợp cho cây trồng Điều này sẽ ảnh hưởng đến các cơ thể sống khác trong lưới thức ăn Khói lẫn sương làm giảm ánh sáng mặt trời mà thực vật nhận được để thực hiện quá trình quang hợp Các loài động vật có thể xâm lấn, cạnh tranh chiếm môi trường sống và làm nguy
Trang 13hại cho các loài địa phương, từ đó làm giảm đa dạng sinh học Khí CO2 sinh ra từ các nhà máy và các phương tiện qua lại còn làm tăng hiệu ứng nhà kính, làm Trái Đất ngày một nóng dần lên, các khu sinh thái sẵn có dần bị phá hủy
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm môi trường Nguyên nhân chính là do ý thức của con người không tôn trọng luật pháp bảo vệ môi trường Tình trạng chặt phá rừng đầu nguồn, rừng phòng hộ, diện tích bao phủ bị giảm nghiêm trọng Vì lợi nhuận kinh
tế trước mắt mà các công ti, nhà máy xí nghiệp đã bất chấp luật pháp thải ra môi trường, nước thải công nghiệp chưa qua xử lí, rác thải công nghiệp, rác thải y tế, rác thải sinh hoạt không phân huỷ được, Nhận thức của con người về ô nhiễm môi trường còn rất hạn chế Luật pháp chưa thực sự nghiêm minh, chưa đủ mạnh để ngăn chặn mọi sự vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường Việc giáo dục ý thức giữ gìn, bảo vệ môi trường sống chưa được quan tâm đúng mức, chưa được tổ chức thường xuyên Mặc dù trên các phương tiện thông tin đại chúng vẫn có những chương trình kêu gọi
ý thức bảo vệ môi trường của con người nhưng chúng quá ít ỏi, không đáp ứng được nhu cầu tìm hiểu và học hỏi của người dân Do
đó mà trình độ hiểu biết của người dân còn thấp dẫn đến thái độ tuân thủ nội quy nơi công cộng chưa đi vào nề nếp Một phần là do
sự quản lý, kiểm soát của các cơ quan chức năng chưa chặt chẽ, kém hiệu quả, chưa có hình thức xử lý nghiêm khắc những cá nhân, đơn vị, công ty vi phạm, hay nói cách khác là biết mà làm ngơ
Trang 14Ô nhiễm môi trường gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng nên cần có những biện pháp để ngăn chặn Bản thân con người phải ý thức được những tác hại to lớn khi môi trường ô nhiễm Hệ thống pháp lí, chế tài nghiêm minh để xử phạt thích đáng cho các cá nhân
và tổ chức vi phạm Nhà trường phối hợp với các ban ngành thường xuyên nhắc nhở, tuyên truyền, kiểm tra ý thức tự giác của mọi người về việc giữ gìn vệ sinh Nên có những hình thức khiển trách đúng mức đối với những học sinh có thói quen vứt rác bừa bãi Giáo dục ý thức cộng đồng về bảo vệ môi trường Trong thời gian gần đây, chúng ta thường được nghe nói đến phong trào "Giờ Trái Đất"
Đó cũng là một trong những hoạt động thiết thực để góp phần bảo
vệ môi trường Và chúng ta cần phải thực hiện các giải pháp trên một cách đồng bộ, thường xuyên để khắc phục những hậu quả của
sự ô nhiễm môi trường, tạo ra môi trường sống trong lành cho con người
Tóm lại, ô nhiễm môi trường ở nước ta hiện nay là một vấn nạn gây hậu quả nghiêm trọng cần lên án và loại bỏ Hãy bảo vệ môi trường Bảo vệ môi trường là bảo vệ sự sống của mọi người, vì vậy mỗi người chúng ta cần có ý thức, góp phần chung tay xây dựng một môi trường xanh – sạch – đẹp
Nghị luận về xả rác bừa bãi.
Việc đổ rác bừa bãi để lại hậu quả vô cùng to lớn Việc làm này phá
vỡ cảnh quan thiên nhiên, hậu quả là đường phố trở nên xấu xí Nguy hiểm hơn nữa, nó còn làm ô nhiễm môi trường sống của chúng ta: xả rác xuống sông hồ làm ô nhiễm nguồn nước, chôn lấp