ẢNH HƯỞNG CỦA YẾU TỐ ĐẦU VÀO ĐỐI VỚI KẾT QUẢ NI TƠM CỦA CÁC HỘ GIA ĐÌNH TẠI HUYỆN PHÚ VANG, THỪA THIÊN HUẾ TIẾP CẬN NGHIÊN CỨU TỪ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG Thái Thanh Hà Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế Mở đầu: Nuôi tôm quảng canh cải tiến ngành phát triển rầm rộ thời gian 10 năm trở lại tỉnh Thừa Thiên Huế nói chung [1], [3] huyện Phú Vang nói riêng [2] Qua thực tiễn sản xuất, tôm sú (Penaeus Monodon) trở thành đối tượng ni vùng đầm phá Thừa Thiên Huế nói chung Phú Vang nói riêng nhờ giá trị kinh tế cao nhờ việc phổ biến kỹ thuật, sản xuất giống, thức ăn [2] Để khuyến khích ngành ni tơm, ngân hàng Thừa Thiên Huế cho nhiều hộ gia đình huyện Phú Vang vay vốn để họ có nhiều điều kiện tài nhằm đầu tư vào trình sản xuất [2] Tuy nhiên, chưa có nghiên cứu thực tế thức thực để đánh giá tác động ảnh hưởng tín dụng ngân hàng kết ni tôm hộ Nghiên cứu thực để lượng hóa tác động tín dụng hộ nuôi tôm, mà từ kết nghiên cứu mà kết luận kiến nghị đưa nhằm hồn thiện cơng tác cho vay tín dụng ngân hàng Thừa Thiên Huế Phương pháp nghiên cứu: 75 Nghiên cứu thực 100 hộ gia đình làm nghề nuôi tôm quảng canh cải tiến huyện Phú Vang có vay vốn ngân hàng Danh sách hộ vay vốn tín dụng ngân hàng điều tra lấy sở liệu ngân hàng Vietcombank lựa chọn cách ngẫu nhiên để điều tra vấn [2] Dựa theo địa hộ này, vấn trực tiếp tiến hành tới chủ hộ nuôi tôm để thu thập số liệu Bảng câu hỏi điều tra sử dụng trình vấn để thu thập thông tin Các chủ hộ vấn việc tập huấn nuôi tôm trước thực việc nuôi tôm quảng canh cải tiến hay không Các câu hỏi chi tiết nêu bảng câu hỏi để thu thập thông tin hộ nuôi tôm có liên quan đến chi phí thức ăn, chi phí cho phịng bệnh, chi phí dầu chạy máy, chi phí công cụ nhỏ Để thu thập thông tin kết kinh doanh hộ gia đình ni tơm huyện Phú Vang, bảng câu hỏi có câu hỏi để chủ hộ cung cấp thông tin lợi nhuận mà hộ gia đình thực năm vừa qua Do lợi nhuận thường thông tin nhạy cảm nên câu hỏi thiết kế theo dạng nhóm mức lợi nhuận, nhóm mức lợi nhuận liệt kê từ thấp đến cao [4] Kết nghiên cứu: Để biết ảnh hưởng nhân tố tới tình hình sản xuất kinh doanh hộ gia đình ni tơm huyện Phú Vang, nghiên cứu sử dụng phân tích hồi quy Logistic Phương pháp phân tích có nhiều điểm ưu việt phương pháp khác phương pháp tận dụng ưu điểm phương pháp phân tích phân lập (discriminant analysis) vừa tận dụng ưu điểm phương pháp phân tích hồi quy tương quan, mà biến độc lập phương pháp hồi quy logistic lại biến nhị phân binary biến số học (numerical) [5], [6], [7], [8], [9] Quá trình điều tra hộ nuôi tôm huyện Phú Vang cho thấy kết kinh doanh nuôi 76 tôm xét mặt lợi nhuận hộ tiêu cuối mặt kinh doanh, sử dụng để làm tiêu chuẩn phân loại hộ gia đình, thành hộ gia đình có kết kinh doanh cao hộ gia đình có kết kinh doanh thấp Do mơ hình hồi quy logistic thích hợp với biến số phụ thuộc nhị phân, nên việc phân loại để sử dụng q trình phân tích tác động tín dụng ngân hàng hồn tồn hợp lý [7] Trên sở hộ diện điều tra phân làm hai loại: nhóm hộ có kết kinh doanh thấp, hay lợi nhuận thấp (1-15 triệu đồng, có 54 hộ, mật định mơ hình hồi quy tương quan logistic) nhóm hộ có kết kinh doanh cao, tức nhóm hộ có lợi nhuận cao, (trên 15 triệu đồng, có 46 hộ, mật định mơ hình hồi quy tương quan logistic) Trong điều kiện số lượng hộ nuôi tôm hai nhóm hộ nêu tương đương nhau, hai nhóm hộ gia đình sử dụng để kiểm định Sử dụng phương pháp hồi quy tương quan logistic làm sáng tỏ ảnh hưởng việc vay tín dụng hộ ni tôm huyện Phú Vang, điều kiện yếu tố đầu vào phương trình hồi quy tương quan logistic gồm có yếu tố như, số năm kinh nghiệm việc nuôi tôm, tập huấn kỹ thuật, thủ tục với ngân hàng, mức vay vốn hộ 77 Bảng 1: Phân tích hồi quy tương quan Logistic kết kinh doanh hộ nuôi tôm quảng canh với biến số độc lập đầu vào Wald Các biến phụ thuộc Hệ số Beta S.E statistics Sig X1 (Thời gian làm nghề tôm) 0,349** 0,551 6,551 0,002 X2 (Tập huấn) 0,246* 0,367 4,652 0,041 hộ) 0,893* 0,411 5,387 0,026 X4 (Chi phí thức ăn) 0,776 1,977 0,169 0,684 X5 (Chi phí phịng bệnh) 0,757* 1,936 1,577 0,038 X6 (Chi phí dầu chạy máy) 0,793* 2,332 3,391 0,005 X7 (Chi phí cơng cụ nhỏ) 0,077 0,131 0,029 0,857 X8 (Thủ tục vốn vay) 0,278 1,238 0,049 0,819 X3 (Số lao động thường xuyên 78 X9 (Mức vốn vay tín dụng) 0,367* 0,321 4,587 0,037 Hệ số a0 13,325** 4,476 8,790 0,003 2-log likelihood 287,226 Cox & Snell R Square 0,596 Nagelkerde R Square 0,668 Sig 0,029 19,91 Homer and Lemeshow Test Chi-square Ghi chú: Biến phụ thuộc: Hộ có kết kinh doanh cao hộ có kết kinh doanh thấp * Mức ý nghĩa thống kê 0,05 ** Mức ý nghĩa thống kê 0,01 Để phân tích số liệu thu thập được, phần mềm thống kê SPSS sử dụng Kết phân tích hồi quy logistics biến đầu vào hộ nuôi tôm huyện Phú Vang thể bảng Qua bảng ta thấy biến số độc lập X1; X2; X3; X5; X6; X9 biến số có ý nghĩa mặt thống kê, biến số độc lập khác X4; X7; X8; tương quan mơ hình khơng có ý nghĩa mặt thống kê Cụ thể là, biến số X1 biến số độc lập thời 79 gian làm nghề tơm có liên quan thuận đến kết kinh doanh hộ mức ý nghĩa thống kê 0,001 Biến số phương trình cho thấy hộ ni tơm huyện Phú Vang có kết kinh tế cao thường chủ hộ có thời gian làm nghề tơm lâu năm Điều thực tế hoàn toàn nghề ni tơm nghề khó, địi hỏi phải có kinh nghiệm yếu tố định đến thành bại hộ gia đình ni tơm huyện Phú Vang Biến số có liên quan đến việc tập huấn kỹ thuật X2 biến số quan trọng việc dự báo mô hình với mức ý nghĩa thống kê 0,05, tức hộ ni tơm có kết kinh doanh cao hộ có tham gia tập huấn kỹ thuật Kết mơ hình cho thấy số lao động thường xuyên hộ nuôi tôm X3 biến số độc lập, dự báo loại hộ gia đình có kết kinh doanh khác đạt mức ý nghĩa thống kê 0,05 Nhũng hộ có kết kinh doanh cao hộ gia đình có nhiều số lao động thường xun tham gia làm nghề tôm Trên thực tế, kết hồn tồn hợp lý lao động yếu tố thiếu được, đặc biệt u cầu kỹ thuật ni tơm địi hỏi có mặt thường xuyên lao động trình sản xuất Tương tự, biến số mặt chi phí như: chi phí phịng bệnh (X5); chi phí dầu chạy máy (X6) mà hộ gia đình sử dụng vốn vay để thực nhân tố dự báo có ý nghĩa mặt thống kê 0,05 mơ hình hồi quy logistic Tức hộ có kết kinh doanh cao chắn hộ có xu hướng đầu tư nhiều cho chi phí dầu chạy máy; chi phí phịng bệnh từ nguồn vốn vay ngân hàng Khi q trình ni tơm quảng canh cải tiến khơng địi hỏi quy trình kỹ thuật khắt khe mà cịn phải có đầu tư đáng kể vào thức ăn kết tìm thấy nghiên cứu hồn tồn hợp lý Điều cho thấy, ngân hàng trước cho vay cần phải có hỗ trợ kỹ thuật mặt loại chi phí thức ăn; quy trình sử dụng máy sục khí; dịch vụ phịng bệnh cho tơm 80 cho hộ gia đình huyện Phú Vang, trước hộ sử dụng vốn vay để kinh doanh tôm quảng canh cải tiến [2], [3] Bảng 2: Kết q uả kiểm định tính xác mơ hình Loại hộ gia đình Mức độ xác Quan sát kết Hộ gia đình có Hộ gia đình có kết dự báo kết kinh doanh cao Hộ gia đình có kết Loại hộ gia kinh doanh cao đình Hộ gia đình có kết kinh doanh thấp kinh doanh thấp 29 13 69% 41 82% Tỷ lệ dự xác dự báo chung mơ hình hồi quy tương quan Logistic 76,1% Kết mơ hình hồi quy tương quan logistic bảng cho thấy chi phí thức ăn (X4) chi phí cơng cụ nhỏ (X7) biến số dự báo kết kinh doanh hộ nuôi tôm quảng canh cải tiến huyện Phú Vang biến số khơng có ý nghĩa mặt thống kê Điều cho thấy chi phí thức ăn chi phí cơng cụ nhỏ loại chi phí thực 81 theo định mức thơng thường hộ nuôi tôm Thủ tục vay vốn (X8) biến số dự báo có ý nghĩa mặt thống kê đến kết kinh doanh hộ gia đình Điều cho thấy hội tiếp cận tín dụng tất hộ nuôi tôm huyện Phú Vang nhau, ngân hàng khơng có phân biệt đối xử khác hộ vấn đề Mức vốn vay ngân hàng (X9) biến số có ý nghĩa mặt thống kê, cho thấy mức vốn vay lớn hộ gia đình ni tơm có điều kiện để đầu tư để đạt kết kinh doanh cao Mô hình hồi quy logistic mà nghiên cứu sử dụng cho thấy số 2-log likelihood đạt tới giá trị 287,226 , số thích hợp khẳng định tính chắn mơ hình Hệ số tương quan Cox& Snell R Square đạt tới 0,596, hệ số tương quan Nagelkerde R Square đạt tới giá trị 0,668, lần khẳng định khoảng 66,7% variance mơ hình giải thích từ hồi quy logistic, hệ số tương quan cao Chỉ số Homer Lemeshow test cho thấy Chi-square đạt tới giá trị 19,913 với mức ý nghĩa thống kê nhỏ 0,05 Các kết kiểm định thống kê cho thấy tính chắn mơ hình hồi quy tương quan logistic sử dụng phân tích Bảng cho thấy tỷ lệ dự đốn mơ hình cao, lên tới 76,1%, giúp kết luận mơ hình hồi quy tương quan logistic sử dụng nghiên cứu hoàn toàn hợp lý [5] Kết luận: Qua phân tích trên, kết luận tín dụng có tác động tích cực đến việc đầu tư thực chi phí mang lại lợi ích kinh tế cao hộ nuôi tôm huyện Phú Vang Điều thể rõ việc mức vốn vay hộ gia đình cao hộ gia đình đạt kết kinh doanh cao Ni tơm quảng canh cải tiến nghề phát triển 82 huyện Phú Vang thời gian qua tín dụng ngân hàng đóng vai trò quan trọng [2] Kết nghiên cứu gián tiếp cho thấy ngân hàng trước triển khai tín dụng huyện Phú Vang cần phải ý nhiều đến công tác tập huấn kỹ thuật ni tơm Các chương trình tập huấn cần trọng đến việc bồi dưỡng kiến thức cho chủ hộ nuôi tôm loại bệnh thường thấy việc ni tơm Việc tập huấn kết hợp cách tốt với việc tham quan mơ hình điển hình để chủ hộ gia đình tham khảo Qua nghiên cứu cho thấy, thủ tục vay vốn nhân tố có ảnh hưởng tới kết kinh doanh hộ nuôi tôm huyện Phú Vang, nhiên, thực tế vấn đề cần có nghiên cứu sâu diện rộng để đưa kết luận chắn TÀI LIỆU THAM KHẢO Nguyễn Văn Lạc Nâng cao hiệu kinh tế nuôi cá nước địa bàn huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế Luận văn Thạc sĩ khoa học kinh tế (2004) Nguyễn Trí Dũng Những giải pháp tín dụng ngân hàng góp phần phát triển nghề nuôi tôm nước lợ huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế Luận văn Thạc sĩ khoa học kinh tế (2004) Lê Sĩ Hùng Phân tích ảnh hưởng số nhân tố đầu vào hộ nuôi trồng thủy sản đầm phá Cầu Hai, Thừa Thiên Huế Báo cáo nghiên cứu khoa học cấp Bộ (2001) Susan C Access to capital: comparison of men and women-owned small business, http://www.babson.edu/entrep/fer/papers98/V/V_B/V_B.html (2003) 83 Hair, Anderson Tatham, and Black et al Multivariate Data Analysis 5th Ed, Prentice Hall (2004) Alsos G & Ljunggren E Does the Business Start - Up Process Differ by Gender? A Longitudinal Study of Nascent Entrepreneurs (1998) http://www.babson.edu/entrep/fer/papers98/V/V_A/V_A.html Neils J S Exploring research 4th Ed, Prentice Hall (2000) Mason R & Lind D & Marchal W (2000) Statistical Techniques for Business and Economics, 10th Ed, McGraw-Hill International Edition Cooper D & Schindler P Business Research Methods 7th Ed McGraw Hill International Edition (2002) THE IMPACTS OF INPUTS ON BUSINESS PERFORMANCE OF SHRIMP-RAISING HOUSEHOLDS IN PHU VANG DISTRICT OF THUA THIEN HUE PROVINCE A RESEARCH FROM BANK CREDIT PRESPECTIVE 84 Thai Thanh Ha College of Economics, Hue University SUMMARY This research was conducted to figure out the impact of bank loans on the profits of the households raising shrimps The inputs factors such as breeding costs Expenses for oil and gas to be used for ventilation, expenses to deal with shrimp diseases as well as payment for regular employees are also analyzed as independent variables in the multiple logistic regression It was revealed that the business performance of the shrimp-raising households in Phu Vang District were positively related so some of those input factors, which lend several implications for policy makers in boosting the shrimp-raising industry in Thua Thien-Hue Province in general, and in Phu Vang District in particular 85 ... doanh tôm quảng canh cải tiến [2], [3] Bảng 2: Kết q uả kiểm định tính xác mơ hình Loại hộ gia đình Mức độ xác Quan sát kết Hộ gia đình có Hộ gia đình có kết dự báo kết kinh doanh cao Hộ gia đình. .. thường hộ nuôi tôm Thủ tục vay vốn (X8) biến số dự báo có ý nghĩa mặt thống kê đến kết kinh doanh hộ gia đình Điều cho thấy hội tiếp cận tín dụng tất hộ nuôi tôm huyện Phú Vang nhau, ngân hàng. .. pháp tín dụng ngân hàng góp phần phát triển nghề nuôi tôm nước lợ huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế Luận văn Thạc sĩ khoa học kinh tế (2004) Lê Sĩ Hùng Phân tích ảnh hưởng số nhân tố đầu vào hộ