7 cách nâng cấp PC

7 cách nâng cấp PC

7 cách nâng cấp PC

PC World VN 1/1999

Cho dù là CPU hay ổ CD-ROM, modem hay bộ nhớ, việc nâng cấp có thể là cần thiết nhng đôi lúc lại không

Cỗ máy 486 cũ kỹ của bạn dờng nh có thể làm việc không nghỉ, nhng nó không thể chạy Windows 98 Còn chiếc Pentium-133 mà công ty mua hai năm trớc đã tỏ ra uể oải,

đặc biệt là khi bạn nạp Office 97 Những ứng dụng phổ biến nhất đều bảo đảm giúp bạn nâng cao năng suất làm việc, nhng với điều kiện chúng không buộc máy tính của bạn phải chào thua ngay từ đầu

Bạn hiểu cần phải có máy tính mới Ai lại chẳng cần? Nhng có lẽ nên tiêu số tiền đó vào chuyến du lịch Paris thay vì mua một máy PII-450 Nếu chỉ nâng cấp một số bộ phận chọn lọc trong máy, bạn có thể nâng cao sức mạnh của máy lên một ít mà vẫn còn đủ tiền

để tản bộ trên quảng trờng Elysées

Tuy nhiên, nâng cấp cũng có giới hạn Trong thời buổi có thể mua một máy Pentium II mới với giá dới 1000 USD, bạn chẳng nên bỏ ra quá 200 USD để xào nấu lại một hệ thống

đã cũ Ráng tăng thêm chút bộ nhớ hay mua hẳn một máy mới với những con chip cáu cạnh, đằng nào khôn ngoan hơn? Một video card nhanh hay modem 56-kbp thần tốc có thể giúp bạn làm việc tốt hơn không? Hoặc một ổ cứng lớn hơn thì sao? Hay một bộ DVD-ROM? Một cổng USB?

Trong bài hớng dẫn nâng cấp máy tính này, chúng tôi sẽ giúp bạn quyết định phải tập trung công sức và tiền bạc vào đâu, hay liệu có thể không cần nâng cấp gì cả chăng Chúng tôi cho bạn cái nhìn tổng quan về những cải tiến chủ chốt trong hệ thống: bộ nhớ, CPU, lu trữ, card đồ họa, modem, và nhiều thứ nữa Bạn hãy xem qua toàn bộ danh mục lựa chọn của chúng tôi để hình dung giải pháp tốt nhất cho hoàn cảnh của bạn, sau đó nghiên cứu kỹ các bảng tóm tắt để nắm rõ những thách thức về kỹ thuật mà bạn sẽ phải giải quyết

Dù bạn muốn chạy phiên bản mới nhất của Microsoft Office, chuyển sang Windows

NT hay chỉ cần chơi Quake II, chúng tôi sẽ giúp bạn quyết định cần nâng cấp bộ phận nào trong máy, bộ phận nào thì cứ để yên vị Còn khoản tiền tiết kiệm đợc, cố nhiên là tự bạn quyết định sẽ tiêu vào việc gì

Nâng cấp bộ nhớ

Vì giá của RAM hệ thống hiện đang thấp cha từng có, nâng cấp hữu hiệu mà ít tốn kém nhất chính là nâng cấp bộ nhớ Dù bạn đang dùng máy Windows nào đi nữa, việc nâng cấp bộ nhớ sẽ làm chạy nhanh hơn thấy rõ Có thêm RAM mới, máy tính sẽ bớt chậm do phải lệ thuộc vào bộ nhớ ảo, vốn là biện pháp để buộc ổ cứng đóng vai trò bộ nhớ thay thế khi RAM không còn chỗ trống Nhờ có RAM mới, dữ liệu đợc xử lý nhanh hơn, các

thành phần khác trong hệ thống nh CPU và card đồ họa có thể làm việc hết khả năng tiềm tàng chứ không phải chầu chực chờ đĩa cứng

Nếu đang ì ạch trên một máy 486 chỉ có 8MB RAM, bạn nên nâng cấp lên ít nhất 16 MB; và nếu lên hẳn 32 MB thì Windows 95 sẽ còn chạy tốt hơn nữa Nếu thêm 16MB RAM vào một hệ Pentium đã có sẵn 16MB, máy sẽ chạy tuyệt vời mà bạn chỉ mất không

đầy 50 USD Và nếu bắt đầu từ 32MB, bạn có thể cần tăng lên 64MB, mà thêm 32MB còn

rẻ tiền hơn một bữa tối cho hai ngời ở nhà hàng sang trọng Và nếu muốn chạy nhiều ứng dụng cùng một lúc, đặc biệt là các phần mềm ngốn nhiều RAM nh Microsoft Power Point hay Lotus Notes, bạn sẽ thấy có thêm bộ nhớ quả là hay hơn nhiều

Bộ nhớ khác nhau

Trớc khi nâng cấp, cần biết chính xác mình đang có loại bộ nhớ nào và cần thay bằng cái gì Cách dễ nhất là gọi Web site của một nhà sản xuất lớn về bộ nhớ, chẳng hạn

Kingston Technology (www kingston.com) hay Crucial Technology (www.crucial.com) Chỉ cần nhập vào nhãn hiệu và model của máy bạn, site đó sẽ cho biết máy bạn dùng loại RAM nào và báo giá cho nó Hầu hết các máy Pentium và một số Pentium MMX đều có EDO RAM đợc tổ chức trên một môđun bộ nhớ 72 chân một hàng (single inline) Bạn phải lắp đặt các SIMM theo cặp; vì vậy, muốn nâng cấp lên 32MB chẳng hạn, bạn cần có hai SIMM 16MB Các hệ Pentium MMX mới hơn và hầu hết hệ Pentium II đều dùng những SDRAM nhanh hơn, đợc lắp trên môđun bộ nhớ 168 chân hai hàng (dual inline),

và bạn có thể lắp mỗi lần một DIMM Nếu là máy loại 486 cũ, có lẽ bạn đang dùng

SIMM 32 chân chứa Fast Page Mode DRAM loại cũ

Trong khi hầu hết các hệ Pentium II và Pentium Pro đều dùng bộ nhớ loại parity hay error correcting code để phát hiện những dữ liệu bị hỏng, nhiều hệ Pentium và Pentium MMX lại dùng bộ nhớ non-parity đơn giản hơn Bạn cần xác định rõ kiểu bảo vệ dữ liệu trong RAM hiện tại của mình là dạng nào và bảo đảm bộ nhớ mới tơng hợp với nó Bạn

có thể tự biết bằng cách đếm số chip trên môđun bộ nhớ Nếu thấy một bên có chín con chip, đây hẳn là loại bộ nhớ parity hay tự sửa lỗi, không thì nó thuộc loại non-parity

Tốc độ của RAM

Một số hệ Pentium MMX có kèm EDO DRAM nhng bao gồm cả một cặp ổ cắm

DIMM để có thể gắn các SDRAM nhanh hơn Trong khi một số bo mạch chủ có thể chạy với cả SIMM lẫn DIMM cùng một lúc, bạn có thể tránh những trục trặc có thể phát sinh cũng nh làm chậm hệ thống bằng cách chỉ gắn một thứ mà thôi Nếu đang có bo mạch chủ 100MHz - kể cả Pentium II-350 và CPU AMD K6-2-350, bạn cần thận trọng khi gắn SDRAM mới vào máy Bus nhanh hơn thì cần bộ nhớ tinh vi hơn, thờng gọi là PC100 SDRAM Còn PC66 SDRAM, vốn chậm hơn, rất có thể không chạy đợc nếu gắn vào bo mạch chủ nhanh hơn

Tóm lại, dù muốn chạy chơng trình minh họa, dùng bảng tính dày đặc đến hoa cả mắt hay chơi những game mới nhất, bạn chỉ cần thêm bộ nhớ là có thể tăng tốc cho chiếc máy

cũ của mình đợc rồi

Tăng cờng bộ xử lý

Máy chậm quá, bạn muốn tăng tốc phải không? Thay CPU xem chừng là một ý hay, nhng thờng thì chẳng đáng làm vậy

Vào cái thời một máy tính mới có giá ít nhất hai ngàn USD thì bỏ ra 200 đến 350 USD

để nâng cấp CPU hãy còn hợp lý Nhng hiện nay cách đó không còn hấp dẫn nữa Máy

486 và Pentium đời đầu vốn cần CPU mới hơn hết, cũng chính là những máy ít có khả năng chạy với CPU mới hơn cả Thậm chí dù có nâng cấp BIOS để có thể chạy CPU mới hoặc ngậm đắng nuốt cay mà cài hẳn một bo mạch chủ mới, bạn vẫn cứ phải dùng một

đĩa cứng nhỏ, RAM chậm rì và một video card đáng đa vào hiệu đồ cổ Dù có mua đợc CPU mới với giá bèo nhất đi nữa thì tân trang lại bộ đồ lề cũ rích vẫn là lợi bất cập hại

Trong trờng hợp nâng cấp CPU, ứng viên số một là các hệ Pentium 75-MHz, 90-MHz

và 100MHz nếu chủ nhân chúng không đủ tiền mua máy mới Nhng Pentium hiện có của bạn càng cao cấp, bạn càng ít có lợi hơn nếu thay CPU mới Và đừng có ý định gắn bộ xử

lý Pentium II mới nhất vào hệ Pentium cũ đang dùng Các CPU Pentium II và Celeron của Intel không cắm đợc vào ổ cắm chuẩn bộ xử lý Pentium hay Pentium MMX của bạn

Chọn CPU

Nếu vẫn nhất quyết nâng cấp, bạn sẽ phải chọn một trong hai cách: hoặc mua một bộ nâng cấp hoặc chỉ mua CPU Các bộ nâng cấp nh MxPro-233 của Evergreen

Technologies (199 USD, www.evergreen.com) và 200-MHz Pentium OverDrive với công nghệ MMX của Intel (199USD, www.intel.com) thích hợp với các hệ Pentium cũ và bao gồm mọi thứ cần thiết cho việc nâng cấp: CPU mới, quạt làm mát, hộp nóng (heat sink) và phần mềm để đánh giá và thực hiện tơng thích với BIOS trong hệ Nếu CPU hiện có của bạn gắn vào một môđun Socket 5, bạn sẽ cần một bộ nâng cấp trong đó có bộ chuyển điện thế chẳng hạn nh MxPro Bạn có thể tiết kiệm vài đồng bằng cách chỉ mua con chip, nhng vẫn phải mua quạt làm mát và phải bảo đảm rằng CPU mới chạy đợc trong bo mạch chủ của bạn

Tốc độ xung nhịp (clock) đóng vai trò quan trọng trong bất kỳ sự nâng cấp nào CPU chạy càng nhanh, máy của bạn làm việc càng ngon lành Đồng thời, nếu nâng cấp sao cho

mở rộng đợc cache sơ cấp (L1) của CPU thì rất tốt, bởi bộ nhớ nhanh này có thể bù cho những bộ phận chậm hơn nh RAM

Nếu bạn có hệ Pentium Pro, hãy tính đến chuyện mua bộ Pentium II OverDrive

Processor của Intel dành cho máy Pentium Pro; bộ này cho phép bạn nâng tốc độ đồng hồ lên đến 333MHz (cao hơn giới hạn 200-MHZ của Pentium Pro) Việc nâng cấp sẽ bổ sung các chỉ thị MMX và lõi PII để Windows 95 chạy nhanh hơn Có điều giá hơi cao: những 550 USD Tuy nhiên, nó sẽ tiếp sức sống mới cho các máy PC già nua

Kể từ đầu năm 1999, Evergreen sẽ phục vụ nâng cấp CPU trên một PCI card, nghĩa là bất cứ máy tính nào chấp nhận card PCI (kể cả một số máy 486) đều có thể nâng cấp lên Pentium II Giá cả sẽ thay đổi, nhng dù sao bạn vẫn có thể nâng cấp lên Celeron có 64MB RAM mà chỉ tốn từ 350 đến 500 USD

Giải pháp đĩa cứng

Hệ điều hành Windows 98, các ứng dụng nh Microsoft Office, và các tập tin dữ liệu cứ mãi phình ra không ngừng, tất cả những thứ đó đều ngốn không gian đĩa Điều này có nghĩa là đĩa cứng 2GB của bạn, mới năm ngoái dờng nh quá lớn, giờ xem chừng đã bắt

đầu chật chội

Nếu máy bạn là loại tơng đối mới và đã hết chỗ chứa thì bổ sung ổ cứng là một ý tởng rất hay Bạn thật may mắn: đã xuất hiện thế hệ ổ cứng mới dung lợng vừa lớn vừa chạy nhanh mà giá lại cha bao giờ "mềm" nh hiện nay Bạn có thể bỏ ra 150 USD để sở hữu một ổ 4GB, nhng tội gì không thêm 50 USD nữa mà có thể sải một bớc dài và tha hồ tung hoành về sau? Hiện các ổ cứng 6,5GB nh Medalist Pro 6530 của Seagate

(www.seagate.com) đang là cái đinh trên thị trờng ổ cứng, giá khởi điểm không đầy 200 USD

Mở rộng không gian đĩa

Nếu chừng đó vẫn cha đủ không gian cho bạn, còn có nhiều thứ khác để bạn chọn Bỏ

ra chừng 200 USD mua đợc ổ cứng 8 GB; còn nếu bạn thật sự cần kho lu trữ khổng lồ, đã

có các ổ cứng từ 10GB đến 12GB giá từ 250 đến 350 USD Giá cả này là cho ổ EIDE, chuẩn cho hầu hết máy tính để bàn Nếu bạn cần ổ đĩa SCSI, hãy chuẩn bị rút hầu bao thêm 30% đến 50% nữa, cộng với 100 - 200 USD cho card điều khiển SCSI (controller) Nhng cần biết rằng hầu hết ứng dụng văn phòng thông thờng cho máy để bàn, nếu dùng với SCSI thì cũng chẳng tốt hơn lên bao nhiêu Ôổ này chỉ thật sự đắc địa nếu dùng với các ứng dụng chuyên nghiệp tốn nhiều đĩa, nh đồ họa, hoặc server trên mạng

Lắp đặt ổ cứng mới là một trong các nâng cấp phổ biến nhất và là sự đầu t có ích vào máy tính Nhng bạn hãy thực tế: nếu máy bạn là 486 hoặc Pentium các đời đầu thì nâng cấp chẳng có lợi gì lắm, bởi những chip này không chạy kịp với tốc độ lu chuyển dữ liệu cực nhanh của các ổ cứng đời mới nhất, thành thử lại vô hiệu hóa chính thế mạnh của ổ

cứng là tốc độ Nếu đó là trờng hợp của bạn, có lẽ đã đến lúc cần đầu t mua hẳn một hệ mới

Một khi bạn vẫn quyết định nâng cấp ổ cứng, hãy cân nhắc kỹ lỡng kinh nghiệm và kỳ vọng của mình Nếu mới làm quen với máy tính, cha gì đã ngán ngẩm nghĩ đến việc cầm

ốc vít, hoặc nếu quá vụng tay vụng chân, hãy để một dịch vụ máy tính làm giúp cho bạn Mặt khác, nếu bạn thành thạo máy tính thì lắp ổ đĩa mới chẳng phải việc gì khó Hiện nay các bộ nâng cấp ổ cứng đều có kèm theo chỉ dẫn từng bớc cũng nh dụng cụ lắp đặt và cáp Thậm chí các bộ nâng cấp còn có một phần mềm giúp loại trừ hoàn toàn những khó khăn vì không tơng thích với các hệ cũ hơn và tự động hóa việc chuyển dữ liệu từ ổ cũ sang ổ mới

Nếu máy của bạn cha tới một năm tuổi, có thể nó có một giao diện UltraDMA cài sẵn,

đôi khi gọi là UltraATA hay AT-4, hoạt động tuyệt hảo với các ổ UltraDMA hiện nay

Bạn có thể gắn ổ UltraDMA vào một EIDE chuẩn - là giao tiếp thờng có trong các máy tính sản xuất trong vòng ba bốn năm trở lại đây, nhng hiệu quả sẽ không đợc tối đa nh với

ổ UltraDMA Các máy tính cũ hơn cần nâng cấp BIOS thì mới có thể chạy với

UltraDMA; bạn hãy kiểm tra lại với nhà sản xuất Nếu máy của bạn không có giao tiếp UltraDMA (xem lại trong chỉ dẫn kèm theo máy), bạn bỏ ra thêm 60 - 80 USD mua một card UltraDMA để gắn thêm vào, ổ đĩa mới sẽ hoạt động hoàn hảo ngay

CD hay DVD

Ngày nay đĩa CD có lẽ đã trở nên quen thuộc với hầu hết chúng ta Nếu muốn cài đặt Microsoft Office 97, hay chơi You Don't Know Jack hoặc đơn giản chỉ nghe bản Giao H-ởng Số 9 của Beethoven trong khi làm việc, bạn cần phải chạy đĩa CD Điều này có nghĩa

là bạn phải có một ổ CD-ROM Nhng nếu muốn xem phim trên máy vi tính, hay tự làm phim hoặc chuẩn bị hệ thống để sẵn sàng tiếp nhận những phần mềm thế hệ mới, bạn cần phải nâng cấp ổ đĩa

Hệ thống của bạn có lẽ đã có sẵn ổ CD-ROM chạy với tốc độ 4X hay nhanh hơn, và có thể bạn đã thử nâng lên ổ 32X hay 40X rẻ tiền Nhng thử nghĩ mà xem: thực ra, mọi đầu CD-ROM đều đợc viết cho ổ 2X hoặc 4X, do đó mua một thiết bị nhanh hơn cũng chẳng làm ứng dụng chạy tốt hơn Lý do chính đáng để mua một ổ CD mới là ổ cũ của bạn đã chết ngắc mà bạn lại không có tiền, không có thì giờ, hoặc bạn muốn lắp một ổ DVD-ROM thay cho CD-DVD-ROM Một ổ CD-DVD-ROM 32X rẻ tiền giá chỉ có 50 USD mà vẫn có thể giúp bạn quay đĩa trong khi tạm thời cha mua đợc máy mới có lắp sẵn ổ DVD-ROM

Tơng lai là DVD-ROM

Nếu bạn mua máy Pentium trong khoảng hai năm trở lại đây thì cách hay hơn nhiều là

bỏ ra từ 200 đến 350 USD mua một ổ DVD-ROM có thể đọc cả các CD cũ lẫn đĩa phim, trò chơi và nhiều thứ khác bằng DVD Quả thật là ngoài phim và dăm ba đĩa giải trí ra thì hiện ít có đĩa DVD nào khác, tuy nhiên, do ngày càng nhiều máy tính mới có kèm ổ DVD-ROM, tình hình này sẽ thay đổi

Nâng cấp DVD thờng phải dùng một bộ, chẳng hạn Sony DDU220E/H (giá 349 USD, www.sony.com), gồm cả card giải mã (decoder card) MPEG 2 để chạy phim video DVD Card giải mã là thứ không thể không có, mặc dù nó làm đội giá ổ đĩa lên khoảng 100 USD Dùng bộ giải mã MPEG 2 kiểu phần mềm thì chỉ có thể cho ra những phim video

"chập chờn" nếu máy của bạn thấp hơn Pentium 350 (và ngay cả với máy Pentium

II-450, vẫn thấy tình trạng "chập chờn" nếu bạn làm một việc khác trong khi DVD đang

xem phim Vì vậy, trừ khi máy của bạn đã có phần cứng MPEG lắp sẵn, nếu không, đừng chần chừ gì nữa, hãy mua một bộ nâng cấp có bao gồm cả card giải mã) Cần nhớ rằng việc lắp đặt có thể khó khăn: nào là một card giải mã và một ổ DVD-ROM, trình điều khiển (driver) cho cả hai thứ đó, lại còn kết nối âm thanh giữa card MPEG với card âm thanh, trong quá trình lắp đặt có thể phát sinh lắm chuyện đau đầu

Nghe đĩa của chính bạn

Nếu muốn có một ổ đĩa cho phép bạn vừa ghi vừa xem dữ liệu trên đĩa, tình huống có thể còn phức tạp hơn nữa Bất cứ ai, một khi nghĩ đến chuyện sáng tác hay phổ biến âm nhạc, tác phẩm đồ họa, phim video hoặc phần mềm, tất phải tính đến việc mua một ổ

CD-R hay CD-CD-RW Cả hai đều cho phép bạn tự tạo những đĩa CD-CD-R 500MB có thể chạy trên bất cứ ổ CD-ROM nào Đúng là bạn có thể tự sản xuất đĩa nhạc của chính mình Các ổ CD-RW còn cho bạn xóa và dùng lại dữ liệu trên những đĩa đặc biệt có thể ghi lại đợc

Đĩa này đắt hơn, mỗi cái chừng 20 USD so với đĩa CD-R chỉ có 5 USD hoặc thấp hơn Nhng bởi vì bạn có thể dùng lại các đĩa CD-RW nên có đắt một chút cũng đáng Năm ngoái, các ổ CD-RW nh CD-Writer Plus 72001 của Hewlett-Packard (giá 399 USD; www.hewlett-packard.com) đã giảm giá xuống bằng ổ CD-R (từ 350 đến 650 USD), nên hiện nay càng có ít lý do để bạn mua ổ CD-R

Nhng ngay cả dung lợng dữ liệu 500MB của đĩa CD-R hiện nay hoá ra cũng không nhiều Muốn có kho dữ liệu tối đa có thể xóa đợc, bạn phải chi từ 400 - 800 USD để mua

ổ DVD-RAM; nó cho phép lu tối thiểu 2,6GB mỗi hộp (cartridge) Chỉ có một vấn đề: cartridge DVD-RAM không thể chạy trong thiết bị nào khác ngoài ổ DVD-RAM Đồng thời ổ DVD-RAM lại không thể ghi dữ liệu vào vật mang nào khác, mặc dù chúng có thể chơi cả CD-ROM, CD lẫn DVD Do đó, nếu bạn mua ổ DVD-RAM hay một trong các biến thể của nó, đừng mong dùng cartridge DVD-RAM ở đâu khác ngoài chính ổ đĩa của mình, nên bạn không thể đút cartridge vào túi quần rồi đi nhét vào ổ DVD-RAM nào cũng đợc Nhng cha hết: chuẩn DVD-RAM vẫn có đối thủ, chủ yếu là DVD-RW, một chuẩn 3GB do Hewlett-Packard, Philips và Sony hỗ trợ Nếu không cần bổ sung kho dữ liệu ngay bây giờ, bạn hãy cứ bằng lòng với ổ CD-RW chừng nào một trong các chuẩn DVD-RAM đang cạnh tranh hiện nay cha thật sự nổi trội lên

Đồ họa nhanh

Nâng cấp video card là một ý tởng có vẻ hay, chừng nào bạn cha xem xét thấu đáo hơn Thực tế là nếu card đồ họa của bạn cha tới hai năm tuổi và bạn ít quan tâm đến trò chơi,

ảnh kỹ thuật số, quay video hay xem tivi trên máy tính, thì thay card có lẽ chỉ là vung tiền qua cửa sổ Với những ứng dụng thông thờng nh xử lý văn bản, bảng tính, thậm chí trình diễn (presentations) đồ họa, thì dù sử dụng card nhanh nhất hay chậm nhất bạn cũng chẳng thấy có gì khác nhau Tìm đúng card đồ họa bạn cầnDẫu vậy, với một số ngời, dùng đúng card đồ họa là chuyện khác hẳn Nếu cần xem hay xử lý ảnh, bạn phải có card

đồ họa đủ bộ nhớ mới có thể hiển thị ảnh màu 24 bit ở đúng độ phân giải bạn muốn.Để xác định bạn cần card đồ họa có bộ nhớ bao nhiêu, hãy chú ý thật kỹ khi máy khởi động: dòng graphic card BIOS cho thấy rõ số dung lợng bộ nhớ Nếu muốn chạy ở độ phân giải