GỢI Ý: ĐÁP ÁN M Câu 1 Tổ chức cách mạng tiền thân của Đảng Cộng sản Việt Nam do Nguyễn Ái Quốc thành lập vào tháng 6 - 1925 tại Trung Quốc là tổ chức nào?. 4,0 điểm điểm - Tổ chức cách
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
NAM ĐỊNH
ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI NĂM HỌC 2021 - 2022 Môn: LỊCH SỬ – Lớp: 9 THCS.
GỢI Ý: ĐÁP ÁN
M Câu 1 Tổ chức cách mạng tiền thân của Đảng Cộng sản Việt Nam do
Nguyễn Ái Quốc thành lập vào tháng 6 - 1925 tại Trung Quốc là tổ chức
nào? Em hãy trình bày sự ra đời, hoạt động và vai trò của tổ chức cách
mạng đó.
(4,0 điểm)
điểm)
- Tổ chức cách mạng tiền thân của Đảng do Nguyễn Ái Quốc thành lập vào
năm 1925 tại Trung Quốc là Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên 0,25
- Cuối năm 1924, Nguyễn Ái Quốc về đến Quảng Châu (Trung Quốc) Người
đã tiếp xúc với các nhà cách mạng Việt Nam có mặt tại đây,cùng một số
thanh niên từ trong nước sang
0,25
- Nguyễn Ái Quốc đã lựa chọn, giác ngộ một số thanh niên tích cực trong
- Tháng 6/1925 Nguyễn Ái Quốc thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh
niên, ra tờ báo Thanh niên là cơ quan ngôn luận của hội, để tuyên truyền tư
tưởng cách mạng cho quần chúng
0,25
điểm)
- Nguyễn Ái Quốc mở các lớp huấn luyện chính trị để đào tạo một số thanh
niên trở thành những cán bộ cách mạng
- Phần lớn học viên là thanh niên, học sinh, tri thức Việt Nam yêu nước Họ
học làm cách mạng, học cách hoạt động bí mật
0,25 0,25
- Sau khi học xong các lớp huấn luyện này, một số học viên được gửi sang
học tại Trường Đại học Phương Đông ở Mátxcơva ( Liên Xô) hoặc Trường
Quân sự Hoàng Phố ( Trung Quốc), còn phấn lớn bí mật trở về nước hoạt
động…
0,25
- Tuyên truyền lí luận cách mạng giải phóng dân tộc theo khuynh hướng vô
sản
- Thông qua báo “Thanh niên” và tác phẩm “ Đường Kách mệnh”
0,25 0,25
- Thực hiện chủ trương “ vô sản hóa”( năm 1928), đưa hội viên của hội vào
các nhà máy, hầm mỏ, đồn điền, cùng sinh hoạt và lao động với công nhân …
0,25
- Phát triển tổ chức: Đến trước Đại hội đại biểu lần thứ nhất (5/1929),
- Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên đã xây dựng được các tổ chức cơ sở
0,25 0,25
Trang 2của mình ở hầu khắp cả nước, ….
điểm)
- Hoạt động của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên góp phần làm phong
trào yêu nước chuyển từ lập trường dân chủ tư sản sang lập trường vô sản
0,25
- Chuẩn bị về tư tưởng, chính trị và tổ chức cho sự thành lập Đảng Cộng Sản
Việt Nam
0,25
- Là tổ chức cách mạng tiền thân của Đảng Cộng sản Việt Nam sau này 0,25
Câu 2 Phân tích nguyên nhân dẫn đến Nhật đảo chính Pháp ở Đông Dương
ngày 9 - 3 - 1945 Vì sao Đảng Cộng sản Đông Dương chưa phát động
tổng khởi nghĩa ngay sau khi Nhật đảo chính?
(5,0 điểm)
a Phân tích nguyên nhân dẫn đến Nhật đảo chính Pháp ở Đông Dương ( ngày 9 - 3 - 1945)
(2,0 điểm)
- Tháng 9/1940, Nhật vào Đông Dương
- Nhật và Pháp hòa hoãn với nhau để cùng bóc lột nhân dân Đông Dương,
nhưng đó chỉ là sự hòa hoãn tạm thời vì hai đế quốc không thể cùng chung
một xứ thuộc địa
0,25 0,25
- Vào đầu năm 1945, chiến tranh thế giới thứ hai bước vào giai đoạn kết thúc
Nước Pháp được giải phóng Chính phủ kháng chiến Đờ Gôn về Pa- ri
0,25
- Ở Mặt trận Thái Bình Dương, Nhật cũng khốn đốn trước các đòn tấn công
của Anh – Mĩ trên bộ cũng như trên biển
0,25
- Thực dân Pháp ở Đông Dương ráo riết hoạt động, chờ quân đồng minh vào
sẽ đánh Nhật từ phía sau lưng, khôi phục lại quyền thống trị của mình
0,5
- Như vậy Nhật đứng trước hai lực lượng cần phải đề phòng, một là Cách
mạng Đông Dương sẵn sàng bùng lên bất cứ lúc nào, hai là Pháp sẽ đánh
Nhật từ sau lưng
0,25
- Để phòng trừ hậu họa , đêm 9/3/1945, Nhật đảo chính lật đổ Pháp, độc
chiếm Đông Dương
0,25
b Vì sao Đảng cộng sản Đông Dương chưa phát động Tổng khởi nghĩa ngay sau khi Nhật đảo chính?
(3,0 điểm)
- Đêm 9/3/1945, Nhật đảo chính Pháp, chỉ sau vài giờ đã đầu hàng
- Sau đó, Nhật thi hành một loạt các biện pháp nhằm củng cố quyền thống trị
của mình
0,25 0,25
- Tất cả những hành động đó cho thấy kẻ thù chính của cách mạng Việt Nam
còn đủ sức mạnh Thời cơ cách mạng chưa chín muồi
0,25
- Ở Châu Á- Thái Bình Dương, quân Đồng minh chưa giành được thắng lợi
quyết định nên chưa buộc được phát xít Nhật đầu hàng
0,5
- Các tầng lớp trung gian lúc đó chưa ngả hẳn về phía cách mạng 0,5
- Lực lượng vũ trang toàn quốc chưa được thống nhất
- Khu giải phóng chưa được thành lập
0,25 0,25
- Trừ các căn cứ chính còn nhìn chung trong cả nước quần chúng chưa sẵn
sàng hành động
0,25
Trang 3- Với những lý do trên nên khi Nhật đảo chính Pháp, Đảng ta chưa phát động
Tổng khởi nghĩa mà chỉ phát động một cao trào kháng Nhật cứu nước làm
tiền đề cho Tổng khởi nghĩa
0,5
Câu 3 Bằng những hiểu biết của mình về lịch sử Việt Nam giai đoạn
(1945-1946) Em hãy giải quyết những vấn đề sau: (5,0 điểm)
a Tại sao nói sau cách mạng tháng Tám năm 1945 nước Việt Nam Dân
chủ Cộng hòa rơi vào tình thế “ngàn cân treo sợi tóc ” ? (2,0
điểm)
- Nước VNDCCH vừa ra đời đã phải đối mặt với nhiều khó khăn và thử
thách
- Về chính trị:
- Từ vĩ tuyến 16 trở ra Bắc có 20 vạn quân Trung Hoa Dân Quốc, kéo theo là
các tổ chức phản động Việt Quốc, Việt Cách…
0,25
- Từ vĩ tuyến 16 trở vào Nam là quân đội Anh, theo sau là thực dân Pháp
nhằm quay trở lại xâm lược Việt Nam, lợi dụng tình hình đó bọn phản động
ngóc đầu dậy làm tay sai cho Pháp …
0,25
- Ngoài ra còn 6 vạn quân Nhật chờ giải giáp, một số nghe theo lệnh quân
Anh tạo điều kiện cho Pháp mở rộng phạm vi chiếm đóng Nam Bộ 0,25
- Trong khi đó chính quyền cách mạng vừa mới thành lập chưa được củng
cố, lực lượng vũ trang còn yếu
0,25
- Về kinh tế - tài chính
- Nền kinh tế nông nghiệp vốn đã lạc hậu lại bị chiến tranh tàn phá nặng nề…
Hậu quả nạn đói cuối năm 1944 đầu 1945 chưa được khắc phục
0,25
- Các cơ sở công nghiệp của ta chưa được phục hồi, hàng hóa khan hiếm đắt
- Ngân sách nhà nước lúc này hầu như trống rỗng, chính quyền cách mạng
chưa nắm ngân hàng Đông Dương, Trung Hoa dân quốc lại tung ra thị trường
tiền mất giá làm cho nền tài chính thêm rối loạn
0,25
- Về văn hóa xã hội:
- Tàn dư văn hóa xã hội do chế độ phong kiến để lại hết sức nặng nề, hơn
90% dân số không biết chữ Các tệ nạn xã hội như mê tín dị đoạn, rượu chè,
cờ bạc , nghiện hút hoành hành
0,25
- Như vậy cách mạng Việt Nam phải đối mặt với vô vàn khó khăn => Việt
Nam rơi vào tình thế “ngàn cân treo sợi tóc ”
b Phân tích thái độ chính trị từng đế quốc để xác định kẻ thù nguy hiểm
nhất của cách mạng Việt Nam thời kỳ này
(2,0 điểm)
- Sau ngày Cách mạng tháng Tám 1945, ngoài quân Pháp và quân Nhật đã
có mặt từ trước, thì quân Anh kéo vào miền Nam, quân Trung Hoa Dân quốc
tràn vào miền Bắc, hậu thuẫn là đế quốc Mĩ…
0,25
- Sau chiến tranh thế giới thứ II, Mĩ thực hiện chiến lược toàn cầu nhằm bá
chủ thế giới, nhưng đang phải lo ngăn chặn ảnh hưởng của chủ nghĩa cộng
sản ở Tây Âu, đồng thời giúp Trung Hoa Dân quốc ở Trung Quốc, nên chưa
có khả năng can thiệp trực tiếp vào Việt Nam…
0,25
- Phát xít Nhật bại trận trong Chiến tranh thế giới thứ hai, chờ quân Đồng
- Quân đội Trung Hoa Dân quốc phải lo đối phó với lực lượng cách mạng do 0,25
Trang 4Đảng Cộng sản Trung Quốc lãnh đạo, nên sớm muộn cũng phải rút quân về
nước
- Quân Anh phải lo đối phó với phong trào giải phóng dân tộc đang lên cao
trong các thuộc địa của Anh, nên họ không có khả năng ở lại Đông Dương
lâu dài Họ giúp Pháp trở lại Đông Dương
0,25
- Pháp âm mưu xâm lược Việt Nam lần thứ hai … 0,25
- Đêm ngày 22 rạng sáng ngày 23-9-1945, thực dân Pháp đánh úp trụ sở Ủy
ban nhân dân Nam Bộ và cơ quan tự vệ thành phố Sài Gòn mở đầu cuộc
chiến tranh xâm lược lần hai
0,25
- Thực dân Pháp bộc lộ rõ dã tâm xâm lược Việt Nam Vì thế kẻ thù chính
của cách mạng Việt Nam là thực dân Pháp đây là kẻ thù nguy hiểm nhất 0,25
3 Từ thực tiễn lịch sử nước ta thời kì này, em hãy rút ra những bài học cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.
(Thí sinh có thể có những quan điểm khác nhau, nhưng phải có tính thuyết
phục, lập luận tốt, theo định hướng câu hỏi)
( 1,0 điểm)
- Đảng phải có đường lối lãnh đạo đúng đắn, phải đoàn kết toàn dân, lấy dân
- Có chính sách ngoại giao mềm dẻo, phân hóa cô lập kẻ thù, tranh thủ ủng
hộ của nhân dân thế giới…
0,25
- Nhân dân phải tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng….Có tinh thần tư lực, tự
cường, phát huy tinh thần yêu nước, đoàn kết dân tộc 0,25
- Sợi chỉ xuyên suốt trong xây dựng và bảo vệ tổ quốc hiện nay là phải giữ
vững độc lập chủ quyền của quốc gia…
0,25
Câu 4 Có ý kiến cho rằng “thế kỷ XXI sẽ là thế kỷ Châu Á” Từ sự hiểu biết về
sự tăng trưởng kinh tế của Ấn Độ, Trung Quốc, và một số nước Đông
Nam Á trong những thập niên gần đây Em hãy làm sáng tỏ nhận định
trên.
(3,0 điểm)
a Khái quát:
- Với diện tích rộng lớn và dân số đông nhất thế giới, tài nguyên thiên nhiên
phong phú Trước chiến tranh Thế giới thứ hai Châu Á chịu sự nô dịch và
- Sau chiến tranh thế giới thứ hai, phong trào giải phóng dân tộc phát triển
mạnh hầu hết các nước đã giành độc lập,… các nước Châu Á bước vào thời
kì xây dựng theo nhiều con đường khác nhau nhưng đều đạt được thành tựu
to lớn
0,25
b Chứng minh “thế kỉ XXI sẽ là thế kỉ của Châu Á”.
- Ấn Độ:
- Nông nghiệp: Sau khi giành được độc lập Ấn Độ đã thực hiện các kế hoạch
dài hạn nhằm phát triển kinh tế, xã hội và đạt nhiều thành tựu, từ một nước
phải nhập khẩu lương thực, nhờ cuộc “cách mạng xanh” trong nông nghiệp,
Ấn Độ đã tự túc được lương thực
0,25
- Về công nghiệp: các sản phẩm công nghiệp chính của Ấn Độ là hàng dệt
may, thép, máy móc, thiết bị giao thông, xe hơi
0,25
Trang 5mạnh mẽ Ấn Độ đang cố gắng trở thành cường quốc phần mềm, công nghệ
hạt nhân và công nghệ vũ trụ
- Trung Quốc:
- Từ khi tiến hành cải cách mở cửa đến nay nền kinh tế phát triển nhanh
chóng, tăng trưởng cao nhất thế giới
- GDP đứng thứ 7 thế giới
0,25
0,25
- Đông Nam Á:
- Từ cuối những năm 70 của thế kỷ XX, nền kinh tế nhiều nước ASEAN đã
có những chuyển biến mạnh mẽ và đạt được sự tăng trưởng cao 0,5
- Sing-ga-po: từ 1965-1973 kinh tế tăng trưởng 12%, trở thành “con rồng” ở
Châu Á
- Thái Lan: có tốc độ phát triển kinh tế cao…
(Lưu ý học sinh có thể lấy ví dụ nước khác, đủ hai nước cho tối đa điểm,
một nước cho nửa số điểm )
0,25
Với sự tăng trưởng kinh tế nhanh chóng các nước Châu Á tiêu biểu là Ấn
Độ, Trung Quốc và các nước Đông Nam Á nên nhiều người dự đoán “ thế
kỉ XXI sẽ là thế kỉ của Châu Á”
0,25
Câu 5 Em hãy trình bày các xu thế phát triển của thế giới ngày nay Tại sao nói
“ hòa bình ổn định và hợp tác phát triển kinh tế” vừa là thời cơ vừa là
thách thức với các dân tộc trên thế giới?
(3,0 điểm)
a Những xu thế phát triển của thế giới ngày nay ( 2,0
điểm)
- Một là, Xu thế hòa hoãn và hòa dịu trong quan hệ quốc tế,
- Từ đầu những năm 90 của thế kỷ XX, các nước lớn tránh xung đột trực
tiếp, đối đầu nhau Các xung đột quân sự ở nhiều khu vực đi dần vào thương
lượng, hòa bình giải quyết các tranh chấp
0,25 0,25
- Hai là, Sự tan rã của trật tự hai cực Ianta và thế giới đang tiến tới xác lập
trật tự thế giới mới, đa cực , nhiều trung tâm
- Nhưng Mĩ lại chủ trương “ thế giới đơn cực”, để dễ bề chi phối thống trị
thế giới
0,25 0,25
- Ba là, từ sau Chiến tranh lạnh và dưới sự tác động của cuộc cách mạng
khoa học kỹ thuật, hầu hết các nước ra sức điều chỉnh chiến lược phát triển
lấy kinh tế làm trọng điểm…
- Các nước đẩy mạnh sản xuất tích cực tham gia các liên minh kinh tế khu
vực
0,25
0,25
- Bốn là, tuy hòa thế giới được củng cố, nhưng từ đầu những năm 90 của thế
kỷ XX, ở nhiều khu vực lại xảy ra những xung đột quân sự hoặc nội chiến
giữa các phe phái…
- Nguyên nhân là do những mâu thuẫn về dân tộc , tôn giáo, tranh chấp về
biên giới lãnh thổ, gây hậu quả nghiêm trọng cho đời sống nhân những nơi
này…
0,25
0,25
Tuy nhiên , xu thế chung của thế giới ngày nay là hòa bình ổn định và hợp
tác phát triển kinh tế Đây vừa là thời cơ, vừa là thách thức đối với các dân
tộc khi bước vào thế kỷ XXI Việt Nam cũng ở trong tình hình đó
b Tại sao nói “ hòa bình ổn định và hợp tác phát triển kinh tế”
vừa là thời cơ vừa là thách thức với các dân tộc trên thế giới?
(1,0 điểm)
Trang 6- Thời cơ:
- Mở ra thời cơ hội nhập cùng phát triển của các quốc gia dân tộc, theo đó
nhiều khu vực quốc gia đẩy mạnh quá trình liên kết chính chính trị kinh tế,
hợp tác và phát triển
0,25
- Tạo điều kiện cho các quốc gia tập trung nguồn lực để phát triển kinh tế…
Tạo điều kiện giao lưu văn hóa, phát triển khoa học công nghệ, giáo dục.,
0,25
- Thách thức:
- Nguy cơ đánh mất bản sắc văn hóa dân tộc, và xâm phạm chủ quyền quốc
gia, xung đột sắc tộc, tôn giáo, các quốc gia đứng trước nguy cơ khủng bố
0,25
Việt Nam chủ động nắm bắt cơ hội, vượt qua thách thức, phát triển
mạnh mẽ trong thời kỳ mới đó là ý nghĩa sống còn… 0,25
……….…Hết…………
Chú ý:
1 Khi chấm thi, cán bộ chấm thi bám sát hướng dẫn chấm của Sở GD – ĐT
2 Cán bộ chấm thi không làm tròn điểm của bài thi
3 Những bài viết nào có tham khảo tài liệu, đưa kiến thức lịch sử đúng, phù hợp làm cho phong phú, sâu sắc hơn thì CBCT có thể vận dụng cho điểm khuyến khích nhưng vẫn trong mức điểm tối đa đã quy định từng câu
4 Yêu cầu chữ viết rõ ràng, không mắc lỗi chính tả, trình bày mạch lạc