Vấn đề giai cấp trong xã hội

Cuối thời đại thị tộc, bộ lạc trong nội bộ các cộng đồng người dần dần hình thành giai cấp như: chủ nô & nô lệ XH cổ đại, chúa đất & nông nô XH trung cổ, tư sản & vô sản XH cận đại và

Vấn đề Giai cấp

Nhóm 5_KT14.21: Nguyễn Thị Thu Hà

Nguyễn Thị Hạnh Bùi Thị Hồng Hiên Tống Thị Minh Hiền Mai Thùy Linh

Nguyễn Thị Trang

Nội dung:

1 Khái niệm giai cấp

2 Đặc trưng của giai cấp

3 Nguồn gốc

4 Điều kiện tồn tại giai cấp

5 Kết cấu xã hội – giai cấp

Thời đại XH thị tộc, bộ lạc, loài người chưa phân thành giai cấp Cuối thời đại thị tộc, bộ lạc trong nội bộ các cộng đồng người dần dần hình thành giai cấp như: chủ

nô & nô lệ (XH cổ đại), chúa đất & nông nô ( XH trung cổ), tư sản & vô sản ( XH cận đại và đương đại), …Ngoài ra còn các tầng lớp, các nhóm XH có quan hệ ít nhiều với g/c này hay g/c khác.

Vậy giai cấp là gì? Giai cấp tồn tại trong điều kiện nào? …Đó là những vấn đề

cơ bản để khám phá các quy luật lịch sử, để hiểu lịch sử XH loài người từ khi XH

nguyên thủy ta rã.

1 Khái niệm giai cấp:

• Là những tập đoàn người rộng lớn khác nhau về địa vị

trong hệ thống nhất định trong lịch sử sản xuất XH, khác nhau về qhệ đối với những TLSX, về vai trò trong

tổ chức lao động XH, do đó khác nhau về cách thức hưởng thụ và phần của cải XH ít hoặc nhiều được hưởng.

• Là các tập đoàn người mà tập đoàn này có thể chiếm

đoạt lao động của tập đoàn người khác do khác nhua

về địa vị trong 1 chế độ KT-XH nhất định.

• Là 1 cặp phạm trù KT-XH có tính lịch sử.

• Là sản phẩm của những hệ thống SX XH nhất định

trong lịch sử

2 Đặc trưng của giai cấp:

Trong 1 hệ thống KT-XH nhất định có 3 phương

diện để xét đặc trưng của 1 g/c:

* Về quan hệ đối với TLSX : G/c nào nắm

phương tiện vật chất quan trọng thì chi phối

LĐ của g/c không có hoặc ít TLSX.

VD : Các tập đoàn chủ nô, địa chủ phong kiến,

tư sản là g/c thống trị trong hệ thống SX chi phối LĐ của nô lệ, nông nô và công nhân.

* Về vai trò, tổ chức, quản lý SX: G/c nắm

TLSX giữ vai trò tổ chức và quản lý SX trên quy mô toàn XH cũng như từng đơn vị KT

VD: Trong XH TBCN, vai trò, chức năng quản lý công nghiệp cũng như các ngành KT khác thuộc về các nhà TB.

*Về phân phối sản phẩm : Người làm chủ TLSX, tổ chức lãnh đạo SX, gc/ thống trị chiếm đoạt LĐ thặng dư của các g/c LĐ.

VD: Trong XH PK phần lớn sản phẩm

của nông nô và nông dân làm ra phải cống nạp cho địa chủ, vua quan.

Sơ đồ:

Đặc trưng của giai cấp

Quan hệ với TLSX

Vai trò tổ chức, quản lý SX

Phân phối sản phẩm

3 Nguồn gốc:

C.Mác (1818-1883)

C.Mác chứng minh rằng : “Sự tồn tại của

các g/c chỉ gắn liền với những giai đoạn phát triển lịch sử nhất định của SX”

Thời kỳ nguyên thủy: trình độ SX thấp, sản phẩm làm ra chưa đủ nuôi sống con người, chưa

có sp dư thừa, chưa có k/n xuất hiện chế đọ người bóc lột người nên chưa có g/c.

ra đời thay thế công cụ bằng đá dẫn đến năng suất LĐ tăng đáng kể nên của cải dư thừa xuất hiện dẫn đến phân công LĐ hình thành nên chế

độ tư hữu ra đời vì thế g/c xuất hiện

* Như vậy , sự phát triển LLSX lên trình

độ cao hơn tạo ra khả năng và tiền đề phân chia XH thành g/c Còn chế độ tư hữu về TLSX là cơ sở trực tiếp của sự hình thành các g/c.

* S ự ra đời cũng như mất đi trong tương lai của XH có g/c, sự xuất hiện và mất đi của những g/c cụ thể đều dựa trên tính tất yếu kinh tế

4 Điều kiện tồn tại giai cấp:

Chế độ tư hữu và XH có g/c tồn tại suốt lịch sử hàng nghìn năm là do điều kiện cơ bản sau: LLSX đã phát triển tới mức tạo ra được SP thặng dư nhưng

chưa đạt tới mức có thể bảo đảm thỏa mãn mọi nhu cầu hợp lí của mọi thành viên trong XH.

5 Kết cấu xã hội - giai cấp:

* M ỗi kiểu XH có kết cấu XH-GC riêng nhưng đều gồm 2 g/c cơ bản đối lập nhau.

VD: chủ nô><nô lệ, địa chủ PK><nông nô, tư bản><vô sản,….

* N goài 2 g/c cơ bản, mỗi kết cấu XH-GC còn có 1

số tầng lớp trung gian.

VD: tầng lớp bình dân trong XH nô lệ, tiểu tư sản thành thị trong XN tư bản…

* XH có g/c nào cũng tồn tại tầng lớp trí thức G/c thống trị dùng tầng lớp trí thức để tổ chức

quản lí XH, quản lí SX,…

The end!