18 19 b2 về thăm mẹ

-Hiểu được tình cảm yêu thương vô bờ bến của mẹ dành cho con và niềm xúc động của con khi về thăm mẹ.. B4.Giáo viên tổng hợp, kết nối bài học: https://youtu.be/MDfTYQL3mAU Hình ảnh người

TIẾT 18-19 ĐỌC HIỂU VĂN BẢN 2

VỀ THĂM MẸ (Đinh Nam Khương)

Ngày soạn Ngày dạy

a.Mục tiêu: Sau hoạt động này, HS có thể:

- HS khám phá được nội dung, ý nghĩa của nội dung bài thơ lục bát Cảm nhận được một số

chi tiết nghệ thuật đặc sắc

-Hiểu được tình cảm yêu thương vô bờ bến của mẹ dành cho con và niềm xúc động của con khi về thăm mẹ

b Nội dung:Học sinh tìm hiểu thông tin SGK, thực hiện các nhiệm vụ khám phá tác phẩm,

c Sản phẩm:- Vở ghi, Phiếu học tập

d Tổ chức thực hiện:

KHỞI ĐỘNG

HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP

B1 Hát karaoke “ Bàn tay mẹ ” Cảm nhận

của em về lời bài hát?

B2.HS chia sẻ ý kiến cá nhân.

B3.Tổ chức cho HS nhận xét.

B4.Giáo viên tổng hợp, kết nối bài học: https://youtu.be/MDfTYQL3mAU

Hình ảnh người mẹ luôn luôn gắn với ngôi nhà bình dị, thân thương Nới nào có mẹ, nơi ấy có tình yêu và hạnh phúc Về với mẹ là về vợi cội nguồn yêu thương Nhà thơ Đinh Nam Khương về thăm mẹ Điều gì khiến nhà thơ xúc động nghẹn ngào?

I.ĐỌC, TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BẢN

HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP

B1 Từ nhan đề và hình ảnh minh họa, hãy

đoán xem người trong tranh là ai?

-Báo cáo kết quả chuẩn bị ở nhà: Đầy đủ?

Khó khăn?

B2.HS chia sẻ ý kiến cá nhân.

B3.Tổ chức cho HS nhận xét.

B4.Giáo viên tổng hợp, kết nối bài học:

-Về thăm mẹ

Người trong tranh là người con đang ngồi ngắm nhìn khung cảnh ngôi nhà sau một thời gian đi xa

ơ

HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP

B1(1) GV hướng dẫn đọc, giới

thiệu các hộp chỉ dẫn trong việc

định hướng, tưởng tượng, dự đoán,

trả lời câu hỏi và các chú thích từ

khó.

(2)Giới thiệu về tác giả?

(3) Bài thơ là lời của ai? Thể hiện

cảm xúc về ai? Cảm xúc như thế

nào?

1.Đọc văn bản

2 Tác giả:

Đinh Nam Khương (1949 - 2018)

- Quê quán: Đục Khuê, Hương

Sơn, Mỹ Đức, Hà Nội

- Chức danh: Hội viên Hội

Nhà văn Việt Nam

- Giải thưởng: Giải A cuộc thi

thơ 1981 - 1982 - Báo Văn nghệ Tặng thưởng bài thơ hay nhất 1992 -

(4)Bài thơ viết theo thể loại nào?

Chỉ ra đặc điểm thể thơ trong bài?

B2.HS quan sát, trả lời câu hỏi.

B3.Tổ chức cho HS nhận xét, đánh

giá ý kiến của bạn?

B4.Giáo viên tổng hợp, kết luận về

kiến thức

3 Bài thơ “ Về thăm mẹ”

- Bài thơ là lời của người con thể hiện cảm xúc nghẹn ngào, nhớ nhung, yêu thương sau bao ngày xa cách

-Thể thơ: Lục bát Nhịp thơ: 4/2, 4/4 Vần: Chữ thứ 6

của câu 6 vần với chữ thứ 6 câu 8 Chữ thứ 8 của câu 8 vần với chữ thứ 6 câu 6

II ĐỌC HIỂU CHI TIẾT

1 Hình ảnh ngôi nhà của mẹ

HOẠT ĐỘNG NHÓM

B1 Giao nhiệm vụ cho các nhóm - phiếu

học tâp số 2

B2.HS tiến hành thảo luận trong nhóm.

B3.Tổ chức cho HS báo cáo kết quả,- đánh

giá ý kiến của bạn?

B4.Giáo viên tổng hợp, kết luận kiến thức

Dự kiến sản phẩm của học sinh

1 Ngôi nhà của mẹ

Câu hỏi gợi ý Từ ngữ, hình ảnh Nhận xét

1.Cảnh vật quanh

ngôi nhà của

người mẹ hiện lên

với những hình

ảnh nào? Xác định

biện pháp tu từ ở

khổ thơ thứ hai và

chỉ ra tác dụng của

biện pháp ấy.

+ chum tương đã đậy

+ áo tơi lủn củn

+ nón mê ngồi dầm mưa

+ đàn gà

+ cái nơm hỏng vành

- Khổ thơ thứ 2: Phép liệt kê các sự vật đều gần gũi, có vẻ cũ kĩ, xấu xí, không trọn vẹn => Sự vất vả, tích cóp, tiết kiệm của người mẹ để nuôi con khôn lớn

=> Tình yêu của mẹ đối với con trọn vẹn.

Bất ngờ rụng ở trên cành/

Trái na cuối vụ mẹ dành phần con.

-Trái na đã đến cuối vụ mà mẹ không

nỡ hái, vẫn chờ con về để cho con

=> nét nhất sự yêu thương của mẹ 2.Sưu tầm câu thơ

nói về mẹ

Con về bên mẹ chiều nay Cổng mòn in dấu bàn tay mẹ cầm

(Con về! Phan Thúc Định)

“Tấm lòng yêu thương vô bờ bến của mẹ đối với con được kết đặc lại, tô đậm thêm

trong hình ảnh: bất ngờ rụng ở trên cành / trái na cuối vụ mẹ dành phần con Một trái na cuối

vụ đã chín muỗm ở trên cành mà mẹ vẫn dành để phần cho con đi xa Mẹ mong lắm ngày con trở về để được nếm hương vị trái cây do tự tay mình trồng chăm Không nhiều lời, chỉ cần một hình ảnh tiêu biểu như thế cũng đã cho ta cảm nhận sâu sắc tình yêu của mẹ đối với con”

Nguyễn Hữu Quý.

2.Cảm xúc của người con thăm mẹ

THẢO LUẬN CẶP ĐÔI

B1 Giao nhiệm vụ cho các nhóm - phiếu học

tâp số 3

B2.Tổ chức cho các nhóm thảo luận GV

quan sát, khích lệ HS

B3.Tổ chức cho HS báo cáo kết quả :

+ Các nhóm khác nhận xét bổ sung

B4 GV tổng hợp, kết luận kiến thức

Thảo luận nhóm để hoàn thiện nội dung bảng sau:

2 Cảm xúc của người con về thăm mẹ

nhà =>Nhận xét

- Dáng vẻ: "thơ thẩn vào ra" → Không có mẹ, đi vào rồi đi ra như vô

hồn vừa buồn vừa nhớ

- Cảm xúc:-"nghẹn ngào" -"rưng rưng" => Từ láy, người con cố kìm nén cảm xúc, cố kìm nén cho nước mắt khỏi rơi: ngắm nhìn những cảnh vật xung quanh, con buồn, giác bâng khuâng, nhớ mẹ

2.Cảm nhận về câu:

"Trời đang yên vậy

bỗng òa mưa rơi"

-Hình ảnh đa nghĩa: bên cạnh việc khắc họa khung cảnh thực thì còn

có thể là cảm xúc nhân vật: òa khóc (trong lòng hoặc khóc thành tiếng)

2 Điều gì làm

người con "Nghẹn

ngào thương mẹ

nhiều hơn "?

- Người con nghẹn ngào vì: Cảm nhận được tình yêu thương của mẹ

và thấy thương mẹ nhiều hơn

+ Thấy được sự tảo tần, vất vả của mẹ khi mọi thứ trong nhà đều do

mẹ vun vén, khi nhìn thấy chiếc nón mê tàn, cái áo tơi lủn củn

“Mỗi lần về thăm quê, sau khi ngắm những ngọn cau xanh ngắt, ta sẽ được uống một ngụm nước mưa trong vắt, mát lạnh, đựng trong chum sành đặt ở gốc cau Nước mưa từ ngọn cau chảy xuống, qua một túm lá cau làm máng, chảy vào chum Cây cau hứng nước của vòm trời Nước mưa như còn đọng cả tiếng sấm, tiếng gió và tia chớp, đọng cả bóng mây làm ta sung sướng được trở về thăm lại ngôi nhà xưa có hương cau thoang thoảng trong ánh trăng

bàng bạc.” (Theo Băng Sơn)

HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP

B1.(1) Nhận xét cách gieo vần lục bát

trong câu: "Áo tơi qua buổi cày bừa/ Giờ

còn lủn củn khoác hờ người rơm"

(2) Hình dung và tái hiện lại cảnh người

con về thăm ngôi nhà của mẹ trong bài

thơ bằng cách vẽ tranh minh họa hoặc

miêu tả bằng lời văn

B2.HS suy nghĩ trả lời câu hỏi

B3 HS trình bày, nhận xét kiến của bạn?

B4.Giáo viên tổng hợp, kết luận

- Cách gieo vần đặc biệt để thể hiện dụng ý tác giả Đối xứng các thanh ở các tiếng 2 - 4 - 6 - 8 tương ứng B - T - B ở câu lục và B - T - B - B

-Vào một chiều mùa đông, người con trai trở về

thăm nhà của mình sau những ngày học tập nơi

xa Về đến nhà anh không thấy khói từ bếp, có

lẽ mẹ tôi vắng nhà Anh bèn ngồi thơ thẩn trước hiên nhà đi ra đi vào ngóng mẹ về Chợt trời đổ mưa lớn Cạnh hiện nhà, chum nước mẹ đã đậy Mưa rơi làm ướt cái nón mê, ướt cả cái áo tơi ngắn của mẹ khoác hờ người rơm

III Ý NGHĨA VĂN BẢN

HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP

B1.(1) Qua tìm hiểu chi tiết, hãy

khái quát giá trị nội dung và nghệ

thuật bài thơ?

B2 HS suy nghĩ và trả lời câu hỏi.

B3.Tổ chức cho HS nhận xét ý kiến

của bạn?

B4.Giáo viên tổng hợp, kết luận kiến

thức

- Nội dung:Về thăm mẹ là bài thơ thể hiện tình cảm

của người con xa nhà trong một lần về thăm mẹ mình Mặc dù mẹ không ở nhà nhưng hình ảnh mẹ hiễn hữu trong từng sự vật thân thuộc xung quanh Mỗi cảnh, mỗi vật đều biểu hiện sự vất vả, sự tần tảo,

hi sinh và đặc biệt là tình thương yêu của mẹ dành cho con

- Nghệ thuật:Thể thơ lục bát nhịp nhàng, xúc động

Kết hợp các biện pháp tu từ: ẩn dụ, liệt kê

Dùng lối ẩn dụ khéo léo, chọn hình ảnh thân thuộc, phù hợp với đối tượng miêu tả và giọng thơ nhẹ nhàng tình cảm là điểm mạnh của bài thơ Hình tượng người mẹ nông thôn Việt Nam cần cù siêng năng, hiền lành thơm thảo hiện lên rõ nét trong tác phẩm Về thăm mẹ của Đinh Nam Khương Chẳng riêng tác giả mà chúng ta cũng chung tình cảm:

Nghẹn ngào thương mẹ nhiều hơn rưng rưng từ chuyện giản đơn thường ngày.

(Nguyễn Hữu Quý)

VỀ NHÀ:

-Tiếp tục tìm hiểu văn bản - Vận dụng đọc hiểu văn bản thơ lục bát

- Đọc kỹ kiến thức về Tiếng Việt và làm các bài tập SGK