Trong hầu hết các trường hợp, panels loại 1 được sử dụng làm panel sàn tiêuchuẩn.Tuy nhiên, theo phương ngang của tấm sàn 3D không chịu được lực cắt.. Tương tự như tính toán giàn, lực cắ
Trang 1CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN VỀ KẾT CẤU XÂY DỰNG
BẰNG TẤM VẬT LIỆU 3D
1.1 Đặc tính kỹ thuật của vật liệu 3D
Các thành phần panel 3D gồm tấm 3D và 2 lớp bê tông 2 bên Tấm 3D gồm lớpEPS (Expanded Polystyrene) ở giữa, 2 lớp lưới thép song song và những thanh thépchéo được hàn vào 2 lưới thép dọc theo chiều dài Thép chéo đâm xuyên qua lớpEPS và được mạ để tránh ăn mòn Lưới thép phủ không cần phải mạ nếu lớp bêtông đủ dày
Hình 1.1
Hình 1.2
Trang 2Hình 1.3 Phân bố thép chéo và lưới thép phủ
1.2 Kích thước tiêu chuẩn của tấm 3D
Kích thước Panels:
Chiều dài: Tối thiểu 2.0m, tăng dần mỗi bước 10 cm
Tối đa 6.0m Theo lý thuyết cũng có thể sản xuất loại panel dàihơn
Chiều ngang: 1.2m (1.0m)
EPS Độ nở của polystyrene theo tiêu chuẩn ONORM B6050phải có mật độ xấp xỉ 15kg/m3 Dày từ 40 đến 100mm, bướctăng giảm 10mm
Lưới phủ:
Đường kính: 3.0mm; cấp thép BST500 theo ONORM B4200,
Khoảng cách ô lưới (e) 50 x 50mm
Khoảng cách giữa tấm EPS và lưới phủ (a): 13, 16 hoặc 19mm, khoảng cáchthường áp dụng nhất là 13mm
Trang 3Số lượng Bước [mm] e 3 [mm]
3
EPSe
a2darctan
Vì giá trị e3 không chắc chắn, có thể thay đổi vài milimeters Trong tính toán kếtcấu giá trị "a" được lấy bằng 20mm, khoảng cách giữa lưới phủ và EPS
1.3 Bê tông
1.3.1 Bê tông trộn tại công trường
Tùy thuộc vào mác bê tông, trộn hỗn hợp vật liệu trong 3-4 phút với khoảng
300 kg xi măng và số lượng nước theo yêu cầu trong một máy trộn trước khi phun.Mác bê tông thực tế cũng tùy thuộc đường cong cấp phối của vật liệu có được quathử nghiệm
1.3.2 Gradien giới hạn của cốt liệu
Biểu đồ 1.1 Gradien giới hạnCấp phối chính xác không những tạo ra bê tông có chất lượng cao mà còn quyếtđịnh đến hiệu quả khi sử dụng máy phun Để có thể phun được, cốt liệu phải chứamột số lượïng hạt nhuyễn nhỏ nhất có đường kính dưới 0,125mm Sau khi rây sàng0,125mm, khối lượng lọt qua sàng ít nhất 4-5% và không quá 8-9% Các hạtnhuyễn phải bảo đảm giữ được lượng nước khi phun qua vòi bơm Nếu không đủlượng hạt nhuyễn, phải thay thế bằng vật liệu khác Trong trường hợp vật liệu lấytừ sông, hồ thì gần như không có hạt nhuyễn
Trang 41.3.3 Cỡ hạt
Cỡ hạt thường dùng tùy thuộc vào cường độ và hiệu suất của máy phun Máyphun khô dễ dàng phun được cỡ hạt tối đa 8 mm, hạt dùng cho máy bơm vữa hồ lớnnhất là 4-5 mm Đối với tường, cường độ bê tông sau cùng là 10-15 N/mm2 (=fc),cỡ hạt lớn nhất là 4 mm
1.3.4 Xi măng
Xi măng trong bê tông phun là khoảng 300 kg/m3 Giá trị này đảm bảo được cảcường độ lẫn khả năng bơm Nếu lượng xi măng lớn thì đòi hỏi nhiều nước hơn.Lượng xi măng lớn thì bê tông dễ bị co và xuất hiện vết nứt
1.3.5 Tỷ lệ nước/xi măng
Tỷ lệ nước / xi măng không những ảnh hưởng đến khả năng thi công, mà nó cònảnh hưởng đến cường độ và bảo vệ cốt thép khỏi rỉ sét Nếu lượng nuớc quá nhiều,các lỗ rỗng xuất hiện sẽ ảnh hưởng đến chất lượng bê tông Nên áp dụng tỷ lệnước / xi măng là 0,5 – 0,6
Trang 5CHƯƠNG 2
TÍNH TOÁN TẤM 3D
A TÍNH TOÁN THEO TRẠNG THÁI GIỚI HẠN THỨ NHẤT
2.1 Yêu cầu khi tính toán các cấu kiện 3D theo khả năng chịu lực:
Tính toán được tiến hành theo tiết diện thẳng góc với trục, theo tiết diệnnghiêng Ngoài ra cần tiến hành tính toán kiểm tra những vùng chịu lực tác dụngcục bộ
Theo tiết diện thẳng góc tính toán với tác dụng của lực dọc N, của moment uốn
M hoặc của tổ hợp gồm M và N
Tính toán theo tiết diện nghiêng ở những vùng cấu kiện chịu lực cắt Q tính vớitác dụng của Q và của M
Cấu kiện chịu uốn, tính theo khả năng chịu lực trên tiết diện thẳng góc
2.2 Tính toán cấu kiện chịu uốn:
Về nguyên tắc có thể tính toán tấm sàn 3D giống các tiêu chuẩn thiết kế sàn bêtông cốt thép thông thường Tất cả các nguyên tắc tính toán nội lực và trạng tháichịu tải của bê tông cốt thép có thể áp dụng cho tấm 3D Tuy nhiên cần phải lưu ýsự giảm khả năng chịu lực do tấm EPS
Thông thường sàn 3D được xem làm việc theo sơ đồ dầm đơn giản hoặc dầømliên tục vì vậy các thanh thép (thép phủ và thép gia cường) chịu lực kéo và lực nén,bê tông chịu nén Những thành phần này được thiết kế theo những quy ước của kếtcấu bê tông cốt thép thông thường
2.2.1 Biểu đồ biến dạng ứng suất của bê tông
Biểu đồ biến dạng ứng suất của bê tông là một đường cong không tuyến tính.Hầu hết các hình dạng toán học thông thường của đường cong này là một đườngparabol bậc hai đạt cực đại khi biến dạng là 2 0/00
Trang 6Biểu đồ 2.1 Đồ thị điển hình biến dạng-ứng suất của bê tôngTrong khi hầu hết các tiêu chuẩn, ứng suất nén không đổi khi vượt qua ứng suấtgiới hạn này, kết quả thử nghiệm cho thấy ứng suất nén giảm xuống khi vượt quagiới hạn 20/00
KHỐI ỨNG SUẤT NÉN
Hình 2.1 Phân phối ứng suất theo lý thuyết
Cường độ khối của bê tông đạt được sau 28 ngày, do đó cường độ chịu nén theo
lí thuyết được tính như sau:
fc = 0.70 fW28 Trong đó fW28 là cường độ khối bê tông sau 28 ngày Đối với bê tông mác caohơn thì giảm hệ số xuống 0.55 Cường độ của mác bê tông tiêu chuẩn theo tínhtoán là:
Bảng 2.1 Mác bê tông [kG/cm2]
Khi thiết kế mặt cắt 3D, khối ứng suất hình chữ nhật trong vùng chịu nén có thểáp dụng cách tính gần đúng theo Hình 2.1 Phương pháp này giả định rằng toànvùng nén lý thuyết đã được ấn định trước sao cho trục trung hoà không nằm trongvật liệu EPS Biến dạng giới hạn vượt qua ngoài phạm vi 20/00 không được áp dụngcho tấm 3D Khả năng chịu moment lớn nhất phải được lấy thấp hơn giới hạn
Trang 72.2.2 Biểu đồ ứng suất-biến dạng của thép
Bề dày của toàn bộ vùng bê tông chịu nén được tính từ tỉ lệ giữa biến dạng néncủa bê tông và biến dạng của thép Chúng phụ thuộc vào biến dạng của thép khithép đạt được giới hạn dẻo Cả hai vật liệu đều có biến dạng giới hạn
Đường cong ứng suất biến dạng của thép lúc đầu được xem như là thẳng (ES =20.600 kN/cm2) Với module đàn hồi không đổi, giới hạn dẻo của thép, loại 5000kG/cm2 (thường là thép panel) đạt được khi biến dạng là 2,430/00
Biểu đồ 2.2 Biểu đồ ứng suất-biến dạng của thép
Để tính toán cấu kiện chịu uốn, giới hạn sức căng của thép là 50/00 rồi tính toánbiến dạng nén của bê tông (giới hạn là 3,50/00)
Chiều cao vùng nén cũng được giới hạn Dựa trên những tương quan này, tỉ lệgiữa chiều cao vùng nén và chiều cao ảnh hưởng có thể được tính toán như sau:
Biến dạng giới hạn Giới hạn biến dạng chịu nén của bê tông 3,50/00
Biến dạng giới hạn của thép 5,00/00
Vùng nén/Chiều cao ảnh hưởng 41,20/00Bảng 2.2
MÔ HÌNH TÍNH
Trang 8Hình 2.2Khối ứng suất trong vùng chịu nén là đường cong parabol đến 20/00 và một khốiứng suất hình chữ nhật giữa 20/00 và 3,50/00 Tuỳ thuộc vào biến dạng nén, phươngtrình ứng suất nén cho phần parabol là:
) 2
.(
fc fc
max max ε
ε
− ε
ε
=
ε
εmax = 2 0/00Ứng suất nén được cho là không đổi nếu biến dạng nén vượt qua 3.50/00 Biếndạng lớn nhất của thép theo tiêu chuẩn được lấy là 50/00 cho các loại thép
Tính toán Moment max theo mô hình trên:
b
a d fc t b
a d fc t
2(434
.075
.1
)2(95.080.0
M75.1As
×
×
=
Trong đó:
1,75…… Hệ số an toàn chung
M………… Moment tối đa dưới tải tác động
z………… Cánh tay đòn nội lực, xấp xỉ 0,9 d
Phương pháp thiết kế tiêu chuẩn chỉ có thể tính được ứng suất nếu biết đườngcong ứng suất-biến dạng Muốn xác định biến dạng giới hạn phải xét đến tính chấtđịa phương như là đặc điểm kỹ thuật của thép, hệ số an toàn của bê tông Các giảđịnh trước của biến dạng giới hạn:
• Sức nén tối đa 20/00 ( đường cong parabol ứng suất - biến dạng)
• Biến dạng dẻo của thép 50/00
Điều này dẫn đến hạn chế chiều cao vùng nén chỉ đạt được 28,6% của chiều caoảnh hưởng khi thép đạt đến trạng thái ứng suất-biến dạng giới hạn (biến dạng dẻocủa thép) Sự hạn chế trên thiên về an toàn cho kết cấu sau khi phân bố lại ứng
Trang 9suất do sự từ biến của bê tông, và đảm bảo trục trung hoà phải luôn luôn nằm ởlớp bê tông phía trên (chịu nén).
MÔ HÌNH THIẾT KẾ
Hình 2.3 Mô hình thiết kế uốn tấm 3D
Moment cho phép dưới tải tác động (Hệ số an toàn chung là 1,75) có thể tínhnhư sau :
M = 0,0972 × fc × b × d2 ≤ 0,3810 × fc × t2 × b × (d – 0,375 × t2 )
Trong bảng 2.3 , kích thước t2 (lớp bê tông nén) và dEPS được tính bằng mm vàmoment là Tm/m Các moment được tính dưới tải sinh hoạt bao gồm hệ số an toàn(=1,75) với cấp bê tông 175 kG/cm2 (=B25) Đối với các cấp bê tông khác nhữnggiá trị này phải được nhân với fc/175 kG/cm2 Khoảng cách giữa cạnh dưới của EPSvà trọng tâm của cốt thép là 20mm
Lớp bê tông (nén)
Bảng 2.3 Mô men M cho phép (T/m) fc=175 kG/cm2
Diện tích cốt thép cần thiết là :
y S
f z
M A
Trang 102.3 Tính toán cấu kiện chịu cắt:
Các thanh thép chéo của tấm 3D chịu lực cắt Ứng suất cắt trong tấm chính làkhả năng chịu lực của thép chéo và mối liên kết hàn
Hình 2.4
Lực cắt cho phép của mối hàn (đã nhân với hệ số an toàn) phải tương đương ítnhất 30% cường độ chịu lực lớn nhất mà thanh chéo có thể chịu được Cường độchịu lực lớn nhất của thép chéo chính là giới hạn dẻo của thép (fy) Lực giới hạntrong thanh thép chéo được tính theo công thức sau:
4
dfy3.0F
2 DIAG DIAG
Bảng 2.4 Panel tiêu chuẩn
Trang 11Trong hầu hết các trường hợp, panels loại 1 được sử dụng làm panel sàn tiêuchuẩn.
Tuy nhiên, theo phương ngang của tấm sàn 3D không chịu được lực cắt Góc hợpbởi lưới thép phủ và thép chéo trong trường hợp này là 90o nên lực cắt và momentkhông được truyền qua
Hình 2.6 Panel theo phương ngang
Ở thế nằm ngang của panels, các thanh thép chéo và EPS tạo ra một lớp trượtgiữa hai lớp bê tông Do đó độ bền cứng của tấm panel giảm đáng kể (theo phươngngang) Đối với tấm sàn có lớp bê tông dày 50mm ở mặt trên và tấm EPS dày100mm , moment quán tính theo phương chính là 58,333 cm4 /m, và theo phươngngang là 2,083 cm4/m Vì vậy, có thể xem tấm sàn 3D như cấu trúc các dầm songsong theo một phương và như một sàn mỏng theo phương còn lại
Hình 2.7 Mặt cắt tương đương gồm các dầm theo phương chính
và tấm sàn mỏng theo phương ngang
Do đó có thể thiết kế một sàn hình vuông như tấm sàn 3D làm việc một phương
2.3.1 Tính toán lực cho phép trong thanh thép chéo (chịu lực cắt):
Chiều dài tính toán (bằng 75% chiều dài thực) được sử dụng để xác định tảitrọng uốn dọc
Chiều dài tính toán uốn
α
×
sin
d75.0
=lg0,75
d r
lg4
Trang 12Hệ số an toàn uốn dọc νk=2.05
⇒
k 2
2 adm k,
Ef
ν
×λ
π
= (Công thức Euler với λ≥75) fk,adm ≤ 0,3 × fy
Trong đó:
lge…… chiều dài tính toán (mm)
lg…… chiều dài théo chéo giữa hai lớp bê tông (mm)
r……… bán kính quán tính (mm)
λ……… Độ mảnh
E……… Module đàn hồi của thép chéo (kN/mm2)
dDIAG… Đường kính thép chéo (mm)
dEPS… Bề dày EPS (mm)
fk,adm Ứng suất tới hạn (kN/mm2)
Nếu khoảng cách giữa hai mối hàn nhỏ thì khi tính toán mặt cắt 3D, có thể xemcác thanh thép chéo làm việc như giàn Tương tự như tính toán giàn, lực cắt V cóthể được xem như là thành phần lực đứng của các thanh thép chéo và có thể đượctính theo các công thức sau:
VDIAG = nR × FDIAG × sin αTrường hợp panel có 200 thanh thép chéo/m2, lớp bê tông phía trên dày ít nhất
60 mm và các mối hàn rất gần với nhau (max 10 mm), có thể bỏ qua lớp bê tôngphí trên trong quá trình tính toán và bù lại khoảng cách giữa hai mối hàn được xemlà chiều dài tính toán an toàn Nếu khoảng cách lớn hơn (như 200 mm) thì khả năngchịu tải thật sự sẽ khác nhau rất nhiều Nếu sàn được lắp đặt bới các tấm panel cókhoảng cách giữa các thanh thép chéo lớn thì cần phải kiểm tra kĩ hơn
Nếu khoảng cách giữa các điểm hàn lớn thì không thể xác định chắc chắn điểmnào chịu lực cắt Trong khi đó, nếu khoảng cách các thanh thép chéo nhỏ (bước 100
mm, panel loại 1 theo bảng 2.4) hoặc lớp bê tông trên mặt dày hơn, thì ít nhất theo
lí thuyết có 1 điểm giao nhau giữa các thanh thép chéo và cung nén, điểm giaonhau với cung chịu kéo không thể giả định được ngay cả khi phân tích một cách lýtưởng Vì vậy moment uốn phải được truyền trong cung chịu kéo Nếu khoảngtrống giữa các thanh thanh chéo lớn (bước 200 mm) thì không tồn tại điểm giaonhau với trục cung nén Lúc đó, trọng tâm của cung nén phụ thuộc vào độ dày của
Trang 13lớp bê tông phía trên, và trong trường hợp đặc biệt, nó nằm cao hơn điểm giao nhaucủa thép chéo.
Hình 2.8 Nội lực trong mặt cắt 3D
Lực cắt ngang S là lực kéo trên từng đơn vị dài và hình chiếu của lực ngangtrong thép chéo
Hình 2.9 Mô hình lực cắt
Lực cắt phương ngang là tổng các thành phần ngang của lực trong thép chéo HCvà HT, vì vậy lực cắt ngang là :
S = Σ (HC + HT)Dựa theo quan điểm này, lực cắt cho phép có thể tính theo công thức sau :
VDIAG = S × z = Σ (HC + HT) × z = FDIAG × cos α × nDIAG × zz…… cánh tay đòn nội lực z=0,95d Nếu lớp bê tông dày hơn, giá trị này cũng tănglên tương ứng Vì mặt cắt hoạt động như một vòm, cánh tay đòn lý thuyết gần gốiđỡ không chọn cao hơn điểm giao nhau lý thuyết của thép chéo
Trang 14Hình 2.10
2.3.2 Thêm thép gia cường cắt
Đối với quy ước sàn bê tông cốt thép thông thường, lực cắt trong thiết kế sànđược xác định được ngay tại mép gối và không xa hơn 1 đoạn d/2 (hay d) Lực cắttrong sàn 3D được xét ngay tại mép gối
Hình 2.11Nếu lực cắt vượt quá khả năng chống cắt của panels, cần thiết phải gia cườngcốt chống cắt, có thể sử dụng một số giải pháp sau :
• Đà bê tông đúc tại công trường (thép đai chịu cắt)
• Đà chống cắt bằng lưới nối chữ U
• Đà thép chữ V hàn sẵn
2.3.2.1 Đà chống cắt đúc tại công trường
Hình 2.12
Trang 15Lực cắt của thép chịu cắt được tính theo công thức:
75 1
z f a
as……… diện tích thép chịu cắt
fy……… Cường độ cốt thép
Phần lực cắt bê tông chịu tùy thuộc vào chất lượng bê tông và bề ngang của đà.Theo quy tắc, toàn bộ lực cắt phải được cốt thép chịu hoàn toàn nếu ứng suất lớn (≥
τ02) Chọn chiều cao hiệu quả là 130 và 180mm Các tính chất này tương ứng vớipanel loại 50mm và 100mm EPS và lớp bêtông mặt trên là 60mm
2.3.2.2 Lưới thép chịu cắt
Để sử dụng lưới thép nối hình chữ U chịu lực cắt, cần thiết phải đặt các lưới théphình chữ U này ở một hoặc cả hai mép tấm sàn panel Chỉ khi những lưới nối chữ Unày được phủ đầy bê tông thì nó mới đảm bảo khả năng chịu lực cắt Không cầnquan tâm đến ảnh hưởng của bê tông bởi vì bề rộng của vùng bê tông này rất nhỏthường chỉ vài cm
Thiết kế giống như thiết kế dầm bê tông bình thường Lực chống cắt do lưới nốitạo ra là:
75.1
zfa
VADM S× y×
=Trong đó :
z……… xấp xỉ 0,95d1,75……….hệ số an toàn chung Đối với tấm sàn tiêu chuẩn (EPS-100, lớp bê tông mặt trên 60mm) với as =1.41cm2/m và fy = 50 kG/cm2, lực cắt cho phép đối với mỗi lưới nối chữ U là V =0.65 T, có thể đặt lưới nối chữ U ở mép panels hoặc kẹp vào phần nhỏ panel (rộngkhoảng 5 cm) Ứng suất cắt trong đà bê tông rộng 5cm này là :
2
2 8kG/ cmT/cm
0,00818
95.05
65.0z
Trị số này nằm trong giới hạn cho phép (áp dụng cho tất cả các cấp bê tông ứngsuất cắt tối đa cho phép là τ03 Khi đặt lưới nối giữa các tấm panels, khoảng cáchđặt lưới phải được lưu ý khi bố trí panels
Trang 16Hình 2.13 Lưới nối gia cường cắt
Hình 2.14 Mặt cắt A-A
Vì trong hầu hết các trường hợp, việc bổ sung thép chống cắt chỉ đặt trên diệntích nhỏ của tấm sàn nên việc sử dụng lưới nối chữ U xem ra dễ áp dụng Đối vớinhững trường hợp cần cốt chịu lực cắt lớn , giải pháp thường được áp dụng là đàchống cắt
2.3.2.3 Đà thép chữ V hàn sẵn
Hình dưới thể hiện nội lực của một tấm sàn với đà chữ V Lực cắt ngang S đượctính trực tiếp từ lực căng T trong thép chéo và góc nghiêng α Không cần chú ý góc
β
Hình 2.15 Nội lực bên trong của đà chữ V
Trang 17Thanh giằng trong bê tông nghiêng 450, lực cắt ngang S (=đổi cung lực trên mét)được tính như công thức dưới đây khi sử dụng đà hình chữ V có hai thanh chéo:
)cos(sin
step
fa2)cos(sin
T
Trong đó :
T……….Lực căng trong thanh chéo
as………diện tích cắt ngang của một thanh chéo
step………… Khoảng cách các thanh chéo
Với thanh giằng trong bê tông nghiên 450, sinα là bê tông nén chéo và cosα làphần lực kéo trong thanh thép chéo
Lực cắt V :
175
zS
V ≤τ
×
∆
=τ
Trong đó:
∆V………Lực cắt không có sự tham gia của panel
b……….Bề ngang của mặt cắt bê tông Đối với đà chữ V, nó tương ứng vớibề ngang giữa 2 panel (10-12 cm)
2.4 Tính toán cấu kiện chịu nén
Tất cả các bức tường 3D đều có thể thiết kế như tường chịu lực Phương phápgần đúng được sử dụng để tính tải trọng thẳng đứng cho phép Tuy nhiên cũng cóthể tính toán tường 3D theo những tiêu chuẩn thiết kế tường bê tông cốt thép thôngthường Phương pháp gần đúng tính toán độ mảnh của tường thông qua cánh tayđòn nội lực thêm vào của tải trọng đứng Độ lệch tâm thêm vào do sự thiếu chínhxác trong suốt quá trình lắp dựng cũng được đưa vào tính toán, bỏ qua sự biến dạngcủa từ biến, co giãn hoặc các ảnh hưởng của nhiệt độ Ngoài ra, cần phải xem xétđộ lệch tâm của tấm sàn do biến dạng gây ra tại gối đỡ Có thể lấy độ lệch tâmnhỏ nhất của tường 3D nằm giữa 20 và 40 mm
Trang 18Lưới thép của tường 3D là không quan trọng nên có thể bỏ qua lượng thép này.Để xác định khả năng chịu tải của mặt cắt bê tông mỏng không có cốt thép thì sửdụng một phương pháp đơn giản là tăng hệ số an toàn Có thể bỏ qua ảnh hưởngcủa vùng bê tông chịu kéo Trong một số trường hợp đặc biệt, một lớp bê tông phảiđủ khả năng chịu được lực nén Bằng phương pháp gần đúng, lực nén dọc trục chophép No (không vét uốn dọc) của mặt cắt tường 2 lớp bê tông không có thép đượctính bằng các phương trình sau Các lớp bê tông cũng có thể có bề dày khác nhau
1 c
e
e 1 ( t
k = × − + và e s t22
max = −
2 1
1 1
2 2
t t
) 2
t h ( t 2
t t
s
+
−
× +
t2………….Bề dày bê tông chịu nén
s………….Khoảng cách giữa điểm đặt lực đến mép vùng nén
eMAX… Độ lệch tâm tối đa cho phép của tải trọng tác dụng dưới tải tác dụngfc……… cường độ nén của bê tông
h………….Tổng bề dày tường (bêtôngBÊN TRONG + EPSBÊN NGOÀI +bêtôngBÊN NGOÀI)Giá trị k1 thể hiện xấp xỉ biến dạng phi tuyến của bê tông
Do các lớp bê tông rất mỏng nên chất lượng công trình sẽ bị ảnh hưởng lớn nếuquá trình lắp dựng không chuẩn xác, do đó nên áp dụng hệ số an toàn 3.0 khi dùngtường 3D
Để xác định tải trọng cho phép của mặt cắt không có cốt thép, cần thêm vào hệsố giảm k2 (được xác định theo phương trình (2)) để đảm bảo an toàn chống uốndọc Theo lí thuyết giới hạn thứ hai, hệ số này được đưa vào tính toán do tính gầnđúng của độ lệch tâm ngẫu nhiên và độ uốn của tường
Trong đó :
Trang 19e
m= Độ lệch tâm của tải tác dụng quy vào giữa phần ba dưới
tải tác dụng
F
M
e= Độ lệch tâm lớn nhất của tải trọng tác dụng quy vào
trung tâm phần ba chiều dài uốn dưới tải tác dụngAc
W
x= Giữa phần ba mặt cắt tường chịu nén
Ac = ( t1 + t2 ) × b Diện tích bê tông cắt ngang của tường 3D
ts(t)2
tsh(t
b
I
3 2
3 1 2 2 2
Phương pháp gần đúng có thể xác định lực nén cho phép đối với những bứctường 3D có bề dày các lớp bê tông, mác bê tông khác nhau Giá trị xấp xỉ có đượcsẽ thiên về an toàn khi sử dụng hệ số an toàn chung v = 3.0
Như vậy, lực nén cho phép :
2 13
1
k k f b
Phương pháp này chỉ áp dụng cho tường có độ mảnh λ ≤ 70
2.4.1 Uốn dọc trong trường hợp tải trọng nhỏ
Nếu tải trọng bức tường rất nhỏ, có thể tăng giá trị độ mảnh lên giữa 70 và 100.Lúc này có thể bỏ qua một phần của lớp bê tông nên bán kính quán tính sẽ tănglên Độ lệch tâm để xác định k1 là độ lệch tâm của mặt cắt nguyên vẹn Vì mặt cắt
Trang 20tính toán của bê tông giảm rất nhanh nên chỉ có thể áp dụng phương pháp này chotải trọng rất nhỏ (tải mái).
Hình 2.16 Lý thuyết giảm mặt cắt
Chiều dài tính toán tối đa của tường 3D khi đã giảm mặt cắt phải nhỏ hơn giá trịsau
lge ≤ 70 × h/2 = 35 ×hĐể ổn định, độ mảnh này chỉ nên áp dụng cho tường không chịu lực, như nhữngtường ngăn
Chiều dài uốn EPS 50 EPS 100
Bề dày bê tông 40mm 50mm 40mm 50mm
Bảng 2.5 Chiều dài tính toán tối đa đề nghị của bức tường 3D (m)
Nếu vượt quá các giá trị này thì phải áp dụng một phương pháp chính xác hơn.Trong trường hợp đó cần xét thêm độ biến dạng của tường có thể góp phần đángkể vào tổng biến dạng
2.4.2 Tường có mặt cắt không đối xứng
Đặc biệt đối với những bức tường đúc sẵn có thể có bề dày bê tông khác nhaungược lại với tường được đúc tại chỗ bằng súng phun bê tông Trong trường hợpnày, lớp bê tông ngoài cùng phải thật mỏng Lớp bê tông bên trong trở thành bộphận chịu tải của bức tường
Trang 21Phương pháp trong mục này cũng được áp dụng tương tự như tường chịu lực Lựcnén chỉ truyền được trong lớp bê tông Nếu lớp bê tông phía trong có bề dày hơn 10
cm thì cần tính toán theo độ lệch tâm bổ sung Nên lấy độ lệch tâm ngẫu nhiên ítnhất là t2/10, trong đó t2 là chiều dày của lớp bê tông chịu nén Ngược lại với tường3D có lớp bê tông mỏng, ứng suất trong tường bê tông này có dạng hình thang vàtam giác
Hình 2.17 Tường có mặt cắt khôngđối xứng
Những giá trị trung gian có thể được nội suy Bề dày t 2 luôn bằng bề dày củalớp bê tông bên trong, độ mảnh λ có thể được xác định với bán kính quán tính củatổng mặt cắt
B TÍNH TOÁN THEO TRẠNG THÁI GIỚI HẠN THỨ HAI
2.5 Tính toán độ võng
Giá trị bình quân của moment quán tính hiệu quả có thể áp dụng trên toàn chiềudài nhịp sàn Moment quán tính hiệu quả tùy thuộc vào moment quán tính của mặtcắt nứt và mặt cắt không nứt và tỷ lệ giữa moment nứt và moment hiện có Ngaykhi thực hiện tính toán ngắn, cần phải tính ảnh hưởng của từ biến
Ví Dụ:
E C
4IE384
lgq5
Trang 22CR 3
MAX
CR G
MMAX….Moment tối đa dưới tải tác dụng
ICR…… Moment quán tính của mặt cắt nứt
IE…… Moment quán tính ảnh hưởng
Hình 2.19 Nội lực của sàn 3D
ICR = As × (d-x) × z × (ES / EC)
t
G R
I f
Độ võng lâu dài thêm vào do từ biến và co của các thành phần uốn sẽ được xácđịnh bằng cách nhân độ võng tức thời do tải trọng gây ra với hệ số :
'50
1+ ρ
ξ
=λ
Trong đó:
Trang 23p’……… Tỷ lệ thép chịu nén As’ ở nhịp giữa đối với sơ đồ làm việc đơn giảnvà liên tục, còn đối với console là lượng thép chịu nén tại gối được tính theo côngthức sau:
Trang 24Hình 3.1 Sơ đồ tính sàn
Vì vậy các tấm 3D phải được gối đỡ liên tục Ở những vị trí không có gối đỡ, vídụ như trên cửa đi có cùng chiều cao với tường, phải được thiết kế dầm chìm đểchống đỡ tấm 3D
Các tấm sàn được thiết kế gối đỡ liên tục Các gối đỡ này phải được xem xétthiết kế khi các panel trong các ô sàn được bố trí cùng chiều
Hình 3.2 Hệ thống sàn chống đỡ liên tục và sàn chống đỡ đơn giản
Trong một số trường hợp có thể nối kết tấm console với một tấm sàn khác Tuynhiên trong trường hợp này, moment cho phép của console rất nhỏ Nếu moment
Trang 25vượt quá moment cho phép, cần phải có giải pháp cần thiết Giá trị của tải tậptrung tác động lên console bị giới hạn trong một khoảng nhất định.
3.1.2 Lượng thép tối thiểu:
Bề dày của tấm sàn Panels tùy thuộc vào bề dày của tấm EPS ngăn cách (40đến 100mm) Để trọng lượng bản thân không quá nặng, bề dày lớp bê tông mặtdưới tấm sàn không quá 40-50mm Thường thường bề dày bê tông mặt trên tấmsàn từ 50 đến 60mm Nếu sàn được tính toán theo sơ đồ dầm liên tục (có xuất hiệnmoment âm) thì bề dày lớp bê tông bên dưới tối thiểu phải bằng 50mm Nếu lớpbê tông bên dưới chỉ dày 40mm, tấm sàn được tính toán theo sơ đồ dầm đơn giản.Rất khó đặt sắt gia cố cho tấm sàn khi lớp bê tông mặt dưới chỉ có 40mm
Bê tông mác B25 ( cường độ fc= 175 kG/cm2) Khi sử dụng loại bê tông này thìkhông cần gia cố nhiều cho tấm sàn Lượng sắt gia gia cường yêu cầu tối thiểu theocông thức dưới đây :
s
r o T
s
f
f k Ac
µ
As…… Diện tích thép gia cường
AcT… diện tích thép của vùng bê tông chịu kéo
K0…… 0.4 đối với mặt cắt chịu uốn
1 đối với mặt cắt chịu kéofr…… cường độ phá hoại của bê tông
fr = 2.5 W282/3 [kG/cm2] với W28 là cường độ của khối bê tông sau 28ngày
fS…… ứng suất hiệu quả của thép
Trị số fS tùy thuộc vào đường kính và vị trí của thanh thép Cường độ sợi théptrong panels (∅ 3.0mm, ST500) luôn có giá trị là 4000 kG/cm2 Khi dùng thép dướiST500, giá trị fS không được lớn hơn 80% ứng suất đàn hồi Ứng suất fS tùy thuộcvào đường kính thanh thép có thể trong tra bảng
3.1.3 Tính thép ở gối
Kích thước thực tế của thanh thép gia cường hình chữ U đặt ở gối Ít nhất mộtnửa lượng thép lớn nhất của sàn phải neo vào gối Nghĩa là lượng thép ở gối ít nhấtphải bằng một nửa lượng thép giữa nhịp
Hình 3.3 thể hiện các lực xuất hiện ở gối Thanh thép chéo chịu lực nén C theogóc 45o, lực kéo T bằng với lực cắt V Sự làm việc này giống sự làm việc của tấm3D Do đó lượng thép phải được tính toán thiết kế chịu được lực cắt V
Trang 26Hình 3.3 Sơ đồ truyền lực cắtKhi các tấm sàn chịu tải trọng nhỏ, lượng thép ở gối không được nhỏ hơn lượngthép tối thiểu (∅ 8mm, a=25 cm).
3.1.4 Tải trọng tập trung
Nếu tải trọng tập trung tác động lên tấm sàn 3D thì có thể thiết kế tấm sàn theophương chính với bề rộng ảnh hưởng lấy theo bảng 3.1 Để thiết kế, cần phải tínhnội lực do tải trọng tập trung gây ra dựa trên nguyên tắc phân tích kết cấu thôngthường và phân phối chúng lên bề rộng ảnh hưởng của tấm sàn
Hình 3.4 Tấm sàn 3D với tải tập trung và tải phân bố
Diện tích chịu tải trọng tập trung tăng theo hình tháp tùy thuộc vào bề dày sàn.Tuy nhiên, khi tính toán tải tập trung bề dày sàn này chỉ phụ thuộc vào bề dày củalớp bê tông mặt trên chứ không phụ thuộc vào tổng bề dày sàn Nếu nhiều tảitrọng tập trung tác động lên cùng bề rộng ảnh hưởng thì khi tính toán cần phải cộngthêm nội lực diện tích ảnh hưởng này phải chịu
Giá trị trong bảng 3.1 bị giới hạn theo diện tích chịu tải trọng sau :
Tải trọng tập trung: Bề rộâng ảnh hưởng theo phương ngang tY ≤ 0,4 × lg
Bề rộâng ảnh hưởng theo phương dọc tX ≤ 0,2 × lgTải trọng đường: Bề rộâng ảnh hưởng theo phương ngang tY ≤ 0,2 × lg
Bề rộâng ảnh hưởng theo phương dọc tX ≤ 1.0 × lg
Trang 27Nếu vượt quá phạm vi của diện tích chịu tải trọng, phải chia tải thành nhiều tảitập trung hoặc phải tính toán theo phương pháp chính xác (phần tử hữu hạn).
Chiều dài x trong bảng 1 chỉ vị trí của tải trọng tập trung Ngoài nội lực theo
phương chịu lực của sàn, cần phải xét theo phương ngang Trong trường hợp nàycác moment và lực cắt đều xuất hiện, nhưng chúng chỉ tác động lên lớp bê tôngmặt trên tấm sàn Khi kiểm tra tính toán nội lực theo phương ngang thì tính toántheo sơ đồ đơn giản Trong trường hợp sàn có một hoặc hai đầu ngàm thì những giátrị này thiên về an toàn
Bảng 3.1 Bề rộng ảnh hưởng của tải trọng tập trung
Đối với sàn làm việc theo sơ đồ đơn giản, moment theo phương ngang có thểtính như sau:
10
F
Mt =Trong đó:
Mt…… Moment theo phương ngang
F……… Tải trọng tập trung
Trang 28Nếu tải trọng tập trung tác động tại mép tự do của tấm sàn console hoặc cách đó
1 đoạn dưới lg/6 thì moment Mt này phải được lấy gấp đôi Moment theo phươngngang đó tác động lên bề rộng lg/3 Cốt thép gia cố cần thiết phải có chiều dàibằng 2/3 nhịp tính toán của tấm sàn cộâng thêm đoạn neo Đối với sàn console thìlấy chiều dài thép bằng 4/3 chiều dài console theo phương ngang Ngoài ra, thépgia cố theo phương chính phải được kéo dài thêm 1/3 nhịp console từ điểm đặt tảitrọng và được neo bằng thép chữ U tại đầu tự do (xem hình 3.5, bên phải) Thép cósẵn của panel chịu moment âm nhỏ theo phương ngang và được bỏ qua
Hình 3.5 Moment theo phương ngang
Ứng suất cắt của tải trọng tập trung có thể được tính toán bằng tháp xuyên Dođó, cần thiết phải đảm bảo an toàn đối với chu vi cắt của lớp bê tông mặt trên (lớpbê tông mặt trên không bị phá hoại trong chu vi cắt) Mối liên kết với lớp bê tôngmặt dưới tấm sàn không đươc tính đến do tính biến dạng bất lợi của các thanh thépchéo Ứng suất cắt tại mép tải trọng tập trung phải được tính toán sao cho đảm bảo
an toàn đối với vùng được khoanh
Hình 3.6 Chu vi cắtChu vi cắt chạy song song xung quanh diện tích chịu tải tập trung chu vi cắt cóbán kính r = d2/2 tại các góc (d2 là chiều sâu ảnh hưởng của lớp bê tông mặt trên
Trang 29của tấm sàn) Trong trường hợp chịu tải trọng lớn, khoảng cách 1,5 x d2 được thêmvào chu vi cắt từ các góc (xem hình 3.6).
Hình 3.7 Nếu sử dụng panelcó EPS mỏng hơn trong diện tíchchịu tải trọng tập trung, tải trọngtập trung cho phép sẽ tăng đángkể Do đó có thể hạn chế rủi ro
bị thủng bằng cách sử dụng tấmpanel mỏng hơn, và tất nhiên làlớp bê tông phía trên dày hơn.Tấm sàn làm bằng panel mỏng
3.1.5 Tải trọng đường tác động theo phương chịu lực của tấm
Tương tự như tải trọng tập trung, moment ngang của tải trọng đường là :
25
lgq
Mt = ×
Trong đó:
lg…… Chiều dài nhịp
q……… Tải phân đường
Nếu tải trọng đường này tác động tại mép tự do của tấm sàn console hoặc cáchđó dưới lg/6, moment Mt này phải nhân đôi Moment ngang sẽ ảnh hưởng trên toànbộ nhịp sàn Giá trị moment theo phương ngang chỉ tăng trong một đoạn ≤ 1g/6chiều dài console tính từ mép tự do Giống như trường hợp của tải trọng tập trung,cốt thép gia cố phải có chiều dài bằng 2/3 nhịp tính toán tấm sàn cộng thêm chiềudài neo Đối với sàn console thì lấy chiều thép bằng 4/3 chiều dài console theophương ngang
Trang 30Hình 3.8 Ngoài ra, cũng cần phải tính lực cắt theo phương ngang Công thức dưới đây ápdụng cho trọng tải đường thẳng.
2
q
Vt =
Trong đó:
Vt…… Lực cắt theo phương ngang
q…… lực phân bố đường thẳng
Sau chiều dài lg/3 lực cắt giảm dưới 10%, kết quả là phạm vi của lực cắt nganggiống moment ngang Tại mép ngoài của tấm sàn console, hai lần lực cắt được tínhtrên chiều dài lg/6 Vì vậy nên có dầm biên trong trường hợp tấm nhà console chịutải trọng tập trung
Trong hầu hết các trường hợp, các giá trị này thỏa Nếu sử dụng panel có EPSmỏng hơn trong diện tích chịu tải trọng phân bố, tải trọng phân bố cho phép sẽ tăngđáng kể Do đó có thể giải quyết vấn đề bằng cách sử dụng tấm panel mỏng hơn,và tất nhiên là lớp bê tông phía trên dày hơn
3.1.6 Tải trọng đường theo phương ngang tấm 3D
Tải trọng phân bố theo phương ngang trên chiều dài nhỏ hơn 0,4 lg phải đượcthiết kế như tải trọng tập trung Nếu lớn hơn 0.4lg, tải trọng phải được phân ra đểtính toán Trong trường hợp tải trọng phân bố của một kết cấu cứng như tường 3D,tải đường này được chia ra làm 3 đoạn để tính toán kiểm tra, ở 2 đầu mép của tảiđường, kiểm tra tấm như chịu tải tập trung với lực tập trung được lấy bằng q × 0,4
× lg hoặc phân nửa tổng tải đường thẳng (xem hình 3.9) Phần tải trọng còn lạiđược xem là tải phân bố liên tục Khi đó nội lực trong mặt cắt ngang chỉ được tínhtoán với hai tải trọng tập trung
Trang 31Hình 3.9 Tải trọng phân bố trực giao với hướng của panel sàn.
3.1.7 Các moment tập trung tác dụng lên sàn
Bề rộng ảnh hưởng của sàn hoặc tường phụ thuộc không chỉ vị trí của điểm đặtlực mà trong trường hợp có nhiều moment, nó còn phụ thuộc khoảng cách giữa cácmoment
Hình 3.10 Tường chịu moment Bề rộng ảnh hưởng của sàn đối với moment đơn được xác định theo công thức :
6.1
2lg6
y h
b e
e
Trong đó:
lg…… Chiều dài nhịp
Trang 32y……… Khoảng cách gần nhất từ moment đến mép tường trong mặt phẳngchứa moment
b,h như hình 3.10
Nếu e > 1,6 × lg thì giá trị b không thay đổi
Bề rộng ảnh hưởng của sàn đạt giá trị nhỏ nhất nếu moment đặt ở giữa nhịp.Nếu cắt bỏ một khoảng vuông EPS tại điểm đặt moment tương tự hình 8.1, thì bềrộng ảnh hưởng được lấy bằng hai lần giá trị b theo công thức (1) Do đó, trongtrường hợp này, mặt cắt vuông không có EPS phải tương đương với tổng bề rộngảnh hưởng
Đối với mặt cắt thông thường, cốt thép panel tương đối nhỏ, có thể áp dụng cáchtính gần đúng sau:
x………tối đa 0,10 d
z………… khoảng 2/3 d
Các giá trị này chỉ được dùng nếu panel kéo dài hết vùng chịu kéo hoàn toàn (dp
≈ d-x) Giá trị của x giảm khi bề rộng cung nén tăng và cường độ bê tông tăng Giátrị 0,10 d được áp dụng với bề rộng 20 cm và cường độ bê tông là 105 kG/cm2 cũngnhư cốt thép panel thông thường (2 ×1,41 cm2/m và ST500)
Moment cho phép được tính theo công thức sau:
Trang 33med
fy as2M
Nếu tỷ lệ dp/d > 0,9 thì me được lấy 0.30 Các giá trị trung gian được nội suytuyến tính theo bảng Bảng 3.2 là các moment cho phép không có cốt thép giacường cho chiều cao lanh tô từ 30 đến 100 cm Chiều cao d phù hợp với hình 3.11và phụ thuộc chiều cao tính toán khi bề dày sàn là 20 cm Nếu bề dày tấm sàn nhỏhơn, kết quả sẽ thiên về an toàn
M[Tm] 0.16 0.348 0.584 0.870 1.184 1.547 1.958 2.417Bảng 3.3 Moment cho phép đối với dầm panel không cốt thép gia cường [Tm]
Nếu vượt quá moment cho phép, cần sử dụng thêm cốt thép Tuy nhiên, kết quảlà nội lực giảm do khả năng chịu tải của thép trong panel nhỏ hơn (vùng nén kéodài = giới hạn của vùng kéo) Không nên áp dụng biến dạng nén của của bê tông(20/00) cho dầm Có thể sử dụng những giá trị sau:
• Biến dạng nén tối đa của bê tông 3.50/00
• Biến dạng kéo tối đa của thép 50/00
Vùng chịu kéo có thể giảm đến khoảng 60% chiều cao ảnh hưởng của dầm Dođó, khi dp/d > 0,6 thì me được lấy bằng 0.29 Moment vẫn có thể tính gần đúngbằng 2/3 moment cho trong bảng 3.2 và 3.3 Tuy nhiên, khả năng chống uốn đượcthiết kế khi ứng suất cắt nằm trong dãy 1 theo DIN 1045 (τ0 < τ012) Nghĩa là ứngsuất kéo tối đa của bê tông B15 là 5.0 kG/cm2, B25 là 7.5 kG/cm2 Nếu ứng suất cắtlớn hơn thì thép trong panel phải đủ khả năng chịu được ứng suất này
Vì khả năng chịu moment nhỏ, dầm 3D không có cốt thép gia cường chỉ đượcdùng hạn chế cho lanh tô cửa đi và cửa sổ với tỉ lệ giữa chiều cao và chiều dàithích hợp Tuy nhiên nếu tỉ lệ này vượt quá giá trị cho trong bảng 3.4 thì không thểxem lanh tô là một dầm mảnh Trong trường hợp này, phải tính toán như một dầmcứng (dầm sâu)
Trang 34Dầm đơn dMAX = 0,5 x chiều dàiDầm liên tục (mép) dMAX = 0,4 x chiều dàiDầm liên tục (bên trong) dMAX = 0,3 x chiều dàiDầm console dMAX = 1,0 x chiều dàiBảng 3.4 Chiều cao thiết kế tối đa của dầm 3D mảnh
3.2.2 Dầm sâu (cứng)
Những dầm mảnh được xem là dầm cứng nếu d/l0 vuợt quá giá trị 0,5 Trongtrường hợp này d là chiều cao ảnh hưởng của dầm cứng và lo là khoảng cách giữacác điểm moment bằng 0 như khi tính toán kết cấu thông thường Tương tự, ta cóbảng phân loại dầm như sau:
Dầm đơn d= ≥ 0,5 x chiều dàiDầm liên tục (mép) d= ≥ 0,4 x chiều dàiDầm liên tục (bên
Dầm console d= ≥ 1,0 x chiều dàiBảng 3.5
3.2.3 Thiết kế uốn
Khi tính toán thép chịu kéo phải chú ý đến cánh tay đòn của dầm cứng có hệ sốnhỏ hơn của dầm mảnh Ngoài ra, sức căng tối đa của thép là 41,2 kN/cm2 Việcnày trở nên đặc biệt cần thiết vì đối với dầm cứng, sự biến dạng của mặt cắt nứt sẽdẫn đến vết nứt rộng hơn, và hệ quả là việc sử dụng sẽ bị hạn chế Vì vậy, ứngsuất nén và ứng suất kéo, chiều cao vùng kéo, cánh tay đòn nội lực phải luôn dựatrên mặt cắt không bị nứt Đối với dầm cứng, có thể bỏ qua tính toán kiểm tra ứngsuất nén Bảng 3.6 nêu rõ cánh tay đòn nội lực cho các loại dầm cứng khác nhau.Những giá trị này dùng cho moment dương và moment âm Cánh tay đòn được tínhtoán bằng cách đó vẫn giữ nguyên chiều cao ảnh hưởng d = 1,0 lg hoặc d = 2,0 lg(đối với phần console) Số liệu ở hàng thứ hai (dầm liên tục – biên) cũng áp dụngcho moment âm ở gối thứ nhất bên trong
Trang 35Nhịp đơn 0,5 < d/lg < 1,0
d/lg ≥ 1,0
Z= 0,3 d (3,0 – d/lg)Z= 0,60 lg
Nhịp liên tục (biên) 0,4 < d/lg < 1,0
d/lg ≥ 1,0
Z= 0,5 d (1,9 – d/lg)Z= 0,45 lg
Nhịp liên tục (bên trong) 0,3 < d/lg < 1,0
d/lg ≥ 1,0
Z= 0,5 d (1,8– d/lg)Z= 0,40 lg
Dầm console 0,1 < d/lg < 2,0
d/lg ≥ 2,0
Z= 0,65 d + 0,10 dZ= 0,85 lg
Bảng 3.6 Cánh tay đòn nội lực
Do đó cốt thép gia cường cần thiết là :
z fy
M 75 1
×
=
Trong đó : 1,75……… Hệ số an toàn
fy………… giới hạn dẻo tiêu chuẩn của thép ≤ 41.2 kN/cm2z………… Cánh tay đòn theo bảng 11.5
3.2.4 Thiết kế cắt
Phản lực của gối đỡ đầu tiên của dầm liên tục phải tăng 15% Khả năng chốngcắt tại gối đỡ được xác định bởi ứng suất nén của các thanh thép chéo Vì vậy cáchtính cốt thép chống cắt như trong trường hợp của dầm là không cần thiết Ứng suấtkéo của thanh thép chéo ở vùng gần gối đỡ được phủ bằng lưới thép tối thiểu Lướithép tối thiểu này nên bố trí ở mỗi bên ít nhất 0,05% của mặt cắt bê tông (hoặctương ứng 1.5 cm2/m), tức là xấp xỉ lưới thép phủ của tấm 3D Tuy nhiên, trên lýthuyết cần cốt thép nhiều hơn cốt thép lưới có sẵn (0.15% mỗi bên) Theo giá trịnày, diện tích cốt thép của lưới cơ bản cho tường 2 lớp bê tông 50 mm là 1,5 cm2/m.Giá trị này tương đương với hầu hết các lưới thép phủ của panel Nếu mặt cắt bêtông, đòi hỏi để chịu các lực nén, vượt quá 50mm mỗi bên, tường panel sẽ phảiđược thay thế bằng tường bê tông thông thường
Ứng suất p tại gối đỡ của dầm cứng có thể được tính theo công thức dưới đây:
1.2
fcs)tt(
Vp
2 1
MAX ≤
×+
=
Trang 36Trong đó :
s……… Chiều cao gối đỡ S phải được chọn không quá 1/5 nhịp nhỏ nhấtcạnh gối đỡ
2.1…………Hệ số an toàn (bê tông phá hoại)
Ngoài ra, có những tiêu chuẩn yêu cầu kiểm tra ứng suất kéo trong các thanhthép chéo ứng suất kéo này không được vượt quá giá trị tối đa của ứng suất cắt chophép trong mặt cắt cốt thép (= t03) Tương tự như dầm, ứng suất kéo trong thanhthép chéo chịu tải trọng phân bố đều là :
d)tt(
V2
.1
2 1
MAX 1
×+
×
=σTrong đó : d ≤ lg
3.2.5 Bố trí cốt thép
Bố trí cốt thép trong dầm cứng khác nhau đáng kể so với bố trí cốt thép trongmột dầm bình thường Ngoài ra, đối với cốt thép chịu uốn, cần sử dụng lưới thépgia cường tối thiểu như ở mục 3.2.4 Bố trí cốt thép xem hình 3.12 và hình 3.13.Lưới thép gia cường tối thiểu:
• Đặt chồng các tấm lưới thép nối lên chỗ ghép nối các tấm panel Bề dàilưới chồng tại vị trí vùng kéo phải ít nhất 4 ô lưới, vì vậy phần bên dưới củadầm cứng phải sử dụng lưới thép nối bề ngang 45 cm
• Tải trọng treo mặt đáy phải được đảm bảo bởi cốt thép treo (cốt đai bò).Cốt thép này phải mở rộng đến lg/2 từ mép dưới và phải được neo hoàn toàn.Tĩnh tải của bức tường đến độ cao này được coi là tải trọng treo ở đáy
Cốt thép mặt đáy :
• Đặt toàn bộ cốt thép đáy trên chiều cao 0,1 lg
• Tại khu vực giữa 0,1 lg và 0,3 lg, thêm 50% cốt thép ở giữa nhịp, như vậycó thể bao gồm luôn khu vực gia cố bằng lưới thép tối thiểu
• Đặt cốt thép trên toàn chiều dài và neo vào gối đỡ Tại gối đỡ, nên sửdụng thép quai hình chữ U đặt ngang thay vì đặt đứng Phải thiết kế phủ lướithép nối bên trên và bên trong gối đỡ suốt chiều dài
Trang 37Cốt thép măt trên :
• Đặt toàn bộ cốt thép mặt trên tại vùng giữa 0,3 lg và 0,7 lg hoặc tại méptrên bức tường
• Tại các phần sâu liên tục 50% cốt thép mặt trên được đặt suốt chiều dàicủa nhịp
• Bố trí thêm 30% cốt thép mặt trên tại vùng giữa 0,1 lg và 3,0 lg, như vậycó thể bao gồm luôn khu vực gia cố bằng luới thép tối thiểu
Hình 3.12 Bố trí cốt thép trong dầm cứng
Hình 3.13 Bố trí cốt thép mặt dưới
3.2.6 Dầm chìm
Sàn 3D làm việc theo 1 phương thì cần được thiết kế theo sơ đồ dầm liên tục.Tại chỗ gối đỡ bị gián đoạn, có thể thiết kế dầm Để tránh sự biến dạng lớn củasàn theo phương dầm, chiều dài dầm nhỏ hơn 15 lần chiều ngang tấm sàn Trongtrường hợp nhịp tính toán lớn hơn, cần sử dụng dầm cao hơn để tránh nứt tại cácbức tường tầng trên Có thể sử dụng dầm chìm trong tấm 3D để truyền tải trọng tập
Trang 38trung Đặc biệt dầm hình chữ V hàn sẵn rất thích hợp cho việc gia cố này và chiềucao dầm có thể vượt quá 1/15 nhịp tính toán.
Dầm chìm được thiết kế như dầm hình chữ I, trong trường hợp này bề dày củatấm sàn tương ứng với hai lớp bê tông Một cách gần đúng có thể lấy bề rộng ảnhhưởng của tấm sàn theo hình 3.14 và 3.15 Ngoài ra, đối với sàn 3D, bề rộng vùngcó moment dương và âm đều giống nhau Bề rộng đó được tính theo công thức :
bM = bTường + 2 × 0,1 × lg
bV = bTường
Trong đó :
bTường…… bề rộng bức tường
Đối với dầm biên bM = bTường + 0,1 × lg Bề rộng tường được sử dụng để thiết kếlực cắt
Hình 3.14 Dầm chìmBề rộng ảnh hưởng của tấm sàn đối với một dầm chìm theo phương chịu tải đượcxác định theo cách tương tự Tuy nhiên, bề rộng dầm phải bằng bề rộng bức tường.Trong trường hợp bề rộng dầm lớn, những giá trị trong bảng 3.1 không được vượtqua mà không có tính toán kiểm tra chính xác Trong cả hai trường hợp, mối nốichống cắt với các lớp bê tông phải được đảm bảo bằng cách gia cường thêm cốtthép (như lưới nối)
Hình 3.15 Dầm chìm
Trang 393.3 Thiết kế tường
Các bức tường 3D Panels có thể được xác định như là tường chịu lực Điều kiện
cơ bản của tường chịu lực 3D là :
• Độ mảnh λ không được vượt quá 70
• Mác bê tông khoảng 300 kG/m3
• Các lớp bê tông phải dày ít nhất 40mm (mặt trong) và 50 mm (mặtngoài)
Tường được xem như dầm đơn giản trong một số trường hợp Mối nối tường vớisàn được thiết kế không chịu moment Mô men chống uốn sẽ tác động lên kết cấukhung của công trình Tường 3D không được thiết kế để chịu những moment lớn.Nếu chịu những moment lớn thì phải đặt thêm thép cho tấm 3D, và điều đó sẽ làmtăng giá thành của công trình Những moment nhỏ có thể truyền theo thép có sẵnđến gối sàn và gây thêm một độ lệch tâm bổ sung cho tải trọng dọc trục
3.3.1 Xác định chiều dài tính toán và độ lệch tâm
Điểm then chốt của thiết kế bức tường là xác định bề dài tính toán của nó (bềdài hiệu quả) Trong mọi trường hợp tính toán theo Euler chỉ xảy ra một trong 4 sơđồ cơ bản, sơ đồ 2 và 3 ít khi xảy ra trên thực tế Thường áp dụng sơ đồ 1 và sơ đồ4
Hình 3.16 Sơ đồ tính của tường
Đối với tường 3D, sơ dồ 1 và 4 được sử dụng chủ yếu, chiều dài tính toán lgetrong các sơ đồ này là :
Sơ đồ 1 : lge = 1,0 × lgU
Sơ đồ 2 : lge = 2,0 × lgU
Trang 40Đối với chiều dài tính toán này, độ mảnh là :
λ = lge/rGiá trị r là bán kính quán tính của bức tường Phương pháp gần đúng chỉ có thểáp dụng trong những trường hợp độ mảnh bức tường λ ≤ 70 Nếu độ mảnh thực tếlớn hơn 70, có vài cách thiết kế để giải quyết vấn đề này mà không gia tăng bềdày tấm 3D
Độ lệch tâm e là một tham số khác để tra biểu đồ Độ lệch tâm là khoảng cách
giữa điểm đặt tải trọng và trọng tâm mặt cắt Độ lệch tâm này bao gồm :
• Các mô men uốn trong mặt phẳng
• Lực kéo giả định trước
Có thể tính lực căng giả định trước với các độ lệch tâm tối thiểu sau:
* Tường bên ngoài : h/6
* Tường bên trong : h/8
Trong công thức này h là tổng bề dày của bức tường Những bức tường cao hơn
3,0 m, độ lệch tâm sẽ tăng theo tỷ lệ Vì vậy trong hầu hết các trường hợp có thểlấy độ lệch tâm là 30mm
Đối với những bức tường như hình 3.17, tải trọng tác động xem như đặt tại trọngtâm lớp bêtông chịu tải (hầu hết là lớp trong) Trong trường hợp đặc biệt này khi sửdụng tấm có bề dày bê tông khác nhau thì khả năng chiïu tải sẽ tăng rõ rệt nếu sosánh với tấm cùng bề dày
Hình 3.17 Tường bênngoài với lớp cách nhiệtliên tục Tải trọng tấmsàn chỉ được truyền tảiqua lớp bê tông bêntrong
Dựa trên mô men M và lực F độ lệch tâm e o là:
eo = M/FCó thể áp dụng phương pháp gần đúng khi độ lệch tâm gần trọng tâm của hailớp bê tông