Tầm quan trọng của các chuyên đề Phát triển đội ngũ cán bộ quản lí, giáo viên tại các trường THCS có ý nghĩaquan trọng đối với việc nâng cao chất lượng giáo dục của các nhà trường, công
Trang 1I ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Tầm quan trọng của các chuyên đề
Phát triển đội ngũ cán bộ quản lí, giáo viên tại các trường THCS có ý nghĩaquan trọng đối với việc nâng cao chất lượng giáo dục của các nhà trường, công tácnày được thực hiện với nhiều biện pháp, trong đó, việc phát triển năng lực nghềnghiệp cho giáo viên theo chuẩn chức danh nghề nghiệp là một trong những biệnpháp căn bản, đảm bảo nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lí, giáo viên trườngTHCS nói riêng và nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường nói chung
Hiện nay giáo dục phổ thông nước ta đang thực hiện bước chuyển từ chươngtrình giáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực của người học – từ chỗquan tâm tới việc học sinh học được gì đến chỗ quan tâm tới việc học sinh họcđược cái gì qua việc học Để thực hiện được điều đó, nhất định phải thực hiệnthành công việc chuyển từ phương pháp dạy học theo lối “truyền thụ một chiều”sang dạy cách học, cách vận dụng kiến thức, rèn luyện kỹ năng, hình thành nănglực và phẩm chất, đồng thời phải chuyển cách đánh giá kết quả giáo dục từ nặng vềkiểm tra trí nhớ sang kiểm tra, đánh giá năng lực vận dụng kiến thức giải quyết vấn
đề, coi trọng kiểm tra đánh giá kết quả học tập với kiểm tra, đánh giá trong quátrình học tập để có tác động kịp thời nhắm nâng cao chất lượng của hoạt động dạyhọc và giáo dục
Qua quá trình học tập và nghiên cứu dưới sự hướng dẫn, truyền đạt của cácthầy, cô phụ trách giảng dạy Chương trình bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danhnghề nghiệp giáo viên THCS hạng II do trường Đại học Huế, Đại học Sư phạm tổchức Tôi đã được cung cấp, cập nhật kiến thức và các kỹ năng nghề nghiệp, nângcao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, phát triển năng lực nghề nghiệp, có hiểu biếtđầy đủ kiến thức lý luận về hành chính nhà nước Các chuyên đề bồi dưỡng đãgiúp học viên nắm vững và vận dụng tốt đường lối, chính sách, pháp luật của nhànước, góp phần chủ động tuyên truyền và vận động đồng nghiệp cùng thực hiệnquy định và yêu cầu của ngành, địa phương, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục nóichung và giáo dục cấp THCS nói riêng vào thực tiễn công tác dạy học Thêm hiểu
rõ và cùng thực hiện chương trình và kế hoạch giáo dục
1
Trang 2Với những kiến thức và kỹ năng được cung cấp, mỗi học viên sẽ có thể thựchiện nhiệm vụ có tính chuyên nghiệp theo vị trí chức danh nghề nghiệp giáo viênTHCS hạng II, làm nòng cốt cho việc nâng cao chất lượng dạy học và giáo dụctrong các trường THCS Nắm bắt xu hướng phát triển của giáo dục, tinh thần đổimới căn bản và toàn diện giáo dục Vận dụng sáng tạo và đánh giá được việc vậndụng những kiến thức về giáo dục học và tâm sinh lý lứa tuổi vào thực tiễn giáodục học sinh của bản thân và đồng nghiệp Chủ động, tích cực phối hợp với đồngnghiệp, cha mẹ học sinh và cộng đồng để nâng cao chất lượng giáo dục học sinh.
2 Lý do tham gia lớp bồi dưỡng
Chức danh nghề nghiệp là tên gọi thể hiện trình độ, năng lực chuyên môn,nghiệp vụ của viên chức trong từng lĩnh vực nghề nghiệp, được sử dụng làm căn
cứ để thực hiện công tác tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức Ở các tiêuchuẩn về trình độ đào tạo, bồi dưỡng giáo viên các cấp đều yêu cầu phải có chứngchỉ bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp giáo viên của các hạng mìnhđang giữ hoặc muốn thăng hạng Hiện các địa phương trong cả nước đã và đangliên kết với nhiều trường đại học mở lớp bồi dưỡng chứng chỉ chức danh nghềnghiệp cho giáo viên nhằm tạo điều kiện để giáo viên theo học nâng cao trình độ
và đảm bảo về các loại chứng chỉ cần có khi giữ hạng viên chức
Căn cứ thông tư số: 22/2015/TTLT-BGDĐT-BNV thông tư liên tịch quyđịnh mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp giáo viên trung học cơ sở công lậpquy định tại điều 5, mục 2, khoản d: Ngoài các yêu cầu về trình độ chuyên môn,chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm, trình độ ngoại ngữ, tin học… phải có chứng chỉ bồidưỡng giáo viên trung học cơ sở hạng II
Trong những năm qua, toàn thể giáo viên cả nước đã thực hiện nhiều côngviệc trong đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá và đã đạt được nhữngthành công bước đầu Đây là những tiền đề vô cùng quan trọng để chúng ta tiến tớiviệc việc dạy học và kiểm tra, đánh giá theo theo định hướng phát triển năng lựccủa người học Tuy nhiên, từ thực tế giảng dạy của bản thân cũng như việc đi dựgiờ đồng nghiệp tại trường tôi thấy rằng sự sáng tạo trong việc đổi mới phươngpháp dạy học, phát huy tính tích cực, tự lực của học sinh… chưa nhiều Dạy học
2
Trang 3vẫn nặng về truyền thụ kiến thức Việc rèn luyện kỹ năng chưa được quan tâm.Hoạt động kiểm tra, đánh giá còn nhiều hạn chế, chú trọng đánh giá cuối kì chưachú trọng đánh giá cả quá trình học tập Tất cả những điều đó dẫn tới học sinh họcthụ động, lúng túng khi giải quyết các tình huống trong thực tiễn.
Cũng từ đây yêu cầu về phẩm chất và năng lực của người giáo viên, làchuyển mục tiêu và nội dung đào tạo từ chủ yếu cung cấp tri thức sang đào tạonăng lực, chuyển phương thức tổ chức đào tạo theo định hướng tức là hình thành
và phát triển kiến thức, kỹ năng và năng lực sư phạm, phẩm chất, nhân cách nghềnghiệp của người giáo viên theo nguyên lý hoạt động, thông qua việc nghiên cứu
và giải quyết các tình huống sư phạm, phát triển năng lực nghề nghiệp của giáoviên theo chu trình: đào tạo - bồi dưỡng thường xuyên
Ngoài những yêu cầu trên, việc tham gia lớp bồi dưỡng này cũng góp phầncung cấp, cập nhật kiến thức và các kỹ năng nghề nghiệp, nâng cao năng lựcchuyên môn, nghiệp vụ, phát triển năng lực nghề nghiệp nhằm đáp ứng tiêu chuẩnchức danh nghề nghiệp giáo viên THCS hạng II Thực hiện nhiệm vụ có tínhchuyên nghiệp (quán xuyến, thành thạo và chuẩn mực) theo vị trí chức danh nghềnghiệp giáo viên THCS hạng II làm nòng cốt cho việc nâng cao chất lượng dạy học
và giáo dục trong các trường THCS
Là một giáo viên của nhà trường hiện đại, tôi thấy cần bồi dưỡng phươngpháp giảng dạy cho giáo viên bằng những việc làm thiết thực, cụ thể Theo đó, bồidưỡng thực hành các phương pháp mới phát huy được năng lực học sinh Bồidưỡng phương pháp giảng dạy tích hợp, phân hóa, phương pháp kiểm tra đánh giákết quả học tập với nhiều hình thức đa dạng, hạn chế việc cung cấp lý thuyết, coitrọng thực hành Bồi dưỡng phương pháp tiếp cận thông tin, khai thác thông tin, xử
lý thông tin, ứng dụng thông tin vào thực tế giảng dạy Giáo dục phát triển nănglực người học đòi hỏi người giáo viên phải hướng dẫn người học cách học, đưa họcsinh vào thế giới hiện thực thông qua các hoạt động học tập
Và trên đây cũng chính là những lí do để tôi đăng ký tham gia khóa bồidưỡng chức danh nghề nghiệp giáo viên THCS hạng II tại Trường THCS ThuậnGiao do Trường ĐH Huế tổ chức
3
Trang 4II NỘI DUNG
1 Các chuyên đề kiến thức đã học
Sau quá trình được học tập và nghiên cứu dưới sự hướng dẫn, truyền đạt củacác thầy, cô phụ trách giảng dạy chương trình bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danhnghề nghiệp giáo viên THCS hạng II, tôi nắm bắt được một số chuyên đề với cácnội dung như sau:
Chuyên đề 2: Chiến lược và chính sách phát triển giáo dục và đào tạo
Chuyền đề 4: Giáo viên với công tác tư vấn học sinh trong trường THCSChuyên đề 5: Tổ chức hoạt động dạy học, xây dựng và phát triển kế hoạchgiáo dục ở trường THCS
Chuyên đề 6: Phát triển năng lực nghề nghiệp giáo viên THCS hạng II
Chuyên đề 7: Dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở trườngTHCS
Chuyên đề 8: Thanh tra kiểm tra và một số hoạt động đảm bảo chất lượngtrường THCS
Chuyên đề 9: Sinh hoạt tổ chuyên môn và công tác bồi dưỡng giáo viêntrong trường THCS
Chuyên đề 10: Xây dựng mối quan hệ trong và ngoài nhà trường để nângcao chất lượng giáo dục và phát triển trường THCS
2 Phân tích tám chuyên đề trọng tâm
2.1 Chuyên đề 2: Chiến lược và chính sách phát triển giáo dục và đào tạo
Giáo dục Việt Nam đang phát triển trong bối cảnh thế giới có nhiều thay đổinhanh chóng và phức tạp Thực tiễn phát triển thế giới trong những năm đầu thế kỉ
21 đã phần nào khẳng định ảnh hưởng trực tiếp của nền kinh tế trí thức và các xuthế hội nhập quốc tế và toàn cầu hoá Tất cả những thực tế đó đã đặt ra cho GDViệt Nam những yêu cầu phải đổi mới để nâng cao hơn nữa chất lượng GD, giúpthế hệ trẻ Việt Nam có đủ năng lực và bản lĩnh thích ứng với những biến đổi nhanhchóng của thế giới cũng như đáp ứng những yêu cầu về nguồn lực lao động của đấtnước trong giai đoạn lịch sử mới
4
Trang 5Đảng và Nhà nước luôn khẳng định phát triển GD là quốc sách hàng đầu,đầu tư cho GD là đầu tư cho phát triển GD vừa là mục tiêu vừa là động lực để pháttriển kinh tế - xã hội Phương châm này đã được nêu rõ trong Văn kiện Chiến lượcphát triển KT XH 2011 – 2020 của Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ XI
“Phát triển GD là quốc sách hàng đầu Đổi mới căn bản, toàn diện nền GD ViệtNam theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá, dân chủ hóa và hội nhậpquốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lý GD, phát triển đội ngũ GV và cán bộquản lý là khâu then chốt Tập trung nâng cao chất lượng GD, đào tạo, coi trọng
GD đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành, khả năng lập nghiệp”
Tư tưởng xuyên suốt từ quan điểm đến mục tiêu và các giải pháp Chiến lượcphát triển GD 2011-2020 là ưu tiên nâng cao chất lượng GD, người học là tâmđiểm của chiến lược, hướng tới phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất củangười học; đảm bảo công bằng trong tiếp cận GD, tạo cơ hội học tập suốt đời chomỗi người dân, góp phần từng bước xây dựng xã hội học tập, phát triển GD đápứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước
Mục tiêu chiến lược: Đổi mới căn bản, toàn diện nền GD theo hướng chuẩnhóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và đa dạng hóa, thích ứng với nền kinh
tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, hướng tới một xã hội học tập, có khảnăng hội nhập quốc tế Tập trung nâng cao chất lượng GD toàn diện và phát triểnnhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng nhu cầu xãhội, tạo lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập quốc tế Đào tạo ra những conngười Việt Nam có phẩm chất năng lực Phát triển quy mô, cơ cấu GD hợp lí, hàihòa, đảm bảo công bằng xã hội trong GD và cơ hội học tập suốt đời cho mỗi côngdân
Giải pháp để đạt được mục tiêu chiến lược: Đổi mới quản lí GD Phát triểnđội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí GD Đổi mới nội dung, phương pháp dạy học,thi, kiểm tra và chuyển giao công nghệ đáp ứng nhu cầu xã hội Tăng cường cácnguồn đầu tư và đổi mới cơ chế tài chính cho GD Tăng cường gắn đào tạo với sửdụng, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ đáp ứng nhu cầu xã hội.Tăng cường hỗ trợ phát triển GD đối với các vùng khó khăn, dân tộc thiểu số và
5
Trang 6đối tượng chính sách xã hội Phát triển khoa học GD, mở rộng và nâng cao hiệuquả hợp tác quốc tế về GD.
2.2 Chuyền đề 4: Giáo viên với công tác tư vấn học sinh trong trường THCS
Trong xã hội ngày nay, những tác động nhiều mặt trong đời sống xã hội, giađình và nhà trường luôn tạo nên những sức ép tâm lý không nhỏ đối với các emhọc sinh, dẫn đến tình trạng chán học, rối nhiễu tâm lý - trầm cảm, hoặc có nhữnghành vi lệch chuẩn trong các trường ngày càng gia tăng Chính vì vậy, học sinh cầnđược tư vấn về cách nhìn đúng đắn, thái độ tích cực đối với cuộc sống Nếu không,các em sẽ mất phương hướng, sẽ khó vượt qua được chính mình trong cuộc sống
và trong công việc tương lai
Đối với các GV mà đặc biệt là GVCNL, ngoài nhiệm vụ giảng dạy, giáodục, còn có nhiệm vụ tư vấn, hỗ trợ học sinh trong việc giải quyết những khó khăntrong quá trình học tập Tuy nhiên, hầu hết các GV mới chỉ cùng học sinh giảiquyết các vấn đề dựa trên kinh nghiệm nghề nghiệp là chủ yếu, còn những kiếnthức và kỹ năng cơ bản về vấn đề tư vấn, tham vấn cho học sinh thì còn hạn chế do
ít được trang bị Vì vậy, việc tổ chức bồi dưỡng để nâng cao nhận thức và kỹ năng
tư vấn (tham vấn) học đường trong nhà trường phổ thông cho các giáo viên CNL,trên các lĩnh vực: tâm-sinh lý, sư phạm,… sẽ là đóng góp quan trọng, nhằm đến 03mục tiêu cơ bản, đó là:
- Đưa cơ sở khoa học vào thực tiễn nhằm chuyên nghiệp hóa hoạt động tư vấn họcđường
- Nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường
- Đáp ứng nhu cầu của xã hội
Mục tiêu chung: GVCNL có nhận thức đúng về TVHĐ (vai trò, bản chất, nộidung, hình thức, nguyên tắc và kỹ thuật tham vấn) Đồng thời, nắm được những kỹnăng cơ bản của hoạt động này để có thể vận dụng được trong việc hỗ trợ (về tâm
lý, giáo dục hướng nghiệp, công tác xã hội học đường) cho học sinh
Mục tiêu cụ thể: Thứ nhất nêu được sự cần thiết của hoạt động TVHĐ và nhucầu TVHĐ hiện nay Thứ hai trình bày được một số đặc điểm tâm lý cơ bản củahọc sinh THCS Thứ 3 trình bày được các nội dung, hình thức, nguyên tắc, kỹ
6
Trang 7thuật tham vấn Thứ 4 vận dụng được một số kỹ năng tư vấn cơ bản trong quá trìnhgiải quyết các vấn đề về người học nảy sinh trong nhà trường.
2.3 Chuyên đề 5: Tổ chức hoạt động dạy học, xây dựng và phát triển kế hoạch giáo dục ở trường THCS
Trong Dự thảo Chương trình GDPT tổng thể, Ban chỉ đạo đổi mới chươngtrình giáo dục phổ thông đã công bố: Mục tiêu của Chương trình giáo dục phổthông mới của Việt Nam trong đó có chương trình giáo dục cấp trung học cơ sởnhằm giúp học sinh duy trì và nâng cao các yêu cầu về phẩm chất, năng lực đãhình thành ở cấp tiểu học; tự điều chỉnh bản thân theo các chuẩn mực chung của xãhội; hình thành năng lực tự học, hoàn chỉnh tri thức phổ thông nền tảng để tiếp tụchọc lên trung học phổ thông, học nghề hoặc bước vào cuộc sống lao động
Dạy học và giáo dục theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực Kiếnthức, kĩ năng và thái độ là các thành tố tạo nên năng lực, tuy nhiên để hình thành
và phát triển năng lực dạy học theo tiếp cận năng lực cần thường xuyên thực hiện :
- Liên kết giữa kiến thức và kĩ năng
- Trao đổi giữa kiến thức và kĩ năng
- Cũng cố niềm tin và thái độ trong cả quá trình
Trường học phát triển phẩm chất và năng lực: Tập trung vào hoạt động của
HS, các chương trình GD phong phú trên nền các môn văn hóa cơ bản GV hỗ trợ
để khuyến khích HS thực hiện việc học tập, môi trường học tập chủ động, hoạtđộng tích cực Phát triển GV sâu, rộng, cập nhật, hợp tác học hỏi, lãnh đạo có sựtham gia, hợp tác của tập thể sư phạm nhà trường và tôn trọng sự chủ động củagiáo viên Khuyến khích phát hiện và giải quyết vấn đề, chú ý đến xu thế quốc tếhóa tri thức Quan hệ giữa GĐ - NT - XH gắn bó tập trung vào bản chất là sự tiến
bộ của HS
Chương trình giáo dục cấp trung học cơ sở nhằm giúp học sinh duy trì vànâng cao các yêu cầu về phẩm chất, năng lực đã hình thành ở cấp tiểu học, tự điềuchỉnh bản thân theo các chuẩn mực chung của xã hội, hình thành năng lực tự học,hoàn chỉnh tri thức phổ thông nền tảng để tiếp tục học lên trung học phổ thông, họcnghề hoặc bước vào cuộc sống lao động Hệ thống các môn học được thiết kế theođịnh hướng bảo đảm cân đối nội dung các lĩnh vực giáo dục, phù hợp với từng cấp
7
Trang 8học, lớp học; thống nhất giữa các lớp học trước với các lớp học sau; tích hợp mạnh
ở các lớp học dưới, phân hoá dần ở các lớp học trên; tương thích với các môn họccủa nhiều nước trên thế giới Tên của từng môn học được gọi dựa theo các mônhọc trong chương trình hiện hành, có điều chỉnh để phản ánh tốt nhất nội dung,tính chất, ý nghĩa giáo dục của môn học trong từng cấp học, do đó tên một mônhọc có thể thay đổi ở từng cấp học Để tích hợp cần phải lấy các vấn đề của thựctiễn làm trung tâm
Trên cơ sở chương trình giáo dục chung, tổ chức xây dựng kế hoạch giáo dụccủa nhà trường phù hợp với đối tượng học sinh, điều kiện của địa phương và nhàtrường Tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục của nhà trường đã được xây dựng Việcthực hiện chương trình và kế hoạch giáo dục được bắt đầu từ từng giáo viên, đến các tổchuyên môn và trong toàn trường Vì vậy, mỗi chủ thể phải có trách nhiệm thực hiệntốt phần chương trình và kế hoạch giáo dục của mình, mỗi cấp quản lý (cấp tổ chuyênmôn và cấp trường) phải tổ chức thực hiện chương trình theo phân cấp quản lý Đánhgiá chương trình, kế hoạch giáo dục đã thực hiện, trên cơ sở đó điều chỉnh và hoànthiện chương trình, kế hoạch giáo dục của nhà trường
2.4 Chuyên đề 6: Phát triển năng lực nghề nghiệp giáo viên THCS hạng II
Trong bối cảnh đổi mới giáo dục đáp ứng nhu cầu xã hội như hiện nay, mỗigiáo viên cần không ngừng tự học, tự bồi dưỡng nhằm phát triển năng lực nghềnghiệp của chính mình, đặc biệt là phát triển những năng lực cơ bản phục vụ choviệc dạy học của bản thân đó là: năng lực chuyên môn, năng lực tổ chức hoạt độngdạy học, năng lực phát triển phẩm chất cá nhân và giá trị nghề nghiệp Bên cạnh
đó, người giáo viên phải có năng lực phối hợp với gia đình và cộng đồng trong hỗtrợ, giám sát việc học tập, rèn luyện, hướng nghiệp của học sinh và góp phần huyđộng các nguồn lực trong cộng đồng phát triển, mở rộng các nguồn lực xã hộiphục vụ dạy học và giáo dục
Bên cạnh chuyên môn nghiệp vụ, giáo viên THCS cần có những tiêu chuẩnđạo đức như: luôn có ý thức trau dồi đạo đức, nêu cao tinh thần trách nhiệm, giữgìn phẩm chất, danh dự, uy tín của nhà giáo, gương mẫu trước học sinh, thươngyêu, đối xử công bằng và tôn trọng nhân cách của học sinh; bảo vệ các quyền vàlợi ích chính đáng của học sinh, đoàn kết, giúp đỡ đồng nghiệp
8
Trang 9Giáo viên THCS được xác định ở vị trí của đội ngũ cốt cán - là lực lượngnòng cốt tham gia vào các công việc chuyên môn quan trọng của tổ bộ môn và nhàtrường ngoài nhiệm vụ dạy học và giáo dục thông thường Bên cạnh đó, có thểthấy, giáo viên THCS hạng II phải tham gia hầu hết các hoạt động chuyên môntrong phạm vi cấp trường như: thi giáo viên trung học cơ sở dạy giỏi hoặc giáoviên trung học cơ sở chủ nhiệm giỏi, các hội thi của học sinh…Như vậy, từ vị trícủa một giáo viên hạng III, phạm vi hoạt động và ảnh hưởng chủ yếu trong tổ bộmôn và trong các lớp được giao dạy học, chủ nhiệm, người giáo viên THCS hạng
II cần có những đóng góp mở rộng hơn, tới phạm vi toàn trường đồng thời cũng làphạm vi chuyên sâu hơn – đi vào các hoạt động chuyên môn cấp cao hơn
Để đáp ứng được các nhiệm vụ nêu trên, đòi hỏi giáo viên phải có sự nỗ lựckhông ngừng, tự học tập, tự bồi dưỡng để đáp ứng yêu cầu, về trình độ phải cóbằng đại học sư phạm trở lên, có trình độ ngoại ngữ bậc 2 hoặc chứng chỉ tiếngdân tộc đối với những vị trí việc làm yêu cầu tiếng dân tộc, có trình độ tin học đạtchuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin cơ bản theo quy định tại Thông tư số03/2014/TT-BTTTT
Giáo viên THCS hạng II là giáo viên cốt cán của đơn vị công tác và có vaitrò quan trọng trong việc xác định nhu cầu giáo dục và cải thiện chất lượng giáodục của trường THCS Giáo viên cốt cán là những giáo viên biết rõ những gì đangxảy ra trong trường học của họ Họ ở một vị trí đủ tốt và khách quan bởi lẽ họkhông chỉ làm việc với đồng nghiệp, với học sinh, mà họ còn tiếp xúc nhiều vớiphụ huynh, cộng đồng và những cơ quan, tổ chức có liên quan trong công tác giáodục học sinh
Giáo viên cốt cán còn là người truyền cảm hứng cho đồng nghiệp của mìnhtrước những thay đổi hoặc những đổi mới giáo dục nhất là trong bối cảnh xã hộihội nhập và phát triển như hiện nay
Do đó mỗi đơn vị trường học cần phải xác định rõ phát triển đội ngũ giáoviên cốt cán là việc làm hết sức quan trọng, là động lực phát triển nhà trường nóichung và phát triển năng lực nghề nghiệp mỗi giáo viên THCS nói riêng Nhiệm
vụ này không chỉ của riêng cán bộ quản lý nhà trường mà là của mọi giáo viên vànhân viên trong nhà trường
9
Trang 10Việc tổ chức các hoạt động dạy học và giáo dục của giáo viên cốt cánkhông chỉ tác động đến học sinh trong lớp của mình, vì sự tiến bộ của học sinh;
mà còn là một kênh thông tin để đồng nghiệp cùng tham khảo, chia sẻ và học hỏikinh nghiệm Chính vì vậy, khi đội ngũ giáo viên cốt cán tổ chức dạy học cũngnhư tổ chức các hoạt động giáo dục, cần tạo cơ hội để có sự tham gia của bạn bèđồng nghiệp và cộng đồng Đối với đồng nghiệp, đó là việc chia sẻ những bài họcthành công và những bài học cần rút kinh nghiệm; đối với cộng đồng, đó là sựphối hợp để hiểu những nội dung mà học sinh được học, để từ đó có những phốihợp tốt nhất từ phía gia đình và cộng đồng vào việc giáo dục học sinh
Trong quá trình dạy học theo nhiệm vụ được phân công mỗi người giáoviên cốt cán là một diễn viên thực thụ trên sân khấu nghệ thuật Lúc này, mỗi giáoviên quyết định lựa chọn và sử dụng các phương pháp truyền thống như thuyếttrình, đàm thoại, luyện tập,… hoặc khai thác các cách tiếp cận khác trong dạy họcnhư: dạy giải quyết vấn đề; dạy theo tình huống; định hướng hành động
Mặt khác giáo viên cốt cán cần phát huy được những phương pháp dạy học
cổ truyền bằng cách khắc phục những hạn chế của phương pháp đó, song song với
đó cần linh hoạt sử dụng các phương pháp kĩ thuật dạy học mới phù hợp với từngđối tượng học sinh để đạt được kết quả giảng dạy cao nhất
Môi trường giáo dục nhà trường là tập hợp các yếu tố như yếu tố vật chất vàyếu tố tâm lý, xã hội Các yếu tố vật chất như sự sắp xếp, bố trí không gian trongtrường học; các điều kiện về cơ sở vật chất, phương tiện hỗ trợ quá trình sư phạm.Trường học không chỉ có môi trường vật chất mà là một không gian tâm lý chấtđầy vốn sống của giáo viên và học sinh, luôn có sự tương tác giao tiếp sư phạm
Trong môi trường giáo dục ấy, không chỉ học sinh tiến bộ, trưởng thành vàphát triển mà chính giáo viên, những người làm công tác giáo dục cũng phát triểnnăng lực nghề nghiệp, cả về chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm Xây dựng môitrường giáo dục là trách nhiệm của chính mỗi thành viên trong nhà trường Đốivới đội ngũ giáo viên nói chung và giáo viên cốt cán nói riêng, cần chú trọng xâydựng môi trường giáo dục nhân văn, thân thiện, ở đó mỗi cá nhân thấy được tôntrọng, được sẻ chia Để có thể xây dựng môi trường nhà trường nhân văn và thânthiện, giáo viên cần có một số kỹ năng như: biết lắng nghe học sinh, có lời nói và
10
Trang 11cử chỉ thể hiện sự quan tâm, tôn trọng học sinh, biết chia sẻ và thấu cảm vớinhững vấn đề học sinh đang gặp phải trong học tập và cuộc sống, công bằng vớihọc sinh, không phân biệt đối xử, tạo điều kiện để học sinh được bộc lộ bản thân,biết cách khích lệ và động viên học sinh để họ biết vượt qua những trở ngại….
2.5 Chuyên đề 7: Dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở trường THCS
Năng lực của người học là khả năng làm chủ hệ thống tri thức, kĩ năng, tháiđộ và vận hành (kết nối) chúng một cách hợp lý vào thực hiện thành công nhiệm
vụ học tập, giải quyết hiệu quả những vấn đề đặt ra cho họ trong cuộc sống
Dạy học theo định hướng phát triển năng lực nhằm mục tiêu phát triểnnăng lực chuyên môn bao gồm tri thức, kỹ năng chuyên môn, phát triển năng lựcphương pháp, năng lực xã hội và năng lực cá thể Những năng lực này khôngtách rời nhau mà có mối quan hệ chặt chẽ Năng lực hành động được hình thànhtrên cơ sở có sự kết hợp các năng lực này Trong hoạt động dạy học theo địnhhướng phát triển năng lực, giáo viên là yếu tố quyết định hàng đầu Với sự nhậnthức đúng đắn, với tinh thần trách nhiệm và sự quyết tâm cao, kỹ năng sử dụngthiết bị dạy học và tổ chức hướng dẫn học sinh học tập tốt là những phẩm chấtcần thiết của người giáo viên trong nhà trường
Để phát huy được hiệu quả của việc dạy học theo định hướng phát triểnnăng lực cần sử dụng các phương pháp dạy học tích cực cụ thể như: phương phápgiải quyết vấn đề; hướng dẫn học tập thông qua hoạt động trải nghiệm; hướngdẫn học tập kiến tạo; ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy
Việc phát triển năng lực cho học sinh là khâu rất quan trọng trong giaiđoạn đổi mới giáo dục hiện nay, song song với việc phát triển năng lực của giáoviên thì việc phát triển năng lực cho học sinh đã và đang được nhà trường đưavào trong mục tiêu giáo dục của nhà trường và đó là một nội dung trọng tâmtrong việc nâng cao chất lượng day và học Thực tế ở giai đoạn đầu trong quátrình thực hiện, việc hình thành năng lực của học sinh còn chưa rõ ràng, học sinhcòn bỡ ngỡ, chưa chủ động trong các nhiệm vụ học tập Nhưng sau này vớiphương pháp dạy theo hướng đổi mới của giáo viên thì học sinh đã dần quen vàchủ động hơn trong các hoạt động học tập, từ đó tôi nhận thấy sự hình thành năng
11