Về kiến thức - Ôn tập nội dung chính của các văn bản truyền thuyết: Thánh Gióng, Sự tích hồ Gươm, Bánh chưng bánh giầy - Ôn tập quy trình tóm tắt nội dung chính văn bản bằng sơ đồ b.. V
Trang 1Ngày soạn: /06/2021
Ngày dạy:
BÀI 1: L NG NGHE L CH S N ẮNG NGHE LỊCH SỬ NƯỚC MÌNH ỊCH SỬ NƯỚC MÌNH Ử NƯỚC MÌNH ƯỚC MÌNH C MÌNH
ÔN TẬP
1 Mục tiêu
a Về kiến thức
- Ôn tập nội dung chính của các văn bản truyền thuyết: Thánh Gióng, Sự tích hồ Gươm, Bánh chưng bánh giầy
- Ôn tập quy trình tóm tắt nội dung chính văn bản bằng sơ đồ
b Về năng lực
Năng lực đặc thù
- Hệ thống nội dung chính của các văn bản truyền thuyết: Thánh Gióng, Sự tích hồ Gươm, Bánh chưng bánh giầy
- Hệ thống quy trình tóm tắt nội dung chính văn bản bằng sơ đồ
Năng lực chung
- Giao ti p và h p tác: ếp và hợp tác: ợp tác: Kỹ năng giao ti p và h p tác nhóm v i các thành viên khác.ếp và hợp tác: ợp tác: ới các thành viên khác
- T ch và t h c.ự chủ và tự học ủ và tự học ự chủ và tự học ọc
c Về phẩm chất
- Nghiêm túc, chỉn chu, chăm học, có tinh thần tự học, biết trân trọng văn hóa cổ truyền dân tộc
2 Thiết bị dạy học và học liệu
- SGK, SGV - Máy chiếu, máy tính
- Giấy A1 hoặc bảng phụ để HS làm việc nhóm và tham gia trò chơi
3 Tiến trình dạy học
Hoạt động 1: MỞ ĐẦU
a Mục tiêu:
- Gợi hứng thú, tìm hiểu bài ôn tập cho HS
b Nội dung:
GV tổ chức trò chơi Đuổi hình bắt chữ
c Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh
d Tổ chức thực hiện:
Chuyển
giao
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi Đuổi hình bắt chữ
Hình 1: Thánh Gióng Hình 2: Sự tích Hồ Gươm
Trang 2nhiệm vụ
học tập
? HS quan sát hình ảnh và đoán từ khóa có liên quan đến nội dung chủ đề bài 1
Hình 3: Bánh chưng bánh giầy
Thực hiện
nhiệm vụ
HS lắng nghe, suy nghĩ và trả lời câu đố
GV theo dõi, quan sát Báo cáo
thảo luận
HS lần lượt trả lời câu hỏi trong trò chơi
Đuổi hình bắt chữ
Kết luận,
nhận định
GV nhận xét đáp án và chuyển dẫn vào bài
Hoạt động 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI 2.1 Ôn tập phần đọc
a Mục tiêu:
- Nêu được nội dung chính của ba văn bản truyền thuyết
- Chỉ ra được sự kiện, chi tiết tiêu biểu của ba văn bản và lí giải
b Nội dung:
GV hướng dẫn hoàn thành bảng tóm tắt nội dung chính, sự kiện chi tiết tiêu biểu nhất của văn bản Thánh Gióng, Sự tích hồ Gươm và Bánh chưng bánh giầy
c Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d Tổ chức thực hiện:
Trang 3Giao
nhiệ
m vụ
học
tập
- Gv yêu cầu HS lần lượt xem lại bản
tóm tắt văn bản bằng sơ đồ
- GV yêu cầu HS lập bảng tóm tắt nội
dung chính của văn bản Thánh Gióng
theo Phiếu học tập số 1
- GV yêu cầu HS ghi chi tiết sự kiện tiêu
biểu nhất của mỗi văn bản truyền
thuyết rồi thống nhất với cả nhóm theo
phiếu học tập số 2
Nhóm 1,2: Chi tiết, sự kiện tiêu biểu
Thánh Gióng
Nhóm 3,4: Chi tiết, sự kiện tiêu biểu Sự
tích Hồ Gươm
Nhóm 5,6: Chi tiết, sự kiện tiêu biểu
Bánh chưng bánh giầy
- GV yêu cầu HS tham gia trò chơi Tiếp
sức Trong thời gian 3 phút, các nhóm
sẽ trình bày những đặc điểm cần lưu ý
khi tiếp cận một văn bản truyền thuyết.
Văn bản
Nội dung chính
Thán h Gióng
Truyện kể về người chàng Gióng ra đời kì lạ Lên ba, Gióng đòi đi đánh giặc Ân và sau đó lớn nhanh như thổi, vươn vai thành tráng sĩ Gióng ra trận, dẹp tan giặc
Ân rồi bay về trời Vua và nhân dân ghi nhớ công ơn Gióng
Sự tích Hồ Gươ m
Truyện giải thích về tên gọi
hồ ở Hà Nội có liên quan đến cuộc chiến chống quan Minh xâm lược của Lam Sơn do Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa Lê Thận sau ba lần thả lưới đã bắt được gươm thần Chàng đem dâng cho Lê Lợi Gươm thần hợp nhất với chuôi gươm mà Lê Lợi lấy được trong rừng Với gươm thần,
Lê Lợi đưa khởi nghĩa Lam Sơn thắng lợi Khi dạo thuyền rồng, Lê Lợi trao thần Kim Quy để hoàn lại gươm cho Long Quân.
Bánh chưn g bánh giầy
Truyện giải thích về sự ra đời của bánh chưng bánh giày Hùng Vương thứ sáu truyền các lang làm lễ nếu vua cha vừa lòng, chọn dâng tiên vương sẽ được truyền ngôi báu Lang Liêu con út nghèo khó nhờ chăm chỉ lao động được thần mách bảo đã lấy gạo làm hai loại bánh một vuông một tròn Bánh của Lang Liêu được vua Hùng khen ngợi, chọn dâng lễ Vua đặt tên bánh và dân ta về sau
Thực
hiện
nhiệ
m vụ
- HS quan sát bản tóm tắt văn bản
Thánh Gióng bằng sơ đồ
- HS hoạt động cá nhân hoàn thành
bảng tóm tắt
- HS thảo luận nhóm theo kĩ thuật khăn
trải bàn
- HS tham gia trò chơi Tiếp sức
Báo
cáo/
Thảo
luận
GV mời 3 học sinh trình bày lần lượt
nội dung chính từng văn bản truyền
thuyết HS khác lắng nghe, bổ sung
HS đại diện một số nhóm trình bày kết
quả thảo luận nhóm mình
GV hướng dẫn các nhóm nhận xét
đánh giá lẫn nhau trong trò chơi Tiếp
sức
Trang 4làm bánh thờ cúng trời đẩt
tổ tiên.
- Khi đọc một văn bản truyền thuyết cần lưu ý đến các đặc điểm của thể loại truyền thuyết:
+ Cốt truyện theo trình tự thời gian, gắn với cuộc đời nhân vật
+ Nhân vật có điểm khác lạ, gắn với
sự kiện lịch sử, được tôn thờ + Yếu tố kì ảo thể hiện đặc điểm của nhân vật, thần thánh hóa nhân vật lịch sử
+ Lời kể ngắn gọn mang tính tường thuật
Kết
luận/
Nhận
định
GV nhận xét, điều chỉnh, chốt nội dung
(Phần đưa ra chi tiết tiêu biểu, GV
không áp đặt, tùy theo cảm nhận của
HS,miễn có kiến giải hợp lí)
2.2 Ôn tập phần viết
a Mục tiêu:
- Nêu được những điểm cần lưu ý khi tóm tắt văn bản bằng sơ đồ?
b Nội dung:
HS gợi nhớ lại yêu cầu, quy trình tóm tắt nội dung chính của văn bản bằng sơ đồ và xác định những điểm cần lưu ý
c Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d Tổ chức thực hiện:
Giao
nhiệm vụ
học tập
GV đưa câu hỏi phát vấn và yêu cầu cá nhân học sinh trả lời
? Khi tóm tắt văn bản bằng sơ đồ cần lưu ý những điều gì?
- Những lưu ý khi tóm tắt văn bản bằng sơ đồ:
+ Xác định rõ mục đích tóm tắt
+ Nắm vững và tuân thủ đúng yêu cầu
về nội dung, hình thức, quy trình ba bước của một văn
Thực hiện
nhiệm vụ
HS làm việc cá nhân
Báo cáo/
Thảo luận
Gv mời một vài học sinh nêu ý kiến HS khác lắng nghe, bổ sung
Kết luận/ GV nhận xét, chốt nội dung lưu ý
Trang 5Nhận định bản tóm tắt
2.2 Ôn tập khái quát
a Mục tiêu:
- Nêu được bài học nhận thức sau khi học chủ đề: Lắng nghe lịch sử nước mình
b Nội dung:
HS hoạt động cá nhân
c Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d Tổ chức thực hiện:
Giao
nhiệm vụ
học tập
GV tổ chức cuộc thi hùng biện với chủ đề
Tôi đã lắng nghe lịch sử nước mình
(HS nêu bài học nhận thức và trải nghiệm thực tế mà mình nhận được sau khi học chủ đề bài 1)
- Bài học nhận thức:
+ Hiểu và tự hào về lịch sử dựng nước và giữ nước từ thời đại Hùng Vương đến các triều đại phong kiến của dân tộc
+ Khơi dậy lòng biết ơn và trân trọng những người anh hùng dân tộc, trân trọng và có
ý thức truyền thống văn hóa
cổ truyền của đất nước ta + Có ý thức bảo vệ chủ quyền quê hương đất nước
- Trải nghiệm thực tế: Hiểu hơn về các hoạt động văn hóa dân tộc như: lễ hộ Thánh Gióng, tục làm bánh chưng ngày Tết…
Thực hiện
nhiệm vụ
HS làm việc cá nhân
Báo cáo/
Thảo luận
Gv mời 02 -03 học sinh tham gia hùng biện
HS khác lắng nghe, nhận xét
Kết luận/
Nhận định
GV nhận xét, chốt nội dung
Hoạt động 3: LUYỆN TẬP
a Mục tiêu:
- Hệ thống kiến thức chủ đề
b Nội dung:
- GV hướng dẫn HS xây dựng sơ đồ tư duy hệ thống kiến thức chủ đề Lắng nghe lịch sử nước mình
c Sản phẩm:
- Sơ đồ tư duy của HS
d Tổ chức thực hiện
Trang 6Tổ chức thực hiện
Giao
nhiệm vụ
học tập
GV sử dụng kĩ thuật viết tự do trong 01 phút để yêu cầu HS liệt kê các từ khóa kiến thức các phần đọc, viết, nghe và nói của chủ đề bài 1
GV yêu cầu học sinh trình bày các từ khóa, cụm từ cốt lõi với hệ thống kí hiệu thành sơ đồ tư duy về kiến thức chủ đề bài 1
Thực hiện
nhiệm vụ
HS làm việc cá nhân
Báo cáo/
Thảo luận
01 học sinh trình bày
Kết luận/
Nhận định
GV nhận xét
4 Hồ sơ dạy học
Phiếu học tập số 1
Thánh Gióng
Sự tích Hồ Gươm
Bánh chưng bánh giầy
Phiếu học tập số 2
Sự kiến chi tiết
Lí do lựa chọn